ഏകോനവിംശത്സാഹസ്രം ഗാരുഡം ഹരിഭാഷിതമ് । സപ്തദശസഹസ്രം ച പുരാണം കൂര്മഭാഷിതമ്
ഹരിയാൽ പ്രസംഗിച്ച ഗാരുഡപുരാണത്തിൽ പതിനൊൻപതിനായിരം ശ്ലോകങ്ങളുണ്ട്. അതുപോലെ, കൂർമപുരാണത്തിൽ പതിനേഴായിരം ശ്ലോകങ്ങളുണ്ട്.
ഏകാശീതിസഹസ്രാണി സ്കന്ദാഖ്യം പരമാദ്ഭുതമ് । പുരാണാഖ്യാ ച സംഖ്യാ ച വിസ്തരേണ മയാനഘാഃ
അത്യന്തം അത്ഭുതമായ സ്കന്ദപുരാണത്തിൽ എൺപത്തൊന്ന് ആയിരം ശ്ലോകങ്ങളുണ്ട്. പാപരഹിതരേ, ഇതുവരെ ഞാൻ പുരാണങ്ങളുടെ പേരുകളും അവയുടെ ശ്ലോകസംഖ്യയും വിശദമായി പറഞ്ഞു.
തഥൈവോപപുരാണാനി ശൃണ്വന്തു ഋഷിസത്തമാഃ । സനത്കുമാരം പ്രഥമം നാരസിംഹം തതഃ പരമ്
അതുപോലെ, മഹർഷികളേ, ഉപപുരാണങ്ങളുടെ പേരുകളും കേൾക്കൂ: ആദ്യം സനത്കുമാരപുരാണം, പിന്നെ നരസിംഹപുരാണം.
നാരദീയം ശിവം ചൈവ ദൌര്വാസസമനുത്തമമ് । കാപിലം മാനവം ചൈവ തഥാ ചൌശനസം സ്മൃതമ്
നാരദപുരാണം, ശിവപുരാണം, അതുല്യമായ ദൗർവാസസപുരാണം, കാപിലപുരാണം, മാനവപുരാണം, കൂടാതെ കൗശനസപുരാണം എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന പുരാണം.
വാരുണം കാലികാഖ്യം ച സാമ്ബം നന്ദികൃതം ശുഭമ് । സൌരം പാരാശരപ്രോക്തമാദിത്യം ചാതിവിസ്തരമ്
വാരുണപുരാണം, കാലികാപുരാണം, സാംബപുരാണം, നന്ദി രചിച്ച ശുഭമായ പുരാണം, പരാശരൻ ഉപദേശിച്ച സൗരപുരാണം, വിശാലമായ ആദിത്യപുരാണം.
മാഹേശ്വരം ഭാഗവതം വാസിഷ്ഠം ച സവിസ്തരമ് । ഏതാന്യുപപുരാണാനി കഥിതാനി മഹാത്മഭിഃ
മാഹേശ്വരപുരാണം, ഭാഗവതപുരാണം, വിശദമായി വിവരിച്ച വാസിഷ്ഠപുരാണം — ഈ ഉപപുരാണങ്ങൾ മഹാത്മാക്കൾ പറഞ്ഞു.
അഷ്ടാദശ പുരാണാനി കൃത്വാ സത്യവതീസുതഃ । ഭാരതാഖ്യാനമതുലം ചക്രേ തദുപബൃംഹിതമ്
സത്യവതിയുടെ മകൻ പതിനെട്ട് പുരാണങ്ങൾ രചിച്ച ശേഷം, അവയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി അതുല്യമായ ഭാരതകഥയും സൃഷ്ടിച്ചു.
മന്വന്തരേഷു സര്വേഷു ദ്വാപരേ ദ്വാപരേ യുഗേ । പ്രാദുഃകരോതി ധര്മാര്ഥീ പുരാണാനി യഥാവിധി
പ്രത്യക്ഷമായ എല്ലാ മന്വന്തരങ്ങളിലും, ഓരോ ദ്വാപരയുഗത്തിലും, ധർമ്മം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ പുരാണങ്ങൾ യഥാക്രമം സൃഷ്ടിക്കുന്നു.
ദ്വാപരേ ദ്വാപരേ വിഷ്ണുര്വ്യാസരൂപേണ സര്വദാ । വേദമേകം സ ബഹുധാ കുരുതേ ഹിതകാമ്യയാ
ഓരോ ദ്വാപരയുഗത്തിലും, വിഷ്ണു വ്യാസനെന്ന രൂപത്തിൽ, എല്ലാവരുടെയും ഭാവുകത്വത്തിനായി ഏകവേദം പലവിധമായി വിഭജിക്കുന്നു.
അല്പായുഷോഽല്പബുദ്ധീംശ്ച വിപ്രാന്ജ്ഞാത്വാ കലാവഥ । പുരാണസംഹിതാം പുണ്യാം കുരുതേഽസൌ യുഗേ യുഗേ
കലിയുഗത്തിൽ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് ആയുസ്സും ബുദ്ധിയും കുറവാണെന്ന് അറിഞ്ഞ്, ഓരോ യുഗത്തിലും അവൻ പുണ്യമുള്ള പുരാണസമാഹാരം രചിക്കുന്നു.
സ്ത്രീശൂദ്രദ്വിജബന്ധൂനാം ന വേദശ്രവണം മതമ് । തേഷാമേവ ഹിതാര്ഥായ പുരാണാനി കൃതാനി ച
സ്ത്രികൾക്കും ശൂദ്രന്മാർക്കും, വേദം കേൾക്കാൻ യോഗ്യരല്ലാത്ത ദ്വിജബന്ധുക്കൾക്കും, അവരുടെയും ക്ഷേമത്തിനായി പുരാണങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു.
മന്വന്തരേ സപ്തമേഽത്ര ശുഭേ വൈവസ്വതാഭിധേ । അഷ്ടാവിംശതിമേ പ്രാപ്തേ ദ്വാപരേ മുനിസത്തമാഃ
ഇവിടെ വൈവസ്വതം എന്ന പേരിലുള്ള ഈ ഭാഗ്യശാലിയായ ഏഴാമത്തെ മന്വന്തരത്തിൽ, ഇരുപത്തിയെട്ടാമത്തെ ദ്വാപരയുഗം എത്തിയപ്പോൾ, മഹർഷികളേ,
വ്യാസഃ സത്യവതീസൂനുര്ഗുരുര്മേ ധര്മവിത്തമഃ । ഏകോനത്രിംശത്സംപ്രാപ്തേ ദ്രൌണിര്വ്യാസോ ഭവിഷ്യതി
സത്യവതിയുടെ മകനായ എന്റെ ഗുരുവും ധർമ്മജ്ഞനുമായ വ്യാസൻ, ഇരുപത്തൊമ്പതാമത്തെ ചക്രത്തിൽ ദ്രൗണിയായ് വ്യാസനാകും.
അതീതാസ്തു തഥാ വ്യാസാഃ സപ്തവിംശതിരേവ ച । പുരാണസംഹിതാസ്തൈസ്തു കഥിതാസ്തു യുഗേ യുഗേ
ഇതുപോലെ, മുമ്പ് ഇരുപത്തേഴു വ്യാസന്മാർ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. അവർ ഓരോ യുഗത്തിലും പുരാണസമാഹാരങ്ങൾ പ്രസംഗിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഋഷയ ഊചുഃ ബ്രൂഹി സൂത മഹാഭാഗ വ്യാസാഃ പൂര്വയുഗോദ്ഭവാഃ । വക്താരസ്തു പുരാണാനാം ദ്വാപരേ ദ്വാപരേ യുഗേ
മഹർഷികൾ ചോദിച്ചു: മഹാഭാഗനായ സൂതാ, മുമ്പത്തെ യുഗങ്ങളിൽ ജനിച്ച വ്യാസന്മാരാരായിരുന്നു? ഓരോ ദ്വാപരയുഗത്തിലും പുരാണങ്ങൾ പ്രസംഗിച്ചവർ ആരായിരുന്നു എന്നു പറയൂ.
സൂത ഉവാച ദ്വാപരേ പ്രഥമേ വ്യസ്താഃ സ്വയം വേദാഃ സ്വയമ്ഭുവാ । പ്രജാപതിര്ദ്വിതീയേ തു ദ്വാപരേ വ്യാസകാര്യകൃത്
സൂതൻ പറഞ്ഞു: ആദ്യ ദ്വാപരയുഗത്തിൽ സ്വയംഭൂവായ ദേവൻ വേദങ്ങൾ വിഭജിച്ചു. രണ്ടാം ദ്വാപരയുഗത്തിൽ പ്രജാപതി വ്യാസന്റെ കർമ്മം നിർവഹിച്ചു.
തൃതീയേ ചോശനാ വ്യാസശ്ചതുര്ഥേ തു ബൃഹസ്പതിഃ । പഞ്ചമേ സവിതാ വ്യാസഃ ഷഷ്ഠേ മൃത്യുസ്തഥാപരേ
മൂന്നാമത്തിൽ ഉശനസ് വ്യാസനായി; നാലാമത്തിൽ ബൃഹസ്പതി; അഞ്ചാമത്തിൽ സവിതാ വ്യാസനായി; ആറാമത്തിൽ മരണം, പിന്നെ,
മഘവാ സപ്തമേ പ്രാപ്തേ വസിഷ്ഠസ്ത്വഷ്ടമേ സ്മൃതഃ । സാരസ്വതസ്തു നവമേ ത്രിധാമാ ദശമേ തഥാ
ഏഴാമത്തിൽ മഘവാൻ; എട്ടാമത്തിൽ വസിഷ്ഠൻ; ഒൻപതാമത്തിൽ സാരസ്വതൻ; പത്താമത്തിൽ ത്രിധാമാ എന്നറിയപ്പെടുന്നവൻ.
ഏകാദശേഽഥ ത്രിവൃഷോ ഭരദ്വാജസ്തതഃ പരമ് । ത്രയോദശേ ചാന്തരിക്ഷോ ധര്മശ്ചാപി ചതുര്ദശേ
പതിനൊന്നാമത്തെ മന്വന്തരത്തിൽ ത്രിവൃഷൻ, അതിന് ശേഷം ഭരദ്വാജൻ, പതിമൂന്നാമത്തിൽ അന്തരിക്ഷൻ, പതിനാലാമത്തിൽ ധർമ്മൻ.
ത്രയ്യാരുണിഃ പഞ്ചദശേ ഷോഡശേ തു ധനഞ്ജയഃ । മേധാതിഥിഃ സപ്തദശേ വ്രതീ ഹ്യഷ്ടാദശേ തഥാ
പതിനഞ്ചാമത്തിൽ ത്രയ്യാരുണി, പതിനാറാമത്തിൽ ധനഞ്ജയൻ, പതിനേഴാമത്തിൽ മേധാതിഥി, പതിനെട്ടാമത്തിൽ വ്രതി.
അത്രിരേകോനവിംശേഽഥ ഗൌതമസ്തു തതഃ പരമ് । ഉത്തമശ്ചൈകവിംശേഽഥ ഹര്യാത്മാ പരികീര്തിതഃ
പതിനൊമ്പതാമത്തിൽ അത്രി, അതിന് ശേഷം ഗൗതമൻ, ഇരുപത്തൊന്നാമത്തിൽ ഹര്യാത്മാവെന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്ന ഉത്തമൻ.
വേനോ വാജശ്രവാശ്ചൈവ സോമോഽമുഷ്യായണസ്തഥാ । തൃണബിന്ദുസ്തഥാ വ്യാസോ ഭാര്ഗവസ്തു തതഃ പരമ്
വേനൻ, വാജശ്രവാസ്, സോമൻ, അമുഷ്യായണൻ, തൃണബിന്ദു, വ്യാസൻ, പിന്നെ ഭാർഗവൻ.
തതഃ ശക്തിര്ജാതുകര്ണ്യഃ കൃഷ്ണദ്വൈപായനസ്തതഃ । അഷ്ടാവിംശതിസംഖ്യേയം കഥിതാ യാ മയാ ശ്രുതാ
അതിനുശേഷം ശക്തി, ജാതുകർണ്യൻ, പിന്നെ കൃഷ്ണദ്വൈപായനൻ; ഇതാ, ഞാൻ കേട്ടത് പോലെ ഈ ഇരുപത്തിയെട്ടുപേരെയും പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
കൃഷ്ണദ്വൈപായനാത്പ്രോക്തം പുരാണം ച മയാ ശ്രുതമ് । ശ്രീമദ്ഭാഗവതം പുണ്യം സര്വദുഃഖൌഘനാശനമ്
കൃഷ്ണദ്വൈപായനനിൽ നിന്ന് ഞാൻ ശ്രീവത്സഭാഗവതം എന്ന പുണ്യപുരാണം കേട്ടിട്ടുണ്ട്, അതു സകല ദുഃഖങ്ങൾക്കും അവസാനമാകുന്നു.
കാമദം മോക്ഷദം ചൈവ വേദാര്ഥപരിബൃംഹിതമ് । സര്വാഗമരസാരാമം മുമുക്ഷൂണാം സദാ പ്രിയമ്
അത് ആഗ്രഹങ്ങൾക്കും മോക്ഷത്തിനും വഴിയൊരുക്കുന്നു, വേദാർത്ഥത്താൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളുടെയും സാരമായ ആനന്ദം, മോക്ഷം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് എപ്പോഴും പ്രിയം.
വ്യാസേന കൃത്വാതിശുഭം പുരാണം ശുകായ പുത്രായ മഹാത്മനേ യത് । വൈരാഗ്യയുക്തായ ച പാഠിതം വൈ വിജ്ഞായ ചൈവാരണിസമ്ഭവായ
വ്യാസൻ ഈ അത്യന്തം ശുഭമായ പുരാണം രചിച്ച്, വൈരാഗ്യമുള്ള മഹാത്മാവായ തന്റെ മകനായ ശുകനു, അഗ്നികുണ്ഡത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ചവനെന്നറിഞ്ഞ്, പാഠം പറഞ്ഞു.
ശ്രുതം മയാ തത്ര തഥാ ഗൃഹീതം യഥാര്ഥവദ്വ്യാസമുഖാന്മുനീന്ദ്രാഃ । പുരാണഗുഹ്യം സകലം സമേതം ഗുരോഃ പ്രസാദാത്കരുണാനിധേശ്ച
അവിടെ ഞാൻ വ്യാസനും മഹർഷിമാരും മുഖാന്തിരം ഈ പുരാണഗുഹ്യങ്ങൾ മുഴുവനും ഗുരുവിന്റെ കൃപയാൽ, കാരുണ്യസാഗരനായ ഗുരുവിന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ, യഥാർത്ഥത്തിൽ തന്നെയായി കേട്ടും ഗ്രഹിച്ചുമുണ്ട്.
സൂതേന പൃഷ്ടഃ സകലം ജഗാദ ദ്വൈപായനസ്തത്ര പുരാണഗുഹ്യമ് । അയോനിജേനാദ്ഭുതബുദ്ധിനാ വൈ ശ്രുതം മയാ തത്ര മഹാപ്രഭാവമ്
സൂതൻ ചോദിച്ചപ്പോൾ, അവിടെ ദ്വൈപായനൻ പുരാണഗുഹ്യങ്ങൾ എല്ലാം വെളിപ്പെടുത്തി; ഗർഭത്തിൽ നിന്ന് ജനിക്കാത്ത അത്ഭുതബുദ്ധിയുള്ളവനിൽ നിന്ന് ഞാൻ അതിന്റെ മഹാപ്രഭാവം കേട്ടു.
ശ്രീമദ്ഭാഗവതാമരാംഘ്രിപഫലാസ്വാദാദരഃ സത്തമാഃ സംസാരാര്ണവദുര്വിഗാഹ്യസലിലം സന്തര്തുകാമഃ ശുകഃ । നാനാഖ്യാനരസാലയം ശ്രുതിപുടൈഃ പ്രേമ്ണാശൃണോദദ്ഭുതം തച്ഛ്രുത്വാ ന വിമുച്യതേ കലിഭയാദേവംവിധഃ കഃ ക്ഷിതൌ
ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും നല്ലവരായ ശുകൻ, ഭവസാഗരം കടക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, ദേവതകളുടെ പാദസരസിന്റെ അമൃതംപോലുള്ള ശ്രീമദ് ഭാഗവതം അനേകം കഥകളുടെ ഭണ്ഡാരമായ അത്ഭുതം, പ്രേമപൂർവ്വം ശ്രവണചാനലിലൂടെ ആസ്വദിച്ചു; അതു കേട്ടാൽ കലിയുഗഭയത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകാത്തവൻ ആരാണ്?
പാപീയാനപി വേദധര്മരഹിതഃ സ്വാചാരഹീനാശയോ ॥ വ്യാജേനാപി ശൃണോതി യഃ പരമിദം ശ്രീമത്പുരാണോത്തമമ് । ഭുക്ത്യാ ഭോഗകലാപമത്ര വിപുലം ദേഹാവസാനേഽചലം യോഗിപ്രാപ്യമവാപ്നുയാദ്ഭഗവതീനാമാങ്കിതം സുന്ദരമ്
വേദധർമ്മവും നല്ല ആചാരവും ഇല്ലാത്ത ഏറ്റവും പാപിയായവനും, വ്യാജേനെങ്കിലും ഈ ഉത്തമപുരാണം ശ്രവിക്കുമ്പോൾ, ഇവിടെ ധാരാളം ഭോഗങ്ങൾ അനുഭവിച്ച്, ജീവന്റെ അവസാനം യോഗികൾക്ക് ലഭിക്കുന്ന ഭഗവദ്നാമംകൊണ്ടു അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട അചഞ്ചലമായ മനോഹരമായ സ്ഥിതിയിൽ എത്തും.