രക്ഷപാലാശ്ച മേ സര്വേ സാവധാനാ ന സംശയഃ । കുതോഽത്ര കന്യകാ കാമം ക്വ ഗതഃ സ സുതഃ കില
എന്റെ എല്ലാ കാവൽക്കാരും ജാഗ്രതയോടെയാണ്, സംശയമില്ല. എങ്ങനെയാണ് ഈ പെൺകുട്ടി ഇവിടെ വന്നത്? ആ മകൻ എവിടെയാണ് പോയത്?
സന്ദേഹോഽത്ര ന കര്തവ്യഃ കാലസ്യ വിഷമാ ഗതിഃ । ഇതി സഞ്ചിന്ത്യ താം ബാലാം ഗൃഹീത്വാ പാദയോഃ ഖലഃ
ഇവിടെ സംശയം വേണ്ട, സമയത്തിന്റെ വഴികൾ അനിശ്ചിതമാണ്. ഇങ്ങനെ ചിന്തിച്ച് ആ ദുഷ്ടൻ പെൺകുട്ടിയെ കാലിൽ പിടിച്ചു.
പോഥയാമാസ പാഷാണേ നിര്ഘൃണഃ കുലപാംസനഃ । സാ കരാന്നിഃസൃതാ ബാലാ യയാവാകാശമണ്ഡലമ്
നിഷ്ഠൂരനും കുടുംബത്തിന് അപമാനവുമായ കംസൻ അവളെ കല്ലിൽ അടിച്ചു. എന്നാൽ ആ പെൺകുട്ടി അവന്റെ കൈയിൽ നിന്ന് ഒഴിഞ്ഞ് ആകാശത്തിലേക്ക് ഉയർന്നു.
ദിവ്യരൂപാ തദാ ഭൂത്വാ തമുവാച മൃദുസ്വനാ । കിം മയാ ഹതയാ പാപ ജാതസ്തേ ബലവാന് രിപുഃ
ദിവ്യരൂപം ധരിച്ച്, മൃദുലമായ സ്വരത്തിൽ അവൾ പറഞ്ഞു: പാപിയേ, എന്നെകൊന്നാൽ നിന്നെന്ത് ലഭിച്ചു? നിന്റെ ശക്തനായ ശത്രു ഇതിനകം ജനിച്ചു കഴിഞ്ഞു.
ഹനിഷ്യതി ദുരാരാധ്യഃ സര്വഥാ ത്വാം നരാധമമ് । ഇത്യുക്ത്വാ സാ ഗതാ കന്യാ ഗഗനം കാമഗാ ശിവാ
അവളെ പ്രാപിക്കാൻ അത്യന്തം ദുഷ്കരമായ ദേവി, നിനക്കു തീർച്ചയായും നാശം വരുത്തും, നീ ചീത്ത മനുഷ്യനാണല്ലോ. ഇതു പറഞ്ഞ്, ആ ശുഭദായിനിയായ കന്യക ആകാശത്തിലൂടെ ഇഷ്ടമെന്ന പോലെ യാത്രയായി.
കംസസ്തു വിസ്മയാവിഷ്ടോ ഗതോ നിജഗൃഹം തദാ । ആനായ്യ ദാനവാന്സര്വാനിദം വചനമബ്രവീത്
അപ്പോൾ കംസന് അത്ഭുതം നിറഞ്ഞു. അവൻ തന്റെ വീട്ടിലേക്ക് പോയി, എല്ലാ അസുരന്മാരെയും വിളിച്ചു കൊണ്ട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ബകധേനുകവത്സാദീന്ക്രോധാവിഷ്ടോ ഭയാതുരഃ । ഗച്ഛന്തു ദാനവാഃ സര്വേ മമ കാര്യാര്ഥസിദ്ധയേ
ബക, ധേനുക, വത്സക തുടങ്ങിയവരെ ഉൾപ്പെടെ, എല്ലാ അസുരന്മാരും എന്റെ ആവശ്യങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കാൻ പോകട്ടെ എന്നു പറഞ്ഞു. കംസന് കോപവും ഭയവും ഒരുപോലെ നിറഞ്ഞു.
ജാതമാത്രാശ്ച ഹന്തവ്യാ ബാലകാ യത്ര കുത്രചിത് । പൂതനൈഷാ വ്രജത്വദ്യ ബാലഘ്നീ നന്ദഗോകുലമ്
എവിടെയും ജനിച്ച ഉടനെ കാണുന്ന ബാലന്മാരെ കൊല്ലണം. ബാലഹന്തയായ പൂതന ഇന്ന് തന്നെ നന്ദന്റെ ഗോപുരത്തിൽ പോകട്ടെ.
ജാതമാത്രാന്വിനിഘ്നന്തീ ശിശൂംസ്തത്ര മമാജ്ഞയാ । ധേനുകോ വത്സകഃ കേശീ പ്രലമ്ബോ ബക ഏവ ച
അവിടെ ജനിച്ച ഉടനെ കാണുന്ന ശിശുക്കളെ അവൾ എന്റെ കല്പനപ്രകാരം കൊല്ലണം. ധേനുക, വത്സക, കേശി, പ്രലമ്പ, ബക ഇവരും കൂടെ പോകണം.
സര്വേ തിഷ്ഠന്തു തത്രൈവ മമ കാര്യചികീര്ഷയാ । ഇത്യാജ്ഞാപ്യാസുരാന്കംസോ യയൌ നിജഗൃഹം ഖലഃ
എല്ലാവരും അവിടെ തന്നെ നിന്നു എന്റെ ഇഷ്ടം നിറവേറ്റാൻ ശ്രമിക്കണം. ഇങ്ങനെ കല്പിച്ചു, ദുഷ്ടനായ കംസൻ തന്റെ വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി.
ചിന്താവിഷ്ടോഽതിദീനാത്മാ ചിന്തയിത്വൈവ തം പുനഃ
അവന്റെ മനസിൽ വലിയ ചിന്തയും അതീവ ദു:ഖവും നിറഞ്ഞു. ആ കാര്യം വീണ്ടും വീണ്ടും അവൻ ആലോചിച്ചു.
ദേവ്യാ കൃഷ്ണശോകായനോദനമ് വ്യാസ ഉവാച പ്രാതര്നന്ദഗൃഹേ ജാതഃ പുത്രജന്മമഹോത്സവഃ । കിംവദന്ത്യഥ കംസേന ശ്രുതാ ചാരമുഖാദപി
വ്യാസൻ പറയുന്നു: രാവിലെ നന്ദന്റെ വീട്ടിൽ പുത്രജനനത്തിന്റെ മഹോത്സവം നടന്നു. ഈ വാർത്തയും, കംസന്റെ ചാരന്മാർ കൊണ്ടുവന്ന വിവരവും അവന്റെ ചെവിയിൽ എത്തി.
ജാനാതി വസുദേവസ്യ ദാരാസ്തത്ര വസന്തി ഹി । പശവോ ദാസവര്ഗശ്ച സര്വേ തേ നന്ദഗോകുലേ
വസുദേവന്റെ ഭാര്യയും, അവിടെയുള്ള പശുക്കളും ദാസന്മാരും എല്ലാം നന്ദന്റെ ഗോപുരത്തിൽ താമസിക്കുന്നതായി അവൻ അറിയുന്നു.
തേന ശങ്കാസമാവിഷ്ടോ ഗോകുലം പ്രതി ഭാരത । നാരദേനാപി തത്സര്വം കഥിതം കാരണം പുരാ
ഇതിനാൽ, ഭാരത, ഗോപുരത്തോട് അവനു സംശയം തോന്നി. ഇതിന്റെ മുഴുവൻ കാരണം നാരദൻ മുമ്പേ അവനോട് പറഞ്ഞിരുന്നു.
ഗോകുലേ യേ ച നന്ദാദ്യാസ്തത്പത്ന്യശ്ച സുരാംശജാഃ । ദേവകീവസുദേവാദ്യാഃ സര്വേ തേ ശത്രവഃ കില
ഗോപുരത്തിൽ നന്ദനും മറ്റു എല്ലാവരും, അവരുടെ ദേവതാംശജന്മമായ ഭാര്യമാരും, ദേവകി, വസുദേവൻ എന്നിവരും എല്ലാം കംസന്റെ ശത്രുക്കളാണ്.
ഇതി നാരദവാക്യേന ബോധിതോഽസൌ കുലാധമഃ । ജാതഃ കോപമനാ രാജന് കംസഃ പരമപാപകൃത്
ഇങ്ങനെ നാരദന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ആ കുടുംബത്തിലെ ഏറ്റവും ദുഷ്ടനായ കംസൻ രാജാവേ, അത്യന്തം കോപത്തോടെ മഹാപാപങ്ങൾ ചെയ്തു.
പൂതനാ നിഹതാ തത്ര കൃഷ്ണേനാമിതതേജസാ । ബകോ വത്സാസുരശ്ചാപി ധേനുകശ്ച മഹാബലഃ
അവിടെ, അതിവിശാലമായ തേജസ്സുള്ള കൃഷ്ണൻ പൂതനയെ കൊല്ലുകയും, ബക, വത്സാസുരൻ, മഹാബലശാലിയായ ധേനുകയും കൊല്ലപ്പെട്ടു.
പ്രലമ്ബോ നിഹതസ്തേന തഥാ ഗോവര്ധനോ ധൃതഃ । ശ്രുത്വൈതത്കര്മ കംസസ്തു മേനേ മരണമാത്മനഃ
പ്രലമ്പനും അവൻകൊണ്ട് കൊല്ലപ്പെട്ടു, ഗോവർദ്ധനപർവ്വതം ഉയർത്തി. ഈ കാര്യങ്ങൾ കേട്ട് കംസൻ താൻ മരിക്കുമെന്ന് ഉറപ്പിച്ചു.
തഥാ വിനിഹതഃ കേശീ ജ്ഞാത്വാ കംസോഽതിദുര്മനാഃ । ധനുര്യാഗമിഷേണാശു താവാനേതും പ്രചക്രമേ
അങ്ങനെ തന്നെ, കേശി കൊല്ലപ്പെട്ടതും അറിഞ്ഞ്, കംസന്റെ മനസ്സ് അത്യന്തം വിഷമമായി. ഉടൻ തന്നെ അവരെ ധനുര്യാഗത്തിന് കൊണ്ടുവരാൻ തീരുമാനിച്ചു.
അക്രൂരം പ്രേഷയാമാസ ക്രൂരഃ പാപമതിസ്തദാ । ആനേതും രാമകൃഷ്ണൌ ച വധായാമിതവിക്രമൌ
അപ്പോൾ ക്രൂരഹൃദയനായ കംസൻ, രാമനും കൃഷ്ണനും എന്നിങ്ങനെ അതിവിക്രമശാലികളായ ഇരുവരെയും കൊല്ലാൻ അക്രൂരനെ അയച്ചു.
രഥമാരോപ്യ ഗോപാലൌ ഗോകുലാദ് ഗാന്ദിനീസുതഃ । ആഗതോ മഥുരായാം തു കംസാദേശേ സ്ഥിതഃ കില
ഗാന്ദിനിയുടെ മകൻ ആ അക്രൂരൻ, രണ്ടു ഗോപബാലന്മാരെയും രഥത്തിൽ ഇരുത്തി ഗോപുരത്തിൽ നിന്ന് കൊണ്ടുവന്നു. കംസന്റെ കല്പനപ്രകാരം അവൻ മഥുരയിൽ എത്തി.
താവാഗത്യ തദാ തത്ര ധനുര്ഭങ്ഗഞ്ച ചക്രതുഃ । ഹത്വാഥ രജകം കാമം ഗജം ചാണൂരമുഷ്ടികമ്
അവിടെ എത്തിയ ശേഷം, ഇരുവരും അമ്പ് വില്ല് തകർത്തു. പിന്നെ, ഇഷ്ടംപോലെ, രാജക, ആന, ചാണൂരൻ, മുഷ്ടികൻ എന്നിവരെയും കൊല്ലുകയും ചെയ്തു.
ശലം ച തോശലം ചൈവ നിജഘാന ഹരിസ്തദാ । ജഘാന കംസം ദേവേശഃ കേശേഷ്വാകൃഷ്യ ലീലയാ
അന്നേരം ഹരിയും ശലനും തോഷലനും സംഹരിച്ചു. ദേവതകളുടെ നാഥൻ കേശങ്ങളിൽ പിടിച്ച് കളിയോടെ കംസനെ കൊല്ലുകയും ചെയ്തു.
പിതരൌ മോചയിത്വാഥ ഗതദുഃഖൌ ചകാര ഹ । ഉഗ്രസേനായ രാജ്യം തദ്ദദാവരിനിഷൂദനഃ
അവൻ തന്റെ മാതാപിതാക്കളെ മോചിപ്പിച്ച് അവരുടെ ദുഃഖം മാറ്റി. ശത്രുക്കളുടെ സംഹാരകൻ ഉഗ്രസേനന് രാജ്യം നൽകി.
വസുദേവസ്തയോസ്തത്ര മൌഞ്ജീബന്ധനപൂര്വകമ് । കാരയാമാസ വിധിവദ് വ്രതബന്ധം മഹാമനാഃ
വസുദേവൻ അവിടെ വലിയ മനസ്സോടെ, വേണ്ട വിധി പ്രകാരം, മൗഞ്ജി ദാരു കെട്ടി ആ ഇരുവർക്കും ഉപനയനം നടത്തി.
ഉപനീതൌ തദാ തൌ തു ഗതൌ സാന്ദീപനാലയമ് । വിദ്യാഃ സര്വാഃ സമഭ്യസ്യ മഥുരാമാഗതൌ പുനഃ
അപ്പോൾ ഉപനയനം കഴിഞ്ഞ്, ഇരുവരും സാന്ദീപനിയുടെ വീട്ടിലേക്ക് പോയി. എല്ലാ വിദ്യകളും പഠിച്ച ശേഷം അവർ വീണ്ടും മഥുരയിലേക്ക് മടങ്ങി.
ജാതൌ ദ്വാദശവര്ഷീയൌ കൃതവിദ്യൌ മഹാബലൌ । മഥുരായാം സ്ഥിതൌ വീരൌ സുതാവാനകദുന്ദുഭേഃ
പന്ത്രണ്ടാം വയസ്സിൽ എത്തുമ്പോൾ, വിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യവും വലിയ ശക്തിയും ഉള്ള ആ അനകദുണ്ടുഭിയുടെ വീരപുത്രന്മാർ മഥുരയിൽ താമസിച്ചു.
മാഗധസ്തു ജരാസന്ധോ ജാമാതൃവധദുഃഖിതഃ । കൃത്വാ സൈന്യസമാജം സ മഥുരാമാഗതഃ പുരീമ്
മാഗധരാജാവായ ജരാസന്ധൻ, തന്റെ മരുമകൻ കൊല്ലപ്പെട്ടതിൽ ദുഃഖിതനായി, വലിയ സൈന്യം കൂട്ടി മഥുര നഗരത്തിലേക്ക് എത്തി.
സ സപ്തദശവാരം തു കൃഷ്ണേന കൃതബുദ്ധിനാ । ജിതഃ സംഗ്രാമമാസാദ്യ മധുപുര്യാം നിവാസിനാ
മധുപുരിയിൽ താമസിക്കുന്ന, ഉറച്ച മനസ്സുള്ള കൃഷ്ണൻ ജരാസന്ധനെ പതിനേഴു പ്രാവശ്യം യുദ്ധത്തിൽ തോൽപ്പിച്ചു.
പശ്ചാച്ച പ്രേരിതസ്തേന സ കാലയവനാഭിധഃ । സര്വമ്ലേച്ഛാധിപഃ ശൂരോ യാദവാനാം ഭയങ്കരഃ
പിന്നീട്, ജരാസന്ധന്റെ പ്രേരണയാൽ, എല്ലാ മ്ലേച്ഛരുടെ ശക്തനായ അധിപൻ ആയ കാലയവനൻ യാദവർക്കു ഭയമായി.