താമസസ്തു മഹാരാജ ബ്രഹ്മവിഷ്ണുശിവാദിഷു । ത്രിവിധസ്ത്രിഷു രാജേന്ദ്ര കാജേശാദിഷു സര്വദാ
മഹാരാജാവേ, താമസികസ്വഭാവം ബ്രഹ്മാവിലും വിഷ്ണുവിലും ശിവനിലും കാണാം. രാജാക്കന്മാരിലും മറ്റുള്ളവരിലും ഈ മൂന്നു സ്വഭാവങ്ങളും എപ്പോഴും ഉണ്ടാകും.
അഹങ്കാരഃ സദാ പ്രോക്തോ മുനിഭിസ്തത്ത്വദര്ശിഭിഃ । അഹങ്കാരേണ തേനൈവ ബദ്ധാ ഏതേ ന സംശയഃ
അഹങ്കാരമാണ് സത്യം അറിയുന്ന മുനികൾ എപ്പോഴും പറഞ്ഞത്. അഹങ്കാരത്തിലൂടെയാണ് ഇവർ ബന്ധിതരാകുന്നത്, ഇതിൽ സംശയമില്ല.
മായാവിമോഹിതാ മന്ദാഃ പ്രവദന്തി മനീഷിണഃ । കരോതി സ്വേച്ഛയാ വിഷ്ണുരവതാരാനനേകശഃ
മായയുടെ ഭ്രമത്തിൽ അകപ്പെട്ട മനസ്സില്ലാത്തവർ പറയുന്നു, വിഷ്ണു തനിക്കിഷ്ടമുള്ളപ്പോഴെല്ലാം അനവധി അവതാരങ്ങൾ എടുക്കുന്നു എന്ന്.
മന്ദോഽപി ദുഃഖഗഹനേ ഗര്ഭവാസേഽതിസങ്കടേ । ന കരോതി മതിം വിദ്വാന്കഥം കുര്യാത്സ ചക്രഭൃത്
മന്ദബുദ്ധിയുള്ളവൻ പോലും ഗർഭത്തിലെ അത്യന്തം കഠിനമായ ദു:ഖത്തിൽ ചിന്തിക്കാൻ കഴിയില്ല; അങ്ങനെ ഒരു സ്ഥിതിയിൽ ചക്രധാരി എങ്ങനെ ചിന്തിക്കും?
കൌസല്യാദേവകീഗര്ഭേ വിഷ്ഠാമലസമാകുലേ । സ്വേച്ഛയാ പ്രവദന്ത്യദ്ധാ ഗതോ ഹി മധുസൂദനഃ
കൗസല്യയുടെയും ദേവകിയുടെയും മലമൂത്രം നിറഞ്ഞ ഗർഭത്തിൽ മധുസൂദനൻ തൻറെ ഇച്ഛയാൽ പ്രവേശിച്ചു എന്ന് അവർ ഉറപ്പായി പറയുന്നു.
വൈകുണ്ഠസദനം ത്യക്ത്വാ ഗര്ഭവാസേ സുഖം നു കിമ് । ചിന്താകോടിസമുത്ഥാനേ ദുഃഖദേ വിഷസമ്മിതേ
വൈകുണ്ഠം വിട്ട് അനേകം ചിന്തകളാൽ നിറഞ്ഞ വിഷംപോലെയുള്ള ദു:ഖകരമായ ഗർഭവാസത്തിൽ എന്ത് സന്തോഷമുണ്ട്?
തപസ്തപ്ത്വാ ക്രതൂന്കൃത്വാ ദത്ത്വാ ദാനാന്യനേകശഃ । ന വാഞ്ഛന്തി യതോ ലോകാ ഗര്ഭവാസം സുദുഃഖദമ്
വലിയ തപസ്സ് ചെയ്തും, യാഗങ്ങൾ നടത്തി, അനവധി ദാനങ്ങൾ നൽകി, ആളുകൾക്ക് അത്യന്തം ദു:ഖകരമായ ഗർഭവാസം ആഗ്രഹമില്ല.
സ കഥം ഭഗവാന്വിഷ്ണുഃ സ്വവശശ്ചേജ്ജനാര്ദനഃ । ഗര്ഭവാസരുചിര്ഭൂയാദ്ഭവേത്സ്വവശതാ യദി
ജനാർദ്ദനാ, സ്വതന്ത്രനായ ഭഗവാൻ വിഷ്ണു യഥാർത്ഥത്തിൽ ആണെങ്കിൽ, താൻ ഇച്ഛിച്ച് ഗർഭവാസം ആഗ്രഹിക്കുമോ?
ജാനീഹി ത്വം മഹാരാജ യോഗമായാവശേ ജഗത് । ബ്രഹ്മാദിസ്തമ്ബപര്യന്തം ദേവമാനുഷതിര്യഗമ്
മഹാരാജാവേ, ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്ന് ഒരു പുല്ലുവരെയുമുള്ള ദേവന്മാർ, മനുഷ്യർ, മൃഗങ്ങൾ എല്ലാം യോഗമായയുടെ അധീനത്തിലാണ് എന്ന് നീ അറിഞ്ഞിരിക്കണം.
മായാതന്ത്രീനിബദ്ധാ യേ ബ്രഹ്മവിഷ്ണുഹരാദയഃ । ഭ്രമന്തി ബന്ധമായാന്തി ലീലയാ ചോര്ണനാഭവത്
മായയുടെ ബന്ധനത്തിൽ അകപ്പെട്ട ബ്രഹ്മാവും, വിഷ്ണുവും, ഹരനും അവരുടെ കളിയിലൂടെ ചുറ്റി നടക്കുകയും, ബന്ധിതരാവുകയും, ലയത്തിലേക്ക് കടക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
മഹിഷാസുരോത്പത്തിഃ രാജോവാച യോഗേശ്വര്യാഃ പ്രഭാവോഽയം കഥിതശ്ചാതിവിസ്തരാത് । ബ്രൂഹി തച്ചരിതം സ്വാമിഞ്ഛ്രോതും കൌതൂഹലം മമ
മഹിഷാസുരന്റെ ജനനം രാജാവു ചോദിച്ചു: യോഗേശ്വരിയുടെ മഹത്വം നീ വളരെ വിശദമായി പറഞ്ഞു. അതിന്റെ കഥ പറയൂ സ്വാമിനേ, അതു കേൾക്കാൻ എനിക്ക് ആഗ്രഹമുണ്ട്.
മഹാദേവീപ്രഭാവം വൈ ശ്രോതും കോ നാഭിവാഞ്ഛതി । യോ ജാനാതി ജഗത്സര്വം തദുത്പന്നം ചരാചരമ്
മഹാദേവിയുടെ മഹത്വം കേൾക്കാൻ ആരാണ് ആഗ്രഹിക്കാത്തത്? സകല ജഗത്തും, ചലനസ്ഥിരങ്ങളായ എല്ലാം അവളിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിച്ചതെന്ന് അറിയുന്നവർക്കു.
വ്യാസ ഉവാച ശൃണു രാജന് പ്രവക്ഷ്യാമി വിസ്തരേണ മഹാമതേ । ശ്രദ്ദധാനായ ശാന്തായ ന ബ്രൂയാത്സ തു മന്ദധീഃ
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, ഞാൻ വിശദമായി പറയും, നീ കേൾക്കൂ. വിശ്വാസവും സമാധാനവും ഉള്ളവർക്കാണ് പറയേണ്ടത്, മനസ്സില്ലാത്തവർക്കല്ല.
പുരാ യുദ്ധമഭൂദ് ഘോരം ദേവദാനവസേനയോഃ । പൃഥിവ്യാം പൃഥിവീപാല മഹിഷാഖ്യേ മഹീപതൌ
പണ്ടൊരു കാലത്ത്, മഹിഷ എന്ന രാജാവിന്റെ കാലത്ത്, ഭൂമിയിൽ ദേവന്മാരുടെയും അസുരന്മാരുടെയും സൈന്യങ്ങൾ തമ്മിൽ ഭയങ്കരമായ യുദ്ധം നടന്നു.
മഹിഷോ നാമ രാജേന്ദ്ര ചകാര തപ ഉത്തമമ് । ഗത്വാ ഹേമഗിരൌ ചോഗ്രം ദേവവിസ്മയകാരകമ്
മഹിഷ എന്ന രാജാവ്, ദേവന്മാരെയും അത്ഭുതപ്പെടുത്തുന്ന കഠിനമായ തപസ്സ് ചെയ്യാൻ പൊൻകുന്നിൽ പോയി, അത്യുത്തമമായ തപസ്സ് നടത്തി.
വര്ഷാണാമയുതം പൂര്ണം ചിന്തയന്ഹൃദി ദേവതാമ് । തസ്യ തുഷ്ടോ മഹാരാജ ബ്രഹ്മാ ലോകപിതാമഹഃ
പത്ത് ആയിരം വർഷം മുഴുവൻ, ഹൃദയത്തിൽ ദേവതയെ ചിന്തിച്ചുകൊണ്ട്, മഹാരാജാവേ, ലോകപിതാവായ ബ്രഹ്മാവ് അവനിൽ സന്തോഷിച്ചു.
തത്രാഗത്യാബ്രവീദ്വാക്യം ഹംസാരൂഢശ്ചതുര്മുഖഃ । വരം വരയ ധര്മാത്മന്ദദാമി തവ വാച്ഛിതമ്
അവിടെ ഹംസത്തിൽ കയറി വന്ന നാലുമുഖനായ ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: നീ ആഗ്രഹിക്കുന്ന വരം ചോദിക്കൂ, ധർമ്മാത്മാവേ, ഞാൻ അതു നിനക്ക് നൽകാം.
മഹിഷ ഉവാച അമരത്വം ദേവദേവ വാഞ്ഛാമി ദ്രുഹിണ പ്രഭോ । യഥാ മൃത്യു ഭയം ന സ്യാത്തഥാ കുരു പിതാമഹ
മഹിഷൻ പറഞ്ഞു: ദേവദേവനേ, ദ്രുഹിണപ്രഭോ, എനിക്ക് അമരത്വം വേണം; മരണഭയം ഇല്ലാത്തപോലെ അതു ദയവായി നൽകൂ, പിതാമഹനേ.
ബ്രഹ്മോവാച ഉത്പന്നസ്യ ധ്രുവം മൃത്യുര്ധ്രുവം ജന്മ മൃതസ്യ ച । സര്വഥാ മരണോത്പത്തീ സര്വേഷാം പ്രാണിനാം കില
ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: ജനിച്ചവർക്കു മരണം ഉറപ്പാണ്; മരിച്ചവർക്കു ജനനം ഉറപ്പാണ്; എല്ലാ ജീവികൾക്കും ജനനവും മരണവും അനിവാര്യമാണ്.
നാശഃ കാലേന സര്വേഷാം പ്രാണിനാം ദൈത്യപുങ്ഗവ । മഹാമഹീധരാണാം ച സമുദ്രാണാം ച സര്വഥാ
ദൈത്യരിൽ പ്രധാനനായവനേ, എല്ലാ ജീവികൾക്കും, വലിയ പർവതങ്ങൾക്കും, സമുദ്രങ്ങൾക്കും പോലും കാലംകൊണ്ട് നാശം ഉറപ്പാണ്.
ഏകം സ്ഥാനം പരിത്യജ്യ മരണസ്യ മഹീപതേ । പ്രബ്രൂഹി തം വരം സാധോ യസ്തേ മനസി വര്തതേ
രാജാവേ, മരണത്തെ ഒഴികെ, നിന്റെ മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിക്കുന്ന മറ്റേതെങ്കിലും വരം പറയൂ.
മഹിഷ ഉവാച ന ദേവാന്മാനുഷാദ്ദൈത്യാന്മരണം മേ പിതാമഹ । പുരുഷാന്ന ച മേ മൃത്യുര്യോഷാ മാം കാ ഹനിഷ്യതി
മഹിഷൻ പറഞ്ഞു: പിതാമഹനേ, ദേവന്മാരിൽ നിന്നും, മനുഷ്യരിൽ നിന്നും, ദാനവന്മാരിൽ നിന്നും എനിക്ക് മരണം വരരുത്. പുരുഷന്മാരിൽ നിന്നുമില്ല; സ്ത്രീകൾ എങ്ങനെ എന്നെ കൊല്ലാൻ കഴിയും?
തസ്മാന്മേ മരണം നൂനം കാമിന്യാഃ കുരു പദ്മജ । അബലാ ഹന്ത മാം ഹന്തും കഥം ശക്താ ഭവിഷ്യതി
അതിനാൽ, പദ്മജനേ, എന്റെ മരണം ഒരു സ്ത്രീയുടെ കൈകളിൽ ഉണ്ടാകട്ടെ; ഒരു ദുർബലയായ സ്ത്രീക്ക് എന്നെ കൊല്ലാൻ കഴിയുമോ എന്ന് എനിക്ക് സംശയമുണ്ട്.
ബ്രഹ്മോവാച യദാ കദാപി ദൈത്യേന്ദ്ര നാര്യാസ്തേ മരണം ധുവമ് । ന നരേഭ്യോ മഹാഭാഗ മൃതിസ്തേ മഹിഷാസുര
ബ്രഹ്മാവു പറഞ്ഞു: ദാനവരാജാവേ, ഒരിക്കൽ ഒരു സ്ത്രീയുടെ കൈകളിൽ നിന്നാണ് നിന്റെ മരണം സംഭവിക്കുക എന്ന് ഉറപ്പാണ്. മഹിഷാസുരാ, പുരുഷന്മാരിൽ നിന്ന് നിനക്ക് മരണം ഉണ്ടാകില്ല.
വ്യാസ ഉവാച ഏവം ദത്ത്വാ വരം തസ്മൈ യയൌ ബ്രഹ്മാ നിജാലയമ് । സോഽപി ദൈത്യവരഃ പ്രാപ നിജം സ്ഥാനം മുദാന്വിതഃ
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: അങ്ങനെ ആ വരം നൽകി ബ്രഹ്മാവു തന്റെ ലോകത്തിലേക്ക് മടങ്ങി. ആ മഹാനായ ദാനവൻ സന്തോഷത്തോടെ തന്റെ സ്ഥലത്തേക്ക് പോയി.
രാജോവാച മഹിഷഃ കസ്യ പുത്രോഽസൌ കഥം ജാതോ മഹാബലീ । കഥം ച മാഹിഷം രൂപം പ്രാപ്തം തേന മഹാത്മനാ
രാജാവ് ചോദിച്ചു: മഹിഷൻ ആരുടെ മകനാണ്? ആ മഹാബലശാലി എങ്ങനെ ജനിച്ചു? അവൻ എങ്ങനെ ആ മഹിഷരൂപം നേടി?
വ്യാസ ഉവാച ദനോഃ പുത്രൌ മഹാരാജ വിഖ്യാതൌ ക്ഷിതിമണ്ഡലേ । രമ്ഭശ്ചൈവ കരമ്ഭശ്ച ദ്വാവാസ്താം ദാനവോത്തമൌ
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: മഹാരാജാവേ, ദാനുവിന്റെ രണ്ട് പുത്രന്മാർ ഭൂമിയിൽ പ്രശസ്തരാണ് — രംഭനും കരംഭനും, ഇരുവരും ദാനവരിൽ പ്രധാനം.
താവപുത്രൌ മഹാരാജ പുത്രാര്ഥം തേപതുസ്തപഃ । ബഹൂന്വര്ഷഗണാന്കാമം പുണ്യേ പഞ്ചനദേ ജലേ
അവർ രണ്ടുപേരും മകനുണ്ടാകണമെന്ന ആഗ്രഹത്തിൽ, പഞ്ചനദിയിലെ വിശുദ്ധജലത്തിൽ വർഷങ്ങളോളം കഠിനതപം ചെയ്തു.
കരമ്ഭസ്തു ജലേ മഗ്നശ്ചകാര പരമം തപഃ । വൃക്ഷം രസാലവടം പ്രാപ്യ രമ്ഭോഽഗ്നിമസേവത
കരംഭൻ വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങി കഠിനമായ തപം അനുഷ്ഠിച്ചു. രംഭൻ രസാലവൃക്ഷത്തിൻ കീഴിൽ അഗ്നിയെ ആരാധിച്ചു.
പഞ്ചാഗ്നിസാധനാസക്തഃ സ രമ്ഭസ്തു യദാഭവത് । ജ്ഞാത്വാ ശചീപതിര്ദുഃഖമുദ്യയൌ ദാനവൌ പ്രതി
രംഭൻ അഗ്നിപൂജയിൽ മുഴുകിയപ്പോൾ, ശചീയുടെ ഭർത്താവായ ഇന്ദ്രൻ അവരുടെ ദു:ഖം മനസ്സിലാക്കി അവരെയിടത്തേക്ക് എത്തി.