ദേവാനാം ദാനവാനാഞ്ച കുര്വതാം ജയഘോഷണമ് । ഉഭയോഃ ശരവര്ഷേണ ഛാദിതേ ഗഗനേ തദാ
ദേവന്മാരും ദാനവരും തമ്മിൽ ജയഘോഷം മുഴക്കിക്കൊണ്ട് യുദ്ധം നടത്തി; അപ്പോൾ ഇരുവശത്തുനിന്നും അമ്പുകൾ മഴപെയ്യുമ്പോൾ ആകാശം മുഴുവൻ മൂടി.
ദിവാപി രാത്രിസദൃശം ബഭൂവ തിമിരം മഹത് । ഊചുഃ പരസ്പരം ദേവാ ദൈത്യാശ്ചാതീവ വിസ്മിതാഃ
പകൽപോലും രാത്രിപോലെയുള്ള വലിയ അന്ധകാരം അവിടെ ഉണ്ടായി; അതി അത്ഭുതത്തോടെ ദേവന്മാരും ദാനവരും തമ്മിൽ സംസാരിച്ചു.
അദൃഷ്ടപൂര്വം യുദ്ധം വൈ വര്തതേഽദ്യ സുദാരുണമ് । ദേവര്ഷയോഽഥ ഗന്ധര്വാ യക്ഷകിന്നരപന്നഗാഃ
'ഇതുപോലെയുള്ള ഭയങ്കരമായ യുദ്ധം മുമ്പ് ഒരിക്കലും കണ്ടിട്ടില്ല!' ദിവ്യർഷിമാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, യക്ഷന്മാർ, കിന്നരന്മാർ, പന്നഗന്മാർ—
വിദ്യാധരാശ്ചാരണാശ്ച വിസ്മയം പരമം യയുഃ । നാരദഃ പര്വതശ്ചൈവ പ്രേക്ഷണാര്ഥം സ്ഥിതൌ മുനീ
വിദ്യാധരന്മാരും ചരണമാരും അത്യന്തം അത്ഭുതപ്പെട്ടു; നാരദനും പർവതനും ആ മഹർഷിമാർ കാണാൻ അവിടെ നിന്നു.
നാരദഃ പര്വതം പ്രാഹ നേദൃശം ചാഭവത്പുരാ । താരകാസുരയുദ്ധഞ്ച തഥാ വൃത്രാസുരസ്യ ച
നാരദൻ പാർവതനോടു പറഞ്ഞു: ഇതുപോലെയുള്ള ഒരു യുദ്ധം മുമ്പ് ഒരിക്കലും ഉണ്ടായിട്ടില്ല. താരകാസുരനോടോ വൃത്രാസുരനോടോ നടന്ന യുദ്ധങ്ങളിലും ഇത്രയും ഭയങ്കരമായതൊന്നും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.
മധുകൈടഭയോര്യുദ്ധം ഹരിണാ ചേദൃശം കൃതമ് । പ്രഹ്ലാദഃ പ്രബലഃ ശൂരോ യസ്മാന്നാരായണേന ച
മധു-കൈടഭന്മാരോടു ഹരിയും നടത്തിയ യുദ്ധം ഇതുപോലെ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല; പ്രഹ്ലാദൻ അത്ര ശക്തനും ധൈര്യശാലിയുമാണ്, കാരണം നാരായണൻ തന്നെയും—
കരോതി സദൃശം യുദ്ധം സിദ്ധേനാദ്ഭുതകര്മണാ । വ്യാസ ഉവാച ദിനേ ദിനേ തഥാ രാത്രൌ കൃത്വാ കൃത്വാ പുനഃ പുനഃ
—ഈ അത്ഭുതപ്രവൃത്തിയുള്ള യോദ്ധാവിനോടു തുല്യമായ യുദ്ധം നടത്തുന്നു. വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: ദിവസവും രാത്രിയും, വീണ്ടും വീണ്ടും,
ചക്രതുഃ പരമം യുദ്ധം തൌ തദാ ദൈത്യതാപസൌ । നാരായണസ്തു ചിച്ഛേദ പ്രഹ്ലാദസ്യ ശരാസനമ്
അവിടെ ആ ദൈത്യതപസ്സുകാരനും നാരായണനും പരമമായ യുദ്ധം നടത്തി. അപ്പോൾ നാരായണൻ ഒരു അമ്പുകൊണ്ട് പ്രഹ്ലാദന്റെ വില്ല് വേഗത്തിൽ മുറിച്ചുകളഞ്ഞു.
തരസൈകേന ബാണേന സ ചാന്യദ്ധനുരാദദേ । നാരായണസ്തു തരസാ മുക്ത്വാന്യഞ്ച ശിലീമുഖമ്
ഒരൊറ്റ അമ്പിൽ വില്ല് തകർത്തു; പ്രഹ്ലാദൻ മറ്റൊരു വില്ല് എടുത്തു. നാരായണൻ ശക്തിയോടെ മറ്റൊരു മൂർച്ചയുള്ള അമ്പ് വിട്ടു—
തദൈവ മധ്യതശ്ചാപം ചിച്ഛേദ ലഘുഹസ്തകഃ । ഛിന്നം ഛിന്നം പുനര്ദൈത്യോ ധനുരന്യത്സമാദദേ
ഉടൻ തന്നെ അതിനെ നടുവിൽ നിന്ന് വേഗത്തിൽ മുറിച്ചു. ഓരോ തവണയും വില്ല് തകർന്നപ്പോൾ ആ ദൈത്യൻ മറ്റൊന്ന് എടുത്തു.
നാരായണസ്തു ചിച്ഛേദ വിശിഖൈരാശു കോപിതഃ । ഛിന്നേ ധനുഷി ദൈത്യേന്ദ്രഃ പരിഘം തു സമാദദേ
നാരായണൻ കോപത്തോടെ വേഗത്തിൽ അമ്പുകൾ കൊണ്ട് ആ വില്ലുകൾ എല്ലാം മുറിച്ചു. വില്ല് തകർന്നപ്പോൾ ദൈത്യരാജാവ് ഒരു ഗദ എടുത്തു.
ജഘാന ധര്മജം തൂര്ണം ബാഹ്വോര്മധ്യേഽതികോപനഃ । തമായാന്തം സ ബലവാന്മാര്ഗണൈര്നവഭിര്മുനിഃ
വളരെയേറെ കോപത്തോടെ അവൻ ധർമ്മജനെ കൈക്കിടയിൽ വേഗത്തിൽ അടിച്ചു. അവൻ മുന്നോട്ട് വന്നപ്പോൾ ശക്തനായ മുനി ഒമ്പത് അമ്പുകൾ കൊണ്ട് അവനെ തട്ടി.
ചിച്ഛേദ പരിഘം ഘോരം ദശഭിസ്തമതാഡയത് । ഗദാമാദായ ദൈത്യേന്ദ്രഃ സര്വായസമയീം ദൃഢാമ്
പത്ത് അമ്പുകൾ കൊണ്ട് ഭയങ്കരമായ ഗദ തകർത്തു, അവനെ അമ്പുകൊണ്ട് തട്ടി. പിന്നെ ദൈത്യാധിപൻ ശക്തമായ ഇരുമ്പ് ഗദ എടുത്തു.
ജാനുദേശേ ജഘാനാശു ദേവം നാരായണം രുഷാ । ഗദയാ ചാപി ഗിരിവത്സംസ്ഥിതഃ സ്ഥിരമാനസഃ
ആ ഗദകൊണ്ട് കോപത്തോടെ നാരായണന്റെ മുട്ടിൽ അടിച്ചു. എങ്കിലും, പർവതംപോലെ ഉറച്ച മനസ്സോടെ അവൻ നിലകൊണ്ടു.
ധര്മപുത്രോഽതിബലവാന്മുമോചാശു ശിലീമുഖാന് । ഗദാം ചിച്ഛേദ ഭഗവാംസ്തദാ ദൈത്യപതേര്ദൃഢാമ്
അത്യന്തം ശക്തനായ ധർമ്മപുത്രൻ വേഗത്തിൽ അമ്പുകൾ വിട്ടു. അപ്പോൾ ഭഗവാൻ ദൈത്യപതിയുടെ ദൃഢമായ ഗദ മുറിച്ചുകളഞ്ഞു.
വിസ്മയം പരമം ജഗ്മുഃ പ്രേക്ഷകാ ഗഗനേ സ്ഥിതാഃ । സ തു ശക്തിം സമാദായ പ്രഹ്ലാദഃ പരവീരഹാ
ആകാശത്ത് നിന്നു നോക്കിയവർ അത്ഭുതംകൊണ്ടു നിറഞ്ഞു. പിന്നെ ശത്രുനാശകനായ പ്രഹ്ലാദൻ ഒരു ശൂലം എടുത്തു.
ചിക്ഷേപ തരസാ ക്രുദ്ധോ ബലാന്നാരായണോരസി । താമാപതന്തീം സംവീക്ഷ്യ ബാണേനൈകേന ലീലയാ
പ്രഹ്ലാദൻ കോപത്തോടെ അതിനെ ശക്തിയായി നാരായണന്റെ നെഞ്ചിലേക്ക് എറിഞ്ഞു. അതു വേഗത്തിൽ വരുന്നത് കണ്ടു, ഒരു എളുപ്പമുള്ള അമ്പുകൊണ്ട്,
സപ്തധാ കൃതവാനാശു സപ്തഭിസ്തം ജഘാന ഹ । ദിവ്യവര്ഷശതം ചൈവ തദ്യുദ്ധം പരമം തയോഃ
അതു ഉടൻ ഏഴായി വിഭജിച്ചു, പ്രഹ്ലാദനെ ഏഴു അമ്പുകൾ കൊണ്ട് തട്ടി. ആ മഹായുദ്ധം ദൈവീയമായ നൂറ്റാണ്ട് വർഷം നീണ്ടു.
ജാതം വിസ്മയദം രാജന് സര്വേഷാം തത്ര ചാശ്രമേ । തദാഽഽജഗാമ തരസാ പീതവാസാശ്ചതുര്ഭുജഃ
രാജാവേ, ആ ആശ്രമത്തിൽ നടന്ന അത്ഭുതം എല്ലാവർക്കും വിസ്മയമായി. അപ്പോൾ പീതാംബരം ധരിച്ച, നാലു കൈകളുള്ളവൻ വേഗത്തിൽ അവിടെ എത്തി.
പ്രഹ്ലാദസ്യാശ്രമം തത്ര ജഗാമ ച ഗദാധരഃ । ചതുര്ഭുജോ രമാകാന്തോ രഥാങ്ഗദരപദ്മഭൃത്
ഗദാധരൻ പ്രഹ്ലാദന്റെ ആശ്രമത്തിൽ എത്തി; ചക്രം, കമലം, ഗദ എന്നിവ കൈവശമുള്ള, ലക്ഷ്മിയുടെ പ്രിയനായ നാലു കൈകളുള്ളവൻ.
ദൃഷ്ട്വാ തമാഗതം തത്ര ഹിരണ്യകശിപോഃ സുതഃ । പ്രണമ്യ പരയാ ഭക്ത്യാ പ്രാഞ്ജലിഃ പ്രത്യുവാച ഹ
അവിടെ അവനെ വന്നതുകണ്ടു, ഹിരണ്യകശിപുവിന്റെ മകൻ അതീവ ഭക്തിയോടെ നമസ്കരിച്ചു, കൈകൂപ്പി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
പ്രഹ്ലാദ ഉവാച ദേവദേവ ജഗനാഥ ഭക്തവത്സല മാധവ । കഥം ന ജിതവാനാജാവഹമേതൌ തപസ്വിനൌ । സംഗ്രാമസ്തു മയാ ദേവ കൃതഃ പൂര്ണം ശതം സമാഃ
പ്രഹ്ലാദൻ പറഞ്ഞു: ദേവദേവനേ, ലോകനാഥനേ, ഭക്തവത്സലനായ മാധവനേ, ഈ ഇരുവരും തപസ്സുകാരെ ഞാൻ യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കാതിരുന്നത് എങ്ങനെ? ദേവാ, ഞാൻ ഈ യുദ്ധം മുഴുവൻ നൂറ്റാണ്ട് വർഷം നടത്തി.
സുരാണാം ന ജിതൌ കസ്മാദിതി മേ വിസ്മയോ മഹാന് । വിഷ്ണുരുവാച സിദ്ധാവിമൌ മദംശൌ ച വിസ്മയഃ കോഽത്ര മാരിഷ
ദേവന്മാർ ജയിക്കാതിരുന്നതെന്തുകൊണ്ടാണ് എന്നെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തുന്നത്. വിഷ്ണു പറഞ്ഞു: ഇവർ ഇരുവരും സിദ്ധന്മാരാണ്, അഹങ്കാരമില്ലാത്തവർ; ഇതിൽ അത്ഭുതപ്പെടേണ്ടതെന്താണ്, മാർിഷേ.
താപസൌ ന ജിതാത്മാനൌ നരനാരായണൌ ജിതൌ । ഗച്ഛ ത്വം വിതലം രാജന് കുരു ഭക്തിം മമാചലാമ്
ആ തപസ്സുകാരായ നരനും നാരായണനും സ്വയം ജയിച്ചവരാണ്, അവരെ ജയിക്കാൻ കഴിയില്ല. രാജാവേ, നീ വിറ്റലത്തിലേക്ക് പോയി എനിക്ക് അചഞ്ചലമായ ഭക്തി നടത്തുക.
നാഭ്യാം കുരു വിരോധം ത്വം താപസാഭ്യാം മഹാമതേ । വ്യാസ ഉവാച ഇത്യാജ്ഞപ്തോ ദൈത്യരാജോ നിര്യയാവസുരൈഃ സഹ
നീ ആ തപസ്സുകാരായ ഇരുവർക്കും എതിര്ക്കരുത്, മഹാമതിയുള്ളവനേ. വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ ആജ്ഞാപിക്കപ്പെട്ട ദൈത്യരാജാവ് അസുരന്മാരോടൊപ്പം പുറപ്പെട്ടു.
നരനാരായണൌ ഭൂയസ്തപോയുക്തൌ ബഭൂവതുഃ
നരനും നാരായണനും വീണ്ടും കടുത്ത തപസ്സിൽ ഏർപ്പെട്ടു.
ഭൃഗുശാപകാരണവര്ണനമ് ജനമേജയ ഉവാച സന്ദേഹോഽയം മഹാനത്ര പാരാശര്യ കഥാനകേ । നരനാരായണൌ ശാന്തൌ വൈഷ്ണവാംശൌ തപോധനൌ
ഭൃഗുവിന്റെ ശാപത്തിന്റെ കാരണമെന്നു വിവരണം ജനമേജയൻ ചോദിച്ചു: പാർാശര്യൻ്റെ കഥയിൽ എനിക്ക് വലിയ സംശയമുണ്ട്. നരനും നാരായണനും ശാന്തരായ, വൈഷ്ണവവംശത്തിൽ പെട്ട, തപസ്സിൽ സമ്പന്നരായവരാണ്.
തീര്ഥാശ്രയൌ സത്ത്വയുക്തൌ വന്യാശനപരൌ സദാ । ധര്മപുത്രൌ മഹാത്മാനൌ താപസൌ സത്യസംസ്ഥിതൌ
അവർ തീർത്ഥങ്ങളിൽ താമസിക്കുകയും, സത്യസ്വഭാവമുള്ളവരായി, എപ്പോഴും കാട്ടിലെ ഭക്ഷണം മാത്രം കഴിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ധർമ്മപുത്രന്മാരായ മഹാത്മാക്കളും സത്യത്തിൽ ഉറച്ച തപസ്സുകാരുമാണ്.
കഥം രാഗസമായുക്തൌ ജാതൌ യുദ്ധേ പരസ്പരമ് । സംഗ്രാമം ചക്രതുഃ കസ്മാത്ത്യക്ത്വാ തപിമനുത്തമാമ്
അങ്ങനെയുള്ളവർക്ക് എങ്ങനെ ആസക്തി ഉണ്ടായി പരസ്പരം യുദ്ധം ചെയ്യാൻ വന്നു? അത്രയും ഉന്നതമായ തപസ്സു ഉപേക്ഷിച്ച് യുദ്ധത്തിൽ ഏർപ്പെടാൻ എന്ത് കാരണം?
പ്രഹ്ലാദേന സമം പൂര്ണം ദിവ്യവര്ഷശതം കില । ഹിത്വാ ശാന്തിസുഖം യുദ്ധം കൃതവന്തൌ കഥം മുനീ
പ്രഹ്ലാദനോടൊപ്പം ദിവ്യമായ നൂറുവർഷം മുഴുവൻ ശാന്തിയും സുഖവും ഉപേക്ഷിച്ച് യുദ്ധം ചെയ്തു എന്നാണ് പറയുന്നത്. ആ മഹർഷികൾ അങ്ങനെ ചെയ്തത് എങ്ങനെ?