വ്യാസ ഉവാച സാഭിമാനസ്തു സഞ്ചാതസ്തദാ നാരായണോ മുനിഃ । ഇന്ദ്രേണ പ്രേഷിതാ നൂനം തഥാ വിഘ്നചികീര്ഷയാ
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: അപ്പോൾ നാരായണമുനി അഭിമാനത്തോടെ വിചാരിച്ചു: തീർച്ചയായും ഇവരെ ഇന്ദ്രൻ തന്നെ തടസ്സം വരുത്താൻ അയച്ചതായിരിക്കണം.
വരാക്യഃ കാ ഇമാഃ സര്വാഃ സൃജാമ്യദ്യ നവാഃ കില । ഏതാഭ്യോ ദിവ്യരൂപാശ്ച ദര്ശയാമി തപോബലമ്
ഈ സ്ത്രീകൾ ആരാണ്? ഇന്ന് ഞാൻ പുതിയവരെ സൃഷ്ടിക്കും; ഇവരെക്കാൾ ദിവ്യമായ രൂപങ്ങൾ കാണിച്ച് എന്റെ തപസ്സിന്റെ ശക്തി തെളിയിക്കും.
ഇതി സഞ്ചിന്ത്യ മനസാ കരേണോരും പ്രതാഡ്യ വൈ । തരസോത്പാദയാമാസ നാരീം സര്വാങ്ഗസുന്ദരീമ്
ഇങ്ങനെ മനസ്സിൽ ആലോചിച്ച്, കൈകൊണ്ട് തണ്ടിൽ ഒരു പ്രഹരം ചെയ്ത്, അതിവേഗം എല്ലാ അവയവങ്ങളിലും അപൂർവസൗന്ദര്യമുള്ള ഒരു സ്ത്രീയെ സൃഷ്ടിച്ചു.
നാരായണോരുസമ്ഭൂതാ ഹ്യുര്വശീതി തതഃ ശുഭാ । ദദൃശുസ്താഃ സ്ഥിതാസ്തത്ര വിസ്മയം പരമം യയുഃ
നാരായണന്റെ തണ്ടിൽ നിന്ന് ജനിച്ച ആ ശുഭയായ സ്ത്രീയെ ഉർവശി എന്നു വിളിച്ചു; അവിടെ നിന്നിരുന്നവർ അവളെ കണ്ടു അത്യന്തം അത്ഭുതം അനുഭവിച്ചു.
താസാം ച പരിചര്യാര്ഥം താവതീശ്ചാതിസുന്ദരീഃ । പ്രാദുശ്ചകാര തരസാ തദാ മുനിരസമ്ഭ്രമഃ
അവരെ സേവിക്കാനായി, ആ മുനി ഒരു സംശയവും കൂടാതെ അതിവേഗം അത്യന്തം സുന്ദരികളായ സ്ത്രീകളെ ആവശ്യത്തിന് സൃഷ്ടിച്ചു.
ഗായന്ത്യശ്ച ഹസന്ത്യശ്ച നാനോപായനപാണയഃ । പ്രണേമുസ്താ മുനീ സര്വാഃ സ്ഥിതാഃ കൃത്വാഞ്ജലിം പുരഃ
പാടിയും ചിരിച്ചും, വിവിധ സമ്മാനങ്ങൾ കൈകളിൽ പിടിച്ച്, ആ സ്ത്രീകൾ എല്ലാവരും മുനിമാരുടെ മുന്നിൽ കൈകൂപ്പി നമസ്കരിച്ചു.
താം വീക്ഷ്യ വിഭ്രമകരീം തപസോ വിഭൂതിം ॥ ദേവാങ്ഗനാ ഹി മുമുഹുഃ പ്രവിമോഹയന്ത്യഃ । ഊചുശ്ച തൌ പ്രമുദിതാനനപദ്യശോഭാ രോമോദ്ഗമോല്ലസിതചാരുനിജാങ്ഗവല്ല്യഃ
ആളുകളെ ആകർഷിക്കുന്നതും തപസ്സിന്റെ മഹത്വം കാണിക്കുന്നതുമായ അവളെ കണ്ടു ദേവകന്യകൾ ആശ്ചര്യത്തിൽ മുങ്ങി, മനസ്സിൽ വലിയ ആശയക്കുഴപ്പത്തോടെ, മുഖം സന്തോഷത്തിൽ തിളങ്ങി, രോമാഞ്ചം നിറഞ്ഞ അവളുടെ സുന്ദരമായ ശരീരം പ്രകാശിച്ചു.
കുര്യുഃ കഥം സ്തുതിമഹോ തപസോ മഹത്ത്വം ധൈര്യം തഥൈവ ഭവതാമഭിവീക്ഷ്യ ബാലാഃ । അസ്മത്കടാക്ഷവിഷദിഗ്ധശരേണ ദഗ്ധഃ കോ വാ ന തത്ര ഭവതാം മനസോ വ്യഥാ ന
നിങ്ങളുടെ തപസ്സിന്റെ മഹത്വവും ധൈര്യവും എങ്ങിനെ ഞങ്ങൾ വാഴ്ത്താൻ കഴിയും? നിങ്ങളുടെ കണ്മുന്നിൽ നിന്നാൽ, നിങ്ങളുടെ കണികാഴ്ചയുടെ അഗ്നി ബാണം കൊണ്ടു ആരുടെ മനസ്സും വേദന അനുഭവിക്കാതിരിക്കുമോ?
ജ്ഞാതൌ യുവാം നരഹരേഃ പരമാംശഭൂതൌ ദേവൌ മുനീ ശമദമാദിനിധീ സദൈവ । സേവാനിമിത്തമിഹ നോ ഗമനം ന കാമം കാര്യം ഹരേഃ ശതമഖസ്യ വിധാതുമേവ
നിങ്ങൾ ഇരുവരും നരഹരിയുടെ പരമാംശങ്ങളാണെന്ന് ഞങ്ങൾ അറിയുന്നു; ദൈവമുനിമാർ, ശമവും ദമവും എല്ലാം ഉള്ളവർ. ഞങ്ങൾ ഇവിടെ വന്നത് സേവനത്തിനായാണ്, ആഗ്രഹത്തിനല്ല; ഹരിയുടെ കർമ്മം നിർവഹിക്കാനാണ്.
ഭാഗ്യേന കേന യുവയോഃ കില ദര്ശനം നഃ സമ്പാദിതം ന വിദിതം ഖലു സഞ്ചിതം തത് । ചിത്തം ക്ഷമം നിജജനേ വിഹിതം യുവാഭ്യാ- മസ്മദ്വിധേ കില കൃതാഗസി താപമുക്തമ്
നമ്മുടെ ഭാഗ്യത്തിൽ ഏത് കാരണത്താലാണ് നിങ്ങളുടെ ദർശനം ലഭിച്ചത് എന്ന് ഞങ്ങൾക്കറിയില്ല; ഈ സുകൃതം എങ്ങനെ സമ്പാദിച്ചു എന്നതും അറിയില്ല. ഞങ്ങളുടെ മനസ്സുകൾ സ്വജനങ്ങളിൽ അർപ്പിച്ചവയാണ്, നിങ്ങൾ ഇരുവരും ഞങ്ങളെ അനുയോജ്യരാക്കി; ഞങ്ങളെന്നപോലുള്ള പാപികൾക്ക് കഷ്ടം നീങ്ങി.
കുര്വന്തി നൈവ വിബുധാസ്തപസോ വ്യയം വൈ ശാപേന തുച്ഛഫലദേന മഹാനുഭാവാഃ । വ്യാസ ഉവാച ഇത്ഥം നിശമ്യ വചനം സുരകാമിനീനാം താവൂചതുര്മുനിവരൌ വിനയാനതാനാമ്
വലിയ ശക്തിയുള്ള ദേവതകൾ തപസ്സിന്റെ ഫലം ചെറുതായിട്ട് ശാപം നൽകി നശിപ്പിക്കാറില്ല. വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: ദേവകന്യകളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടു, ആ മഹാമുനിമാർ വിനയത്തോടെ നമസ്കരിച്ച അവരെ ഉത്തരം പറഞ്ഞു.
പ്രീതൌ പ്രസന്നവദനൌ ജിതകാമലോഭൌ ധര്മാത്മജൌ നിജതപോരുചിശോഭിതാങ്ഗൌ । നരനാരായണാവൂചതുഃ ബ്രുവന്തു വാഞ്ഛിതാന് കാമാന്ദദാവസ്തുഷ്ടമാനസൌ
സന്തോഷവും സമാധാനവും നിറഞ്ഞ മുഖത്തോടും, കാമവും ലോഭവും ജയിച്ചവരായ ധർമ്മപുത്രന്മാരും, തങ്ങളുടെ തപസ്സിന്റെ പ്രകാശത്തിൽ തിളങ്ങുന്ന ശരീരങ്ങളുമായ നരനും നാരായണനും പറഞ്ഞു: നിങ്ങൾക്ക് ആഗ്രഹമുള്ള വരങ്ങൾ പറയൂ, ഞങ്ങൾ സന്തുഷ്ടമനസ്സോടെ അതു നൽകാം.
യാന്തു സ്വര്ഗം ഗഹീത്വേമാമുര്വശീം ചാരുലോചനാമ് । ഉപായനമിയം ബാലാ ഗച്ഛത്വദ്യ മനോഹരാ
ഈ മനോഹരദൃഷ്ടിയുള്ള ഉർവശിയെ എടുത്തു, അവൾ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോകട്ടെ; ഈ ബാലിക നിങ്ങൾക്കുള്ള സമ്മാനമാണ്, മനോഹരികളേ, ഇന്ന് തന്നെ പോകൂ.
ദത്താവാഭ്യാം മഘവതഃ പ്രീണനായോരുസമ്ഭവാ । സ്വസ്ത്യസ്തു സര്വദേവേഭ്യോ യഥേഷ്ടം പ്രവ്രജന്തു ച
മഘവാന്റെ സന്തോഷത്തിനായി ഞങ്ങളുടെ തണ്ടിൽ നിന്ന് ജനിച്ച ഉർവശിയെ ഞങ്ങൾ നൽകുന്നു; എല്ലാ ദേവന്മാർക്കും ക്ഷേമം ഉണ്ടാകട്ടെ, അവർക്ക് ഇഷ്ടം പോലെ പോകാം.
( ന കസ്യാപി തപോവിഘ്നം പ്രകര്തവ്യമതഃ പരമ് ।) ॥ ദേവ്യ ഊചുഃ ക്വ ഗച്ഛാമോ മഹാഭാഗ പ്രാപ്താസ്തേ പാദപങ്കജമ് । നാരായണ സുരശ്രേഷ്ഠ ഭക്ത്യാ പരമയാ മുദാ
(ഇനി മുതൽ ആരും തപസ്സിന് തടസ്സം സൃഷ്ടിക്കരുത്.) ദേവികൾ പറഞ്ഞു: മഹാഭാഗ്യവാനേ, ഞങ്ങൾ എവിടേക്ക് പോകണം? നാരായണ, ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, പരമഭക്തിയോടും ആനന്ദത്തോടും കൂടി ഞങ്ങൾ നിങ്ങളുടെ പാദപദ്മം പ്രാപിച്ചു.
വാഞ്ഛിതം ചേദ്വരം നാഥ ദദാസി മധുസൂദന । തുഷ്ടഃ കമലപത്രാക്ഷ ബ്രവീമോ മനസേപ്സിതമ്
നാഥാ, മധുസൂദനാ, നിങ്ങൾ ഞങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്ന വരം നൽകുമെങ്കിൽ, കമലനയനാ, സന്തോഷത്തോടെ ഞങ്ങൾ മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിക്കുന്നതു പറയും.
പതിസ്ത്വം ഭവ ദേവേശ വരമേനം പരന്തപ । ഭവാമഃ പ്രീതിയുക്താസ്ത്വാം സേവിതും ജഗദീശ്വര
ദേവന്മാരുടെ നാഥാ, പരന്തപാ, നിങ്ങൾ ഞങ്ങളുടെ ഭർത്താവാകണം, ഈ വരം ദയവായി നൽകണം; ലോകനാഥാ, ഞങ്ങൾ സ്നേഹപൂർവ്വം നിങ്ങളെ സേവിക്കാൻ അനുവദിക്കണം.
ത്വയാ ചോത്പാദിതാ നാര്യഃ സന്ത്യന്യാശ്ചാരുലോചനാഃ । ഉര്വശ്യാദ്യാസ്തഥാ യാന്തു സ്വര്ഗം വൈ ഭവദാജ്ഞയാ
നിങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ച മറ്റും മനോഹരദൃഷ്ടിയുള്ള സ്ത്രീകൾ ഉണ്ട്; ഉർവശിയും അവളോടൊപ്പം ഉള്ളവരും നിങ്ങളുടെ കല്പനപ്രകാരം സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോകട്ടെ.
സ്ത്രീണാം ഷോഡശസാഹസ്രം തിഷ്ഠത്വത്ര ശതാര്ധകമ് । സേവാം തേഽത്ര കരിഷ്യാമോ യുവയോസ്താപസോത്തമൌ
പതിനാറായിരത്തി അഞ്ഞൂറ് സ്ത്രീകൾ ഇവിടെ തന്നെ ഇരിക്കട്ടെ; ഞങ്ങൾ ഇരുവരെയും, തപസ്സിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാരായ നിങ്ങളെ, ഇവിടെ സേവിക്കും.
വാഞ്ഛിതം ദേഹി ദേവേശ സത്യവാഗ്ഭവ മാധവ । ആശാഭങ്ഗോ ഹി നാരീണാം ഹിംസനം പരികീര്തിതമ്
ദേവന്മാരുടെ നാഥാ, മാധവാ, ആഗ്രഹിച്ച വരം ദയവായി നൽകണം, സത്യവാചകനാകണം; സ്ത്രീകളുടെ പ്രതീക്ഷ തകർക്കുന്നത് അവരെ വേദനിപ്പിക്കുന്നതാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
കാമാര്താനാഞ്ച മുനിഭിര്ധര്മജ്ഞൈസ്തത്ത്വദര്ശിഭിഃ । ഭാഗ്യയോഗാദിഹ പ്രാപ്താഃ സ്വര്ഗാത്പ്രേമപരിപ്ലുതാഃ
കാമംകൊണ്ടു വേദനിക്കുന്നവരെ ധർമ്മം അറിയുന്ന, സത്യം കാണുന്ന മുനിമാരുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ ഭാഗ്യം ലഭിച്ചവരും, സ്വർഗത്തിൽ ഉള്ളവരെക്കാൾ കൂടുതലായി സ്നേഹത്തിൽ മുഴുകിയവരുമാണ്.
ത്യക്തും നാര്ഹസി ദേവേശ സമര്ഥോഽസി ജഗത്പതേ । നാരായണ ഉവാച പൂര്ണം വര്ഷസഹസ്രം തു തപസ്തപ്തം മയാത്ര വൈ
ദേവന്മാരുടെ നാഥാ, ലോകത്തിന്റെ രക്ഷകനേ, നീ ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടതല്ല; നീക്ക് എല്ലാം കഴിയും. നാരായണൻ പറഞ്ഞു: ഇവിടെ ഞാൻ ആയിരം വർഷം പൂർണ്ണമായും തപസ്സ് ചെയ്തു.
ജിതേന്ദ്രിയേണ ചാര്വങ്ഗ്യഃ കഥം ഭങ്ഗം കരോമ്യതഃ । നേച്ഛാ കാമേ സുഖേ കാചിത്സുഖധര്മവിനാശകേ
ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിച്ച മനസ്സും മനോഹരമായ ശരീരവും ഉള്ള ഞാൻ, ഇതിനെ എങ്ങനെ തകർക്കും? ധർമ്മസുഖം നശിപ്പിക്കുന്ന ആസ്വാദനത്തിൽ എനിക്ക് ഒരു ആഗ്രഹവും ഇല്ല.
പശൂനാമപി സാധര്മ്യേ രമേത മതിമാന്കഥമ് । അപ്സരസ ഊചുഃ ശബ്ദാദീനാം ച പഞ്ചാനാം മധ്യേ സ്പര്ശസുഖം വരമ്
മൃഗങ്ങളോടു പോലും സാമ്യം കാണിച്ചാൽ ഒരു ബുദ്ധിമാൻ എങ്ങനെ ഇതിൽ ആനന്ദം കണ്ടെത്തും?
ആനന്ദരസമൂലം വൈ നാന്യദസ്തി സുഖം കില । അതോഽസ്മാകം മഹാരാജ വചനം കുരു സര്വഥാ
അപ്സരസുകൾ പറഞ്ഞു: അഞ്ചു ഇന്ദ്രിയങ്ങളിൽ സ്പർശം നൽകുന്ന ആനന്ദം ഏറ്റവും ഉത്തമം; അതാണ് ആനന്ദത്തിന്റെ മൂലകാരണവും. ഇതിന് സമം മറ്റൊന്നുമില്ല. അതിനാൽ മഹാരാജാവേ, ഞങ്ങളുടെ വാക്ക് നീ എല്ലാ വിധത്തിലും പാലിക്കണം.
നിര്ഭരം സുഖമാസാദ്യ ചരസ്വ ഗന്ധമാദനേ । യദി വാഞ്ഛസി നാകത്വം നാധികോ ഗന്ധമാദനാത്
നിറഞ്ഞ സന്തോഷം അനുഭവിച്ച് ഗന്ധമാദനത്തിൽ സുഖമായി ജീവിക്കൂ; സ്വർഗം ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, ഗന്ധമാദനത്തേക്കാൾ വലിയതൊന്നുമില്ല.
രമസ്വാത്ര ശുഭേ സ്ഥാനേ പ്രാപ്യ സര്വാഃ സുരാങ്ഗനാഃ
സകല ദേവകന്യകളും ലഭിച്ച ഈ പുണ്യസ്ഥലത്ത് നീ സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കൂ.
അഹങ്കാരാവര്തനവര്ണനമ് വ്യാസ ഉവാച ഇത്യാകര്ണ്യ വചസ്താസാം ധര്മപുത്രഃ പ്രതാപവാന് । വിമര്ശമകരോച്ചിത്തേ കിം കര്തവ്യം മയാധുനാ
അഹങ്കാരത്തിന്റെ ചക്രത്തിന്റെ വിവരണം. വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട ധർമ്മപുത്രനും വീരനും മനസ്സിൽ ആലോചിച്ചു: 'ഇപ്പോൾ ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണം?'
ഹാസ്യോഽഹം മുനിവൃന്ദേഷു ഭവിഷ്യാമ്യദ്യ സങ്ഗമാത് । അഹംകാരാദിദം പ്രാപ്തം ദുഃഖം നാത്ര വിചാരണാ । മൂലം ധര്മവിനാശസ്യ പ്രഥമം യദഹങ്കൃതിഃ
ഇന്ന് ഈ സംഗമം കൊണ്ടു ഞാൻ മുനിമാരുടെ ഇടയിൽ പരിഹാസ്യനാകും; ഈ ദു:ഖം അഹങ്കാരത്തിൽ നിന്നാണ് ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്, ഇതിൽ സംശയമില്ല. ധർമ്മം നശിക്കുന്നതിന്റെ ആദ്യകാരണം ഈ അഹംഭാവമാണ്.
മൂലം സംസാരവൃക്ഷസ്യ യതഃ പ്രോക്തോ മഹാത്മഭിഃ । ദൃഷ്ട്വാ മൌനം സമാധായ ന സ്ഥിതോഽഹം സമാഗതമ്
മഹാത്മാക്കൾ പറഞ്ഞതുപോലെ, ഈ അഹങ്കാരമാണ് സംസാരവൃക്ഷത്തിന്റെ മൂലവും. ഇത് കണ്ടിട്ടും ഞാൻ മൗനത്തിൽ ഉറച്ചു ഇരിക്കാതെ സംഗമത്തിലേക്ക് ചെന്നു.