സമുദ്രഃ ശന്തനുഃ പ്രോക്തോ ഗങ്ഗാ ഭാര്യാ മതാ ബുധൈഃ । ദേവകസ്തു സമാഖ്യാതോ ഗന്ധര്വപതിരാഗമേ
ശാന്തനു സമുദ്രത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്, അവന്റെ ഭാര്യ ഗംഗയെ ജ്ഞാനികൾ അംഗീകരിക്കുന്നു. ദേവകൻ ഗാന്ധർവരിന്റെ അധിപനാണ് എന്ന് ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ പറയുന്നു.
വസുര്ഭീഷ്മോ വിരാടസ്തു മരുദ്ഗണ ഇതി സ്മൃതഃ । അരിഷ്ടസ്യ സുതോ ഹംസോ ധൃതരാഷ്ട്രഃ പ്രകീര്തിതഃ
ഭീഷ്മൻ വസുവിന്റെ ഭാഗമാണ്, വിരാട് മരുതുകളുടെ ഭാഗമാണ്. ധൃതരാഷ്ട്രൻ അരിഷ്ടന്റെ മകനായ ഹംസനാണ് എന്ന് പറയുന്നു.
മരുദ്ഗണഃ കൃപഃ പ്രോക്തഃ കൃതവര്മാ തഥാപരഃ । ദുര്യോധനഃ കലേരംശഃ ശകുനിം വിദ്ധി ദ്വാപരമ്
കൃപനും കൃതവർമ്മനും മരുതുകളുടെ ഭാഗങ്ങളാണ്. ദുര്യോധനൻ കാലിയുടെ ഭാഗമാണ്, ശകുനി ദ്വാപരൻ എന്നറിയണം.
സോമപുത്രഃ സുവര്ചാഖ്യഃ സോമപ്രരുരുദാഹൃതഃ । പാവകാംശോ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നഃ ശിഖണ്ഡീ രാക്ഷസസ്തഥാ
സുവർച്ചാ എന്ന സോമപുത്രൻ സോമപ്രരുവെന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ പാവകന്റെ ഭാഗമാണ്, ശിഖണ്ടി ഒരു രാക്ഷസനാണ്.
സനത്കുമാരസ്യാംശസ്തു പ്രദ്യുമ്നഃ പരികീര്തിതഃ । ദ്രുപദോ വരുണസ്യാംശോ ദ്രൌപദീ ച രമാംശജാ
പ്രദ്യുമ്നൻ സനത്കുമാരന്റെ ഭാഗമാണ് എന്ന് പറയുന്നു. ദ്രുപദൻ വരുണന്റെ ഭാഗമാണ്, ദ്രൗപദി രമയുടെ ഭാഗത്തിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചത്.
ദ്രൌപദീതനയാഃ പഞ്ച വിശ്വേദേവാംശജാഃ സ്മൃതാഃ । കുന്തിഃ സിദ്ധിര്ധൃതിര്മാദ്രീ മതിര്ഗാന്ധാരരാജജാ
ദ്രൗപദിയുടെ അഞ്ചു പുത്രന്മാർ വിശ്വദേവന്മാരുടെ ഭാഗങ്ങൾ ആയി അറിയപ്പെടുന്നു. കുന്തി സിദ്ധിയാണ്, ധൃതി മാദ്രിയാണ്, ഗന്ധാരരാജാവിന്റെ മകൾ മതി ആണ്.
കൃഷ്ണപത്ന്യസ്തഥാ സര്വാ ദേവവാരാങ്ഗനാഃ സ്മൃതാഃ । രാജാനശ്ച തഥാ സര്വേ അസുരാഃ ശക്രനോദിതാഃ
കൃഷ്ണന്റെ എല്ലാ ഭാര്യമാരും ദേവലോകത്തിലെ സുന്ദരികളാണ് എന്ന് പറയുന്നു. രാജാക്കന്മാർ എല്ലാം ഇന്ദ്രൻ അയച്ച അസുരന്മാരാണ്.
ഹിരണ്യകശിപോരംശഃ ശിശുപാല ഉദാഹൃതഃ । വിപ്രചിത്തിര്ജരാസന്ധഃ ശല്യഃ പ്രഹ്ലാദ ഇത്യപി
ശിശുപാലൻ ഹിരണ്യകശിപുവിന്റെ ഭാഗമാണ്, ജരാസന്ധൻ വിപ്രചിത്തിയാണ്, ശല്യൻ പ്രഹ്ലാദനാണ്.
കാലനേമിസ്തഥാ കംസഃ കേശീ ഹയശിരാസ്തഥാ । അരിഷ്ടോ ബലിപുത്രസ്തു കകുദ്മീ ഗോകുലേ ഹതഃ
കാലനേമി, കംസൻ, കേശി, ഹയശിരസ് ഇവരും പറയുന്നു. അരിഷ്ടൻ ബലിയുടെ മകനാണ്, കകുദ്മി ഗോകുലത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.
അനുഹ്ലാദോ ധൃഷ്ടകേതുര്ഭഗദത്തോഽഥ ബാഷ്കലഃ । ലമ്ബഃ പ്രലമ്ബഃ സഞ്ജാതഃ ഖരോഽസൌ ധേനുകോഽഭവത്
അനുഹ്ലാദൻ ധൃഷ്ടകേതുവാണ്, ഭഗദത്തൻ ബാഷ്കലൻ ആണ്. ലംബനും പ്രലംബനും ജനിച്ചു, ഖരൻ ധേനുകനായി മാറി.
വാരാഹശ്ച കിശോരശ്ച ദൈത്യൌ പരമദാരുണൌ । മല്ലൌ താവേവ സഞ്ജാതൌ ഖ്യാതൌ ചാണൂരമുഷ്ടികൌ
വാരാഹനും കിശോറനും എന്ന രണ്ടു ഭയങ്കരമായ ദൈത്യന്മാർ, പിന്നീടു പ്രശസ്തരായ ചാണൂരനും മുഷ്ടികനും എന്ന പേരിൽ മല്ലന്മാരായി ജനിച്ചു.
ദിതിപുത്രസ്തഥാരിഷ്ടോ ഗജഃ കുവലയാഭിധഃ । ബലിപുത്രീ ബകീ ഖ്യാതാ ബകസ്തദനുജഃ സ്മൃതഃ
ദിതിയുടെ മകനായ അരിഷ്ടനും, കുവലയ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ട ആനയും, ബലിയുടെ മകളായ ബകിയും അവളുടെ സഹോദരൻ ബകനും, അവരവരുടെ പേരിൽ പ്രശസ്തരായി.
യമോ രുദ്രസ്തഥാ കാമഃ ക്രോധശ്ചൈവ ചതുര്ഥകഃ । തേഷാമംശൈസ്തു സഞ്ജാതോ ദ്രോണപുത്രോ മഹാബലഃ
യമൻ, രുദ്രൻ, കാമൻ, ക്രോധൻ എന്നിവരുടെ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ദ്രോണന്റെ മഹാബലശാലിയായ മകൻ ജനിച്ചത്.
അംശാവതരണേ പൂര്വം ദൈതേയാ രാക്ഷസാസ്തഥാ । ജാതാഃ സര്വേ സുരാംശാസ്തേ ക്ഷിതിഭാരാവതാരണേ
മുമ്പത്തെ ഭാഗാവതാരങ്ങളിൽ ദൈത്യരും രാക്ഷസന്മാരും എല്ലാവരും ദേവന്മാരുടെ ഭാഗങ്ങളായി ഭൂഭാരഹരണത്തിനായി ജനിച്ചിരുന്നു.
ഏതേഷാം കഥിതം രാജന്നംശാവതരണം നൃപ । സുരാണാം ചാസുരാണാം ച പുരാണേഷു പ്രകീര്തിതമ്
രാജാവേ, ദേവന്മാരുടെയും അസുരന്മാരുടെയും ഈ ഭാഗാവതാരം പുരാണങ്ങളിൽ പറയുന്നതുപോലെ ഞാൻ നിന്നോട് വിശദമായി പറഞ്ഞു.
യദാ ബ്രഹ്മാദയോ ദേവാഃ പ്രാര്ഥനാര്ഥം ഹരിം ഗതാഃ । ഹരിണാ ച തദാ ദത്തൌ കേശൌ ഖലു സിതാസിതൌ
ബ്രഹ്മാദികളായ ദേവന്മാർ പ്രാർത്ഥനയ്ക്കായി ഹരിയോട് ചെന്നപ്പോൾ, ഹരി അവർക്കു ഒരു കറുത്തതും ഒരു വെളുത്തതുമായ രണ്ട് രോമങ്ങൾ നൽകി.
ശ്യാമവര്ണസ്തതഃ കൃഷ്ണഃ ശ്വേതഃ സങ്കര്ഷണസ്തഥാ । ഭാരാവതാരണാര്ഥം തൌ ജാതൌ ദേവാംശസമ്ഭവൌ
അവയിൽ നിന്ന് കൃഷ്ണൻ കറുത്ത നിറത്തിൽ ജനിച്ചു, ശങ്കർഷണൻ വെളുത്ത നിറത്തിൽ ജനിച്ചു; ഭൂഭാരഹരണത്തിനായി ദേവന്മാരുടെ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ഇരുവരും ജനിച്ചത്.
അംശാവതരണം ചൈതച്ഛൃണോതി ഭക്തിഭാവതഃ । സര്വപാപവിനിര്മുക്തോ മോദതേ സ്വജനൈര്വൃതഃ
ഭാഗാവതാരത്തിന്റെ ഈ കഥ ഭക്തിഭാവത്തോടെ കേൾക്കുന്നവൻ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനായി, സ്വന്തം കുടുംബത്തോടൊപ്പം സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കും.
കംസം പ്രതി യോഗമായാവാക്യമ് വ്യാസ ഉവാച ഹതേഷു ഷട്സു പുത്രേഷു ദേവക്യാ ഔഗ്രസേനിനാ । സപ്തമേ പതിതേ ഗര്ഭേ വചനാന്നാരദസ്യ ച
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: ദേവകിയുടെ ആറു മക്കളെയും കംസൻ കൊല്ലുകയും, ഏഴാമത്തെ ഗർഭം വന്നപ്പോൾ നാരദന്റെ വാക്ക് അനുസരിച്ച്,
അഷ്ടമസ്യ ച ഗര്ഭസ്യ രക്ഷണാര്ഥമതന്ദ്രിതഃ । പ്രയത്നമകരോദ്രാജാ മരണം സ്വം വിചിന്തയന്
എട്ടാമത്തെ ഗർഭത്തെ രക്ഷിക്കാൻ രാജാവ് അതീവ ജാഗ്രതയോടെ എല്ലാ ശ്രമവും നടത്തി, തന്റെ മരണത്തെ നിരന്തരം ചിന്തിച്ചു.
സമയേ ദേവകീഗര്ഭേ പ്രവേശമകരോദ്ധരിഃ । അംശേന വസുദേവേ തു സമാഗത്യ യഥാക്രമമ്
തക്ക സമയത്ത് ഹരി ദേവകിയുടെ ഗർഭത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു; ദൈവിക ഭാഗം വസുദേവനിൽ കൂടി യഥാക്രമം ചേർന്നു.
തദേയം യോഗമായാ ച യശോദായാം യഥേച്ഛയാ । പ്രവേശമകരോദ്ദേവീ ദേവകാര്യാര്ഥസിദ്ധയേ
അവളായ യോഗമായ, ദൈവകാര്യസിദ്ധിക്ക് വേണ്ടിയുള്ള തന്റെ ഇച്ഛപ്രകാരം, യശോദയുടെ ഗർഭത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
രോഹിണ്യാസ്തനയോ രാമോ ഗോകുലേ സമജായത । യതഃ കംസഭയോദ്വിഗ്നാ സംസ്ഥിതാ സാ ച കാമിനീ
കംസനെ ഭയന്ന് ഗോകുലത്തിൽ അഭയം തേടിയിരുന്ന രോഹിണിയുടെ മകൻ രാമൻ അവിടെ ജനിച്ചു.
കാരാഗാരേ തതഃ കംസോ ദേവകീം ദേവസംസ്തുതാമ് । സ്ഥാപയാമാസ രക്ഷാര്ഥം സേവകാന്സമകല്പയത്
പിന്നീട് കംസൻ, ദേവന്മാരാൽ പുകഴപ്പെട്ട ദേവകിയെ കാവലിനായി ജയിലിൽ വെച്ചു, കാവൽക്കാരെയും നിയോഗിച്ചു.
വസുദേവസ്തു കാമിന്യാഃ പ്രേമതന്തുനിയന്ത്രിതഃ । പുത്രോത്പത്തിം ച സഞ്ചിന്ത്യ പ്രവിഷ്ടഃ സഹ ഭാര്യയാ
വസുദേവൻ ഭാര്യയോടുള്ള സ്നേഹബന്ധത്തിൽ ബന്ധപ്പെട്ട്, പുത്രജനനത്തെ ചിന്തിച്ച് അവളോടൊപ്പം പ്രവേശിച്ചു.
ദേവകീഗര്ഭഗോ വിഷ്ണുര്ദേവകാര്യാര്ഥസിദ്ധയേ । സംസ്തുതോഽമരസങ്ഘൈശ്ച വ്യവര്ധത യഥാക്രമമ്
ദൈവകാര്യസിദ്ധിക്ക് ദേവകിയുടെ ഗർഭത്തിൽ പ്രവേശിച്ച വിഷ്ണു, അമരന്മാരുടെ സ്തുതികൾക്കിടയിൽ ക്രമമായി വളർന്നു.
സഞ്ജാതേ ദശമേ തത്ര മാസേഽഥ ശ്രാവണേ ശുഭേ । പ്രാജാപത്യര്ക്ഷസംയുക്തേ കൃഷ്ണപക്ഷേഽഷ്ടമീദിനേ
പതിനൊന്നാം മാസം എത്തിയപ്പോൾ, ശുഭമായ ശ്രാവണമാസത്തിൽ, പ്രജാപതി നക്ഷത്രം കൂടിയ കൃഷ്ണപക്ഷത്തിലെ അഷ്ടമിദിനത്തിൽ,
കംസസ്തു ദാനവാന്സര്വാനുവാച ഭയവിഹ്വലഃ । രക്ഷണീയാ ഭവദ്ഭിശ്ച ദേവകീ ഗര്ഭമന്ദിരേ
കംസൻ ഭയത്താൽ വിറെച്ചു, എല്ലാ ദാനവന്മാരോടും പറഞ്ഞു: 'നിങ്ങൾ ദേവകിയെ ഗർഭഗൃഹത്തിൽ കാവലിരിക്കണം.'
അഷ്ടമോ ദേവകീഗര്ഭഃ ശത്രുര്മേ പ്രഭവിഷ്യതി । രക്ഷണീയഃ പ്രയത്നേന മൃത്യുരൂപഃ സ ബാലകഃ
ദേവകിയുടെ ഗർഭത്തിൽ ഒമ്പതാമത്തെ കുഞ്ഞ് എന്റെ ശത്രുവായും ശക്തനായും ജനിക്കും. ആ ബാലൻ തന്നെ മരണത്തിന്റെ രൂപമാണ്. അതിനാൽ, ആ കുഞ്ഞിനെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധയോടെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കണം.
ഹത്വൈനം ബാലകം ദൈത്യാഃ സുഖം സ്വപ്സ്യാമി മന്ദിരേ । നിവൃത്തിവര്ജിതേ ദുഃഖേ നാശിതേ ചാഷ്ടമേ സുതേ
ആ ബാലനെ കൊല്ലുമ്പോൾ, ദാനവരേ, എനിക്ക് എളുപ്പത്തിൽ എന്റെ കൊട്ടാരത്തിൽ ആശ്വാസത്തോടെ ഉറങ്ങാൻ കഴിയും. എട്ടാമത്തെ കുഞ്ഞിന്റെ ഭീഷണി ഇല്ലാതാകുമ്പോൾ ദുഃഖവും അകറ്റപ്പെടും.