കുശാഃ പ്രാദേശമാത്രാ ഹി ഹരിതാഃ ശുകസന്നിഭാഃ । ദധാരാഗ്രേഽഥ പുഷ്പാണി നിത്യകര്മസമൃദ്ധയേ
കൈയുടെ നീളമുള്ള, പച്ചയും തിളക്കമുള്ളതുമായ ദർഭ കൊണ്ടുവന്നു, മുനിയുടെ നിത്യകർമ്മങ്ങൾക്കായി പൂക്കളും മുന്നിൽ വെച്ചു.
നിദ്രാര്ഥം കല്പയാമാസ സംസ്തരം പല്ലവാന്വിതമ് । തസ്മിന്മുനൌ ചാദരസ്ഥാ ചകാര വ്യജനം ശനൈഃ
അവൾ വിശ്രമത്തിനായി ഇലകളിട്ട് ഒരു കിടക്ക ഒരുക്കി, മുനി അവിടെ കിടന്നപ്പോൾ ആദരപൂർവ്വം പതുക്കെ വീശി.
ഹാവഭാവാദികം കിഞ്ചിദ്വികാരജനനം ച തത് । ന ചകാര ജയന്തീ സാ ശാപഭീതാ മുനേസ്തദാ
മുനിയുടെ ശാപം ഭയന്ന്, ജയന്തി ആ സമയത്ത് ആകർഷണം ഉണർത്തുന്ന ഏതെങ്കിലും ചലനങ്ങളോ ഭാവങ്ങളോ കാണിച്ചില്ല.
സ്തുതിം ചകാര തന്വങ്ഗീ ഗീര്ഭിസ്തസ്യ മഹാത്മനഃ । സുഭാഷിണ്യനുകൂലാഭിഃ പ്രീതികര്ത്രീഭിരപ്യുത
തനുവുംഗിയായ ജയന്തി, മഹാത്മാവായ മുനിയെ മനോഹരവും സന്തോഷം നൽകുന്ന വാക്കുകളിൽ സ്തുതിച്ചു.
പ്രബുദ്ധേ ജലമാദായ ദധാരാചമനായ ച । മനോഽനുകൂലം സതതം കുര്വന്തീ വ്യചരത്തദാ
മുനി ഉണർന്നപ്പോൾ, അവൾ അച്ചമനത്തിനായി വെള്ളം കൊണ്ടുവന്നു, എപ്പോഴും അവന്റെ മനസ്സിന് ഇഷ്ടമായ രീതിയിൽ പെരുമാറി.
ഇന്ദ്രോഽപി സേവകാംസ്തത്ര പ്രേഷയാമാസ ചാതുരഃ । പ്രവൃത്തിം ജ്ഞാതുകാമോ വൈ മുനേസ്തസ്യ ജിതാത്മനഃ
ചതുരനായ ഇന്ദ്രൻ അവിടേക്ക് തന്റെ സേവകരെയും അയച്ചു, ആ ആത്മസംയമനമുള്ള മുനിയുടെ കാര്യങ്ങൾ അറിയാൻ ആഗ്രഹിച്ചു.
ഏവം ബഹൂനി വര്ഷാണി പരിചര്യാപരാഭവത് । നിര്വികാരാ ജിതക്രോധാ ബ്രഹ്മചര്യപരാ സതീ
ഇങ്ങനെ, അനേകം വർഷങ്ങൾക്കാലം അവൾ സേവനത്തിൽ മുഴുകി, മനസ്സിൽ മാറ്റമില്ലാതെ, കോപം ജയിച്ച്, ബ്രഹ്മചര്യത്തിൽ സ്ഥിരതയോടെ തുടരുകയായിരുന്നു.
പൂര്ണേ വര്ഷസഹസ്രേ തു പരിതുഷ്ടോ മഹേശ്വരഃ । വരേണ ഛന്ദയാമാസ കാവ്യം പ്രീതമനാ ഹരഃ
ആയിരം വർഷം പൂർത്തിയായപ്പോൾ, മഹേശ്വരൻ സന്തോഷത്തോടെ കാവ്യനോടു സ്നേഹപൂർവ്വം ഒരു വരം ചോദിക്കാൻ സമ്മതം നൽകി.
ഈശ്വര ഉവാച യച്ച കിഞ്ചിദപി ബ്രഹ്മന്വിദ്യതേ ഭൃഗുനന്ദന । പ്രതിപശ്യസി യത്സര്വം യച്ച വാച്യം ന കസ്യചിത്
ഈശ്വരൻ പറഞ്ഞു: ഭൃഗുവിന്റെ വംശജനായ ബ്രാഹ്മണേ, ലോകത്തിൽ ഉള്ളതെല്ലാം, നീ കാണുന്നതും, മറ്റാരോടും പറയാൻ പാടില്ലാത്തതും—
സര്വാഭിഭാവകത്വേന ഭവിഷ്യസി ന സംശയഃ । അവധ്യഃ സര്വഭൂതാനാം പ്രജേശശ്ച ദ്വിജോത്തമഃ
നീ എല്ലാറ്റിനുമേൽ അധികാരം നേടും, ഇതിൽ സംശയമില്ല; എല്ലാ ജീവികളിലും നിന്നെ തോൽപ്പിക്കാൻ ആരും കഴിയില്ല, നീ ജനങ്ങളുടെ അധിപതിയും മഹാനായ ദ്വിജനുമാകും.
വ്യാസ ഉവാച ഏവം ദത്ത്വാ വരാഞ്ഛമ്ഭുസ്തത്രൈവാന്തരധീയത । കാവ്യസ്താമഥ സംവീക്ഷ്യ ജയന്തീം വാക്യമബ്രവീത്
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ വരങ്ങൾ നൽകി ശംഭു അവിടെയെത്തന്നെ അപ്രത്യക്ഷനായി; അതിനുശേഷം കാവ്യൻ ജയന്തിയെ നോക്കി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
കാസി കസ്യാസി സുശ്രോണി ബ്രൂഹി കിം തേ ചികീര്ഷിതമ് । കിമര്ഥമിഹ സമ്പ്രാപ്താ കാര്യം വദ വരോരു മേ
നീ ആരാണ്, മനോഹരമായ കമരം ഉള്ളവളേ? ആരുടെ മകളാണ് നീ? എന്താണ് നിനക്ക് ആഗ്രഹം? എന്തിനാണ് നീ ഇവിടെ വന്നത്? മനോഹരിയേ, നിനക്ക് വേണ്ടത് പറയൂ.
കിം വാഞ്ഛസി കരോമ്യദ്യ ദുഷ്കരം ചേത്സുലോചനേ । പ്രീതോഽസ്മി ത്വത്കൃതേനാദ്യ വരം വരയ സുവ്രതേ
നിനക്ക് എന്താണ് ആവശ്യം? എത്രയും പ്രയാസമുള്ളതാണെങ്കിലും, ഇന്ന് ഞാൻ അത് ചെയ്യാം, മനോഹരനയനേ. ഇന്നത്തെ നിന്റെ സേവനത്തിൽ ഞാൻ സന്തോഷവാനാണ്; നീ ഒരു വരം ചോദിക്കൂ, സദ്വ്രതയേ.
തതഃ സാ തു മുനിം പ്രാഹ ജയന്തീ മുദിതാനനാ । ചികീര്ഷിതം മേ ഭഗവംസ്തപസാ ജ്ഞാതുമര്ഹസി
അപ്പോൾ ജയന്തി സന്തോഷം നിറഞ്ഞ മുഖത്തോടെ ആ മുനിയോട് പറഞ്ഞു: ഭഗവനേ, എന്റെ മനസ്സിലുള്ളത് തപസ്സിലൂടെ നീ അറിയേണ്ടതാണ്.
ശുക്ര ഉവാച ജ്ഞാതം മയാ തഥാപി ത്വം ബ്രൂഹി യന്മനസേപ്സിതമ് । കരോമി സര്വഥാ ഭദ്രം പ്രീതോഽസ്മി പരിചര്യയാ
ശുക്രൻ പറഞ്ഞു: ഞാൻ മനസ്സിലാക്കി, എങ്കിലും നീ മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിക്കുന്നത് പറയണം. ഞാൻ അതെല്ലാം നിർബന്ധമായും ചെയ്യും, നിന്റെ സേവനത്തിൽ ഞാൻ സന്തുഷ്ടനാണ്.
ജയന്ത്യുവാച ശക്രസ്യാഹം സുതാ ബ്രഹ്മന് പിത്രാ തുഭ്യം സമര്പിതാ । ജയന്തീ നാമതശ്ചാഹം ജയന്താവരജാ മുനേ
ജയന്തി പറഞ്ഞു: ബ്രാഹ്മണേ, ഞാൻ ശക്രന്റെ മകളാണ്, അച്ഛൻ നിന്നോടു സമർപ്പിച്ചവൾ. എന്റെ പേര് ജയന്തി, ജയന്തന്റെ അനിയത്തി, മുനിയേ.
സകാമാസ്മി ത്വയി വിഭോ വാഞ്ഛിതം കുരു മേഽധുനാ । രംസ്യേ ത്വയാ മഹാഭാഗ ധര്മതഃ പ്രീതിപൂര്വകമ്
എനിക്ക് നിന്നോടു ആഗ്രഹമുണ്ട്, പ്രഭുവേ; ഇപ്പോൾ എന്റെ ആഗ്രഹം നിറവേറ്റണം. മഹാഭാഗനേ, നീതിപൂർവ്വം സ്നേഹത്തോടെ നിന്നോടൊപ്പം സന്തോഷത്തോടെ കഴിയാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ശുക്ര ഉവാച മയാ സഹ ത്വം സുശ്രോണി ദശവര്ഷാണി ഭാമിനി । സര്വൈര്ഭൂതൈരദൃശ്യാ ച രമസ്വേഹ യദൃച്ഛയാ
ശുക്രൻ പറഞ്ഞു: മനോഹരമായ കമരം ഉള്ളവളേ, പത്തു വർഷം നീ എന്റെ കൂടെ ഇവിടെ, എല്ലാ ജീവികൾക്കും കാണാതെയായി, ഇഷ്ടംപോലെ സന്തോഷത്തോടെ കഴിയൂ.
വ്യാസ ഉവാച ഏവമുക്ത്വാ ഗൃഹം ഗത്വാ ജയന്ത്യാഃ പാണിമുദ്വഹന് । തയാ സഹാവസദ്ദേവ്യാ ദശവര്ഷാണി ഭാര്ഗവഃ
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ജയന്തിയുടെ കൈ പിടിച്ച് വീട്ടിലേക്ക് പോയി; ഭാർഗവൻ ആ ദേവിയോടൊപ്പം പത്തു വർഷം താമസിച്ചു.
അദൃശ്യഃ സര്വഭൂതാനാം മായയാ സംവൃതഃ പ്രഭുഃ । ദൈത്യാസ്തമാഗതം ശ്രുത്വാ കൃതാര്ഥം മന്ത്രസംയുതമ്
എല്ലാ ജീവികൾക്കും കാണാതെയായി, തന്റെ മായയിൽ മറഞ്ഞ്, ആ പ്രഭു അവിടെ എത്തിയതായി ദാനവന്മാർ കേട്ടപ്പോൾ, മന്ത്രശക്തിയോടെ എല്ലാ കാര്യവും പൂർത്തിയാക്കി.
അഭിജഗ്മുര്ഗൃഹേ തസ്യ മുദിതാസ്തേ ദിദൃക്ഷവഃ । നാപശ്യന് രമമാണം തേ ജയന്ത്യാ സഹ സംയുതമ്
അവർ സന്തോഷത്തോടെ അവന്റെ വീട്ടിലേക്ക് ചെന്നു, കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ചു; പക്ഷേ ജയന്തിയോടൊപ്പം സന്തോഷത്തോടെ കഴിയുന്ന അവനെ അവർ കണ്ടില്ല.
തദാ വിമനസഃ സര്വേ ജാതാ ഭഗ്നോദ്യമാശ്ച തേ । ചിന്താപരാതിദീനാശ്ച വീക്ഷമാണാഃ പുനഃ പുനഃ
അപ്പോൾ അവരൊക്കെയും നിരാശരായി, ശ്രമം ഫലിക്കാതെ, വലിയ ചിന്തയിലും ദു:ഖത്തിലും ആകി, വീണ്ടും വീണ്ടും അന്വേഷിച്ചു.
അദൃഷ്ട്വാ തം തു സംവൃത്തം പ്രതിജഗ്മുര്യഥാഗതമ് । സ്വഗൃഹാന്ദൈത്യവര്യാസ്തേ ചിന്താവിഷ്ടാ ഭയാതുരാഃ
അവനെ കാണാനാകാതെ, മറഞ്ഞിരിക്കുന്നതറിഞ്ഞ്, അവർ വന്നപോലെയെല്ലാം തിരികെ പോയി; ആ ദാനവപ്രമുഖർ ഭയത്തിലും ചിന്തയിലും ആകി സ്വന്തം വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി.
രമമാണം തഥാ ജ്ഞാത്വാ ശക്രഃ പ്രോവാച തം ഗുരുമ് । ബൃഹസ്പതിം മഹാഭാഗ കിം കര്തവ്യമിതഃ പരമ്
അവൻ ഇങ്ങനെ സന്തോഷത്തോടെ കഴിയുന്നതറിഞ്ഞ്, ശക്രൻ തന്റെ ഗുരുവായ ബൃഹസ്പതിയോട് ചോദിച്ചു: മഹാഭാഗനേ, ഇനി എന്ത് ചെയ്യണം?
ഗച്ഛാദ്യ ദാനവാന്ബ്രഹ്മന്മായയാ ത്വം പ്രലോഭയ । അസ്മാകം കുരു കാര്യം ത്വം ബുദ്ധ്യാ സഞ്ചിന്ത്യ മാനദ
ഇപ്പോൾ നീ പോയി, ബ്രാഹ്മണാ, നിന്റെ മായാവശേഷം ദാനവന്മാരെ വഞ്ചിച്ചു കൊണ്ടു വരിക. ഞങ്ങളുടെ കാര്യം എങ്ങനെ പൂർത്തിയാക്കാമെന്ന് മനസ്സിൽ ആലോചിച്ച് പ്രവർത്തിക്കണം, മാനദായകനായവനേ.
തച്ഛ്രുത്വാ വചനം കാവ്യം രമമാണം സുസംവൃതമ് । ജ്ഞാത്വാ തദ്രൂപമാസ്ഥായ ദൈത്യാന്മതി യയൌ ഗുരുഃ
ആ രഹസ്യമായും ആനന്ദകരമായും പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, ഗുരു അതിന്റെ അർത്ഥം മനസ്സിലാക്കി ആ രൂപം സ്വീകരിച്ച് ദാനവന്മാരുടെ അടുത്തേക്ക് പോയി.
ഗത്വാ തത്രാതിഭക്ത്യാസൌ ദാനവാന്സമുപാഹ്വയത് । ആഗതാസ്തേഽസുരാഃ സര്വേ ദദൃശുഃ കാവ്യമഗ്രതഃ
അവിടെ വലിയ ഭക്തിയോടെ ചെന്നു, അവൻ ദാനവന്മാരെ വിളിച്ചു. അങ്ങനെ എല്ലാ അസുരന്മാരും വന്നു, അവർക്കു മുന്നിൽ കാവ്യനെ കണ്ടു.
പ്രണമ്യ സംസ്ഥിതാഃ സര്വേ കാവ്യം മത്വാതിമോഹിതാഃ । ന വിദുസ്തേ ഗുരോര്മായാം കാവ്യരൂപവിഭാവിനീമ്
അവർ എല്ലാവരും കാവ്യനെ വണങ്ങി, അതിനുശേഷം അതീവ മോഹിതരായി അവിടെ നിന്നു. ഗുരുവിന്റെ മായ കാവ്യന്റെ രൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷമായത് അവർക്ക് മനസ്സിലായില്ല.
താനുവാച ഗുരുഃ കാവ്യരൂപഃ പ്രച്ഛന്നമായയാ । സ്വാഗതം മമ യാജ്യാനാം പ്രാപ്തോഽഹം വോ ഹിതായ വൈ
കാവ്യന്റെ രൂപം ധരിച്ച ഗുരു, മായയിൽ മറഞ്ഞ്, അവരോട് പറഞ്ഞു: 'എന്റെ ശിഷ്യന്മാരെ, നിങ്ങളെ സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു; ഞാൻ നിങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനായി എത്തിയിരിക്കുന്നു.'
അഹം വോ ബോധയിഷ്യാമി വിദ്യാം പ്രാപ്താമമായയാ । തപസാ തോഷിതഃ ശമ്ഭുര്യുഷ്മത്കല്യാണഹേതവേ
ഞാൻ വഞ്ചനയില്ലാതെ നേടിയ വിദ്യ നിങ്ങളെ പഠിപ്പിക്കും; എന്റെ തപസ്സ് കൊണ്ടു സന്തുഷ്ടനായ ശംഭു, നിങ്ങളുടെ ഭലത്തിനായി അതു തന്നു.