ദേവാ ഊചുഃ ഭവദ്ഭിഃ പ്രേഷിതഃ കാവ്യോ മന്ത്രാര്ഥം കുഹകേന ച । തപോ ജ്ഞാതം ഹി യുഷ്മാകം തേന യുധ്യാമ ഏവ ഹി
ദേവന്മാര് പറഞ്ഞു: കാവ്യന് മന്ത്രങ്ങള് നേടാന് കപടതയോടെ നിങ്ങളാല് അയക്കപ്പെട്ടു; നിങ്ങളുടെ തപസ്സും ഞങ്ങള് അറിയുന്നു, അതുകൊണ്ടാണ് ഞങ്ങള് യുദ്ധം ചെയ്യുന്നത്.
സജ്ജാ ഭവന്തു യുദ്ധായ സംരബ്ധാഃ ശസ്ത്രപാണയഃ । ശത്രുശ്ഛിദ്രേണ ഹന്തവ്യ ഏഷ ധര്മഃ സനാതനഃ
എല്ലാവരും യുദ്ധത്തിനായി തയ്യാറാവട്ടെ, ഉത്സാഹത്തോടെ ആയുധം കൈവശം വെക്കട്ടെ; ശത്രുവിന്റെ ദുർബലത കാണുമ്പോള് അവനെ സംഹരിക്കണം—ഇതാണ് ശാശ്വതധര്മ്മം.
വ്യാസ ഉവാച തച്ഛ്രുത്വാ വചനം ദൈത്യാ വിചാര്യ ച പരസ്പരമ് । പലായനപരാഃ സര്വേ നിര്ഗതാ ഭയവിഹ്വലാഃ
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: ആ വാക്കുകൾ കേട്ട ദാനവന്മാർ തമ്മിൽ ആലോചിച്ചു. ഭയത്തിൽ വിറെച്ച്, അവരൊക്കെയും രക്ഷപ്പെടാൻ ഓടി.
ശരണം ദാനവാ ജഗ്മുര്ഭീതാസ്തേ കാവ്യമാതരമ് । ദൃഷ്ട്വാ താനതിസന്തപ്താനഭയം ച ദദാവഥ
ഭയപ്പെട്ട ദാനവന്മാർ കാവ്യയുടെ അമ്മയോടാണ് അഭയം തേടിയത്. അവർ അത്രയും ദുഃഖിതരായിരിക്കുന്നതും കണ്ടു, അവൾ അവർക്കു സംരക്ഷണം നൽകി.
കാവ്യമാതോവാച ന ഭേതവ്യം ന ഭേതവ്യം ഭയം ത്യജത ദാനവാഃ । മത്സന്നിധൌ വര്തമാനാന്ന ഭീര്ഭവിതുമര്ഹതി
കാവ്യയുടെ അമ്മ പറഞ്ഞു: ഭയപ്പെടേണ്ട, ഭയപ്പെടേണ്ട; ഭയം ഉപേക്ഷിക്കൂ ദാനവരേ. എന്റെ സന്നിധിയിൽ നിങ്ങൾക്ക് ഭയപ്പെടേണ്ടതില്ല.
തച്ഛ്രുത്വാ വചനം ദൈത്യാഃ സ്ഥിതാസ്തത്ര ഗതവ്യഥാഃ । നിരായുധാ ഹ്യസംഭ്രാന്താസ്തത്രാശ്രമവരേഽസുരാഃ
അവളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ദാനവന്മാർ അവിടെ തന്നെ ഭയമില്ലാതെ നിന്നു. ആയുധങ്ങളില്ലാതെ, മനസ്സിൽ ആശങ്കയില്ലാതെ, ആ ശ്രേഷ്ഠമായ ആശ്രമത്തിൽ അവർ താമസിച്ചു.
ദേവാസ്താന്വിദ്രുതാന്വീക്ഷ്യ ദാനവാസ്തേ പദാനുഗാഃ । അഭിജഗ്മുഃ പ്രസഹ്യൈതാനവിചാര്യ ബലാബലമ്
ദേവന്മാർ ദാനവന്മാർ ഓടിപ്പോകുന്നതും അവരുടെ പാത പിന്തുടരുന്നതും കണ്ടു. അവരുടെ ശക്തിയും ദൗർബല്യവും ആലോചിച്ച്, അവരെ പിന്തുടർന്നു.
തത്രാഗതാഃ സുരാഃ സര്വേ ഹന്തും ദൈത്യാന്സമുദ്യതാഃ । വാരിതാഃ കാവ്യമാത്രാപി ജഘ്നുസ്താനാശ്രമസ്ഥിതാന്
അവിടെ എല്ലാ ദേവന്മാരും എത്തിയപ്പോൾ, ദാനവന്മാരെ കൊല്ലാൻ തയ്യാറായി. കാവ്യയുടെ അമ്മ തടഞ്ഞിട്ടും, അവർ ആശ്രമത്തിൽ താമസിച്ചവരെ ആക്രമിച്ചു.
ഹന്യമാനാന്സുരൈര്ദൃഷ്ട്വാ കാവ്യമാതാതിവേപിതാ । ഉവാച സര്വാന്സനിദ്രാംസ്തപസാ വൈ കരോമ്യഹമ്
ദേവന്മാർ ദാനവന്മാരെ കൊല്ലുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, കാവ്യയുടെ അമ്മ അതിയായി വിറച്ചു. അവൾ എല്ലാവരോടും പറഞ്ഞു: 'എന്റെ തപസ്സിന്റെ ശക്തിയാൽ ഞാൻ നിങ്ങളെ ഉറക്കത്തിലാക്കാം.'
ഇത്യുക്ത്വാ പ്രേരിതാ നിദ്രാ താനാഗത്യ പപാത ച । സേന്ദ്രാ നിദ്രാവശം യാതാ ദേവാ മൂകവദാസ്ഥിതാഃ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, അവൾ ഉറക്കം അയച്ചു; അതു അവരിൽ വീണു. ഇന്ദ്രനോടൊപ്പം ദേവന്മാർ ഉറക്കത്തിന്റെ അധീനരായി, വാക്കില്ലാതെ നിന്നു.
ഇന്ദ്രം നിദ്രാജിതം ദൃഷ്ട്വാ ദീനം വിഷ്ണുരഭാഷത । മാം ത്വം പ്രവിശ ഭദ്രം തേ നയേ ത്വാം ച സുരോത്തമ
ഇന്ദ്രൻ ഉറക്കത്തിൽ കീഴ്പ്പെട്ടതും ദുഃഖിതനുമായിരിക്കുന്നതും കണ്ടു, വിഷ്ണു പറഞ്ഞു: 'നീ എന്നിൽ പ്രവേശിക്കൂ, നിനക്ക് മംഗളം. ഞാൻ നിന്നെ നയിക്കും, ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ.'
ഏവമുക്തസ്തതോ വിഷ്ണും പ്രവിവേശ പുരന്ദരഃ । നിര്ഭയോ ഗതനിദ്രശ്ച ബഭൂവ ഹരിരക്ഷിതഃ
അങ്ങനെ കേട്ട ശേഷം, പുരന്ദരൻ വിഷ്ണുവിൽ പ്രവേശിച്ചു. ഹരിയുടെ സംരക്ഷണത്തിൽ, അവൻ ഭയമില്ലാതെയും ഉറക്കം വിട്ടുമാറിയവനായി.
രക്ഷിതം ഹരിണാ ദൃഷ്ട്വാ ശക്രം തത്ര ഗതവ്യഥമ് । കാവ്യമാതാ തതഃ ക്രുദ്ധാ വചനം ചേദമബ്രവീത്
ഹരിയുടെ സംരക്ഷണത്തിൽ ഇന്ദ്രൻ അവിടെ വീണ്ടും ഉണർന്നതും കണ്ട്, കാവ്യയുടെ അമ്മ കോപത്തോടെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
മഘവംസ്ത്വാം ഭക്ഷയാമി സവിഷ്ണും വൈ തപോബലാത് । പശ്യതാം സര്വദേവാനാമീദൃശം മേ തപോബലമ്
'മഘവൻ, എന്റെ തപസ്സിന്റെ ശക്തിയാൽ ഞാൻ നിന്നെയും വിഷ്ണുവിനെയും ഒരുമിച്ച് വിഴുങ്ങും; എല്ലാ ദേവന്മാർക്കും എന്റെ തപസ്സിന്റെ ശക്തി കാണട്ടെ.'
വ്യാസ ഉവാച ഇത്യുക്തൌ തു തയാ ദേവൌ വിഷ്ണ്വിന്ദ്രൌ യോഗവിദ്യയാ । അഭിഭൂതൌ മഹാത്മാനൌ സ്തബ്ധൌ തൌ സമ്ബഭൂവതുഃ
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: അവൾ അങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, വിഷ്ണുവും ഇന്ദ്രനും അവളുടെ യോഗശക്തിയിൽ കീഴ്പ്പെട്ടു; ആ മഹാത്മാക്കൾ അചഞ്ചലരായി നിന്നു.
വിസ്മിതാസ്തു തദാ ദേവാ ദൃഷ്ട്വാ താവതിബാധിതൌ । ചക്രുഃ കിലകിലാശബ്ദം തതസ്തേ ദീനമാനസാഃ
അവരെ അത്രയും ദുരിതത്തിൽ കണ്ട ദേവന്മാർ അത്ഭുതപ്പെട്ടു; അവർ മുറുമുറുക്കി ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കി, മനസ്സിൽ ദു:ഖിതരായി.
ക്രോശമാനാന്സുരാന്ദൃഷ്ട്വാ വിഷ്ണും പ്രാഹ ശചീപതിഃ । വിശേഷേണാഭിഭൂതോഽസ്മി ത്വത്തോഽഹം മധുസൂദന
ദേവന്മാർ നിലവിളിക്കുന്നതും കണ്ടു, ശചിയുടെ ഭർത്താവ് വിഷ്ണുവിനോട് പറഞ്ഞു: 'മധുസൂദനാ, ഞാൻ പ്രത്യേകിച്ച് നിന്നാൽ കീഴ്പ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.'
ജഹ്യേനാം തരസാ വിഷ്ണോ യാവന്നൌ ന ദഹേത്പ്രഭോ । തപസാ ദര്പിതാം ദുഷ്ടാം മാ വിചാരയ മാധവ
'വിഷ്ണുവേ, അവൾ നമ്മെ ചുട്ടുകളയുന്നതിന് മുമ്പ് നീ വേഗത്തിൽ അവളെ നശിപ്പിക്കണം; അവൾ ദുഷ്ടയും തപസ്സിൽ മദിച്ചവളുമാണ്—മാധവാ, നീ സംശയിക്കരുത്.'
ഇത്യുക്തോ ഭഗവാന്വിഷ്ണുഃ ശക്രേണ പ്രഥിതേന ച । ചക്രം സസ്മാര തരസാ ഘൃണാം ത്യക്ത്വാഥ മാധവഃ
ശ്രേഷ്ഠനായ ശക്രൻ അങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ഭഗവാൻ വിഷ്ണു കരുണ ഉപേക്ഷിച്ച് ശക്തിയോടെ തന്റെ ചക്രം ഓർമ്മിച്ചു.
സ്മൃതമാത്രം തു സമ്പ്രാപ്തം ചക്രം വിഷ്ണുവശാനുഗമ് । ദധാര ച കരേ ക്രുദ്ധോ വധാര്ഥം ശക്രനോദിതഃ
ഓർമ്മിച്ചയുടൻ, വിഷ്ണുവിന്റെ ഇച്ഛയനുസരിച്ച് ചക്രം അവിടെ എത്തി. ശക്രൻ പ്രേരിപ്പിച്ചതിനാൽ, കോപത്തോടെ വിഷ്ണു അതു കൈയിൽ എടുത്തു, കൊല്ലാൻ തയ്യാറായി.
ഗൃഹീത്വാ തത്കരേ ചക്രം ശിരശ്ചിച്ഛേദ രംഹസാ । ഹതാം ദൃഷ്ട്വാ തു താം ശക്രോ മുദിതശ്ചാഭവത്തദാ
അവൻ തന്റെ കൈയിൽ ചക്രം പിടിച്ച് അതിവേഗത്തിൽ അവളുടെ തല വെട്ടി വീഴ്ത്തി. അവളെ കൊല്ലപ്പെട്ടതായി കണ്ടപ്പോൾ ഇന്ദ്രൻ അതി സന്തോഷത്തോടെ ആഹ്ലാദിച്ചു.
ദേവാശ്ചാതീവ സന്തുഷ്ടാ ഹരിം ജയ ജയേതി ച । തുഷ്ടുവുര്മുദിതാഃ സര്വേ സഞ്ജാതാ വിഗതജ്വരാഃ
ദേവന്മാർ അത്യന്തം സന്തോഷത്തോടെ ഹരിയെ ജയജയ എന്നു വിളിച്ചു പാടുകയും, എല്ലാവരും സന്തോഷത്തോടെ ഭയം ഇല്ലാതെ അവനെ സ്തുതിക്കുകയും ചെയ്തു.
ഇന്ദ്രവിഷ്ണൂ തു സഞ്ജാതൌ തത്ക്ഷണാദ്ധൃദയവ്യഥൌ । സ്ത്രീവധാച്ഛംകമാനൌ തു ഭൃഗോഃ ശാപം ദുരത്യയമ്
അന്നേ ആ സമയത്ത് തന്നെ, സ്ത്രീഹത്യ ചെയ്തതുകൊണ്ട് ഭൃഗുവിന്റെ ഭയങ്കരമായ ശാപം വരുമെന്ന് ഭയന്ന്, ഇന്ദ്രനും വിഷ്ണുവും മനസ്സിൽ വേദന അനുഭവിച്ചു.
ജയന്ത്യാ ശുക്രസഹവാസവര്ണനമ് വ്യാസ ഉവാച തം ദൃഷ്ട്വാ തു വധം ഘോരം ചുക്രോധ ഭഗവാന്ഭൃഗുഃ । വേപമാനോഽതിദുഃഖാര്തഃ പ്രോവാച മധുസൂദനമ്
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: ആ ഭയങ്കരമായ വധം കണ്ടപ്പോൾ ഭഗവാൻ ഭൃഗു കോപത്തോടെ വിറച്ച് അതീവ ദുഃഖിതനായി മധുസൂദനനോട് പറഞ്ഞു.
ഭൃഗുരുവാച അകൃത്യം തേ കൃതം വിഷ്ണോ ജാനന്പാപം മഹാമതേ । വധോഽയം വിപ്രജാതായാ മനസാ കര്തുമക്ഷമഃ
ഭൃഗു പറഞ്ഞു: മഹാബുദ്ധിയുള്ള വിഷ്ണുവേ, നീ അറിയാമെന്നു തന്നെ പാപം ചെയ്തു, ചെയ്യരുതാത്ത ഒരു പ്രവൃത്തി ചെയ്തിരിക്കുന്നു. ബ്രാഹ്മണ സ്ത്രീയെ കൊല്ലുന്നത് മനസ്സിൽ പോലും ആലോചിക്കരുതാത്ത പാപമാണ്.
ആഖ്യാതസ്ത്വം സത്ത്വഗുണഃ സ്മൃതോ ബ്രഹ്മാ ച രാജസഃ । തഥാസൌ താമസഃ ശമ്ഭുര്വിപരീതം കഥം സ്മൃതമ്
നിനക്ക് സത്ത്വഗുണം ഉള്ളവനെന്നു പറയുന്നു, ബ്രഹ്മാവിന് രാജസഗുണം, ശംഭുവിന് താമസഗുണം എന്നും ഓർക്കപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ ഈ ക്രമം എങ്ങനെ മറിഞ്ഞു?
താമസസ്ത്വം കഥം ജാതഃ കൃതം കര്മാതിനിന്ദിതമ് । അവധ്യാ സ്ത്രീ ത്വയാ വിഷ്ണോ ഹതാ കസ്മാന്നിരാഗസാ
നീ എങ്ങനെ താമസസ്വഭാവം കൈവരിച്ചു? ഇങ്ങനെ അത്യന്തം കുറ്റകരമായ പ്രവൃത്തി ചെയ്തതെന്ത്? വിഷ്ണുവേ, കുറ്റമില്ലാത്ത, കൊല്ലരുതാത്ത സ്ത്രീയെ നീ എന്തുകൊണ്ട് കൊന്നു?
ശപാമി ത്വാം ദുരാചാരം കിമന്യത്പ്രകരോമി തേ । വിധുരോഽഹം കൃതഃ പാപ ത്വയാഹം ശക്രകാരണാത്
ദുഷ്ടനായ നീയെ ഞാൻ ശപിക്കുന്നു; ഇനി ഞാൻ നിനക്കു എന്ത് ചെയ്യണം? പാപിയായ നീയാൽ, ഇന്ദ്രന്റെ കാരണത്താൽ, ഞാൻ ദുഃഖിതനായി.
ന ശപേഽഹം തഥാ ശക്രം ശപേ ത്വാം മധുസൂദന । സദാ ഛലപരോഽസി ത്വം കീടയോനിര്ദുരാശയഃ
ഞാൻ ഇന്ദ്രനെ അങ്ങനെ ശപിക്കില്ല; മധുസൂദനനേ, നിന്നെ ഞാൻ ശപിക്കുന്നു. നീ എപ്പോഴും വഞ്ചനാപരനും ദുഷ്ടഹൃദയനും, കീടരൂപത്തിൽ ജനിക്കേണ്ടവനുമാണ്.
യേ ച ത്വാം സാത്ത്വികം പ്രാഹുസ്തേ മൂര്ഖാ മുനയഃ കില । താമസസ്ത്വം ദുരാചാരഃ പ്രത്യക്ഷം മേ ജനാര്ദന
നിനക്ക് സത്ത്വഗുണം ഉണ്ട് എന്ന് പറയുന്ന സന്യാസിമാർ മണ്ടന്മാരാണ്; ജനാർദ്ദനാ, നീ താമസസ്വഭാവമുള്ള ദുഷ്ടൻ ആണെന്ന് എനിക്ക് വ്യക്തമാണ്.