അംശേന മാനുഷം ജന്മ പ്രാപ്യ ഭോക്ഷ്യതി ഭാമിനീ । വരുണേനാപി ദത്തോഽസ്തി ശാപഃ സന്താപിതേന ച
പ്രഭയുള്ളവളേ, അവൻ ഭാഗികമായി മനുഷ്യജന്മം പ്രാപിച്ചു അതിന്റെ ഫലങ്ങൾ അനുഭവിക്കും; വരുൺനും ദു:ഖിതനായി മറ്റൊരു ശാപം നൽകിയിട്ടുണ്ട്.
ഉഭയോഃ ശാപയോഗേന മാനുഷീയം ഭവിഷ്യതി । വ്യാസ ഉവാച പതിനാശ്വാസിതാ ദേവീ സന്തുഷ്ടാ സാഭവത്തദാ
ഇരുവർക്കും നൽകിയ ശാപങ്ങൾ ഒന്നിച്ച് മനുഷ്യജന്മം ഉണ്ടാക്കും. വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: ഭർത്താവിന്റെ ആശ്വാസം കേട്ട് ദേവി സന്തോഷിച്ചു.
നോവാച വിപ്രിയം കിഞ്ചിത്തതഃ സാ വരവര്ണിനീ । ഇതി തേ കഥിതം രാജന് പൂര്വശാപസ്യ കാരണമ്
അനന്തരം ആ സുന്ദരിയായവൾ ഒരു ദു:ഖകരമായ വാക്കും പറഞ്ഞില്ല; രാജാവേ, ഇതാണ് പഴയ ശാപത്തിന് കാരണമെന്നു ഞാൻ പറഞ്ഞത്.
അദിതിര്ദേവകീ ജാതാ സ്വാംശേന നൃപസത്തമ
രാജാവേ, ആദിതിയും സ്വയം പങ്കുവെച്ച് ദേവകിയായി ജനിച്ചു.
അധമജഗതഃ സ്ഥിതിവര്ണനമ് രാജോവാച വിസ്മിതോഽസ്മി മഹാഭാഗ ശ്രുത്വാഖ്യാനം മഹാമതേ । സംസാരോഽയം പാപരൂപഃ കഥം മുച്യേത ബന്ധനാത്
രാജാവ് പറഞ്ഞു: മഹാഭാഗവതിയായ മഹാത്മാവേ, ഈ കഥ കേട്ട് ഞാൻ അത്ഭുതപ്പെട്ടു. ഈ ലോകം പാപഭൂയിഷ്ഠമായതാണ്; ഇതിന്റെ ബന്ധനത്തിൽ നിന്ന് എങ്ങനെ മോചനം നേടാം?
കശ്യപസ്യാപി ദായാദസ്ത്രിലോകീവിഭവേ സതി । കൃതവാനീദൃശം കര്മ കോ ന കുര്യാഞ്ചുഗുപ്സിതമ്
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും അധികാരം ഉള്ള കശ്യപന്റെ സന്തതിയും ഇങ്ങനെ ഒരു പ്രവൃത്തി ചെയ്തു; അപമാനകരമായ കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാത്തവൻ ആരാണ്?
ഗര്ഭേ പ്രവിശ്യ ബാലസ്യ ഹനനം ദാരുണം കില । സേവാമിഷേണ മാതുശ്ച കൃത്വാ ശപഥമദ്ഭുതമ്
ഗർഭത്തിൽ കയറി കുഞ്ഞിനെ കൊല്ലുന്നത് അത്യന്തം ക്രൂരമാണ്; സേവനത്തിനും മാംസത്തിനും വേണ്ടി അമ്മയോട് അത്ഭുതകരമായ പ്രതിജ്ഞയും ചെയ്തു.
ശാസ്താ ധര്മസ്യ ഗോപ്താ ച ത്രിലോക്യാഃ പതിരപ്യുത । കൃതവാനീദൃശം കര്മ കോ ന കുര്യാദസാമ്പ്രതമ്
ധർമ്മത്തിന്റെ രക്ഷകനും മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെ അധിപതിയും ആയവൻ പോലും ഇങ്ങനെ ചെയ്തപ്പോൾ, ഇപ്പോൾ ഇങ്ങനെയൊന്നും ചെയ്യാത്തവൻ ആരാണ്?
പിതാമഹാ മേ സംഗ്രാമേ കുരുക്ഷേത്രേഽതിദാരുണമ് । കൃതവന്തസ്തഥാശ്ചര്യം ദുഷ്ടം കര്മ ജഗദ്ഗുരോ
കുരുക്ഷേത്രയുദ്ധത്തിൽ എന്റെ പിതാമഹന്മാർ അത്യന്തം ഭയങ്കരവും അത്ഭുതകരവുമായ ദുഷ്ടപ്രവൃത്തികൾ ചെയ്തു, ലോകഗുരുവേ.
ഭീഷ്മോദ്രോണഃ കൃപഃ കര്ണോ ധര്മാശോഽപി യുധിഷ്ഠിരഃ । സര്വേ വിരുദ്ധധര്മേണ വാസുദേവേന നോദിതാഃ
ഭീഷ്മൻ, ദ്രോണൻ, കൃപൻ, കർണ്ണൻ, ധർമ്മശീലനായ യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ ഇവരും എല്ലാവരും വാസുദേവന്റെ പ്രേരണയിൽ ധർമ്മത്തിന് വിരുദ്ധമായി പ്രവർത്തിച്ചു.
അസാരതാം വിജാനന്തഃ സംസാരസ്യ സുമേധസഃ । ദേവാംശാശ്ച കഥം ചകുര്നിന്ദിതം ധര്മതത്പരാഃ
ലോകത്തിന്റെ മൂല്യശൂന്യത അറിയുന്ന ജ്ഞാനികൾക്കും ദൈവാംശങ്ങൾക്കും പോലും ധർമ്മത്തിൽ അർപ്പിതരായിരിക്കെ അപമാനകരമായ പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യാൻ എങ്ങനെ കഴിഞ്ഞു?
കാസ്ഥാ ധര്മസ്യ വിപ്രേന്ദ്ര പ്രമാണം കിം വിനിശ്ചിതമ് । ചലചിത്തോഽസ്മി സഞ്ജാതഃ ശ്രുത്വാ ചൈതത്കഥാനകമ്
ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠനേ, ധർമ്മത്തിന്റെ ഉറപ്പായ മാനദണ്ഡം എന്താണ്? ഈ കഥ കേട്ടപ്പോൾ എന്റെ മനസ്സ് അശാന്തിയായി.
ആപ്തവാക്യം പ്രമാണം ചേദാപ്തഃ കഃ പരദേഹവാന് । പുരുഷോ വിഷയാസക്തോ രാഗീ ഭവതി സര്വഥാ
വിശ്വസനീയരുടെ വാക്ക് സത്യമായാൽ, മറ്റൊരാളുടെ ശരീരത്തിൽ ഉള്ളവൻ ആരാണ് വിശ്വസനീയം? വിഷയങ്ങളിൽ ആസക്തനായ മനുഷ്യൻ എല്ലായ്പ്പോഴും രാഗിയാവുന്നു.
രാഗോ ദ്വേഷോ ഭവേന്നൂനമര്ഥനാശാദസംശയമ് । ദ്വേഷാദസത്യവചനം വക്തവ്യം സ്വാര്ഥസിദ്ധയേ
സമ്പത്ത് നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ രാഗവും ദ്വേഷവും ഉറപ്പായും ഉളവാകും; ദ്വേഷം മൂലം സ്വാർത്ഥം നേടാൻ അസത്യവാക്ക് പറയാൻ ഒരാൾ തയ്യാറാകും.
ജരാസന്ധവിഘാതാര്ഥം ഹരിണാ സത്ത്വമൂര്തിനാ । ഛലേന രചിതം രൂപം ബ്രാഹ്മണസ്യ വിജാനതാ
ജരാസന്ധനെ നശിപ്പിക്കാൻ ഹരിയും സത്വസ്വരൂപിയായി ബ്രാഹ്മണന്റെ അറിവോടെ വഞ്ചനാപരമായ രൂപം സ്വീകരിച്ചു.
തദാപ്തഃ കഃ പ്രമാണം കിം സത്ത്വമൂര്തിരപീദൃശഃ । അര്ജുനോഽപി തഥൈവാത്ര കാര്യേ യജ്ഞവിനിര്മിതേ
അപ്പോൾ ആരാണ് വിശ്വസനീയം, എന്താണ് സത്യമായ മാനദണ്ഡം, സത്വസ്വരൂപിയാണെങ്കിലും? അർജുനനും യജ്ഞസംബന്ധമായ കാര്യത്തിൽ അങ്ങനെ തന്നെ ചെയ്തു.
കീദൃശോഽയം കൃതോ യജ്ഞഃ കിമര്ഥം ശമവര്ജിതഃ । പരലോകപദാര്ഥം വാ യശസേ വാന്യഥാ കില
ഇവിടെ നടന്ന യജ്ഞം എങ്ങനെയാണിത്? എന്തിനാണ് ഇത് സമാധാനം ഇല്ലാതെ നടത്തിയത്? പരലോകത്തിലെ ഫലത്തിനായോ, പ്രശസ്തിക്കായോ, അല്ലെങ്കിൽ മറ്റേതെങ്കിലും കാരണത്താലോ?
ധര്മസ്യ പ്രഥമഃ പാദഃ സത്യമേതച്ഛ്രുതേര്വചഃ । ദ്വിതീയസ്തു തഥാ ശൌചം ദയാ പാദസ്തൃതീയകഃ
ധർമ്മത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ പാതം സത്യമാണെന്ന് ശാസ്ത്രങ്ങൾ പറയുന്നു. രണ്ടാമത്തേത് ശുദ്ധിയും, മൂന്നാമത്തേത് കരുണയുമാണ്.
ദാനം പാദശ്ചതുര്ഥശ്ച പുരാണജ്ഞാ വദന്തി വൈ । തൈര്വിഹീനഃ കഥം ധര്മസ്തിഷ്ഠേദിഹ സുസമ്മതഃ
പഴയ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ അറിയുന്നവർ പറയുന്നത് ദാനം നാലാമത്തെ പാതമാണെന്നു. ഇവയൊന്നും ഇല്ലെങ്കിൽ, എല്ലാവരും മാനിക്കുന്ന ധർമ്മം എങ്ങനെ നിലനിൽക്കും?
ധര്മഹീനം കൃതം കര്മ കഥം തത്ഫലദം ഭവേത് । ധര്മേ സ്ഥിരാ മതിഃ ക്വാപി ന കസ്യാപി പ്രതീയതേ
ധർമ്മം ഇല്ലാതെ ചെയ്ത പ്രവൃത്തിക്ക് ഫലം എങ്ങനെ ലഭിക്കും? ഒരിടത്തും ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ച മനസ്സുള്ളവരൊന്നും കാണുന്നില്ല, ആരും അതിൽ വിശ്വസിക്കുന്നില്ല.
ഛലാര്ഥഞ്ച യദാ വിഷ്ണുര്വാമനോഽഭൂഞ്ചഗത്പ്രഭുഃ । യേന വാമനരൂപേണ വഞ്ചിതോഽസൌ ബലിര്നൃപഃ
വഞ്ചനക്കായി വിഷ്ണു വാമനനായി രൂപം ധരിച്ചപ്പോൾ, ആ വാമനരൂപം കൊണ്ടാണ് ബലി രാജാവിനെ വഞ്ചിച്ചത്.
വിഹര്താ ശതയജ്ഞസ്യ വേദാജ്ഞാപരിപാലകഃ । ധര്മിഷ്ഠോ ദാനശീലശ്ച സത്യവാദീ ജിതേന്ദ്രിയഃ
നൂറ്റിയജ്ഞങ്ങൾ നടത്തിയവൻ, വേദങ്ങളുടെ ആജ്ഞകൾ പാലിച്ചവൻ, ധാർമ്മികനും ദാനശീലനും സത്യവാനും ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ജയിച്ചവനും ആയിരുന്നു.
സ്ഥാനാത്പ്രഭ്രംശിതോഽകസ്മാദ്വിഷ്ണുനാ പ്രഭവിഷ്ണുനാ । ജിതം കേന തയോഃ കൃഷ്ണ ബലിനാ വാമനേന വാ
ശക്തനായ വിഷ്ണു അപ്രതീക്ഷിതമായി അവനെ സ്ഥാനത്തിൽ നിന്ന് താഴെ ഇറക്കി. കൃഷ്ണനോ വാമനനോ, ഇവരിൽ ആരാണ് ജയിച്ചത്?
ഛലകര്മവിദാ ചായം സന്ദേഹോഽത്ര മഹാന്മമ । വഞ്ചയിത്വാ വഞ്ചിതേന സത്യം വദ ദ്വിജോത്തമ
ഈ വഞ്ചനാപ്രവൃത്തിയെക്കുറിച്ച് എന്റെ മനസ്സിൽ വലിയ സംശയമുണ്ട്. വഞ്ചിച്ച് വഞ്ചിതനായ ശേഷം സത്യം പറയൂ, മഹാനായ ബ്രാഹ്മണ.
പുരാണകര്താ ത്വമസി ധര്മജ്ഞശ്ച മഹാമതിഃ । വ്യാസ ഉവാച ജിതം വൈ ബലിനാ രാജന് ദത്താ യേന ച മേദിനീ
നീ പുരാണങ്ങൾ രചിച്ചവനും, ധർമ്മത്തിൽ നിപുണനും, മഹാമതിയുമാണ്. വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, ഭൂമി ദാനം ചെയ്തതുകൊണ്ട് ബലി തന്നെയാണ് ജയിച്ചത്.
ത്രിവിക്രമോഽപി നാമ്നാ യഃ പ്രഥിതോ വാമനോഽഭവത് । ഛലനാര്ഥമിദം രാജന്വാമനത്വം നരാധിപ
ത്രിവിക്രമനെന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനായവൻ വഞ്ചനക്കായി വാമനനായി, രാജാവേ, ആ വാമനരൂപം അതിനായിട്ടാണ് സ്വീകരിച്ചത്.
സമ്പ്രാപ്തം ഹരിണാ ഭൂയോ ദ്വാരപാലത്വമേവ ച । സത്യാദന്യതരന്നാസ്തി മൂലം ധര്മസ്യ പാര്ഥിവ
ഹരിയാൽ വീണ്ടും ദ്വാരപാലന സ്ഥാനം ലഭിച്ചു. സത്യത്തിന് പുറമെ ധർമ്മത്തിന് മറ്റൊരു അടിസ്ഥാനം ഇല്ല, രാജാവേ.
ദുഃസാധ്യം ദേഹിനാം രാജന്സത്യം സര്വാത്മനാ കില । മായാ ബലവതീ ഭൂപ ത്രിഗുണാ ബഹുരൂപിണീ
രാജാവേ, സത്യം പൂർണ്ണമായും പാലിക്കുക ശരീരധാരികൾക്കു വളരെ ദുഷ്കരമാണ്. മായ ശക്തിയുള്ളതും, മൂന്നു ഗുണങ്ങളോടും, അനേകം രൂപങ്ങളോടുമാണ്.
യയേദം നിര്മിതം വിശ്വം ഗുണൈഃ ശബലിതം ത്രിഭിഃ । തസ്മാച്ഛലവതാ സത്യം കുതോഽവിദ്ധം ഭവേന്നൃപ
മൂന്നു ഗുണങ്ങൾകൊണ്ട് ഈ ലോകം മായ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട്, രാജാവേ, വഞ്ചനയില്ലാതെ സത്യം എങ്ങനെ നിലനിൽക്കും?
മിശ്രേണ ജനിതാ ചൈവ സ്ഥിതിരേഷാ സനാതനീ । വൈഖാനസാശ്ച മുനയോ നിഃസങ്ഗാ നിഷ്പ്രതിഗ്രഹാഃ
ഇവിടെ ഈ ശാശ്വതാവസ്ഥ കലർന്നതുകൊണ്ടാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്. വൈഖാനസരെന്ന മുനികൾ ആസ്വാദനരഹിതരും, സ്വത്ത് ആഗ്രഹമില്ലാത്തവരുമാണ്.