വ്യാസ ഉവാച ഏവം ദത്ത്വാ വരാഞ്ഛമ്ഭുസ്തത്രൈവാന്തരധീയത । കാവ്യസ്താമഥ സംവീക്ഷ്യ ജയന്തീം വാക്യമബ്രവീത്
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ വരങ്ങൾ നൽകി ശംഭു അവിടെയെത്തന്നെ അപ്രത്യക്ഷനായി; അതിനുശേഷം കാവ്യൻ ജയന്തിയെ നോക്കി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
കാസി കസ്യാസി സുശ്രോണി ബ്രൂഹി കിം തേ ചികീര്ഷിതമ് । കിമര്ഥമിഹ സമ്പ്രാപ്താ കാര്യം വദ വരോരു മേ
നീ ആരാണ്, മനോഹരമായ കമരം ഉള്ളവളേ? ആരുടെ മകളാണ് നീ? എന്താണ് നിനക്ക് ആഗ്രഹം? എന്തിനാണ് നീ ഇവിടെ വന്നത്? മനോഹരിയേ, നിനക്ക് വേണ്ടത് പറയൂ.
കിം വാഞ്ഛസി കരോമ്യദ്യ ദുഷ്കരം ചേത്സുലോചനേ । പ്രീതോഽസ്മി ത്വത്കൃതേനാദ്യ വരം വരയ സുവ്രതേ
നിനക്ക് എന്താണ് ആവശ്യം? എത്രയും പ്രയാസമുള്ളതാണെങ്കിലും, ഇന്ന് ഞാൻ അത് ചെയ്യാം, മനോഹരനയനേ. ഇന്നത്തെ നിന്റെ സേവനത്തിൽ ഞാൻ സന്തോഷവാനാണ്; നീ ഒരു വരം ചോദിക്കൂ, സദ്വ്രതയേ.
തതഃ സാ തു മുനിം പ്രാഹ ജയന്തീ മുദിതാനനാ । ചികീര്ഷിതം മേ ഭഗവംസ്തപസാ ജ്ഞാതുമര്ഹസി
അപ്പോൾ ജയന്തി സന്തോഷം നിറഞ്ഞ മുഖത്തോടെ ആ മുനിയോട് പറഞ്ഞു: ഭഗവനേ, എന്റെ മനസ്സിലുള്ളത് തപസ്സിലൂടെ നീ അറിയേണ്ടതാണ്.
ശുക്ര ഉവാച ജ്ഞാതം മയാ തഥാപി ത്വം ബ്രൂഹി യന്മനസേപ്സിതമ് । കരോമി സര്വഥാ ഭദ്രം പ്രീതോഽസ്മി പരിചര്യയാ
ശുക്രൻ പറഞ്ഞു: ഞാൻ മനസ്സിലാക്കി, എങ്കിലും നീ മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിക്കുന്നത് പറയണം. ഞാൻ അതെല്ലാം നിർബന്ധമായും ചെയ്യും, നിന്റെ സേവനത്തിൽ ഞാൻ സന്തുഷ്ടനാണ്.
ജയന്ത്യുവാച ശക്രസ്യാഹം സുതാ ബ്രഹ്മന് പിത്രാ തുഭ്യം സമര്പിതാ । ജയന്തീ നാമതശ്ചാഹം ജയന്താവരജാ മുനേ
ജയന്തി പറഞ്ഞു: ബ്രാഹ്മണേ, ഞാൻ ശക്രന്റെ മകളാണ്, അച്ഛൻ നിന്നോടു സമർപ്പിച്ചവൾ. എന്റെ പേര് ജയന്തി, ജയന്തന്റെ അനിയത്തി, മുനിയേ.
സകാമാസ്മി ത്വയി വിഭോ വാഞ്ഛിതം കുരു മേഽധുനാ । രംസ്യേ ത്വയാ മഹാഭാഗ ധര്മതഃ പ്രീതിപൂര്വകമ്
എനിക്ക് നിന്നോടു ആഗ്രഹമുണ്ട്, പ്രഭുവേ; ഇപ്പോൾ എന്റെ ആഗ്രഹം നിറവേറ്റണം. മഹാഭാഗനേ, നീതിപൂർവ്വം സ്നേഹത്തോടെ നിന്നോടൊപ്പം സന്തോഷത്തോടെ കഴിയാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ശുക്ര ഉവാച മയാ സഹ ത്വം സുശ്രോണി ദശവര്ഷാണി ഭാമിനി । സര്വൈര്ഭൂതൈരദൃശ്യാ ച രമസ്വേഹ യദൃച്ഛയാ
ശുക്രൻ പറഞ്ഞു: മനോഹരമായ കമരം ഉള്ളവളേ, പത്തു വർഷം നീ എന്റെ കൂടെ ഇവിടെ, എല്ലാ ജീവികൾക്കും കാണാതെയായി, ഇഷ്ടംപോലെ സന്തോഷത്തോടെ കഴിയൂ.
വ്യാസ ഉവാച ഏവമുക്ത്വാ ഗൃഹം ഗത്വാ ജയന്ത്യാഃ പാണിമുദ്വഹന് । തയാ സഹാവസദ്ദേവ്യാ ദശവര്ഷാണി ഭാര്ഗവഃ
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ജയന്തിയുടെ കൈ പിടിച്ച് വീട്ടിലേക്ക് പോയി; ഭാർഗവൻ ആ ദേവിയോടൊപ്പം പത്തു വർഷം താമസിച്ചു.
അദൃശ്യഃ സര്വഭൂതാനാം മായയാ സംവൃതഃ പ്രഭുഃ । ദൈത്യാസ്തമാഗതം ശ്രുത്വാ കൃതാര്ഥം മന്ത്രസംയുതമ്
എല്ലാ ജീവികൾക്കും കാണാതെയായി, തന്റെ മായയിൽ മറഞ്ഞ്, ആ പ്രഭു അവിടെ എത്തിയതായി ദാനവന്മാർ കേട്ടപ്പോൾ, മന്ത്രശക്തിയോടെ എല്ലാ കാര്യവും പൂർത്തിയാക്കി.
അഭിജഗ്മുര്ഗൃഹേ തസ്യ മുദിതാസ്തേ ദിദൃക്ഷവഃ । നാപശ്യന് രമമാണം തേ ജയന്ത്യാ സഹ സംയുതമ്
അവർ സന്തോഷത്തോടെ അവന്റെ വീട്ടിലേക്ക് ചെന്നു, കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ചു; പക്ഷേ ജയന്തിയോടൊപ്പം സന്തോഷത്തോടെ കഴിയുന്ന അവനെ അവർ കണ്ടില്ല.
തദാ വിമനസഃ സര്വേ ജാതാ ഭഗ്നോദ്യമാശ്ച തേ । ചിന്താപരാതിദീനാശ്ച വീക്ഷമാണാഃ പുനഃ പുനഃ
അപ്പോൾ അവരൊക്കെയും നിരാശരായി, ശ്രമം ഫലിക്കാതെ, വലിയ ചിന്തയിലും ദു:ഖത്തിലും ആകി, വീണ്ടും വീണ്ടും അന്വേഷിച്ചു.
അദൃഷ്ട്വാ തം തു സംവൃത്തം പ്രതിജഗ്മുര്യഥാഗതമ് । സ്വഗൃഹാന്ദൈത്യവര്യാസ്തേ ചിന്താവിഷ്ടാ ഭയാതുരാഃ
അവനെ കാണാനാകാതെ, മറഞ്ഞിരിക്കുന്നതറിഞ്ഞ്, അവർ വന്നപോലെയെല്ലാം തിരികെ പോയി; ആ ദാനവപ്രമുഖർ ഭയത്തിലും ചിന്തയിലും ആകി സ്വന്തം വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി.
രമമാണം തഥാ ജ്ഞാത്വാ ശക്രഃ പ്രോവാച തം ഗുരുമ് । ബൃഹസ്പതിം മഹാഭാഗ കിം കര്തവ്യമിതഃ പരമ്
അവൻ ഇങ്ങനെ സന്തോഷത്തോടെ കഴിയുന്നതറിഞ്ഞ്, ശക്രൻ തന്റെ ഗുരുവായ ബൃഹസ്പതിയോട് ചോദിച്ചു: മഹാഭാഗനേ, ഇനി എന്ത് ചെയ്യണം?
ഗച്ഛാദ്യ ദാനവാന്ബ്രഹ്മന്മായയാ ത്വം പ്രലോഭയ । അസ്മാകം കുരു കാര്യം ത്വം ബുദ്ധ്യാ സഞ്ചിന്ത്യ മാനദ
ഇപ്പോൾ നീ പോയി, ബ്രാഹ്മണാ, നിന്റെ മായാവശേഷം ദാനവന്മാരെ വഞ്ചിച്ചു കൊണ്ടു വരിക. ഞങ്ങളുടെ കാര്യം എങ്ങനെ പൂർത്തിയാക്കാമെന്ന് മനസ്സിൽ ആലോചിച്ച് പ്രവർത്തിക്കണം, മാനദായകനായവനേ.
തച്ഛ്രുത്വാ വചനം കാവ്യം രമമാണം സുസംവൃതമ് । ജ്ഞാത്വാ തദ്രൂപമാസ്ഥായ ദൈത്യാന്മതി യയൌ ഗുരുഃ
ആ രഹസ്യമായും ആനന്ദകരമായും പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, ഗുരു അതിന്റെ അർത്ഥം മനസ്സിലാക്കി ആ രൂപം സ്വീകരിച്ച് ദാനവന്മാരുടെ അടുത്തേക്ക് പോയി.
ഗത്വാ തത്രാതിഭക്ത്യാസൌ ദാനവാന്സമുപാഹ്വയത് । ആഗതാസ്തേഽസുരാഃ സര്വേ ദദൃശുഃ കാവ്യമഗ്രതഃ
അവിടെ വലിയ ഭക്തിയോടെ ചെന്നു, അവൻ ദാനവന്മാരെ വിളിച്ചു. അങ്ങനെ എല്ലാ അസുരന്മാരും വന്നു, അവർക്കു മുന്നിൽ കാവ്യനെ കണ്ടു.
പ്രണമ്യ സംസ്ഥിതാഃ സര്വേ കാവ്യം മത്വാതിമോഹിതാഃ । ന വിദുസ്തേ ഗുരോര്മായാം കാവ്യരൂപവിഭാവിനീമ്
അവർ എല്ലാവരും കാവ്യനെ വണങ്ങി, അതിനുശേഷം അതീവ മോഹിതരായി അവിടെ നിന്നു. ഗുരുവിന്റെ മായ കാവ്യന്റെ രൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷമായത് അവർക്ക് മനസ്സിലായില്ല.
താനുവാച ഗുരുഃ കാവ്യരൂപഃ പ്രച്ഛന്നമായയാ । സ്വാഗതം മമ യാജ്യാനാം പ്രാപ്തോഽഹം വോ ഹിതായ വൈ
കാവ്യന്റെ രൂപം ധരിച്ച ഗുരു, മായയിൽ മറഞ്ഞ്, അവരോട് പറഞ്ഞു: 'എന്റെ ശിഷ്യന്മാരെ, നിങ്ങളെ സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു; ഞാൻ നിങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനായി എത്തിയിരിക്കുന്നു.'
അഹം വോ ബോധയിഷ്യാമി വിദ്യാം പ്രാപ്താമമായയാ । തപസാ തോഷിതഃ ശമ്ഭുര്യുഷ്മത്കല്യാണഹേതവേ
ഞാൻ വഞ്ചനയില്ലാതെ നേടിയ വിദ്യ നിങ്ങളെ പഠിപ്പിക്കും; എന്റെ തപസ്സ് കൊണ്ടു സന്തുഷ്ടനായ ശംഭു, നിങ്ങളുടെ ഭലത്തിനായി അതു തന്നു.
തച്ഛ്രുത്വാ പ്രീതമനസോ ജാതാസ്തേ ദാനവോത്തമാഃ । കൃതകാര്യം ഗുരും മത്വാ ജഹൃഷുസ്തേ വിമോഹിതാഃ
ഇത് കേട്ടപ്പോൾ, ആ ദാനവശ്രേഷ്ഠന്മാർ സന്തോഷത്തോടെ ഹൃദയത്തിൽ ആനന്ദിച്ചു; ഗുരുവിന്റെ വഴി അവരുടെ ലക്ഷ്യം സഫലമായെന്ന് കരുതി, അവർ അതിയായി സന്തോഷിച്ചു, പക്ഷേ അവരെ വഞ്ചിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് അവർക്കു മനസ്സിലായില്ല.
പ്രണേമുസ്തേ മുദാ യുക്താ നിരാതങ്കാ ഗതവ്യഥാഃ । ദേവേഭ്യശ്ച ഭയം ത്യക്ത്വാ തസ്ഥുഃ സര്വേ നിരാമയാഃ
സന്തോഷത്തോടെ അവർ വണങ്ങി, ഭയം ഇല്ലാതെ, ദു:ഖം ഇല്ലാതെ അവിടെ നിന്നു. ദേവന്മാരെ പേടി വിട്ട്, എല്ലാവരും രോഗമില്ലാതെ അവിടെ നിലകൊണ്ടു.
ശുക്രരൂപേണ ഗുരുണാ ദൈത്യവഞ്ചനാവര്ണനമ് രാജോവാച കിം കൃതം ഗുരുണാ പശ്ചാദ്ഭൃഗുരൂപേണ വര്തതാ । ഛലേനൈവ ഹി ദൈത്യാനാം പൌരോഹിത്യേന ധീമതാ
ശുക്രന്റെ രൂപത്തിൽ ഗുരു ദാനവന്മാരെ വഞ്ചിച്ച കഥ. രാജാവ് ചോദിച്ചു: ഭൃഗുവിന്റെ രൂപത്തിൽ ഗുരു പിന്നീടെന്ത് ചെയ്തു? ദാനവന്മാരുടെ പുരോഹിതനായ ധീരൻ, വഞ്ചന മാത്രമാണ് ഉപയോഗിച്ചത്.
ഗുരുഃ സുരാണാമനിശം സര്വവിദ്യാനിധിസ്തഥാ । സുതോഽങ്ഗിരസ ഏവാസൌ സ കഥം ഛലകൃന്മുനിഃ
ദേവന്മാരുടെ ഗുരുവും, എല്ലാ വിദ്യകളുടെയും നിധിയുമായവൻ, അങ്ങിരസിന്റെ മകനാണ്. അങ്ങനെയുള്ള ഒരു മুনি എങ്ങനെ വഞ്ചന ചെയ്യാൻ തയ്യാറായി?
ധര്മശാസ്ത്രേഷു സര്വേഷു സത്യം ധര്മസ്യ കാരണമ് । കഥിതം മുനിഭിര്യേന പരമാത്മാപി ലഭ്യതേ
എല്ലാ ധർമ്മശാസ്ത്രങ്ങളിലും, സത്യമാണ് ധർമ്മത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനമെന്ന് മുനികൾ പറയുന്നു; അതിനാൽ തന്നെ പരമാത്മാവിനെ പോലും ലഭിക്കാം.
വാചസ്പതിസ്തഥാ മിഥ്യാവക്താ ചേദ്ദാനവാന്പ്രതി । കഃ സത്യവക്താ സംസാരേ ഭവിഷ്യതി ഗൃഹാശ്രമീ
വാചസ്പതി തന്നെയാണ് ദാനവന്മാരോട് അസത്യം പറയുന്നത് എങ്കിൽ, ഈ ലോകത്തിൽ ഗൃഹസ്ഥന്മാരിൽ ആരാണ് സത്യം പറയുന്നത്?
ആഹാരാദധികം ഭോജ്യം ജ്രഹ്മാണ്ഡവിഭവേഽപി ന । തദര്ഥം മുനയോ മിഥ്യാ പ്രവര്തന്തേ കഥം മുനേ
ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിൽ എത്ര സമ്പത്ത് ഉണ്ടെങ്കിലും, ഭക്ഷ്യത്തിന് അതിലധികം ഒന്നുമില്ല. അങ്ങനെ ആയിരിക്കുമ്പോൾ, അതിനുവേണ്ടി മുനികൾ എങ്ങനെ അസത്യം ചെയ്യുന്നു, മുനിവരേ?
ശബ്ദപ്രമാണമുച്ഛേദം ശിഷ്ടാഭാവേ ഗതം ന കിമ് । ഛലകര്മപ്രവൃത്തേ വാവിഗീതത്വം ഗുരൌ കഥമ്
ശിഷ്ടന്മാർ ഇല്ലാതായാൽ വാക്കിന്റെ പ്രാമാണ്യം നശിക്കും അല്ലേ? അങ്ങനെ വഞ്ചനയിൽ ഏർപ്പെട്ട ഗുരുവിനെ എങ്ങനെ അപവാദം ബാധിക്കില്ല?
ദേവാഃ സത്ത്വസമുദ്ഭൂതാ രാജസാ മാനവാഃ സ്മൃതാഃ । തിര്യഞ്ചസ്താമസാഃ പ്രോക്താ ഉത്പത്തൌ മുനിഭിഃ കില
ദേവന്മാർ സത്ത്വഗുണത്തിൽ നിന്നാണ് ജനിക്കുന്നത്, മനുഷ്യർ രാജസിൽ നിന്നാണ്, മൃഗങ്ങൾ തമസിൽ നിന്നാണ് ജനിക്കുന്നതെന്ന് മുനികൾ പറയുന്നു.
അമരാണാം ഗുരുഃ സാക്ഷാന്മിഥ്യാവാദീ സ്വയം യദി । തദാ കഃ സത്യവക്താ സ്യാദ്രാജസസ്താമസഃ പുനഃ
അമരന്മാരുടെ ഗുരു തന്നെ അസത്യം പറയുന്നു എങ്കിൽ, രാജസോ തമസോ ഉള്ളവർ ആരാണ് സത്യം പറയുന്നത്?