അത്രിരേകോനവിംശേഽഥ ഗൌതമസ്തു തതഃ പരമ് । ഉത്തമശ്ചൈകവിംശേഽഥ ഹര്യാത്മാ പരികീര്തിതഃ
പതിനൊമ്പതാമത്തിൽ അത്രി, അതിന് ശേഷം ഗൗതമൻ, ഇരുപത്തൊന്നാമത്തിൽ ഹര്യാത്മാവെന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്ന ഉത്തമൻ.
വേനോ വാജശ്രവാശ്ചൈവ സോമോഽമുഷ്യായണസ്തഥാ । തൃണബിന്ദുസ്തഥാ വ്യാസോ ഭാര്ഗവസ്തു തതഃ പരമ്
വേനൻ, വാജശ്രവാസ്, സോമൻ, അമുഷ്യായണൻ, തൃണബിന്ദു, വ്യാസൻ, പിന്നെ ഭാർഗവൻ.
തതഃ ശക്തിര്ജാതുകര്ണ്യഃ കൃഷ്ണദ്വൈപായനസ്തതഃ । അഷ്ടാവിംശതിസംഖ്യേയം കഥിതാ യാ മയാ ശ്രുതാ
അതിനുശേഷം ശക്തി, ജാതുകർണ്യൻ, പിന്നെ കൃഷ്ണദ്വൈപായനൻ; ഇതാ, ഞാൻ കേട്ടത് പോലെ ഈ ഇരുപത്തിയെട്ടുപേരെയും പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
കൃഷ്ണദ്വൈപായനാത്പ്രോക്തം പുരാണം ച മയാ ശ്രുതമ് । ശ്രീമദ്ഭാഗവതം പുണ്യം സര്വദുഃഖൌഘനാശനമ്
കൃഷ്ണദ്വൈപായനനിൽ നിന്ന് ഞാൻ ശ്രീവത്സഭാഗവതം എന്ന പുണ്യപുരാണം കേട്ടിട്ടുണ്ട്, അതു സകല ദുഃഖങ്ങൾക്കും അവസാനമാകുന്നു.
കാമദം മോക്ഷദം ചൈവ വേദാര്ഥപരിബൃംഹിതമ് । സര്വാഗമരസാരാമം മുമുക്ഷൂണാം സദാ പ്രിയമ്
അത് ആഗ്രഹങ്ങൾക്കും മോക്ഷത്തിനും വഴിയൊരുക്കുന്നു, വേദാർത്ഥത്താൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളുടെയും സാരമായ ആനന്ദം, മോക്ഷം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് എപ്പോഴും പ്രിയം.
വ്യാസേന കൃത്വാതിശുഭം പുരാണം ശുകായ പുത്രായ മഹാത്മനേ യത് । വൈരാഗ്യയുക്തായ ച പാഠിതം വൈ വിജ്ഞായ ചൈവാരണിസമ്ഭവായ
വ്യാസൻ ഈ അത്യന്തം ശുഭമായ പുരാണം രചിച്ച്, വൈരാഗ്യമുള്ള മഹാത്മാവായ തന്റെ മകനായ ശുകനു, അഗ്നികുണ്ഡത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ചവനെന്നറിഞ്ഞ്, പാഠം പറഞ്ഞു.
ശ്രുതം മയാ തത്ര തഥാ ഗൃഹീതം യഥാര്ഥവദ്വ്യാസമുഖാന്മുനീന്ദ്രാഃ । പുരാണഗുഹ്യം സകലം സമേതം ഗുരോഃ പ്രസാദാത്കരുണാനിധേശ്ച
അവിടെ ഞാൻ വ്യാസനും മഹർഷിമാരും മുഖാന്തിരം ഈ പുരാണഗുഹ്യങ്ങൾ മുഴുവനും ഗുരുവിന്റെ കൃപയാൽ, കാരുണ്യസാഗരനായ ഗുരുവിന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ, യഥാർത്ഥത്തിൽ തന്നെയായി കേട്ടും ഗ്രഹിച്ചുമുണ്ട്.
സൂതേന പൃഷ്ടഃ സകലം ജഗാദ ദ്വൈപായനസ്തത്ര പുരാണഗുഹ്യമ് । അയോനിജേനാദ്ഭുതബുദ്ധിനാ വൈ ശ്രുതം മയാ തത്ര മഹാപ്രഭാവമ്
സൂതൻ ചോദിച്ചപ്പോൾ, അവിടെ ദ്വൈപായനൻ പുരാണഗുഹ്യങ്ങൾ എല്ലാം വെളിപ്പെടുത്തി; ഗർഭത്തിൽ നിന്ന് ജനിക്കാത്ത അത്ഭുതബുദ്ധിയുള്ളവനിൽ നിന്ന് ഞാൻ അതിന്റെ മഹാപ്രഭാവം കേട്ടു.
ശ്രീമദ്ഭാഗവതാമരാംഘ്രിപഫലാസ്വാദാദരഃ സത്തമാഃ സംസാരാര്ണവദുര്വിഗാഹ്യസലിലം സന്തര്തുകാമഃ ശുകഃ । നാനാഖ്യാനരസാലയം ശ്രുതിപുടൈഃ പ്രേമ്ണാശൃണോദദ്ഭുതം തച്ഛ്രുത്വാ ന വിമുച്യതേ കലിഭയാദേവംവിധഃ കഃ ക്ഷിതൌ
ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും നല്ലവരായ ശുകൻ, ഭവസാഗരം കടക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, ദേവതകളുടെ പാദസരസിന്റെ അമൃതംപോലുള്ള ശ്രീമദ് ഭാഗവതം അനേകം കഥകളുടെ ഭണ്ഡാരമായ അത്ഭുതം, പ്രേമപൂർവ്വം ശ്രവണചാനലിലൂടെ ആസ്വദിച്ചു; അതു കേട്ടാൽ കലിയുഗഭയത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകാത്തവൻ ആരാണ്?
പാപീയാനപി വേദധര്മരഹിതഃ സ്വാചാരഹീനാശയോ ॥ വ്യാജേനാപി ശൃണോതി യഃ പരമിദം ശ്രീമത്പുരാണോത്തമമ് । ഭുക്ത്യാ ഭോഗകലാപമത്ര വിപുലം ദേഹാവസാനേഽചലം യോഗിപ്രാപ്യമവാപ്നുയാദ്ഭഗവതീനാമാങ്കിതം സുന്ദരമ്
വേദധർമ്മവും നല്ല ആചാരവും ഇല്ലാത്ത ഏറ്റവും പാപിയായവനും, വ്യാജേനെങ്കിലും ഈ ഉത്തമപുരാണം ശ്രവിക്കുമ്പോൾ, ഇവിടെ ധാരാളം ഭോഗങ്ങൾ അനുഭവിച്ച്, ജീവന്റെ അവസാനം യോഗികൾക്ക് ലഭിക്കുന്ന ഭഗവദ്നാമംകൊണ്ടു അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട അചഞ്ചലമായ മനോഹരമായ സ്ഥിതിയിൽ എത്തും.
യാ നിര്ഗുണാ ഹരിഹരാദിഭിരപ്യലഭ്യാ വിദ്യാ സതാം പ്രിയതമാഥ സമാധിഗമ്യാ । സാ തസ്യ ചിത്തകുഹരേ പ്രകരോതി ഭാവം യഃ സംശൃണോതി സതതം തു സതീപുരാണമ്
ഹരിയും ഹരനും പോലുള്ളവർക്കും ലഭിക്കാത്ത, സന്മാർഗ്ഗികൾക്ക് ഏറ്റവും പ്രിയമായ, ധ്യാനത്തിലൂടെ ലഭ്യമാകുന്ന ആ ജ്ഞാനം, ഈ വിശുദ്ധപുരാണം എപ്പോഴും ശ്രവിക്കുന്നവന്റെ ഹൃദയഗുഹയിൽ ഉദയം ചെയ്യുന്നു.
സമ്പ്രാപ്യ മാനുഷഭവം സകലാങ്ഗയുക്തം പോതം ഭവാര്ണവജലോത്തരണായ കാമമ് । സമ്പ്രാപ്യ വാചകമഹോ ന ശൃണോതി മൂഢഃ സ വഞ്ചിതോഽത്ര വിധിനാ സുഖദം പുരാണമ്
സകലാവയവങ്ങളോടുകൂടിയ മനുഷ്യജന്മം, ഭവസാഗരം കടക്കാനുള്ള ഒരു നാവു, ഒരു വാചകനെയും ലഭിച്ചിട്ടും, അതു കേൾക്കാതിരിക്കുന്നവൻ, വിധിയുടെ കപടത്താൽ ഈ സുഖദായകമായ പുരാണത്തിൽ നിന്ന് വഞ്ചിതനാകുന്നു.
യഃ പ്രാപ്യ കര്ണയുഗലം പടുമാനുഷത്വേ രാഗീ ശൃണോതി സതതം ച പരാപവാദാന് । സര്വാര്ഥദം രസനിധിം വിമലം പുരാണം നഷ്ടഃ കുതോ ന ശൃണുതേ ഭുവി മന്ദബുദ്ധിഃ
മനുഷ്യജന്മത്തിൽ കർണ്ണയുഗളം ലഭിച്ചവൻ, എപ്പോഴും പരനിന്ദയിൽ മാത്രം ആസ്വാദനം കാണിച്ച്, സകലാർത്ഥങ്ങൾ നൽകുന്ന അമൃതസമമായ വിശുദ്ധപുരാണം കേൾക്കാതിരിക്കുന്നവൻ, ഭൂമിയിൽ നഷ്ടനായവൻ അല്ലാതെ മറ്റാരാണ്?
ദേവീസര്വോത്തമേതികഥനമ് ഋഷയ ഊചുഃ സൌമ്യ വ്യാസസ്യ ഭാര്യായാം കസ്യാം ജാതഃ സുതഃ ശുകഃ । കഥം വാ കീദൃശോ യേന പഠിതേയം സുസംഹിതാ
മുനിവർ പറഞ്ഞു: സൌമ്യ, വ്യാസന്റെ ഭാര്യയിൽ ആരിൽ നിന്നാണ് ശുകൻ ജനിച്ചത്? എങ്ങനെയാണ്, എങ്ങനെ, ആരാണ് ഈ ഉത്തമസംഹിത വായിച്ചുതന്നത്?
അയോനിജസ്ത്വയാ പ്രോക്തസ്തഥാ ചാരണിജഃ ശുകഃ । സന്ദേഹോഽസ്തി മഹാംസ്തത്ര കഥയാദ്യ മഹാമതേ
അയോനിജൻ എന്നും, ചരണമൂലത്തിൽ ജനിച്ചവൻ എന്നും നീ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; അതിൽ വലിയ സംശയമുണ്ട്, മഹാമതിയുള്ളവനേ, ദയവായി ഇപ്പോൾ വിശദീകരിക്കൂ.
ഗര്ഭയോഗീ ശ്രുതഃ പൂര്വം ശുകോ നാമ മഹാതപാഃ । കഥം ച പഠിതം തേന പുരാണം ബഹുവിസ്തരമ്
ശുകൻ എന്ന മഹാതപസ്വി മുൻകാലത്ത് ഗർഭയോഗിയായിരുന്നു എന്ന് കേട്ടിട്ടുണ്ട്; അങ്ങനെ ആ വലിയ പുരാണം അവൻ എങ്ങനെ പാരായണം ചെയ്തു എന്നതും പറയൂ.
സൂത ഉവാച പുരാ സരസ്വതീതീരേ വ്യാസഃ സത്യവതീസുതഃ । ആശ്രമേ കലവിംകൌ തു ദൃഷ്ട്വാ വിസ്മയമാഗതഃ
സൂതൻ പറഞ്ഞു: ഒരിക്കൽ സരസ്വതീ നദിയുടെ തീരത്ത്, സത്യവതിയുടെ മകനായ വ്യാസൻ തന്റെ ആശ്രമത്തിൽ രണ്ട് ചെറുപക്ഷികളെ കണ്ടു അത്ഭുതത്തോടെ നോക്കി നിന്നു.
ജാതമാത്രം ശിശും നീഡേ മുക്തമണ്ഡാന്മനോഹരമ് । താമ്രാസ്യം ശുഭസര്വാങ്ഗം പിച്ഛാംകുരവിവര്ജിതമ്
ആ കൂടിൽ, മുട്ടയിൽ നിന്നു പുറത്തു വന്ന, മനോഹരമായ ഒരു കുഞ്ഞുപക്ഷി ഉണ്ടായിരുന്നു. അതിന് താമ്രവർണ്ണമുള്ള തൂവൽ, നല്ല ശരീരം, പക്ഷേ തൂവൽ വളരാൻ തുടങ്ങിയിട്ടില്ല.
തൌ തു ഭക്ഷ്യാര്ഥമത്യന്തം രതൌ ശ്രമപരായണൌ । ശിശോശ്ചംചുപുടേ ഭക്ഷ്യം ക്ഷിപന്തൌ ച പുനഃ പുനഃ
അവ രണ്ടുപക്ഷികളും ഭക്ഷണം കണ്ടെത്തുന്നതിൽ മുഴുകി, അതിനായി കഠിനമായി പരിശ്രമിച്ചു, വീണ്ടും വീണ്ടും ആ കുഞ്ഞിന്റെ വായിൽ ഭക്ഷണം ഇടുകയായിരുന്നു.
അങ്ഗേനാങ്ഗാനി ബാലസ്യ ഘര്ഷയന്തൌ മുദാന്വിതൌ । ചുമ്ബന്തൌ ച മുഖം പ്രേമ്ണാ കലവിംകൌ ശിശോഃ ശുഭമ്
സന്തോഷത്തോടെ, അവ രണ്ടുപക്ഷികളും കുഞ്ഞിന്റെ ശരീരത്തിൽ തങ്ങളുടെ ശരീരം ചേർത്ത് തഴുകി, സ്നേഹത്തോടെ കുഞ്ഞിന്റെ മുഖത്ത് ചുംബനം നൽകി.
വീക്ഷ്യ പ്രേമാദ്ഭുതം തത്ര ബാലേ ചടകയോസ്തദാ । വ്യാസശ്ചിന്താതുരഃ കാമം മനസാ സമചിന്തയത്
അങ്ങനെ ആ ചെറുപക്ഷികളിൽ കാണുന്ന അത്ഭുതകരമായ സ്നേഹം കണ്ടപ്പോൾ, വ്യാസൻ ചിന്തകളിൽ ആഴപ്പെട്ടു, മനസ്സിൽ വലിയ ആശങ്കയോടെ ആലോചിച്ചു.
തിരശ്ചാമപി യത്പ്രേമ പുത്രേ സമഭിലക്ഷ്യതേ । കിം ചിത്രം യന്മനുഷ്യാണാം സേവാഫലമഭീപ്സതാമ്
മൃഗങ്ങളിലും ഇങ്ങനെ മക്കളോടുള്ള സ്നേഹം കാണുമ്പോൾ, മനുഷ്യർ സേവനഫലം ആഗ്രഹിച്ച് ഇങ്ങനെയൊക്കെ ചെയ്യുന്നത് അത്ഭുതകരമൊന്നുമല്ല.
കിമേതൌ ചടകൌ ചാസ്യ വിവാഹം സുഖസാധനമ് । വിരച്യ സുഖിനൌ സ്യാതാം ദൃഷ്ട്വാ വധ്വാ മുഖം ശുഭമ്
ഈ രണ്ടുപക്ഷികളും കുഞ്ഞിന് സന്തോഷം നൽകാൻ വിവാഹം നടത്തിക്കൊടുക്കുമോ? വധുവിന്റെ മനോഹരമായ മുഖം കണ്ടു സന്തോഷിക്കുമോ?
അഥവാ വാര്ധകേ പ്രാപ്തേ പരിചര്യാം കരിഷ്യതി । പുത്രഃ പരമധര്മിഷ്ഠഃ പുണ്യാര്ഥം കലവിംകയോഃ
അല്ലെങ്കിൽ, വയസ്സായപ്പോൾ ഈ മകൻ നല്ലവൻ ആയി മാതാപിതാക്കളെ സേവിക്കുമോ? പക്ഷികൾക്ക് യോജിച്ചപോലെ, പുണ്യത്തിനായി സേവനം ചെയ്യുമോ?
അര്ജയിത്വാഥവാ ദ്രവ്യം പിതരൌ തര്പയിഷ്യതി । അഥവാ പ്രേതകാര്യാണി കരിഷ്യതി യഥാവിധി
അല്ലെങ്കിൽ, ധനം സമ്പാദിച്ച് മാതാപിതാക്കളെ സന്തോഷിപ്പിക്കുമോ? അല്ലെങ്കിൽ, മരിച്ചശേഷം വേണ്ട ചടങ്ങുകൾ ശരിയായ രീതിയിൽ നടത്തുമോ?
അഥവാ കിം ഗയാശ്രാദ്ധം ഗത്വാ സംവിതരിഷ്യതി । നീലോത്സര്ഗം ച വിധിവത്പ്രകരിഷ്യതി ബാലകഃ
അല്ലെങ്കിൽ, ഗയയിലേക്കു പോയി പിതൃകർമ്മ ചെയ്യുമോ? departed-കൾക്കായി ജലതർപ്പണം ശരിയായ രീതിയിൽ നടത്തുമോ?
സംസാരേഽത്ര സമാഖ്യാതം സുഖാനാമുത്തമം സുഖമ് । പുത്രഗാത്രപരിഷ്വംഗോ ലാലനഞ്ച വിശേഷതഃ
ഈ ലോകത്ത് ഏറ്റവും വലിയ സന്തോഷം മകന്റെ ശരീരം ചേർത്ത് പിടിക്കുന്നതും, പ്രത്യേകിച്ച് അവനെ വളർത്തുന്നതുമാണെന്ന് പറയുന്നു.
അപുത്രസ്യ ഗതിര്നാസ്തി സ്വര്ഗോ നൈവ ച നൈവ ച । പുത്രാദന്യതരന്നാസ്തി പരലോകസ്യ സാധനമ്
മകനില്ലാത്തവനു ഗതിയില്ല, സ്വർഗ്ഗവും ഇല്ല. മകനെക്കാൾ വേറൊന്നും പരലോകം നേടാനുള്ള മാർഗ്ഗമില്ല.
മന്വാദിഭിശ്ച മുനിഭിര്ധര്മശാസ്ത്രേഷു ഭാഷിതമ് । പുത്രവാന്സ്വര്ഗമാപ്നോതി നാപുത്രസ്തു കഥഞ്ചന
മനുവും മറ്റു മുനികളും ധർമ്മശാസ്ത്രങ്ങളിൽ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്: മകനുള്ളവൻ സ്വർഗ്ഗം നേടുന്നു, മകനില്ലാത്തവനു അതൊന്നും സാധ്യമല്ല.
ദൃശ്യതേഽത്ര സമക്ഷം തന്നാനുമാനേന സാധ്യതേ । പുത്രവാന്മുച്യതേ പാപാദാപ്തവാക്യം ച ശാശ്വതമ്
ഇത് ഇവിടെ നേരിട്ട് കാണാവുന്നതാണ്, അനുമാനിച്ചാണ് തെളിയിക്കേണ്ടതില്ല. മകനുള്ളവൻ പാപത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്നു — ഇതാണ് ശാശ്വതമായ ഉപദേശം.