നാരായണസ്തു ചിച്ഛേദ വിശിഖൈരാശു കോപിതഃ । ഛിന്നേ ധനുഷി ദൈത്യേന്ദ്രഃ പരിഘം തു സമാദദേ
നാരായണൻ കോപത്തോടെ വേഗത്തിൽ അമ്പുകൾ കൊണ്ട് ആ വില്ലുകൾ എല്ലാം മുറിച്ചു. വില്ല് തകർന്നപ്പോൾ ദൈത്യരാജാവ് ഒരു ഗദ എടുത്തു.
ജഘാന ധര്മജം തൂര്ണം ബാഹ്വോര്മധ്യേഽതികോപനഃ । തമായാന്തം സ ബലവാന്മാര്ഗണൈര്നവഭിര്മുനിഃ
വളരെയേറെ കോപത്തോടെ അവൻ ധർമ്മജനെ കൈക്കിടയിൽ വേഗത്തിൽ അടിച്ചു. അവൻ മുന്നോട്ട് വന്നപ്പോൾ ശക്തനായ മുനി ഒമ്പത് അമ്പുകൾ കൊണ്ട് അവനെ തട്ടി.
ചിച്ഛേദ പരിഘം ഘോരം ദശഭിസ്തമതാഡയത് । ഗദാമാദായ ദൈത്യേന്ദ്രഃ സര്വായസമയീം ദൃഢാമ്
പത്ത് അമ്പുകൾ കൊണ്ട് ഭയങ്കരമായ ഗദ തകർത്തു, അവനെ അമ്പുകൊണ്ട് തട്ടി. പിന്നെ ദൈത്യാധിപൻ ശക്തമായ ഇരുമ്പ് ഗദ എടുത്തു.
ജാനുദേശേ ജഘാനാശു ദേവം നാരായണം രുഷാ । ഗദയാ ചാപി ഗിരിവത്സംസ്ഥിതഃ സ്ഥിരമാനസഃ
ആ ഗദകൊണ്ട് കോപത്തോടെ നാരായണന്റെ മുട്ടിൽ അടിച്ചു. എങ്കിലും, പർവതംപോലെ ഉറച്ച മനസ്സോടെ അവൻ നിലകൊണ്ടു.
ധര്മപുത്രോഽതിബലവാന്മുമോചാശു ശിലീമുഖാന് । ഗദാം ചിച്ഛേദ ഭഗവാംസ്തദാ ദൈത്യപതേര്ദൃഢാമ്
അത്യന്തം ശക്തനായ ധർമ്മപുത്രൻ വേഗത്തിൽ അമ്പുകൾ വിട്ടു. അപ്പോൾ ഭഗവാൻ ദൈത്യപതിയുടെ ദൃഢമായ ഗദ മുറിച്ചുകളഞ്ഞു.
വിസ്മയം പരമം ജഗ്മുഃ പ്രേക്ഷകാ ഗഗനേ സ്ഥിതാഃ । സ തു ശക്തിം സമാദായ പ്രഹ്ലാദഃ പരവീരഹാ
ആകാശത്ത് നിന്നു നോക്കിയവർ അത്ഭുതംകൊണ്ടു നിറഞ്ഞു. പിന്നെ ശത്രുനാശകനായ പ്രഹ്ലാദൻ ഒരു ശൂലം എടുത്തു.
ചിക്ഷേപ തരസാ ക്രുദ്ധോ ബലാന്നാരായണോരസി । താമാപതന്തീം സംവീക്ഷ്യ ബാണേനൈകേന ലീലയാ
പ്രഹ്ലാദൻ കോപത്തോടെ അതിനെ ശക്തിയായി നാരായണന്റെ നെഞ്ചിലേക്ക് എറിഞ്ഞു. അതു വേഗത്തിൽ വരുന്നത് കണ്ടു, ഒരു എളുപ്പമുള്ള അമ്പുകൊണ്ട്,
സപ്തധാ കൃതവാനാശു സപ്തഭിസ്തം ജഘാന ഹ । ദിവ്യവര്ഷശതം ചൈവ തദ്യുദ്ധം പരമം തയോഃ
അതു ഉടൻ ഏഴായി വിഭജിച്ചു, പ്രഹ്ലാദനെ ഏഴു അമ്പുകൾ കൊണ്ട് തട്ടി. ആ മഹായുദ്ധം ദൈവീയമായ നൂറ്റാണ്ട് വർഷം നീണ്ടു.
ജാതം വിസ്മയദം രാജന് സര്വേഷാം തത്ര ചാശ്രമേ । തദാഽഽജഗാമ തരസാ പീതവാസാശ്ചതുര്ഭുജഃ
രാജാവേ, ആ ആശ്രമത്തിൽ നടന്ന അത്ഭുതം എല്ലാവർക്കും വിസ്മയമായി. അപ്പോൾ പീതാംബരം ധരിച്ച, നാലു കൈകളുള്ളവൻ വേഗത്തിൽ അവിടെ എത്തി.
പ്രഹ്ലാദസ്യാശ്രമം തത്ര ജഗാമ ച ഗദാധരഃ । ചതുര്ഭുജോ രമാകാന്തോ രഥാങ്ഗദരപദ്മഭൃത്
ഗദാധരൻ പ്രഹ്ലാദന്റെ ആശ്രമത്തിൽ എത്തി; ചക്രം, കമലം, ഗദ എന്നിവ കൈവശമുള്ള, ലക്ഷ്മിയുടെ പ്രിയനായ നാലു കൈകളുള്ളവൻ.
ദൃഷ്ട്വാ തമാഗതം തത്ര ഹിരണ്യകശിപോഃ സുതഃ । പ്രണമ്യ പരയാ ഭക്ത്യാ പ്രാഞ്ജലിഃ പ്രത്യുവാച ഹ
അവിടെ അവനെ വന്നതുകണ്ടു, ഹിരണ്യകശിപുവിന്റെ മകൻ അതീവ ഭക്തിയോടെ നമസ്കരിച്ചു, കൈകൂപ്പി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
പ്രഹ്ലാദ ഉവാച ദേവദേവ ജഗനാഥ ഭക്തവത്സല മാധവ । കഥം ന ജിതവാനാജാവഹമേതൌ തപസ്വിനൌ । സംഗ്രാമസ്തു മയാ ദേവ കൃതഃ പൂര്ണം ശതം സമാഃ
പ്രഹ്ലാദൻ പറഞ്ഞു: ദേവദേവനേ, ലോകനാഥനേ, ഭക്തവത്സലനായ മാധവനേ, ഈ ഇരുവരും തപസ്സുകാരെ ഞാൻ യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കാതിരുന്നത് എങ്ങനെ? ദേവാ, ഞാൻ ഈ യുദ്ധം മുഴുവൻ നൂറ്റാണ്ട് വർഷം നടത്തി.
സുരാണാം ന ജിതൌ കസ്മാദിതി മേ വിസ്മയോ മഹാന് । വിഷ്ണുരുവാച സിദ്ധാവിമൌ മദംശൌ ച വിസ്മയഃ കോഽത്ര മാരിഷ
ദേവന്മാർ ജയിക്കാതിരുന്നതെന്തുകൊണ്ടാണ് എന്നെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തുന്നത്. വിഷ്ണു പറഞ്ഞു: ഇവർ ഇരുവരും സിദ്ധന്മാരാണ്, അഹങ്കാരമില്ലാത്തവർ; ഇതിൽ അത്ഭുതപ്പെടേണ്ടതെന്താണ്, മാർിഷേ.
താപസൌ ന ജിതാത്മാനൌ നരനാരായണൌ ജിതൌ । ഗച്ഛ ത്വം വിതലം രാജന് കുരു ഭക്തിം മമാചലാമ്
ആ തപസ്സുകാരായ നരനും നാരായണനും സ്വയം ജയിച്ചവരാണ്, അവരെ ജയിക്കാൻ കഴിയില്ല. രാജാവേ, നീ വിറ്റലത്തിലേക്ക് പോയി എനിക്ക് അചഞ്ചലമായ ഭക്തി നടത്തുക.
നാഭ്യാം കുരു വിരോധം ത്വം താപസാഭ്യാം മഹാമതേ । വ്യാസ ഉവാച ഇത്യാജ്ഞപ്തോ ദൈത്യരാജോ നിര്യയാവസുരൈഃ സഹ
നീ ആ തപസ്സുകാരായ ഇരുവർക്കും എതിര്ക്കരുത്, മഹാമതിയുള്ളവനേ. വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ ആജ്ഞാപിക്കപ്പെട്ട ദൈത്യരാജാവ് അസുരന്മാരോടൊപ്പം പുറപ്പെട്ടു.
നരനാരായണൌ ഭൂയസ്തപോയുക്തൌ ബഭൂവതുഃ
നരനും നാരായണനും വീണ്ടും കടുത്ത തപസ്സിൽ ഏർപ്പെട്ടു.
ഭൃഗുശാപകാരണവര്ണനമ് ജനമേജയ ഉവാച സന്ദേഹോഽയം മഹാനത്ര പാരാശര്യ കഥാനകേ । നരനാരായണൌ ശാന്തൌ വൈഷ്ണവാംശൌ തപോധനൌ
ഭൃഗുവിന്റെ ശാപത്തിന്റെ കാരണമെന്നു വിവരണം ജനമേജയൻ ചോദിച്ചു: പാർാശര്യൻ്റെ കഥയിൽ എനിക്ക് വലിയ സംശയമുണ്ട്. നരനും നാരായണനും ശാന്തരായ, വൈഷ്ണവവംശത്തിൽ പെട്ട, തപസ്സിൽ സമ്പന്നരായവരാണ്.
തീര്ഥാശ്രയൌ സത്ത്വയുക്തൌ വന്യാശനപരൌ സദാ । ധര്മപുത്രൌ മഹാത്മാനൌ താപസൌ സത്യസംസ്ഥിതൌ
അവർ തീർത്ഥങ്ങളിൽ താമസിക്കുകയും, സത്യസ്വഭാവമുള്ളവരായി, എപ്പോഴും കാട്ടിലെ ഭക്ഷണം മാത്രം കഴിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ധർമ്മപുത്രന്മാരായ മഹാത്മാക്കളും സത്യത്തിൽ ഉറച്ച തപസ്സുകാരുമാണ്.
കഥം രാഗസമായുക്തൌ ജാതൌ യുദ്ധേ പരസ്പരമ് । സംഗ്രാമം ചക്രതുഃ കസ്മാത്ത്യക്ത്വാ തപിമനുത്തമാമ്
അങ്ങനെയുള്ളവർക്ക് എങ്ങനെ ആസക്തി ഉണ്ടായി പരസ്പരം യുദ്ധം ചെയ്യാൻ വന്നു? അത്രയും ഉന്നതമായ തപസ്സു ഉപേക്ഷിച്ച് യുദ്ധത്തിൽ ഏർപ്പെടാൻ എന്ത് കാരണം?
പ്രഹ്ലാദേന സമം പൂര്ണം ദിവ്യവര്ഷശതം കില । ഹിത്വാ ശാന്തിസുഖം യുദ്ധം കൃതവന്തൌ കഥം മുനീ
പ്രഹ്ലാദനോടൊപ്പം ദിവ്യമായ നൂറുവർഷം മുഴുവൻ ശാന്തിയും സുഖവും ഉപേക്ഷിച്ച് യുദ്ധം ചെയ്തു എന്നാണ് പറയുന്നത്. ആ മഹർഷികൾ അങ്ങനെ ചെയ്തത് എങ്ങനെ?
കഥം തൌ ചക്രതുര്യുദ്ധം പ്രഹ്ലാദേന സമം മുനീ । കഥയസ്വ മഹാഭാഗ കാരണം വിഗ്രഹസ്യ വൈ
ആ മഹർഷികൾ പ്രഹ്ലാദനോടൊപ്പം എങ്ങനെ യുദ്ധം നടത്തി? മഹാഭാഗനേ, അവരുടെ വഴക്കിന്റെ കാരണം ദയവായി പറയൂ.
(കാമിനീ കനകം കാര്യം കാരണം വിഗ്രഹസ്യ വൈ) ॥ യുദ്ധബുദ്ധിഃ കഥം ജാതാ തയോശ്ച തദ്വിരക്തയോഃ । തഥാവിധം തപസ്തപ്തം താഭ്യാഞ്ച കേന ഹേതുനാ
സ്ത്രീയോ, പൊന്നോ, വേറേതെങ്കിലും കാര്യമോ ആയിരുന്നോ അവരുടെ വഴക്കിന് കാരണം? അങ്ങനെയൊരു വിരക്തരായ ഇരുവർക്കും യുദ്ധചിന്ത എങ്ങനെ ഉണ്ടായി? അങ്ങനെയുള്ള തപസ്സു ചെയ്തിട്ടും അവർ അങ്ങനെ ചെയ്തത് എന്തുകൊണ്ടാണ്?
മോഹാര്ഥം സുഖഭോഗാര്ഥം സ്വര്ഗാര്ഥം വാ പരന്തപ । കൃതമത്യുത്കടം താഭ്യാം തപഃ സര്വഫലപ്രദമ്
മോഹം കൊണ്ടോ, അനുഭവസുഖം കൊണ്ടോ, സ്വർഗ്ഗം നേടാനോ, ശത്രുക്കളെ ദഹിപ്പിക്കുന്നവനേ, അവർ അങ്ങനെയൊരു അത്യന്തം കഠിനമായ തപസ്സു ചെയ്തു, അതിനാൽ ലഭിക്കുന്ന ഫലം എന്താണ്?
മുനിഭ്യാം ശാന്തചിത്താഭ്യാം പ്രാപ്തം കിം ഫലമദ്ഭുതമ് । തപസാ പീഡിതോ ദേഹഃ സംഗ്രാമേണ പുനഃ പുനഃ
ശാന്തചിത്തരായ ആ മഹർഷികൾക്ക് തപസ്സിലൂടെ എന്ത് അത്ഭുതകരമായ ഫലം ലഭിച്ചു? തപസ്സുകൊണ്ട് ക്ഷയിച്ച ദേഹം വീണ്ടും വീണ്ടും യുദ്ധത്തിൽ പീഡിക്കപ്പെട്ടു.
ദിവ്യവര്ഷശതം പൂര്ണം ശ്രമേണ പരിപീഡിതൌ । ന രാജ്യാര്ഥേ ധനേ വാപി ന ദാരേഷു ഗൃഹേഷു ച
ദിവ്യമായ നൂറുവർഷം മുഴുവൻ കഠിനമായ കഷ്ടത അനുഭവിച്ചു; രാജ്യം, ധനം, ഭാര്യ, വീടുകൾ ഇവയ്ക്കൊന്നിനും വേണ്ടിയല്ല.
കിമര്ഥം തു കൃതം യുദ്ധം താഭ്യാം തേന മഹാത്മനാ । നിരീഹഃ പുരുഷഃ കസ്മാത്പ്രകുര്യാദ്യുദ്ധമീദൃശമ്
അപ്പോൾ ആ മഹാത്മാക്കൾക്ക് അങ്ങനെയൊരു യുദ്ധം നടത്താൻ കാരണം എന്താണ്? ആഗ്രഹം ഇല്ലാത്തവൻ അങ്ങനെയൊരു യുദ്ധം ചെയ്യാൻ എന്തിനാണ് ശ്രമിക്കുന്നത്?
ദുഃഖദം സര്വഥാ ദേഹേ ജാനന്ധര്മം സനാതനമ് । സുബുദ്ധിഃ സുഖദാനീഹ കര്മാണി കുരുതേ സദാ
ദേഹത്തിന് ദു:ഖം only നൽകുന്ന പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യാൻ എങ്ങനെയാണ് ശാശ്വതധർമ്മം അറിയുന്നവൻ തയ്യാറാകുന്നത്? നല്ല ബുദ്ധിയുള്ളവർ എപ്പോഴും സുഖം only നൽകുന്ന പ്രവൃത്തികളാണ് ചെയ്യുന്നത്.
ന ദുഃഖദാനി ധര്മജ്ഞ സ്ഥിതിരേഷാ സനാതനീ । ധര്മപുത്രൌ ഹരേരംശൌ സര്വജ്ഞൌ സര്വഭൂഷിതൌ
ദു:ഖം only നൽകുന്ന പ്രവൃത്തികൾ ധർമ്മം അറിയുന്നവൻ ചെയ്യില്ല; ഇതാണ് ശാശ്വതമായ മാർഗം. അവർ ധർമ്മപുത്രന്മാരും ഹരിയുടെ അംശങ്ങളും സർവ്വജ്ഞന്മാരും എല്ലാ ഗുണങ്ങളാലും അലങ്കൃതരുമാണ്.
കൃതവന്തൌ കഥം യുദ്ധം ദുഃഖം ധര്മവിനാശകമ് । ത്യക്ത്വാ തപഃ സമാധീതം സുഖാരാമം മഹത്ഫലമ്
അവർ എങ്ങനെ അങ്ങനെയൊരു ദു:ഖകരമായ, ധർമ്മം നശിപ്പിക്കുന്ന യുദ്ധം നടത്തി? ആനന്ദം നൽകുന്ന വലിയ ഫലം ഉള്ള തപസ്സും സമാധാനവും ഉപേക്ഷിച്ച്.
സംയുഗം ദാരുണം കൃഷ്ണ നൈവ മൂര്ഖോഽപി വാഞ്ഛതി । ശ്രുതോ മയാ യയാതിസ്തു ച്യുതഃ സ്വര്ഗാന്മഹീപതിഃ
കൃഷ്ണാ, അങ്ങനെയൊരു ഭയാനകമായ യുദ്ധം ഒരു മൂഢനും ആഗ്രഹിക്കില്ല. രാജാവ് യയാതി പോലും സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് വീണുവെന്ന് ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.