ലോഹശങ്കുരിവ ക്ഷിപ്തോ ഗര്ഭോ വൈ ഹൃദയേ മമ । യേന കേനാപ്യുപായേന പാതയാദ്യ ശതക്രതോ
എന്റെ ഹൃദയത്തിൽ തറച്ച ഇരുമ്പ് കൂമ്പാരമെന്നപോലെ ഈ ഗർഭം വേദനിപ്പിക്കുന്നു. ഏതുവിധേനെയെങ്കിലും, ഇന്ദ്രാ, ഇന്നുതന്നെ ഇത് വീഴ്ത്തണം.
സാമദാനബലേനാപി ഹിംസനീയസ്ത്വയാ സുതഃ । ദിത്യാ ഗര്ഭോ മഹാഭാഗ മമ ചേദിച്ഛസി പ്രിയമ്
സമാധാനത്തിലൂടെയോ സമ്മാനങ്ങളിലൂടെയോ, ആവശ്യമെങ്കിൽ ബലപ്രയോഗത്തിലൂടെയോ നീ ദിതിയുടെ ഗർഭം നശിപ്പിക്കണം, മഹാഭാഗനേ. എനിക്ക് പ്രിയം വരുത്താൻ നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ.
വ്യാസ ഉവാച ശ്രുത്വാ മാതൃവചഃ ശക്രോ വിചിന്ത്യ മനസാ തതഃ । ജഗാമാപരമാതുഃ സ സമീപമമരാധിപഃ
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: അമ്മയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട ഇന്ദ്രൻ ആലോചിച്ച്, രാജാവേ, തന്റെ മറ്റൊരു അമ്മയുടെ അടുക്കൽ പോയി.
വവന്ദേ വിനയാത്പാദൌ ദിത്യാഃ പാപമതിര്നൃപ । പ്രോവാച വിനയേനാസൌ മധുരം വിഷഗര്ഭിതമ്
ദുഷ്ടബുദ്ധിയുള്ള ഇന്ദ്രൻ വിനയപൂർവ്വം ദിതിയുടെ കാലുകൾക്ക് നമസ്കരിച്ചു. പിന്നെ, വിനയത്തോടെ, മധുരമായെങ്കിലും വിഷം കലർന്ന വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
ഇന്ദ്ര ഉവാച മാതസ്ത്വം വ്രതയുക്താസി ക്ഷീണദേഹാതിദുര്ബലാ । സേവാര്ഥമിഹ സമ്പ്രാപ്തഃ കിം കര്തവ്യം വദസ്വ മേ
ഇന്ദ്രൻ പറഞ്ഞു: അമ്മേ, നീ വ്രതത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നവളാണ്, ശരീരം ക്ഷീണിച്ചും വളരെ ദുർബലവുമാണ്. ഞാൻ നിന്നെ സേവിക്കാൻ വന്നിരിക്കുന്നു; എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് പറയൂ.
പാദസംവാഹനം തേഽഹം കരിഷ്യാമി പതിവ്രതേ । ഗുരുശുശ്രൂഷണാത്പുണ്യം ലഭതേ ഗതിമക്ഷയാമ്
പതിവ്രതയേ, ഞാൻ നിന്റെ കാലുകൾ മസാജ് ചെയ്യും. ഗുരുവിനെ സേവിച്ചാൽ അനന്തമായ പുണ്യവും ഉന്നതഗതിയും ലഭിക്കും.
ന മേ കിമപി ഭേദോഽസ്തി തഥാദിത്യാ ശപേ കില । ഇത്യുക്ത്വാ ചരണൌ സ്പൃഷ്ടാ സംവാഹനപരോഽഭവത്
നിന്റെ നേരെ എനിക്ക് ഒരു വഞ്ചനയും ഇല്ലെന്ന് ഞാൻ അദിതിയെ ശപഥം ചെയ്ത് പറയുന്നു. അങ്ങനെ പറഞ്ഞ് അവൻ അവളുടെ കാലുകൾ സ്പർശിച്ച് സമർപ്പിതനായി മസാജ് ചെയ്തു.
സംവാഹനസുഖം പ്രാപ്യ നിദ്രാമാപ സുലോചനാ । ശ്രാന്താ വ്രതകൃശാ സുപ്താ വിശ്വസ്താ പരമാ സതീ
മസാജിന്റെ സുഖം ലഭിച്ച ദിതിയുടെ കണ്ണുകൾ മിനുങ്ങി. വ്രതത്താൽ ക്ഷീണിച്ച അവൾ വിശ്വാസത്തോടെ, പൂർണ്ണമായ സത്യവതിയായി ഉറങ്ങി.
താം നിദ്രാവശമാപന്നാം വിലോക്യ പ്രാവിശത്തനുമ് । രൂപം കൃത്വാതിസൂക്ഷ്മഞ്ച ശസ്ത്രപാണിഃ സമാഹിതഃ
അവളെ ഉറക്കത്തിൽ ആകൃതമാകുന്നത് കണ്ട ഇന്ദ്രൻ അതിസൂക്ഷ്മമായ രൂപം ധരിച്ച്, ആയുധം കൈയിൽ എടുത്ത്, മനസ്സ് ഏകാഗ്രമാക്കി അവളുടെ ശരീരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
ഉദരം പ്രവിവേശാശു തസ്യാ യോഗബലേന വൈ । ഗര്ഭം ചകര്ത വജ്രേണ സപ്തധാ പവിനായകഃ
യോഗശക്തിയാൽ അവൻ അതിവേഗത്തിൽ ദിതിയുടെ ഗർഭത്തിൽ കടന്നു, വജ്രം ഉപയോഗിച്ച് ആ ഗർഭത്തെ ഏഴായി വെട്ടി.
രുരോദ ച തദാ ബാലോ വജ്രേണാഭിഹതസ്തഥാ । മാ രുദേതി ശനൈര്വാക്യമുവാച മഘവാനമുമ്
വജ്രംകൊണ്ട് അടിക്കപ്പെട്ട ആ കുഞ്ഞ് കരയാൻ തുടങ്ങി. മഘവാൻ അവനെ സാവധാനം പറഞ്ഞു: 'കരയരുത്'.
ശകലാനി പുനഃ സപ്ത സപ്തധാ കര്തിതാനി ച । തദാ ചൈകോനപഞ്ചാശന്മരുതശ്ചാഭവന്നൃപ
ആ ഏഴു ഭാഗങ്ങളെയും വീണ്ടും ഏഴായി വിഭജിച്ചു. അങ്ങനെ, രാജാവേ, അമ്പത്തൊൻപതു മരുതുകൾ ജനിച്ചു.
തദാ പ്രബുദ്ധാ സുദതീ ജ്ഞാത്വാ ഗര്ഭം തഥാകൃതമ് । ഇന്ദ്രേണ ഛലരൂപേണ ചുകോപ ഭൃശദുഃഖിതാ
അപ്പോൾ, മനോഹരമായ പല്ലുള്ള ദിതി ഉണർന്നു, തന്റെ ഗർഭം ഇന്ദ്രൻ വഞ്ചനാപരമായി നശിപ്പിച്ചതറിഞ്ഞ്, അതീവ ദുഃഖത്തോടെ കോപിച്ചു.
ഭഗിനീകൃതം തു സാ ബുദ്ധ്വാ ശശാപ കുപിതാ തദാ । അദിതിം മഘവന്തഞ്ച സത്യവ്രതപരായണാ
തന്റെ കുഞ്ഞിനെ നശിപ്പിച്ചതറിഞ്ഞ ദിതി, സത്യവ്രതപാലകയായ അവൾ, അപ്പോൾ അദിതിയെയും മഘവാനെയും കോപത്തോടെ ശപിച്ചു.
യഥാ മേ കര്തിതോ ഗര്ഭസ്തവ പുത്രേണ ഛദ്മനാ । തഥാ തന്നാശമായാതു രാജ്യം ത്രിഭുവനസ്യ തു
എന്റെ ഗർഭം നിന്റെ മകനാൽ വഞ്ചനയോടെ നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടതുപോലെ, അതുപോലെ തന്നെ, മൂന്നുലോകങ്ങളുടെയും രാജ്യം നശിക്കട്ടെ.
യഥാ ഗുപ്തേന പാപേന മമ ഗര്ഭോ നിപാതിതഃ । അദിത്യാ പാപചാരിണ്യാ യഥാ മേ ഘാതിതഃ സുതഃ
എന്റെ ഗർഭം ഒളിച്ചുപോയ പാപംകൊണ്ട് വീഴ്ത്തപ്പെട്ടതുപോലെയും, അദിതി എന്ന പാപിനി എന്റെ മകനെ കൊല്ലിച്ചതുപോലെയും,
തസ്യാഃ പുത്രാസ്തു നശ്യന്തു ജാതാ ജാതാഃ പുനഃ പുനഃ । കാരാഗാരേ വസത്വേഷാ പുത്രശോകാതുരാ ഭൃശമ്
അവളുടെ മക്കൾ ജനിച്ചുപോകുമ്പോൾ വീണ്ടും വീണ്ടും നശിക്കട്ടെ. അവൾ തന്റെ മക്കളുടെ ദുഃഖത്തിൽ കഠിനമായി വേദനിച്ച് തടവിൽ കഴിയട്ടെ.
അന്യജന്മനി ചാപ്യേവ മൃതാപത്യാ ഭവിഷ്യതി । വ്യാസ ഉവാച ഇത്യുത്സൃഷ്ടം തദാ ശ്രുത്വാ ശാപം മരീചിനന്ദനഃ
മറ്റൊരു ജന്മത്തിലും അവൾ മരിച്ചുപോകുന്ന മക്കളുടെ അമ്മയായിരിക്കും. വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: അപ്പോൾ അപ്രകാരം ശപം ഉച്ചരിക്കപ്പെട്ടത് കേട്ട മാരീചിയുടെ മകൻ—
ഉവാച പ്രണയോപേതോ വചനം ശമയന്നിവ । മാ കോപം കുരു കല്യാണി പുത്രാസ്തേ ബലവത്തരാഃ
അവൻ സ്നേഹത്തോടെ, അവളെ ശമിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ പറഞ്ഞു: 'കോപിക്കരുതേ, ഭാഗ്യവതിയായവളേ, നിന്റെ മക്കൾ ശക്തരാണല്ലോ.'
ഭവിഷ്യന്തി സുരാഃ സര്വേ മരുതോ മഘവത്സഖാഃ । ശാപോഽയം തവ വാമോരു ത്വഷ്ടാവിംശേഽഥ ദ്വാപരേ
മഘവാന്റെ സ്നേഹിതരായ മാർത്ത്യന്മാരായി എല്ലാ ദേവന്മാരും മാറും; സുന്ദരിയേ, നിന്റെ ഈ ശാപം ഇരുപത്തിയെട്ടാം ദ്വാപരയുഗത്തിൽ ഫലിക്കും.
അംശേന മാനുഷം ജന്മ പ്രാപ്യ ഭോക്ഷ്യതി ഭാമിനീ । വരുണേനാപി ദത്തോഽസ്തി ശാപഃ സന്താപിതേന ച
പ്രഭയുള്ളവളേ, അവൻ ഭാഗികമായി മനുഷ്യജന്മം പ്രാപിച്ചു അതിന്റെ ഫലങ്ങൾ അനുഭവിക്കും; വരുൺനും ദു:ഖിതനായി മറ്റൊരു ശാപം നൽകിയിട്ടുണ്ട്.
ഉഭയോഃ ശാപയോഗേന മാനുഷീയം ഭവിഷ്യതി । വ്യാസ ഉവാച പതിനാശ്വാസിതാ ദേവീ സന്തുഷ്ടാ സാഭവത്തദാ
ഇരുവർക്കും നൽകിയ ശാപങ്ങൾ ഒന്നിച്ച് മനുഷ്യജന്മം ഉണ്ടാക്കും. വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: ഭർത്താവിന്റെ ആശ്വാസം കേട്ട് ദേവി സന്തോഷിച്ചു.
നോവാച വിപ്രിയം കിഞ്ചിത്തതഃ സാ വരവര്ണിനീ । ഇതി തേ കഥിതം രാജന് പൂര്വശാപസ്യ കാരണമ്
അനന്തരം ആ സുന്ദരിയായവൾ ഒരു ദു:ഖകരമായ വാക്കും പറഞ്ഞില്ല; രാജാവേ, ഇതാണ് പഴയ ശാപത്തിന് കാരണമെന്നു ഞാൻ പറഞ്ഞത്.
അദിതിര്ദേവകീ ജാതാ സ്വാംശേന നൃപസത്തമ
രാജാവേ, ആദിതിയും സ്വയം പങ്കുവെച്ച് ദേവകിയായി ജനിച്ചു.
അധമജഗതഃ സ്ഥിതിവര്ണനമ് രാജോവാച വിസ്മിതോഽസ്മി മഹാഭാഗ ശ്രുത്വാഖ്യാനം മഹാമതേ । സംസാരോഽയം പാപരൂപഃ കഥം മുച്യേത ബന്ധനാത്
രാജാവ് പറഞ്ഞു: മഹാഭാഗവതിയായ മഹാത്മാവേ, ഈ കഥ കേട്ട് ഞാൻ അത്ഭുതപ്പെട്ടു. ഈ ലോകം പാപഭൂയിഷ്ഠമായതാണ്; ഇതിന്റെ ബന്ധനത്തിൽ നിന്ന് എങ്ങനെ മോചനം നേടാം?
കശ്യപസ്യാപി ദായാദസ്ത്രിലോകീവിഭവേ സതി । കൃതവാനീദൃശം കര്മ കോ ന കുര്യാഞ്ചുഗുപ്സിതമ്
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും അധികാരം ഉള്ള കശ്യപന്റെ സന്തതിയും ഇങ്ങനെ ഒരു പ്രവൃത്തി ചെയ്തു; അപമാനകരമായ കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാത്തവൻ ആരാണ്?
ഗര്ഭേ പ്രവിശ്യ ബാലസ്യ ഹനനം ദാരുണം കില । സേവാമിഷേണ മാതുശ്ച കൃത്വാ ശപഥമദ്ഭുതമ്
ഗർഭത്തിൽ കയറി കുഞ്ഞിനെ കൊല്ലുന്നത് അത്യന്തം ക്രൂരമാണ്; സേവനത്തിനും മാംസത്തിനും വേണ്ടി അമ്മയോട് അത്ഭുതകരമായ പ്രതിജ്ഞയും ചെയ്തു.
ശാസ്താ ധര്മസ്യ ഗോപ്താ ച ത്രിലോക്യാഃ പതിരപ്യുത । കൃതവാനീദൃശം കര്മ കോ ന കുര്യാദസാമ്പ്രതമ്
ധർമ്മത്തിന്റെ രക്ഷകനും മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെ അധിപതിയും ആയവൻ പോലും ഇങ്ങനെ ചെയ്തപ്പോൾ, ഇപ്പോൾ ഇങ്ങനെയൊന്നും ചെയ്യാത്തവൻ ആരാണ്?
പിതാമഹാ മേ സംഗ്രാമേ കുരുക്ഷേത്രേഽതിദാരുണമ് । കൃതവന്തസ്തഥാശ്ചര്യം ദുഷ്ടം കര്മ ജഗദ്ഗുരോ
കുരുക്ഷേത്രയുദ്ധത്തിൽ എന്റെ പിതാമഹന്മാർ അത്യന്തം ഭയങ്കരവും അത്ഭുതകരവുമായ ദുഷ്ടപ്രവൃത്തികൾ ചെയ്തു, ലോകഗുരുവേ.
ഭീഷ്മോദ്രോണഃ കൃപഃ കര്ണോ ധര്മാശോഽപി യുധിഷ്ഠിരഃ । സര്വേ വിരുദ്ധധര്മേണ വാസുദേവേന നോദിതാഃ
ഭീഷ്മൻ, ദ്രോണൻ, കൃപൻ, കർണ്ണൻ, ധർമ്മശീലനായ യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ ഇവരും എല്ലാവരും വാസുദേവന്റെ പ്രേരണയിൽ ധർമ്മത്തിന് വിരുദ്ധമായി പ്രവർത്തിച്ചു.