വിദ്ധോഽത്രാസ്തി ച ധര്മോഽപി കാ കഥാദ്യ കലൌ പുനഃ । സ്പര്ധാ സദൈവ സദ്രോഹാ ലോഭാമര്ഷൌ ച സര്വദാ
അപ്പോഴും ധര്മ്മം അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു, പക്ഷേ വെടിപ്പില്ലായിരുന്നു; ഇന്ന് കലിയുഗത്തില് പറയാനെന്തുണ്ട്? പൈതൃകം, ശത്രുത, ലോഭം, ക്രോധം എല്ലായ്പ്പോഴും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
ഏവംവിധോഽസ്തി സംസാരോ നാത്ര കാര്യാ വിചാരണാ । സാധവോ വിരലാ ലോകേ ഭവന്തി ഗതമത്സരാഃ
ലോകത്തിന്റെ സ്വഭാവം ഇതാണ്—ഇതില് കൂടുതല് ആലോചന ആവശ്യമില്ല; ഈ ലോകത്ത് അസൂയയില്ലാത്ത സത്ജനങ്ങള് വളരെ അപൂര്വ്വമാണ്.
ജിതക്രോധാ ജിതാമര്ഷാ ദൃഷ്ടാന്താര്ഥം വ്യവസ്ഥിതാഃ । രാജോവാച തേ ധന്യാഃ കൃതപുണ്യാസ്തേ മദമോഹവിവര്ജിതാഃ
ക്രോധവും അമര്ഷവും ജയിച്ചവര് മറ്റുള്ളവര്ക്ക് മാതൃകയായി നിലകൊള്ളുന്നു; രാജാവ് പറഞ്ഞു: അവര് ഭാഗ്യശാലികളും മഹാപുണ്യവാന്മാരും അഹങ്കാരവും മോഹവും ഇല്ലാത്തവരുമാണ്.
ജിതേന്ദ്രിയാഃ സദാചാരാ ജിതം തൈര്ഭുവനത്രയമ് । ദുനോമി പാതകം സ്മൃത്വാ പിതുര്മമ മഹാത്മനഃ
ഇന്ദ്രിയങ്ങള് ജയിച്ചും നല്ല പെരുമാറ്റത്തില് നിലകൊണ്ടും, അവര് മൂന്ന് ലോകവും ജയിച്ചു; എന്റെ മഹാത്മാവായ പിതാവിന്റെ പാപം ഓര്ക്കുമ്പോള് ഞാന് വേദനിക്കുന്നു.
കൃതസ്തപസ്വിനഃ കണ്ഠേ മൃതസര്പോ ഹ്യഘം വിനാ । അതസ്തസ്യ മുനിശ്രേഷ്ഠ ഭവിതാ കിം മമാഗ്രതഃ
ഒരു സന്യാസിയുടെ കഴുത്തിൽ മരിച്ച പാമ്പ് വെച്ചതുകൊണ്ട് യാതൊരു ദോഷവും സംഭവിച്ചില്ലല്ലോ. അതിനാൽ, മഹാമുനിവരേ, ഇനി എന്റെ മുമ്പിൽ എന്ത് സംഭവിക്കും എന്നു പറയാൻ കഴിയില്ല.
ന ജാനേ ബുദ്ധിസമ്മോഹാത്കിം വാ കാര്യം ഭവിഷ്യതി । മധു പശ്യതി മൂഢാത്മാ പ്രപാതം നൈവ പശ്യതി
ബുദ്ധി മങ്ങിപ്പോയതുകൊണ്ട് എന്ത് സംഭവിക്കും എന്ന് എനിക്ക് അറിയില്ല. മണ്ടനായവൻ തേൻ മാത്രം കാണുന്നു, പക്ഷേ മുന്നിലുള്ള കുഴി കാണുന്നില്ല.
കരോതി നിന്ദിതം കര്മ നരകാന്ന ബിഭേതി ച । കഥം യുദ്ധം പുരാ വൃത്തം വിസ്തരാത്തദ്വദസ്വ മേ
അവൻ കുറ്റകരമായ പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യുന്നു, നരകത്തെ ഭയപ്പെടുന്നുമില്ല. പുരാതന യുദ്ധം എങ്ങനെയായിരുന്നു എന്ന് നീ വിശദമായി പറഞ്ഞുതരണമെന്നു ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
പ്രഹ്ലാദേന യഥാ ചോഗ്രം നരനാരായണസ്യ വൈ । പ്രഹ്ലാദസ്തു കഥം യാതഃ പാതാലാത്തദ്വദസ്വ മേ
പ്രഹ്ലാദൻ നരനാരായണന്മാരോടൊപ്പം എങ്ങനെയൊരു ഭയങ്കരമായ യുദ്ധം നടത്തി? പ്രഹ്ലാദൻ പാതാളത്തിലേക്ക് എങ്ങനെ പോയി? ഇതെല്ലാം നീ എന്നോട് പറഞ്ഞുതരിക.
സാരസ്വതേ മഹാതീര്ഥേ പുണ്യേ ബദരികാശ്രമേ । നരനാരായണൌ ശാന്തൌ താപസൌ മുനിസത്തമൌ
പുണ്യമായ സാരസ്വതീ തീർത്ഥത്തിലും വിശുദ്ധമായ ബദരികാശ്രമത്തിലും ശാന്തരും തപസ്സുകാരുമായ നരനും നാരായണനും, മഹാമുനിമാരായി താമസിച്ചു.
കൃതവന്തൌ തഥാ യുദ്ധം ഹേതുനാ കേന മാനദ । വൈരം ഭവതി വിത്താര്ഥം ദാരാര്ഥം വാ പരസ്പരമ്
അവർ എങ്ങനെയാണ് യുദ്ധം ചെയ്തതും അതിന് കാരണമെന്താണെന്നും പറയൂ. മനുഷ്യർക്കിടയിൽ ധനത്തിനോ ഭാര്യയ്ക്കോ വേണ്ടി വൈരം ഉണ്ടാകാറുണ്ട്.
ഏഷണാരഹിതൌ കസ്മാച്ചക്രതുഃ പ്രധനം മഹത് । പ്രഹ്ലാദോഽപി ച ധര്മാത്മാ ജ്ഞാത്വാ ദേവൌ സനാതനൌ
ആഗ്രഹങ്ങളൊന്നുമില്ലാത്തവർ എങ്ങനെ ഇങ്ങനെയൊരു വലിയ കലഹം നടത്തി? പ്രഹ്ലാദനും ധാർമ്മികനായവൻ, അവരെ ശാശ്വതദേവന്മാർ എന്നു അറിഞ്ഞിട്ടും—
കൃതവാന്സ കഥം യുദ്ധം നരനാരായണൌ മുനീ । ഏതദ്വിസ്തരതോ ബ്രഹ്മഞ്ഛ്രോതുമിച്ഛാമി കാരണമ്
അവൻ എങ്ങനെയാണ് നരനാരായണന്മാരോടൊപ്പം യുദ്ധം നടത്തിയതെന്ന് നീ വിശദമായി പറഞ്ഞുതരിക. ബ്രഹ്മനേ, ഇതിന്റെ കാരണം ഞാൻ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
പ്രഹ്ലാദതീര്ഥയാത്രാവര്ണനമ് സൂത ഉവാച ഇതി പൃഷ്ടസ്തദാ വിപ്രോ രാജ്ഞാ പാരീക്ഷിതേന വൈ । ഉവാച വിസ്തരാത്സര്വം വ്യാസഃ സത്യവതീസുതഃ
സൂതൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ രാജാവായ പാർീക്ഷിതൻ ചോദിച്ചതിനുശേഷം സത്യവതീമകനായ വ്യാസൻ എല്ലാം വിശദമായി പറഞ്ഞു.
ജനമേജയോഽപി ധര്മാത്മാ നിര്വേദം പരമം ഗതഃ । ചിത്തം ദുശ്ചരിതം മത്വാ വൈരാടീതനയസ്യ വൈ
ധാർമ്മികനായ ജനമേജയൻ, വൈരാടിന്റെ മകന്റെ ദുഷ്പ്രവൃത്തികൾ ഓർത്ത്, വളരെ നിരാശയിലായി.
തസ്യൈവോദ്ധരണാര്ഥായ ചകാര സതതം മനഃ । വിപ്രാവമാനപാപേന യമലോകം ഗതസ്യ വൈ
അവനെ രക്ഷിക്കാനായി, ബ്രാഹ്മണനെയവമാനിച്ചതിന്റെ പാപം മൂലം യമലോകത്തിൽ പോയവന്റെ മനസ്സ് എല്ലായ്പ്പോഴും അതിലായിരുന്നു.
പുന്നാമനരകാദ്യസ്മാത്ത്രായതേ പിതരം സ്വകമ് । പുത്രേതി നാമ സാര്ഥം സ്യാത്തേന തസ്യ മുനീശ്വരാഃ
പുത് എന്ന നരകത്തിൽ നിന്ന് സ്വന്തം അച്ഛനെ രക്ഷിക്കുന്നതുകൊണ്ടാണ് 'മകൻ' എന്ന പേര് യുക്തമായത്, മഹാമുനിമാരേ.
സര്പദഷ്ടം നൃപം ശ്രുത്വാ ഹര്മ്യോപരി മൃതം തഥാ । വിപ്രശാപാദൌത്തരേയം സ്നാനദാനവിവര്ജിതമ്
സർപ്പദംശനം മൂലം രാജാവ് കൊട്ടാരത്തിന്റെ മുകളിൽ മരിച്ചതും, ബ്രാഹ്മണന്റെ ശാപം മൂലവും, സ്നാനവും ദാനവും ചെയ്യാതെ പോയതും കേട്ടപ്പോൾ—
പിതുര്ഗതിം നിശമ്യാസൌ നിര്വേദം ഗതവാന്നൃപഃ । പാരീക്ഷിതോ മഹാഭാഗഃ സന്തപ്തോ ഭയവിഹ്വലഃ
അച്ഛന്റെ അവസ്ഥ അറിഞ്ഞപ്പോൾ, മഹാഭാഗനായ പാർീക്ഷിതൻ ഭയത്തിലും ദുഃഖത്തിലും ആകുലനായി, വളരെ നിരാശയിലായി.
പപ്രച്ഛാഥ മുനിം വ്യാസം ഗൃഹാഗതമനിന്ദിതഃ । നരനാരായണസ്യേമാം കഥാം പരമവിസ്മൃതാമ്
ശുദ്ധനായ രാജാവ് വീട്ടിലെത്തിയ വ്യാസമുനിയെ വിളിച്ചു, നരനാരായണന്മാരുടെ ഈ അത്ഭുതമായ കഥയെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചു.
വ്യാസ ഉവാച സ യദാ നിഹതോ രൌദ്രോ ഹിരണ്യകശിപുര്നൃപ । അഭിഷിക്തസ്തദാ രാജ്യേ പ്രഹ്ലാദോ നാമ തത്സുതഃ
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: ഭയങ്കരനായ ഹിരണ്യകശിപു കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോൾ, അവന്റെ മകനായ പ്രഹ്ലാദൻ രാജാവായി അണിയിക്കപ്പെട്ടു.
തസ്മിഞ്ഛാസതി ദൈത്യേന്ദ്രേ ദേവബ്രാഹ്മണപൂജകേ । മഖൈര്ഭൂമൌ നൃപതയോ യജന്തഃ ശ്രദ്ധയാന്വിതാഃ
ദൈത്യേന്ദ്രനായ പ്രഹ്ലാദൻ ദേവന്മാരെയും ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും ആദരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, ഭൂമിയിൽ രാജാക്കന്മാർ വിശ്വാസത്തോടെ യാഗങ്ങൾ നടത്തി.
ബ്രാഹ്മണാശ്ച തപോധര്മതീര്ഥയാത്രാശ്ച കുര്വതേ । വൈശ്യാശ്ച സ്വസ്വവൃത്തിസ്ഥാഃ ശൂദ്രാഃ ശുശ്രൂഷണേ രതാഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാർ തപസ്സും ധർമ്മവും തീർത്ഥയാത്രകളും ചെയ്തു; വൈശ്യന്മാർ തങ്ങളുടെ തൊഴിൽ നോക്കി; ശൂദ്രന്മാർ സേവനത്തിൽ ആസ്വദിച്ചു.
നൃസിംഹേന ച പാതാലേ സ്ഥാപിതഃ സോഽഥ ദൈത്യരാട് । രാജ്യം ചകാര തത്രൈവ പ്രജാപാലനതത്പരഃ
നരസിംഹൻ പാതാളത്തിൽ ആ രാജാവിനെ സ്ഥാപിച്ചു. പിന്നെ ആ ദാനവരാജാവ് അവിടെ തന്നെ തന്റെ ജനങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കാൻ ഉത്സുകനായി രാജ്യം ഭരിച്ചു.
കദാചിദ് ഭൃഗുപുത്രോഽഥ ച്യവനാഖ്യോ മഹാതപാഃ । ജഗാമ നര്മദാം സ്നാതും തീര്ഥം വൈ വ്യാഹൃതീശ്വരമ്
ഒരു ദിവസം ഭൃഗുവിന്റെ മകൻ, മഹത്തായ തപസ്സുകാരനായ ച്യവനൻ, നർമ്മദാനദിയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന വ്യാഹൃതീശ്വരക്ഷേത്രത്തിൽ കുളിക്കാൻ പോയി.
രേവാം മഹാനദീം ദൃഷ്ട്വാ തതസ്തസ്യാമവാതരത് । ഉത്തരന്തം പ്രജഗ്രാഹ നാഗോ വിഷഭയങ്കരഃ
മഹാനദിയായ രേവയെ കണ്ടു, അവൻ അതിൽ ഇറങ്ങി. അപ്പോൾ അതിന്റെ വടക്കേ കരയിൽ വിഷഭയങ്കരനായ ഒരു പാമ്പ് അവനെ പിടിച്ചു.
ഗൃഹീതോ ഭയഭീതസ്തു പാതാലേ മുനിസത്തമഃ । സസ്മാര മനസാ വിഷ്ണും ദേവദേവം ജനാര്ദനമ്
പിടിക്കപ്പെട്ട് ഭയപ്പെട്ട മഹാമുനി പാതാളത്തിൽ മനസ്സിൽ വിഷ്ണുവിനെ, ദേവദേവനായ ജനാർദ്ദനനെ ഓർമ്മിച്ചു.
സംസ്മൃതേ പുണ്ഡരീകാക്ഷേ നിര്വിഷോഽഭൂന്മഹോരഗഃ । ന പ്രാപ ച്യവനോ ദുഃഖം നീയമാനോ രസാതലമ്
കണ്ണുകൾ കമലപോലുള്ളവനായ അവനെ ഓർത്തപ്പോൾ ആ വലിയ പാമ്പിന് വിഷം ഇല്ലാതായി. ച്യവനൻ പാതാളത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുമ്പോൾ ദുഃഖം അനുഭവിച്ചില്ല.
ദ്വിജിഹ്വേന മുനിസ്ത്യക്തോ നിര്വിണ്ണേനാതിശങ്കിനാ । മാം ശപേത മുനിഃ കുദ്ധസ്താപസോഽയം മഹാനിതി
രണ്ടു നാവുള്ള ആ പാമ്പ് ഭയത്താൽ ഉണർന്നും സംശയത്താലും ആ മഹാതപസ്സുകാരൻ ശപിക്കുമോ എന്ന് ഭയന്ന്, മുനിയെ വിട്ടുവിട്ടു.
ചചാര നാഗകന്യാഭിഃ പൂജിതോ മുനിസത്തമഃ । വിവേശാപ്യഥ നാഗാനാം ദാനവാനാം മഹത്പുരമ്
പിന്നീട് പാമ്പ്കന്യകൾ ച്യവനമുനിയെ ആദരപൂർവ്വം സ്വീകരിച്ചു. അവൻ അവിടെയെങ്ങും സഞ്ചരിച്ചു, പിന്നെ പാമ്പുകളും ദാനവരും വസിക്കുന്ന മഹാനഗരത്തിലേക്ക് കടന്നു.
കദാചിദ്ഭൃഗുപുത്രം തം വിചരന്തം പുരോത്തമേ । ദദര്ശ ദൈത്യരാജോഽസൌ പ്രഹ്ലാദോ ധര്മവത്സലഃ
ഒരു ദിവസം ആ ഭൃഗുപുത്രൻ ആ മഹാനഗരത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ, ധർമ്മത്തിൽ പ്രിയങ്കരനായ ദാനവരാജാവ് പ്രഹ്ലാദൻ അവനെ കണ്ടു.