ജനമേജയപ്രശ്നാഃ ജനമേജയ ഉവാച വാസവേയ മുനിശ്രേഷ്ഠ സര്വജ്ഞാനനിധേഽനഘ । പ്രഷ്ടുമിച്ഛാമ്യഹം സ്വാമിന്നസ്മാകം കുലവര്ധന
ജനമേജയൻ ചോദിച്ചു: വാസവകുലത്തിൽ ജനിച്ച മഹർഷേ, പാപരഹിതനായ ജ്ഞാനസമ്പന്നനായോ, ഞങ്ങളുടെ കുടുംബത്തെ വളർത്തുന്ന സ്വാമി, ഞാൻ നിങ്ങളോട് ചില കാര്യങ്ങൾ ചോദിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ശൂരസേനസുതഃ ശ്രീമാന്വസുദേവഃ പ്രതാപവാന് । ശ്രുതം മയാ ഹരിര്യസ്യ പുത്രഭാവമവാപ്തവാന്
ശൂരസേനന്റെ മകനായ, മഹത്വമുള്ള, ശക്തിയുള്ള വസുദേവൻ—ഹരി അവന്റെ മകനായി ജനിച്ചതായി ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
ദേവാനാമപി പൂജ്യോഽഭൂന്നാമ്നാ ചാനകദുന്ദുഭിഃ । കാരാഗാരേ കഥം ബദ്ധഃ കംസസ്യ ധര്മതത്പരഃ
ദേവന്മാരും ആരാധിച്ച, അനകദുണ്ടുഭി എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ട, ധർമ്മനിഷ്ഠനായ വസുദേവൻ, എങ്ങനെ കംസന്റെ തടവിൽ അടയ്ക്കപ്പെട്ടു?
ദേവക്യാ ഭാര്യയാ സാര്ധം കിമാഗഃ കൃതവാനസൌ । ദേവക്യാ ബാലഷട്കസ്യ വിനാശശ്ച കൃതഃ പുനഃ
ദേവകി ഭാര്യയോടൊപ്പം വസുദേവൻ എന്ത് പാപം ചെയ്തു? ദേവകിയുടെ ആറു മക്കളെയും വീണ്ടും എങ്ങനെ നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടു?
തേന കംസേന കസ്മാദ്വൈ യയാതികുലജേന ച । കാരാഗാരേ കഥം ജന്മ വാസുദേവസ്യ വൈ ഹരേഃ
ആ കംസനും യയാതികുലത്തിൽ ജനിച്ചവനും വസുദേവനെ തടവിൽ അടച്ചതെന്തിനാണ്? ഹരിയായ വസുദേവൻ എങ്ങനെ തടവിൽ ജനിച്ചു?
ഗോകുലേ ച കഥം നീതോ ഭഗവാന്സാത്വതാം പതിഃ । ഗതോ ജന്മാന്തരം കസ്മാത്പിതരൌ നിഗഡേ സ്ഥിതൌ
സാത്വതരുടെ നാഥനായ ഭഗവാൻ എങ്ങനെ ഗോകുലത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി? അവൻ ജന്മം മാറ്റിയത് എന്തുകൊണ്ടാണ്? അവന്റെ മാതാപിതാക്കൾ എങ്ങനെ ബന്ധനത്തിൽ തുടരേണ്ടി വന്നു?
ദേവകീവസുദേവൌ ച കൃഷ്ണസ്യാമിതതേജസഃ । കഥം ന മോചിതൌ വൃദ്ധൌ പിതരൌ ഹരിണാമുനാ
അപരിമിതതേജസ്സുള്ള കൃഷ്ണന്റെ വൃദ്ധരായ മാതാപിതാക്കളായ ദേവകിയും വസുദേവനും, ആ ഹരിയാൽ എങ്ങനെ മോചിതരായില്ല?
ജഗത്കര്തും സമര്ഥേന സ്ഥിതേന ജനകോദരേ । പ്രാക്തനം കിം തയോഃ കര്മ ദുര്വിജ്ഞേയം മഹാത്മഭിഃ
ലോകം സൃഷ്ടിക്കാൻ കഴിവുള്ളവനും പിതാവിന്റെ ഗർഭത്തിൽ നിലകൊണ്ടവനും ആയിട്ടും, ആ ഇരുവരും മുമ്പ് ചെയ്ത പാപം എന്താണ്? മഹന്മാർക്കു പോലും മനസ്സിലാക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളത്.
ജന്മ വൈ വാസുദേവസ്യ യത്രാസീത്പരമാത്മനഃ । കേ തേ പുത്രാശ്ച കാ ബാലാ യാ കംസേന വിപോഥിതാ
പരമാത്മാവായ വസുദേവന്റെ ജനനം എവിടെയാണ് നടന്നത്? അവന്റെ മക്കൾ ആരൊക്കെയായിരുന്നു? ആ പെൺകുട്ടി ആരായിരുന്നു? കംസൻ ആരെ കൊല്ലുകയായിരുന്നു?
ശിലായാം നിര്ഗതാ വ്യോമ്നി ജാതാ ത്വഷ്ടഭുജാ പുനഃ । ഗാര്ഹസ്ഥ്യഞ്ച ഹരേര്ബ്രൂഹി ബഹുഭാര്യസ്യ ചാനഘ
ശിലയിൽ നിന്ന് ജനിച്ചവൾ ആരാണ്? ആകാശത്ത് എട്ടു കൈകളോടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടവൾ ആരാണ്? ഹരിയുടെ ഗൃഹസ്ഥജീവിതവും അനേകം ഭാര്യമാരുമെക്കുറിച്ച് പറയൂ, പാപരഹിതനായവനേ.
കാര്യാണി തത്ര താന്യേവ ദേഹത്യാഗം ച തസ്യ വൈ । കിംവദന്ത്യാ ശ്രുതം യത്തന്മനോ മോഹയതീവ മേ
അവിടെ അവൻ ചെയ്ത കാര്യങ്ങളും, ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ചതും എന്തൊക്കെയായിരുന്നു? ജനങ്ങൾ പറയുന്ന കഥകളിൽ ഞാൻ കേട്ടത് എന്റെ മനസ്സിനെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തുന്നു.
ചരിതം വാസുദേവസ്യ ത്വമാഖ്യാഹി യഥാതഥമ് । നരനാരായണൌ ദേവൌ പുരാണാവൃഷിസത്തമൌ
വസുദേവന്റെ ജീവിതം യഥാർത്ഥത്തിൽ നീ പറയൂ. നരനും നാരായണനും, പുരാതനരും മഹർഷിമാരിൽ ശ്രേഷ്ഠരുമാണ്.
ധര്മപുത്രൌ മഹാത്മാനൌ തപശ്ചേരതുരുത്തമമ് । യൌ മുനീ ബഹുവര്ഷാണി പുണ്യേ ബദരികാശ്രമേ
ധർമ്മപുത്രന്മാരായ ആ മഹാത്മാക്കൾ, പുണ്യമായ ബദരികാശ്രമത്തിൽ അനവധി വർഷങ്ങൾ ഉഗ്രതപസ്സ് ചെയ്തു.
നിരാഹാരൌ ജിതാത്മാനൌ നിഃസ്പൃഹൌ ജിതഷഡ്ഗുണൌ । വിഷ്ണോരംശൌ ജഗത്സ്ഥേമ്നേ തപശ്ചേരതുരുത്തമമ്
അഹാരം ഉപവസിച്ച്, ആത്മസംയമനം പുലർത്തി, ആഗ്രഹമില്ലാതെ, ആറു ദോഷങ്ങളും ജയിച്ച്, വിഷ്ണുവിന്റെ അംശങ്ങളായി, ലോകം നിലനിൽക്കാൻ ഉഗ്രതപസ്സ് ചെയ്തു.
തയോരംശാവതാരൌ ഹി ജിഷ്ണുകൃഷ്ണൌ മഹാബലൌ । പ്രസിദ്ധൌ മുനിഭിഃ പ്രോക്തൌ സര്വജ്ഞൈര്നാരദാദിഭിഃ
ജിഷ്ണുവും കൃഷ്ണനും മഹാശക്തിയുള്ളവർ ആയി, ഭാഗികാവതാരങ്ങൾ എന്ന പേരിൽ നാരദനും മറ്റുംപോലുള്ള മഹർഷിമാർക്കും സർവ്വജ്ഞന്മാർക്കും പ്രസിദ്ധരാണ്.
വിദ്യമാനശരീരൌ തൌ കഥം ദേഹാന്തരം ഗതൌ । നരനാരായണൌ ദേവൌ പുനഃ കൃഷ്ണാര്ജുനൌ കഥമ്
അവർക്കു ശരീരം ഉണ്ടായിരിക്കെ എങ്ങനെയാണ് മറ്റൊരു രൂപം ലഭിച്ചത്? ദൈവങ്ങൾ ആയിരുന്ന നരനും നാരായണനും വീണ്ടും എങ്ങനെ കൃഷ്ണനും അർജ്ജുനനും ആയി?
യൌ ചക്രതുസ്തപശ്ചോഗ്രം മുക്ത്യര്ഥം മുനിസത്തമൌ । തൌ കഥം പ്രാപതുര്ദേഹൌ പ്രാപ്തയോഗൌ മഹാതപൌ
മോക്ഷം നേടാൻ കഠിനതപസ്സു ചെയ്ത മഹർഷിമാരായ ആ ഇരുവരും എങ്ങനെ ശരീരം ലഭിച്ചു? മഹാതപസ്സുകാരായ അവർ എങ്ങനെ യോഗം നേടി?
ശൂദ്രഃ സ്വധര്മനിഷ്ഠസ്തു ദേഹാന്തേ ക്ഷത്രിയസ്തു സഃ । ശുഭാചാരോ മൃതോ യോ വൈ സ ശൂദ്രോ ബ്രാഹ്മണോ ഭവേത്
സ്വധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ച ശൂദ്രൻ മരണംവരുമ്പോൾ ക്ഷത്രിയനാകും; നല്ല പെരുമയോടെ മരിച്ചാൽ ശൂദ്രൻ പോലും ബ്രാഹ്മണനാകും.
ബ്രാഹ്മണോ നിഃസ്പൃഹഃ ശാന്തോ ഭവരോഗാദ്വിമുച്യതേ । വിപരീതമിദം ഭാതി നരനാരായണൌ ച തൌ
ആസക്തിയില്ലാതെ മനസ്സു സമാധാനത്തോടെ ജീവിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണൻ ജനനമരണത്തിന്റെ രോഗത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും; എന്നാൽ നരനും നാരായണനും എന്നിങ്ങനെ അല്ലായിരുന്നു.
തപസാ ശോഷിതാത്മാനൌ ക്ഷത്രിയൌ തൌ ബഭൂവതുഃ । കേന തൌ കര്മണാ ശാന്തൌ ജാതൌ ശാപേന വാ പുനഃ
കഠിനതപസ്സിലൂടെ ആത്മാവിനെ ക്ഷയിപ്പിച്ച ആ ഇരുവരും ക്ഷത്രിയരായി ജനിച്ചു; അവർ വീണ്ടും സമാധാനമുള്ളവരായി മാറിയത് ഏത് കർമ്മം കൊണ്ടോ ശാപം കൊണ്ടോ ആണോ?
ബ്രാഹ്മണൌ ക്ഷത്രിയൌ ജാതൌ കാരണം തന്മുനേ വദ । യാദവാനാം വിനാശശ്ച ബ്രഹ്മശാപാദിതി ശ്രുതഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാർ ക്ഷത്രിയരായി ജനിച്ചതിന് കാരണമെന്തെന്ന് ദയവായി പറയൂ മഹർഷേ; യാദവരുടെ നാശം ബ്രഹ്മശാപം കൊണ്ടാണെന്ന് കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
കൃഷ്ണസ്യാപി ഹി ഗാന്ധാര്യാഃ ശാപേനൈവ കുലക്ഷയഃ । പ്രദ്യുമ്നഹരണം ചൈവ ശമ്ബരേണ കഥം കൃതമ്
കൃഷ്ണന്റെയും അവന്റെ വംശത്തിന്റെയും നാശം ഗന്ധാരിയുടെ ശാപം കൊണ്ടായിരുന്നു; പ്രദ്യുമ്നനെ ശംബരൻ എങ്ങനെ അപഹരിച്ചു എന്നതും പറയൂ.
വര്തമാനേ വാസുദേവേ ദേവദേവേ ജനാര്ദനേ । പുത്രസ്യ സൂതികാഗേഹാദ്ധരണം ചാതിദുര്ഘടമ്
ദേവദേവനായ വാസുദേവൻ സന്നിഹിതനായിരിക്കെ, അവന്റെ പുത്രനെ പ്രസവഗൃഹത്തിൽ നിന്ന് അപഹരിച്ചത് അത്യന്തം ദുഷ്കരമായിരുന്നു.
ദ്വാരകാദുര്ഗമധ്യാദ്വൈ ഹരിവേശ്മാദ്ദുരത്യയാത് । ന ജ്ഞാതം വാസുദേവേന തത്കഥം ദിവ്യചക്ഷുഷാ
ദ്വാരകയുടെ കഠിനമായ കോട്ടയ്ക്കുള്ളിൽ, ഹരിയുടെ അപ്രാപ്യമായ ഭവനത്തിൽ നിന്ന്, ദിവ്യദൃഷ്ടിയുള്ള വാസുദേവന് ആ സംഭവമറിയാൻ എങ്ങനെ കഴിഞ്ഞില്ല?
സന്ദേഹോഽയം മഹാന്ബ്രഹ്മന്നിസന്ദേഹം കുരു പ്രഭോ । യത്പത്ന്യോ വാസുദേവസ്യ ദസ്യുഭിര്ലുണ്ഠിതാ ഹൃതാഃ
ഇത് വലിയ സംശയമാണ് മഹർഷേ, ദയവായി ഈ സംശയം പൂര്ണമായി നീക്കം ചെയ്യണം; വാസുദേവന്റെ ഭാര്യമാർ കള്ളന്മാർക്കാൽ എങ്ങനെ കൊള്ളയടിക്കപ്പെട്ടു അപഹരിക്കപ്പെട്ടു?
സ്വര്ഗതേ ദേവദേവേ തു തത്കഥം മുനിസത്തമ । സംശയോ ജായതേ ബ്രഹ്മംശ്ചിത്താന്ദോലനകാരകഃ
ദേവദേവൻ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയശേഷം എങ്ങനെ ഈ സംഭവങ്ങൾ നടന്നു മഹർഷേ? ഈ സംശയം മനസ്സിനെ അലയ്ക്കുന്നു ബ്രഹ്മൻ.
വിഷ്ണോരംശഃ സമുദ്ഭൂതഃ ശൌരിര്ഭൂഭാരഹാരകൃത് । സ കഥം മഥുരാരാജ്യം ഭയാത്ത്യക്ത്വാ ജനാര്ദനഃ
വിഷ്ണുവിന്റെ ഭാഗമായും ഭൂഭാരഹരണത്തിനായി ജനിച്ച ശൗരി, ജനാർദ്ദനൻ, എങ്ങനെ ഭയത്താൽ മഥുരാരാജ്യം വിട്ടുപോയി?
ദ്വാരവത്യാം ഗതഃ സാധോ സസൈന്യഃ സസുഹൃദ്ഗണഃ । അവതാരോ ഹരേഃ പ്രോക്തോ ഭൂഭാരഹരണായ വൈ
അവൻ തന്റെ സൈന്യത്തോടും സുഹൃത്തുക്കളോടും കൂടി ദ്വാരവതിയിൽ എത്തി; ഹരിയുടെ അവതാരം ഭൂഭാരഹരണത്തിനാണ് എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
പാപാത്മനാം വിനാശായ ധര്മസംസ്ഥാപനായ ച । തത്കഥം വാസുദേവേന ചൌരാസ്തേ ന നിപാതിതാഃ
പാപികളെയും ന്യായം നിലനിറുത്താനുമായി വാസുദേവൻ അവതരിച്ചപ്പോൾ, ആ കള്ളന്മാരെ അവൻ കൊല്ലാതിരുന്നത് എങ്ങനെയാണ്?
യൈര്ഹൃതാ വാസുദേവസ്യ പത്ന്യഃ സംലുണ്ഠിതാശ്ച താഃ । സ്തേനാസ്തേ കിം ന വിജ്ഞാതാഃ സര്വജ്ഞേന സതാ പുനഃ
വാസുദേവന്റെ ഭാര്യമാരെ ആരാണ് അപഹരിച്ചു കൊള്ളയടിച്ചത്? സർവ്വജ്ഞനായവൻ വീണ്ടും വീണ്ടും ആ കള്ളന്മാരെ തിരിച്ചറിയാതിരുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണ്?