അസാരതാം വിജാനന്തഃ സംസാരസ്യ സുമേധസഃ । ദേവാംശാശ്ച കഥം ചകുര്നിന്ദിതം ധര്മതത്പരാഃ
ലോകത്തിന്റെ മൂല്യശൂന്യത അറിയുന്ന ജ്ഞാനികൾക്കും ദൈവാംശങ്ങൾക്കും പോലും ധർമ്മത്തിൽ അർപ്പിതരായിരിക്കെ അപമാനകരമായ പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യാൻ എങ്ങനെ കഴിഞ്ഞു?
കാസ്ഥാ ധര്മസ്യ വിപ്രേന്ദ്ര പ്രമാണം കിം വിനിശ്ചിതമ് । ചലചിത്തോഽസ്മി സഞ്ജാതഃ ശ്രുത്വാ ചൈതത്കഥാനകമ്
ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠനേ, ധർമ്മത്തിന്റെ ഉറപ്പായ മാനദണ്ഡം എന്താണ്? ഈ കഥ കേട്ടപ്പോൾ എന്റെ മനസ്സ് അശാന്തിയായി.
ആപ്തവാക്യം പ്രമാണം ചേദാപ്തഃ കഃ പരദേഹവാന് । പുരുഷോ വിഷയാസക്തോ രാഗീ ഭവതി സര്വഥാ
വിശ്വസനീയരുടെ വാക്ക് സത്യമായാൽ, മറ്റൊരാളുടെ ശരീരത്തിൽ ഉള്ളവൻ ആരാണ് വിശ്വസനീയം? വിഷയങ്ങളിൽ ആസക്തനായ മനുഷ്യൻ എല്ലായ്പ്പോഴും രാഗിയാവുന്നു.
രാഗോ ദ്വേഷോ ഭവേന്നൂനമര്ഥനാശാദസംശയമ് । ദ്വേഷാദസത്യവചനം വക്തവ്യം സ്വാര്ഥസിദ്ധയേ
സമ്പത്ത് നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ രാഗവും ദ്വേഷവും ഉറപ്പായും ഉളവാകും; ദ്വേഷം മൂലം സ്വാർത്ഥം നേടാൻ അസത്യവാക്ക് പറയാൻ ഒരാൾ തയ്യാറാകും.
ജരാസന്ധവിഘാതാര്ഥം ഹരിണാ സത്ത്വമൂര്തിനാ । ഛലേന രചിതം രൂപം ബ്രാഹ്മണസ്യ വിജാനതാ
ജരാസന്ധനെ നശിപ്പിക്കാൻ ഹരിയും സത്വസ്വരൂപിയായി ബ്രാഹ്മണന്റെ അറിവോടെ വഞ്ചനാപരമായ രൂപം സ്വീകരിച്ചു.
തദാപ്തഃ കഃ പ്രമാണം കിം സത്ത്വമൂര്തിരപീദൃശഃ । അര്ജുനോഽപി തഥൈവാത്ര കാര്യേ യജ്ഞവിനിര്മിതേ
അപ്പോൾ ആരാണ് വിശ്വസനീയം, എന്താണ് സത്യമായ മാനദണ്ഡം, സത്വസ്വരൂപിയാണെങ്കിലും? അർജുനനും യജ്ഞസംബന്ധമായ കാര്യത്തിൽ അങ്ങനെ തന്നെ ചെയ്തു.
കീദൃശോഽയം കൃതോ യജ്ഞഃ കിമര്ഥം ശമവര്ജിതഃ । പരലോകപദാര്ഥം വാ യശസേ വാന്യഥാ കില
ഇവിടെ നടന്ന യജ്ഞം എങ്ങനെയാണിത്? എന്തിനാണ് ഇത് സമാധാനം ഇല്ലാതെ നടത്തിയത്? പരലോകത്തിലെ ഫലത്തിനായോ, പ്രശസ്തിക്കായോ, അല്ലെങ്കിൽ മറ്റേതെങ്കിലും കാരണത്താലോ?
ധര്മസ്യ പ്രഥമഃ പാദഃ സത്യമേതച്ഛ്രുതേര്വചഃ । ദ്വിതീയസ്തു തഥാ ശൌചം ദയാ പാദസ്തൃതീയകഃ
ധർമ്മത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ പാതം സത്യമാണെന്ന് ശാസ്ത്രങ്ങൾ പറയുന്നു. രണ്ടാമത്തേത് ശുദ്ധിയും, മൂന്നാമത്തേത് കരുണയുമാണ്.
ദാനം പാദശ്ചതുര്ഥശ്ച പുരാണജ്ഞാ വദന്തി വൈ । തൈര്വിഹീനഃ കഥം ധര്മസ്തിഷ്ഠേദിഹ സുസമ്മതഃ
പഴയ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ അറിയുന്നവർ പറയുന്നത് ദാനം നാലാമത്തെ പാതമാണെന്നു. ഇവയൊന്നും ഇല്ലെങ്കിൽ, എല്ലാവരും മാനിക്കുന്ന ധർമ്മം എങ്ങനെ നിലനിൽക്കും?
ധര്മഹീനം കൃതം കര്മ കഥം തത്ഫലദം ഭവേത് । ധര്മേ സ്ഥിരാ മതിഃ ക്വാപി ന കസ്യാപി പ്രതീയതേ
ധർമ്മം ഇല്ലാതെ ചെയ്ത പ്രവൃത്തിക്ക് ഫലം എങ്ങനെ ലഭിക്കും? ഒരിടത്തും ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ച മനസ്സുള്ളവരൊന്നും കാണുന്നില്ല, ആരും അതിൽ വിശ്വസിക്കുന്നില്ല.
ഛലാര്ഥഞ്ച യദാ വിഷ്ണുര്വാമനോഽഭൂഞ്ചഗത്പ്രഭുഃ । യേന വാമനരൂപേണ വഞ്ചിതോഽസൌ ബലിര്നൃപഃ
വഞ്ചനക്കായി വിഷ്ണു വാമനനായി രൂപം ധരിച്ചപ്പോൾ, ആ വാമനരൂപം കൊണ്ടാണ് ബലി രാജാവിനെ വഞ്ചിച്ചത്.
വിഹര്താ ശതയജ്ഞസ്യ വേദാജ്ഞാപരിപാലകഃ । ധര്മിഷ്ഠോ ദാനശീലശ്ച സത്യവാദീ ജിതേന്ദ്രിയഃ
നൂറ്റിയജ്ഞങ്ങൾ നടത്തിയവൻ, വേദങ്ങളുടെ ആജ്ഞകൾ പാലിച്ചവൻ, ധാർമ്മികനും ദാനശീലനും സത്യവാനും ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ജയിച്ചവനും ആയിരുന്നു.
സ്ഥാനാത്പ്രഭ്രംശിതോഽകസ്മാദ്വിഷ്ണുനാ പ്രഭവിഷ്ണുനാ । ജിതം കേന തയോഃ കൃഷ്ണ ബലിനാ വാമനേന വാ
ശക്തനായ വിഷ്ണു അപ്രതീക്ഷിതമായി അവനെ സ്ഥാനത്തിൽ നിന്ന് താഴെ ഇറക്കി. കൃഷ്ണനോ വാമനനോ, ഇവരിൽ ആരാണ് ജയിച്ചത്?
ഛലകര്മവിദാ ചായം സന്ദേഹോഽത്ര മഹാന്മമ । വഞ്ചയിത്വാ വഞ്ചിതേന സത്യം വദ ദ്വിജോത്തമ
ഈ വഞ്ചനാപ്രവൃത്തിയെക്കുറിച്ച് എന്റെ മനസ്സിൽ വലിയ സംശയമുണ്ട്. വഞ്ചിച്ച് വഞ്ചിതനായ ശേഷം സത്യം പറയൂ, മഹാനായ ബ്രാഹ്മണ.
പുരാണകര്താ ത്വമസി ധര്മജ്ഞശ്ച മഹാമതിഃ । വ്യാസ ഉവാച ജിതം വൈ ബലിനാ രാജന് ദത്താ യേന ച മേദിനീ
നീ പുരാണങ്ങൾ രചിച്ചവനും, ധർമ്മത്തിൽ നിപുണനും, മഹാമതിയുമാണ്. വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, ഭൂമി ദാനം ചെയ്തതുകൊണ്ട് ബലി തന്നെയാണ് ജയിച്ചത്.
ത്രിവിക്രമോഽപി നാമ്നാ യഃ പ്രഥിതോ വാമനോഽഭവത് । ഛലനാര്ഥമിദം രാജന്വാമനത്വം നരാധിപ
ത്രിവിക്രമനെന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനായവൻ വഞ്ചനക്കായി വാമനനായി, രാജാവേ, ആ വാമനരൂപം അതിനായിട്ടാണ് സ്വീകരിച്ചത്.
സമ്പ്രാപ്തം ഹരിണാ ഭൂയോ ദ്വാരപാലത്വമേവ ച । സത്യാദന്യതരന്നാസ്തി മൂലം ധര്മസ്യ പാര്ഥിവ
ഹരിയാൽ വീണ്ടും ദ്വാരപാലന സ്ഥാനം ലഭിച്ചു. സത്യത്തിന് പുറമെ ധർമ്മത്തിന് മറ്റൊരു അടിസ്ഥാനം ഇല്ല, രാജാവേ.
ദുഃസാധ്യം ദേഹിനാം രാജന്സത്യം സര്വാത്മനാ കില । മായാ ബലവതീ ഭൂപ ത്രിഗുണാ ബഹുരൂപിണീ
രാജാവേ, സത്യം പൂർണ്ണമായും പാലിക്കുക ശരീരധാരികൾക്കു വളരെ ദുഷ്കരമാണ്. മായ ശക്തിയുള്ളതും, മൂന്നു ഗുണങ്ങളോടും, അനേകം രൂപങ്ങളോടുമാണ്.
യയേദം നിര്മിതം വിശ്വം ഗുണൈഃ ശബലിതം ത്രിഭിഃ । തസ്മാച്ഛലവതാ സത്യം കുതോഽവിദ്ധം ഭവേന്നൃപ
മൂന്നു ഗുണങ്ങൾകൊണ്ട് ഈ ലോകം മായ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട്, രാജാവേ, വഞ്ചനയില്ലാതെ സത്യം എങ്ങനെ നിലനിൽക്കും?
മിശ്രേണ ജനിതാ ചൈവ സ്ഥിതിരേഷാ സനാതനീ । വൈഖാനസാശ്ച മുനയോ നിഃസങ്ഗാ നിഷ്പ്രതിഗ്രഹാഃ
ഇവിടെ ഈ ശാശ്വതാവസ്ഥ കലർന്നതുകൊണ്ടാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്. വൈഖാനസരെന്ന മുനികൾ ആസ്വാദനരഹിതരും, സ്വത്ത് ആഗ്രഹമില്ലാത്തവരുമാണ്.
സത്യയുക്താ ഭവന്ത്യത്ര വീതരാഗാ ഗതസ്പൃഹാഃ । ദൃഷ്ടാന്തദര്ശനാര്ഥായ നിര്മിതാസ്തേ ച താദൃശാഃ
അവർ സത്യത്തിൽ ഉറച്ചവരും, രാഗം മോഹം ഇല്ലാത്തവരുമാണ്. ഉദാഹരണത്തിന് വേണ്ടി അത്തരം മുനികൾ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടവരാണ്.
അന്യത്സര്വം ശബലിതം ഗുണൈരേഭിസ്ത്രിഭിനൃപ । നൈകം വാക്യം പുരാണേഷു വേദേഷു നൃപസത്തമ
മൂന്നു ഗുണങ്ങൾകൊണ്ടു മറ്റെല്ലാം കലർന്നതായാണ്, രാജാവേ. പുരാണങ്ങളിലും വേദങ്ങളിലും ഒരു വാക്യവും അതിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമല്ല, മഹാരാജാവേ.
ധര്മശാസ്ത്രേഷു ചാങ്ഗേഷു സഗുണൈ രചിതേഷ്വിഹ । സഗുണഃ സഗുണം കുര്യാന്നിര്ഗുണോ ന കരോതി വൈ
ധർമ്മശാസ്ത്രങ്ങളിലും അതിന്റെ ഉപശാഖകളിലും ഗുണങ്ങളോടെ രചിച്ചിരിക്കുന്നു. ഗുണമുള്ളവൻ ഗുണമുള്ളവനോട് പ്രവർത്തിക്കും, ഗുണരഹിതൻ അങ്ങനെ ചെയ്യില്ല.
ഗുണാസ്തേ മിശ്രിതാഃ സര്വേ ന പൃഥഗ്ഭാവസങ്ഗതാഃ । നിര്വ്യലീകേ സ്ഥിരേ ധര്മേ മതിഃ കസ്യാപി ന സ്ഥിരാ
എല്ലാ ഗുണങ്ങളും തമ്മിൽ കലർന്നതായാണ്, വ്യക്തമായ രൂപത്തിൽ ഒന്നുമില്ല. കപടമില്ലാത്ത ഉറച്ച ധർമ്മത്തിൽ ആരുടെയും മനസ്സ് സ്ഥിരമല്ല.
ഭവോദ്ഭവേ മഹാരാജ മായയാ മോഹിതസ്യ വൈ । ഇന്ദ്രിയാണി പ്രമാഥീനി തദാസക്തം മനസ്തഥാ
ഭവം ആരംഭിക്കുമ്പോൾ, മഹാരാജാവേ, മായയാൽ ഭ്രമിച്ചവന്റെ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ അത്യന്തം അശാന്തമാകുന്നു, മനസ്സും അവയിലേക്കാണ് ആകർഷിക്കപ്പെടുന്നത്.
കരോതി വിവിധാന്ഭാവാന്ഗുണൈസ്തൈഃ പ്രേരിതോ ഭൃശമ് । ബ്രഹ്മാദിസ്തമ്ബപര്യന്താഃ പ്രാണിനഃ സ്ഥിരജങ്ഗമാഃ
അവ ഗുണങ്ങൾക്കാൽ പ്രേരിതമായി, അതിവേഗം പലവിധ ഭാവങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്നു; ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്ന് പുല്ല് വരെ, ചലനമുള്ളവരും അചലന്മാരും ഉൾപ്പെടെ എല്ലാ ജീവികളും ഇതിൽപ്പെടുന്നു.
സര്വേ മായാവശാ രാജന് സാനുക്രീഡതി തൈരിഹ । സര്വാന്വൈ മോഹയത്യേഷാ വികുര്വത്യനിശം ജഗത്
എല്ലാവരും, രാജാവേ, മായയുടെ അധീനരായി ഇവ ഗുണങ്ങളുമായി ഈ ലോകത്ത് കളിക്കുന്നു; അവൾ എല്ലാവരെയും ഭ്രമിപ്പിക്കുകയും ലോകം എപ്പോഴും മാറ്റുകയും ചെയ്യുന്നു.
അസത്യോ ജായതേ രാജന്കാര്യവാന്പ്രഥമം നരഃ । ഇന്ദ്രിയാര്ഥാംശ്ചിന്തയാനോ ന പ്രാപ്നോതി യദാ നരഃ
ഒരു മനുഷ്യൻ, രാജാവേ, ആദ്യം അസത്യവാദിയാവുന്നു; ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങളെ ആലോചിച്ചിട്ടും ലഭിക്കാത്തപ്പോൾ, അവൻ പ്രവർത്തനത്തിൽ മനസ്സാകുന്നു.
തദര്ഥം ഛലമാദത്തേ ഛലാത്പാപേ പ്രവര്തതേ । കാമഃ ക്രോധശ്ച ലോഭശ്ച വൈരിണോ ബലവത്തരാഃ
അത് നേടാൻ, അവൻ വഞ്ചനയിലേക്ക് മടങ്ങുന്നു; വഞ്ചനയാൽ പാപത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്നു; ആസക്തി, കോപം, ലാലസ — ഈ ശക്തിയുള്ള ശത്രുക്കൾ അവിടെ ഉദിക്കുന്നു.
കൃതാകൃതം ന ജാനന്തി പ്രാണിനസ്തദ്വശം ഗതാഃ । വിഭവേ സത്യഹങ്കാരഃ പ്രബലഃ പ്രഭവത്യപി
അവയുടെ പിടിയിലായ ജീവികൾക്ക് എന്താണ് ശരി, എന്താണ് തെറ്റ് എന്നറിയാൻ കഴിയുന്നില്ല; സമ്പത്ത് വന്നാൽ, അഹങ്കാരം ശക്തമായി ഉയരുന്നു.