മഹിഷാസുരോത്പത്തിഃ രാജോവാച യോഗേശ്വര്യാഃ പ്രഭാവോഽയം കഥിതശ്ചാതിവിസ്തരാത് । ബ്രൂഹി തച്ചരിതം സ്വാമിഞ്ഛ്രോതും കൌതൂഹലം മമ
മഹിഷാസുരന്റെ ജനനം രാജാവു ചോദിച്ചു: യോഗേശ്വരിയുടെ മഹത്വം നീ വളരെ വിശദമായി പറഞ്ഞു. അതിന്റെ കഥ പറയൂ സ്വാമിനേ, അതു കേൾക്കാൻ എനിക്ക് ആഗ്രഹമുണ്ട്.
മഹാദേവീപ്രഭാവം വൈ ശ്രോതും കോ നാഭിവാഞ്ഛതി । യോ ജാനാതി ജഗത്സര്വം തദുത്പന്നം ചരാചരമ്
മഹാദേവിയുടെ മഹത്വം കേൾക്കാൻ ആരാണ് ആഗ്രഹിക്കാത്തത്? സകല ജഗത്തും, ചലനസ്ഥിരങ്ങളായ എല്ലാം അവളിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിച്ചതെന്ന് അറിയുന്നവർക്കു.
വ്യാസ ഉവാച ശൃണു രാജന് പ്രവക്ഷ്യാമി വിസ്തരേണ മഹാമതേ । ശ്രദ്ദധാനായ ശാന്തായ ന ബ്രൂയാത്സ തു മന്ദധീഃ
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, ഞാൻ വിശദമായി പറയും, നീ കേൾക്കൂ. വിശ്വാസവും സമാധാനവും ഉള്ളവർക്കാണ് പറയേണ്ടത്, മനസ്സില്ലാത്തവർക്കല്ല.
പുരാ യുദ്ധമഭൂദ് ഘോരം ദേവദാനവസേനയോഃ । പൃഥിവ്യാം പൃഥിവീപാല മഹിഷാഖ്യേ മഹീപതൌ
പണ്ടൊരു കാലത്ത്, മഹിഷ എന്ന രാജാവിന്റെ കാലത്ത്, ഭൂമിയിൽ ദേവന്മാരുടെയും അസുരന്മാരുടെയും സൈന്യങ്ങൾ തമ്മിൽ ഭയങ്കരമായ യുദ്ധം നടന്നു.
മഹിഷോ നാമ രാജേന്ദ്ര ചകാര തപ ഉത്തമമ് । ഗത്വാ ഹേമഗിരൌ ചോഗ്രം ദേവവിസ്മയകാരകമ്
മഹിഷ എന്ന രാജാവ്, ദേവന്മാരെയും അത്ഭുതപ്പെടുത്തുന്ന കഠിനമായ തപസ്സ് ചെയ്യാൻ പൊൻകുന്നിൽ പോയി, അത്യുത്തമമായ തപസ്സ് നടത്തി.
വര്ഷാണാമയുതം പൂര്ണം ചിന്തയന്ഹൃദി ദേവതാമ് । തസ്യ തുഷ്ടോ മഹാരാജ ബ്രഹ്മാ ലോകപിതാമഹഃ
പത്ത് ആയിരം വർഷം മുഴുവൻ, ഹൃദയത്തിൽ ദേവതയെ ചിന്തിച്ചുകൊണ്ട്, മഹാരാജാവേ, ലോകപിതാവായ ബ്രഹ്മാവ് അവനിൽ സന്തോഷിച്ചു.
തത്രാഗത്യാബ്രവീദ്വാക്യം ഹംസാരൂഢശ്ചതുര്മുഖഃ । വരം വരയ ധര്മാത്മന്ദദാമി തവ വാച്ഛിതമ്
അവിടെ ഹംസത്തിൽ കയറി വന്ന നാലുമുഖനായ ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: നീ ആഗ്രഹിക്കുന്ന വരം ചോദിക്കൂ, ധർമ്മാത്മാവേ, ഞാൻ അതു നിനക്ക് നൽകാം.
മഹിഷ ഉവാച അമരത്വം ദേവദേവ വാഞ്ഛാമി ദ്രുഹിണ പ്രഭോ । യഥാ മൃത്യു ഭയം ന സ്യാത്തഥാ കുരു പിതാമഹ
മഹിഷൻ പറഞ്ഞു: ദേവദേവനേ, ദ്രുഹിണപ്രഭോ, എനിക്ക് അമരത്വം വേണം; മരണഭയം ഇല്ലാത്തപോലെ അതു ദയവായി നൽകൂ, പിതാമഹനേ.
ബ്രഹ്മോവാച ഉത്പന്നസ്യ ധ്രുവം മൃത്യുര്ധ്രുവം ജന്മ മൃതസ്യ ച । സര്വഥാ മരണോത്പത്തീ സര്വേഷാം പ്രാണിനാം കില
ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: ജനിച്ചവർക്കു മരണം ഉറപ്പാണ്; മരിച്ചവർക്കു ജനനം ഉറപ്പാണ്; എല്ലാ ജീവികൾക്കും ജനനവും മരണവും അനിവാര്യമാണ്.
നാശഃ കാലേന സര്വേഷാം പ്രാണിനാം ദൈത്യപുങ്ഗവ । മഹാമഹീധരാണാം ച സമുദ്രാണാം ച സര്വഥാ
ദൈത്യരിൽ പ്രധാനനായവനേ, എല്ലാ ജീവികൾക്കും, വലിയ പർവതങ്ങൾക്കും, സമുദ്രങ്ങൾക്കും പോലും കാലംകൊണ്ട് നാശം ഉറപ്പാണ്.
ഏകം സ്ഥാനം പരിത്യജ്യ മരണസ്യ മഹീപതേ । പ്രബ്രൂഹി തം വരം സാധോ യസ്തേ മനസി വര്തതേ
രാജാവേ, മരണത്തെ ഒഴികെ, നിന്റെ മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിക്കുന്ന മറ്റേതെങ്കിലും വരം പറയൂ.
മഹിഷ ഉവാച ന ദേവാന്മാനുഷാദ്ദൈത്യാന്മരണം മേ പിതാമഹ । പുരുഷാന്ന ച മേ മൃത്യുര്യോഷാ മാം കാ ഹനിഷ്യതി
മഹിഷൻ പറഞ്ഞു: പിതാമഹനേ, ദേവന്മാരിൽ നിന്നും, മനുഷ്യരിൽ നിന്നും, ദാനവന്മാരിൽ നിന്നും എനിക്ക് മരണം വരരുത്. പുരുഷന്മാരിൽ നിന്നുമില്ല; സ്ത്രീകൾ എങ്ങനെ എന്നെ കൊല്ലാൻ കഴിയും?
തസ്മാന്മേ മരണം നൂനം കാമിന്യാഃ കുരു പദ്മജ । അബലാ ഹന്ത മാം ഹന്തും കഥം ശക്താ ഭവിഷ്യതി
അതിനാൽ, പദ്മജനേ, എന്റെ മരണം ഒരു സ്ത്രീയുടെ കൈകളിൽ ഉണ്ടാകട്ടെ; ഒരു ദുർബലയായ സ്ത്രീക്ക് എന്നെ കൊല്ലാൻ കഴിയുമോ എന്ന് എനിക്ക് സംശയമുണ്ട്.
ബ്രഹ്മോവാച യദാ കദാപി ദൈത്യേന്ദ്ര നാര്യാസ്തേ മരണം ധുവമ് । ന നരേഭ്യോ മഹാഭാഗ മൃതിസ്തേ മഹിഷാസുര
ബ്രഹ്മാവു പറഞ്ഞു: ദാനവരാജാവേ, ഒരിക്കൽ ഒരു സ്ത്രീയുടെ കൈകളിൽ നിന്നാണ് നിന്റെ മരണം സംഭവിക്കുക എന്ന് ഉറപ്പാണ്. മഹിഷാസുരാ, പുരുഷന്മാരിൽ നിന്ന് നിനക്ക് മരണം ഉണ്ടാകില്ല.
വ്യാസ ഉവാച ഏവം ദത്ത്വാ വരം തസ്മൈ യയൌ ബ്രഹ്മാ നിജാലയമ് । സോഽപി ദൈത്യവരഃ പ്രാപ നിജം സ്ഥാനം മുദാന്വിതഃ
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: അങ്ങനെ ആ വരം നൽകി ബ്രഹ്മാവു തന്റെ ലോകത്തിലേക്ക് മടങ്ങി. ആ മഹാനായ ദാനവൻ സന്തോഷത്തോടെ തന്റെ സ്ഥലത്തേക്ക് പോയി.
രാജോവാച മഹിഷഃ കസ്യ പുത്രോഽസൌ കഥം ജാതോ മഹാബലീ । കഥം ച മാഹിഷം രൂപം പ്രാപ്തം തേന മഹാത്മനാ
രാജാവ് ചോദിച്ചു: മഹിഷൻ ആരുടെ മകനാണ്? ആ മഹാബലശാലി എങ്ങനെ ജനിച്ചു? അവൻ എങ്ങനെ ആ മഹിഷരൂപം നേടി?
വ്യാസ ഉവാച ദനോഃ പുത്രൌ മഹാരാജ വിഖ്യാതൌ ക്ഷിതിമണ്ഡലേ । രമ്ഭശ്ചൈവ കരമ്ഭശ്ച ദ്വാവാസ്താം ദാനവോത്തമൌ
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: മഹാരാജാവേ, ദാനുവിന്റെ രണ്ട് പുത്രന്മാർ ഭൂമിയിൽ പ്രശസ്തരാണ് — രംഭനും കരംഭനും, ഇരുവരും ദാനവരിൽ പ്രധാനം.
താവപുത്രൌ മഹാരാജ പുത്രാര്ഥം തേപതുസ്തപഃ । ബഹൂന്വര്ഷഗണാന്കാമം പുണ്യേ പഞ്ചനദേ ജലേ
അവർ രണ്ടുപേരും മകനുണ്ടാകണമെന്ന ആഗ്രഹത്തിൽ, പഞ്ചനദിയിലെ വിശുദ്ധജലത്തിൽ വർഷങ്ങളോളം കഠിനതപം ചെയ്തു.
കരമ്ഭസ്തു ജലേ മഗ്നശ്ചകാര പരമം തപഃ । വൃക്ഷം രസാലവടം പ്രാപ്യ രമ്ഭോഽഗ്നിമസേവത
കരംഭൻ വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങി കഠിനമായ തപം അനുഷ്ഠിച്ചു. രംഭൻ രസാലവൃക്ഷത്തിൻ കീഴിൽ അഗ്നിയെ ആരാധിച്ചു.
പഞ്ചാഗ്നിസാധനാസക്തഃ സ രമ്ഭസ്തു യദാഭവത് । ജ്ഞാത്വാ ശചീപതിര്ദുഃഖമുദ്യയൌ ദാനവൌ പ്രതി
രംഭൻ അഗ്നിപൂജയിൽ മുഴുകിയപ്പോൾ, ശചീയുടെ ഭർത്താവായ ഇന്ദ്രൻ അവരുടെ ദു:ഖം മനസ്സിലാക്കി അവരെയിടത്തേക്ക് എത്തി.
ഗത്വാ പഞ്ചനദേ തത്ര ഗ്രാഹരൂപം ചകാര ഹ । വാസവസ്തു കരമ്ഭം തം തദാ ജഗ്രാഹ പാദയോഃ
ഇന്ദ്രൻ പഞ്ചനദിയിൽ ചെന്നു, ഗ്രാഹത്തിന്റെ രൂപം ധരിച്ചു, കരംഭന്റെ കാലിൽ പിടിച്ചു.
നിജഘാന ച തം ദുഷ്ടം കരമ്ഭം വൃത്രസൂദനഃ । ഭ്രാതരം നിഹതം ശ്രുത്വാ രമ്ഭഃ കോപം പരം ഗതഃ
വൃത്രസൂദനൻ ആ ദുഷ്ടനായ കരംഭനെ കൊല്ലുകയും, സഹോദരൻ കൊല്ലപ്പെട്ടുവെന്ന് അറിഞ്ഞ രംഭൻ അത്യന്തം കോപിച്ചു.
സ്വശീര്ഷം പാവകേ ഹോതുമൈച്ഛച്ഛിത്ത്വാ കരേണ ഹ । കേശപാശേ ഗഹീത്വാശു വാമേന ക്രോധസംയുതഃ
സ്വന്തം തല അഗ്നിയിൽ അർപ്പിക്കാനായി, രംഭൻ ഇടതുകൈയിൽ മുടിയെടുത്ത്, ക്രോധത്തോടെ പിടിച്ചു.
ദക്ഷിണേന കരേണോഗ്രം ഗൃഹീത്വാ ഖഡ്ഗമുത്തമമ് । ഛിനത്തി ശീര്ഷം തത്താവദ്വഹ്നിനാ പ്രതിബോധിതഃ
വലതുകൈയിൽ ഉഗ്രമായ ഒരു വാൾ എടുത്ത് തല വെട്ടാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ അഗ്നി അവനെ തടഞ്ഞു.
ഉക്തശ്ച ദൈത്യ മൂര്ഖോഽസി സ്വശീര്ഷം ഛേത്തുമിച്ഛസി । ആത്മഹത്യാതിദുഃസാധ്യാ കഥം ത്വം കര്തുമുദ്യതഃ
അഗ്നി പറഞ്ഞു: ദാനവാ, നീ അജ്ഞാനിയാണ്; സ്വന്തം തല വെട്ടാൻ നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. സ്വയം കൊല്ലുക അത്യന്തം ദുർഘടമാണ്; നീ എങ്ങനെ ഇതിന് തയ്യാറാവുന്നു?
വരം വരയ ഭദ്രം തേ യസ്തേ മനസി വര്തതേ । മാ മ്രിയസ്വ മൃതേനാദ്യ കിം തേ കാര്യം ഭവിഷ്യതി
നിന്റെ മനസ്സിലുള്ളത് എന്താണെങ്കിലും, അതു വരമായി ചോദിക്കൂ. നിനക്ക് ഐശ്വര്യം ഉണ്ടാകട്ടെ. ഇന്നെന്തിനാണ് മരണം? അതിനാൽ എന്ത് പ്രയോജനം?
വ്യാസ ഉവാച തച്ഛുത്വാ വചനം രമ്ഭഃ പാവകസ്യ സുഭാഷിതമ് । തതോഽബ്രവീദ്വചോ രമ്ഭസ്ത്യക്ത്വാ കേശകലാപകമ്
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: അഗ്നിയുടെ മനോഹരമായ വാക്കുകൾ കേട്ട രംഭൻ മുടി വിട്ട്, ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
യദി തുഷ്ടോഽസി ദേവേശ ദേഹി മേ വാഞ്ഛിതം വരമ് । ത്രൈലോക്യവിജയീ പുത്രഃ സ്യാന്നഃ പരബലാര്ദനഃ
ദേവാദിപതിയേ, നീ സന്തോഷവാനാണെങ്കിൽ, ഞങ്ങൾക്ക് ആഗ്രഹിക്കുന്ന വരം തരണമേ; മൂന്ന് ലോകങ്ങളും ജയിക്കുകയും ശത്രുക്കളെ നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു മകൻ ഞങ്ങൾക്ക് ജനിക്കട്ടെ.
അജേയഃ സര്വഥാ സ സ്യാദ്ദേവദാനവമാനവൈഃ । കാമരൂപീ മഹാവീര്യഃ സര്വലോകാഭിവന്ദിതഃ
അവന് ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും മനുഷ്യരും ഒരിക്കലും ജയിക്കാന് കഴിയാത്തവനാകും. ഇഷ്ടമെന്ന പോലെ രൂപം മാറാന് കഴിവുള്ളവനും, അതീവ ശക്തിയുള്ളവനും, എല്ലാ ലോകങ്ങളാലും ആദരിക്കപ്പെടുന്നവനുമാകും.
പാവകസ്തം തഥേത്യാഹ ഭവിഷ്യതി തവേപ്സിതമ് । പുത്രസ്തവ മഹാഭാഗ മരണാദ്വിരമാധുനാ
അഗ്നി പറഞ്ഞു: 'അങ്ങനെ തന്നെയാണ്; നിന്റെ ആഗ്രഹം പൂര്ത്തിയാകും. ഭാഗ്യശാലിയായവളേ, നിന്റെ മകന് നിന്റെ ഇച്ഛാനുസൃതനാകും. അതുകൊണ്ട് ഇപ്പോള് മരണത്തെ ഒഴിവാക്കുക.'