കുത്രചിത്സ്ഥാപയാമാസ ദാനവാനാം ജയായ ച । ഏവമസ്മിംശ്ച സംസാരേ സുഖദുഃഖാന്വിതാഃ കില
അവളവനെ എവിടെയോ സ്ഥാപിച്ചു, ദാനവന്മാരെ ജയിക്കാൻ. ഇങ്ങനെ ഈ ലോകത്തിൽ എല്ലാ ജീവികളും സുഖദുഃഖങ്ങളോടുകൂടിയാണ് ജീവിക്കുന്നത്.
ഭവന്തി പ്രാണിനഃ സര്വേ വിധിതന്ത്രനിയന്ത്രിതാഃ
എല്ലാ ജീവികളും വിധിയുടെ നിയമത്തിൽ നിയന്ത്രിതരായി ജനിക്കുന്നു.
നാരായണവരദാനമ് ജനമേജയ ഉവാച വാരാങ്ഗനാസ്ത്വയാഖ്യാതാ നരനാരായണാശ്രമേ । ഏകം നാരായണം ശാന്തം കാമയാനാ സ്മരാതുരാഃ
ജനമേജയൻ ചോദിച്ചു: മഹാനുഭാവേ, നരനും നാരായണനും വസിച്ച ആശ്രമത്തിലെ വനിതകളെ നിങ്ങൾ വിവരിച്ചു. അവർ ശാന്തനായ നാരായണനെ മാത്രം ആഗ്രഹിച്ചു, പ്രണയത്തിലും ആസക്തിയിലും ആകൃഷ്ടരായി.
ശപ്തുകാമസ്തദാ ജാതോ മുനിര്നാരായണശ്ച താഃ । നിവാരിതോ നരേണാഥ ഭ്രാത്രാ ധര്മവിദാ നൃപ
അപ്പോൾ, ആ സ്ത്രീകളെ ശപിക്കാനായി നാരായണമുനി ഉദ്ദേശിച്ചു; എന്നാൽ, ധർമ്മം അറിയുന്ന സഹോദരനായ നരൻ അവനെ തടഞ്ഞു, രാജാവേ.
കിം കൃതം മുനിനാ തേന വ്യസനേ സമുപസ്ഥിതേ । താഭിഃ സംകല്പിതേനാഥ കാമാര്ഥാഭിര്ഭൃശം മുനേ
മഹർഷി എന്താണ് ചെയ്തത്? ആ സ്ത്രീകൾ കാമാർത്ഥം അവനെ മനസ്സിൽ നിശ്ചയിച്ച്, വിഷമത്തിൽ അവനടുത്തെത്തിയപ്പോൾ?
ശക്രേണോത്പാദിതാഭിശ്ച ബഹുപ്രാര്ഥനയാ പുനഃ । യാചിതേന വിവാഹാര്ഥം കിം കൃതം തേന ജിഷ്ണുനാ
ഇന്ദ്രന്റെ അപേക്ഷ പ്രകാരം, പലതവണ അപേക്ഷിച്ച ശേഷം, വിവാഹത്തിനായി അവർ വീണ്ടും സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു. അപ്പോൾ അർജ്ജുനൻ അവരെ അഭ്യർത്ഥിച്ചപ്പോൾ, അവൻ എന്താണ് ചെയ്തത്?
ഇത്യേതച്ഛ്രോതുമിച്ഛാമി ചരിതം തസ്യ മോക്ഷദമ് । നാരായണസ്യ മേ ബ്രൂഹി വിസ്തരേണ പിതാമഹ
മോക്ഷം നൽകുന്ന അവന്റെ കഥ മുഴുവനും ഞാൻ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. പിതാമഹനേ, നാരായണന്റെ കഥ വിശദമായി പറയൂ.
വ്യാസ ഉവാച ശൃണു രാജന്പ്രവക്ഷ്യാമി യഥാ തസ്യ മഹാത്മനഃ । ധര്മപുത്രസ്യ ധര്മജ്ഞ വിസ്തരേണ വദാമി തേ
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, ഞാൻ നിന്റെ ചോദ്യം കേട്ടു. ആ മഹാത്മാവിന്റെ, ധർമ്മപുത്രന്റെ കഥ ഞാൻ വിശദമായി പറയാം.
ശപ്തുകാമസ്തു സംദൃഷ്ടോ നരേണാഥ യദാ ഹരിഃ । വാരിതോഽസൌ സമാശ്വാസ്യ മുനിര്നാരായണസ്തദാ
ഹരിച്ഛുവന്നവേളയിൽ ആ മനുഷ്യൻ അവനെ കണ്ടപ്പോൾ, മഹർഷി നാരായണൻ ഹരിയെ ശാന്തിപ്പിച്ച് ആശ്വസിപ്പിച്ചു.
ശാന്തകോപസ്തദോവാച താസ്തപസ്വീ മഹാമുനിഃ । സ്മിതപൂര്വമിദം വാക്യം മധുരം ധര്മനന്ദനഃ
കോപം ശമിച്ച മഹാതപസ്വിയായ മഹർഷി, മൃദുലമായൊരു പുഞ്ചിരിയോടെ, ധർമ്മപുത്രാ, ഈ മധുരവാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
അസ്മിഞ്ജന്മനി ചാര്വംഗ്യഃ കൃതസംകല്പവാനഹമ് । ആവാഭ്യാഞ്ച ന കര്തവ്യഃ സര്വഥാ ദാരസംഗ്രഹഃ
ഈ ജന്മത്തിൽ തന്നെ, സുന്ദരികളേ, ഞാൻ ഉറച്ച മനസ്സോടെ തീരുമാനിച്ചിരിക്കുന്നു; ഞങ്ങൾ ഇരുവരും എങ്ങനെയും വിവാഹബന്ധം ചെയ്യരുത്.
തസ്മാദ് ഗച്ഛന്തു ത്രിദിവം കൃപാം കൃത്വാ മമോപരി । ധര്മജ്ഞാ ന പ്രകുര്വന്തി വ്രതഭങ്ഗം പരസ്യ വൈ
അതിനാൽ, ദയവായി എന്നെ കരുണയോടെ കണക്കാക്കി സ്വർഗത്തിലേക്ക് മടങ്ങൂ; ധർമ്മം അറിയുന്നവർ മറ്റൊരാളുടെ വ്രതം ലംഘിക്കാറില്ല.
ശൃങ്ഗാരേഽസ്മിന് രസേ നൂനം സ്ഥായീഭാവോ രതിഃ സ്മൃതഃ । കഥം കരോമി സമ്ബന്ധം തദഭാവേ സുലോചനാഃ
സ്നേഹരസത്തിൽ സ്ഥിരമായ ഭാവം കാമം തന്നെയാണെന്ന് പറയുന്നു; അതില്ലാതെ എങ്ങനെ ഞാൻ ബന്ധം സ്ഥാപിക്കും, സുന്ദരനേത്രികളേ?
കാരണേന വിനാ കാര്യം ന ഭവേദിതി നിശ്ചയഃ । കവിഭിഃ കഥിതം ശാസ്ത്രേ സ്ഥായീഭാവോ രസഃ കില
കാരണം ഇല്ലാതെ ഫലം ഉണ്ടാകില്ലെന്നത് ഉറപ്പാണ്; കവിൾ ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ സ്ഥിരഭാവം തന്നെയാണ് രസം എന്ന് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.
ധന്യഃ സുചാരുസര്വാങ്ഗഃ സഭാഗ്യോഽഹം ധരാതലേ । പ്രീതിപാത്രം യതോ ജാതോ ഭവതീനാമകൃത്രിമമ്
ഭാഗ്യവാൻ, സുന്ദരമായ ശരീരഭാഗങ്ങളുള്ളവൻ, ഭൂമിയിൽ ഞാൻ ധന്യനാണ്, കാരണം നിങ്ങളുടെ സ്നേഹത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ അർഹനായിരിക്കുന്നു.
ഭവതീഭിഃ കൃപാം കൃത്വാ രക്ഷണീയം വ്രതം മമ । ഭവിഷ്യാമി മഹാഭാഗാഃ പതിരപ്യന്യജന്മനി
നിങ്ങളുടെ ദയയാൽ എന്റെ വ്രതം സംരക്ഷിക്കണം; മറ്റൊരു ജന്മത്തിൽ, മഹാഭാഗ്യവതികളേ, ഞാൻ നിങ്ങളുടെ ഭർത്താവായിരിക്കും.
അഷ്ടാവിംശേ വിശാലാക്ഷ്യോ ദ്വാപരേഽസ്മിന്ധരാതലേ । ദേവാനാം കാര്യസിദ്ധ്യര്ഥം പ്രഭവിഷ്യാമി സര്വഥാ
അശ്വിൻവിംശതിതമ ദ്വാപരയുഗത്തിൽ, വിശാലനേത്രികളേ, ദേവന്മാരുടെ കാര്യസിദ്ധിക്കായി ഞാൻ ഭൂമിയിൽ ജനിക്കും.
തദാ ഭവത്യോ മദ്ദാരാഃ പ്രാപ്യ ജന്മ പൃഥക്പൃഥക് । ഭൂപതീനാം സുതാ ഭൂത്വാ പലീഭാവം ഗമിഷ്യഥ
അപ്പോൾ, നിങ്ങൾ ഓരോരുത്തരും രാജാക്കന്മാരുടെ പുത്രികളായി ജനിച്ച്, എന്റെ ഭാര്യമാർ ആയി മാറും.
ഇത്യാശ്വാസ്യ ഹരിസ്താസ്തു പ്രതിശ്രുത്യ പരിഗ്രഹമ് । വ്യസര്ജയത്സ ഭഗവാഞ്ജഗ്മുശ്ച വിഗതജ്വരാഃ
ഇങ്ങനെ അവരെ ആശ്വസിപ്പിച്ച്, ഹരി വിവാഹം വാഗ്ദാനം ചെയ്തു. ഭഗവാൻ അവരെ വിടുവിച്ചു; അവർ സന്തോഷത്തോടെ പുറപ്പെട്ടു.
ഏവം വിസര്ജിതാസ്തേന ഗതാഃ സ്വര്ഗം തദാങ്ഗനാഃ । ശക്രായ കഥയാമാസുഃ കാരണം സകലം പുനഃ
അവിടെ നിന്ന് വിടപറഞ്ഞ ആ സ്ത്രീകൾ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയി, എല്ലാം വീണ്ടും ഇന്ദ്രനോട് വിശദമായി പറഞ്ഞു.
ആശ്രുത്യ മഘവാംസ്താഭ്യോ വൃത്താന്തം തസ്യ വിസ്തരാത് । തുഷ്ടാവ തം മഹാത്മാനം നാരീര്ദൃഷ്ട്വാ തഥോര്വശീഃ
അവരിൽ നിന്ന് ആ സംഭവങ്ങൾ മുഴുവനും കേട്ട മഘവാൻ, ആ മഹാത്മാവിനെ, ആ സ്ത്രീകളെയും ഊർവശിയെയും കണ്ടു, സ്തുതിച്ചു.
ഇന്ദ്ര ഉവാച അഹോ ധൈര്യം മുനേഃ കാമം തഥൈവ ച തപോബലമ് । യേനോര്വശ്യഃ സ്വതപസാ താദൃഗ്രൂപാഃ പ്രകല്പിതാഃ
ഇന്ദ്രൻ പറഞ്ഞു: 'അയ്യോ, ഈ മഹർഷിയുടെ ധൈര്യവും തപസ്സിന്റെ ശക്തിയും എത്ര വലിയതാണ്! അവന്റെ തപസ്സുകൊണ്ട് ഇങ്ങനെ സുന്ദരമായ ഊർവശികൾ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.'
ഇതി സ്തുത്വാ പ്രസന്നാത്മാ ബഭൂവ സുരരാട് തതഃ । നാരായണോഽപി ധര്മാത്മാ തപസ്യഭിരതോഽഭവത്
ഇങ്ങനെ സ്തുതി പറഞ്ഞ്, ദേവരാജാവ് സന്തോഷംകൊണ്ടു നിറഞ്ഞു; നാരായണനും ധർമ്മത്തിൽ അർപ്പിതനായി തപസ്സിൽ തുടരുകയും ചെയ്തു.
ഇത്യേതത്സര്വമാഖ്യാതം മുനേര്വൃത്താന്തമദ്ഭുതമ് । നാരായണസ്യ സകലം നരസ്യ ച മഹാമുനേഃ
ഇങ്ങനെ, മഹർഷിയായ നാരായണന്റെയും നരന്റെയും അത്ഭുതകരമായ കഥ മുഴുവനും ഇവിടെ പറഞ്ഞുതീർന്നു.
തൌ ഹി കൃഷ്ണാര്ജുനൌ വീരൌ ഭൂഭാരഹരണായ ച । ജാതൌ തൌ ഭരതശ്രേഷ്ഠ ഭൃഗോഃ ശാപവശാദിഹ
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ഭൂഭാരമൊഴിക്കാൻ ഭൃഗുവിന്റെ ശാപഫലമായി കൃഷ്ണനും അർജ്ജുനനും ഈ ലോകത്ത് ജനിച്ച വീരന്മാരാണ്.
രാജോവാച കൃഷ്ണാവതാരചരിതം വിസ്തരേണ വദസ്വ മേ । സന്ദേഹോ മമ ചിത്തേഽസ്തി തം നിവാരയ മാനദ
രാജാവ് പറഞ്ഞു: 'കൃഷ്ണാവതാരത്തിന്റെ കഥ മുഴുവനായും എന്നോട് പറയൂ; എന്റെ മനസ്സിൽ സംശയമുണ്ട്—അതെ നീ നീക്കണം, മാനദാ.'
യയോഃ പുത്രത്വമാപന്നൌ ഹര്യനന്തൌ മഹാബലൌ । ദേവകീവസുദേവൌ തൌ ദുഃഖഭാജൌ കഥം മുനേ
മഹാബലശാലികളായ ഹരിയും അനന്തനും പുത്രന്മാരായിരുന്ന ദേവകിയും വസുദേവനും എങ്ങനെ ഈ ദുരിതങ്ങൾ അനുഭവിക്കേണ്ടി വന്നു എന്നു പറയൂ, മഹർഷേ?
കംസേന നിഗഡേ ബദ്ധൌ പീഡിതൌ ബഹുവത്സരാന് । യയോഃ പുത്രോ ഹരിഃ സാക്ഷാത്തപസാ തോഷിതോഽഭവത്
കംസൻ ഇരുവരെയും ചങ്ങലിൽ കെട്ടി വർഷങ്ങളോളം പീഡിപ്പിച്ചു; എന്നിരുന്നാലും, അവരുടെ തപസ്സിൽ സന്തോഷിച്ച ഹരി നേരിട്ട് അവർക്കു പുത്രനായി ജനിച്ചു.
ജാതോഽസൌ മഥുരായാം തു ഗോകുലേ സ കഥം ഗതഃ । കംസം ഹത്വാ ദ്വാരവത്യാം നിവാസം കൃതവാന്കഥമ്
അവൻ മഥുരയിൽ ജനിച്ചു, പിന്നെ എങ്ങനെ ഗോക്കുലിലേക്ക് പോയി? കംസനെ കൊല്ലുകയും ദ്വാരകയിൽ വന്നു താമസിക്കുകയും ചെയ്തത് എങ്ങനെ?
പിത്രാദിസേവിതം ദേശം സമൃദ്ധം പാവനം കില । ത്യക്ത്വാ ദേശാന്തരേഽനാര്യേ ഗതവാന്സ കഥം ഹരിഃ
തന്റെ അച്ഛനും മറ്റുള്ളവരും സേവിച്ചിരുന്ന സമൃദ്ധിയും വിശുദ്ധിയുമുള്ള ദേശം ഹരി എങ്ങനെ ഉപേക്ഷിച്ചു, അങ്ങനെയുള്ള ദേശം വിട്ട് മറ്റൊരു അനാര്യദേശത്തേക്ക് പോയത് എങ്ങനെ?