ഏവം ഗച്ഛതി കാലേ വൈ സുശിലോ നാമതോ ഗുണൈഃ । ദാരിദ്ര്യാര്തോ ദ്വിജം ശാന്തം പപ്രച്ഛാതിബുഭുക്ഷിതഃ
ഇങ്ങനെ കാലം കടന്നപ്പോൾ, ഗുണങ്ങൾകൊണ്ടു പ്രശസ്തനായ സുഷീലൻ എന്നൊരു ദാരിദ്ര്യപീഡിതനും അത്യന്തം വിശപ്പുള്ളവനും, ശാന്തനായ ഒരു ബ്രാഹ്മണനെ സമീപിച്ചു ചോദിച്ചു.
സുശീല ഉവാച ഭോ ഭൂദേവ കൃപാം കൃത്വാ വദസ്വാദ്യ മഹാമതേ । കഥം ദാരിദ്ര്യനാശഃ സ്യാദിതി മേ നിശ്ചയേന വൈ
സുഷീലൻ പറഞ്ഞു: 'ഭൂമിയിലെ ദേവനേ, ദയചെയ്ത് എനിക്ക് പറയൂ, മഹാമനസാ, എങ്ങനെ ദാരിദ്ര്യം മാറും എന്ന് ഞാൻ ഉറപ്പോടെ ചോദിക്കുന്നു.'
ധനൈഷണാ മേ നൈവാസ്തി ധനീ സ്യാമിതി മാനദ । കുടുമ്ബഭരണാര്ഥം വൈ പൃച്ഛാമി ത്വാം ദ്വിജോത്തമ
'എനിക്ക് സ്വർണ്ണം വേണമെന്നോ ധനികനാകണമെന്നോ ആഗ്രഹമില്ല, മാന്യനേ; കുടുംബം പോഷിക്കാൻ മാത്രം ഞാൻ ചോദിക്കുന്നു, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠനേ.'
പുത്രീ സുതസ്തു മേ ബാലോ ഭക്ഷാര്ഥീ രോദതേ ഭൃശമ് । താവന്മാത്രം ഗൃഹേ നാന്നം മുഷ്ടിമേകാം ദദാമ്യഹമ്
'എന്റെ മകളും ബാലനായ മകനും ഭക്ഷണം വേണമെന്ന് കരയുന്നു; വീട്ടിൽ ഒരു കയ്യിൽപോലും അരിയില്ല, അത്ര മാത്രം ഞാൻ കൊടുക്കുന്നു.'
വിസര്ജിതോ യതോ ഗേഹാദ്ഗതോ ബാലോ രുദന്മയാ । അതോ മേ ദഹ്യതേഽത്യര്ഥം കിം കരോമി ധനം വിനാ
'കരയുന്ന ബാലനെ ഞാൻ വീട്ടിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കേണ്ടി വന്നത് കൊണ്ടാണ് ഞാൻ ഇത്രയും വേദനിക്കുന്നത്; ധനം ഇല്ലാതെ ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യും?'
വിവാഹോഽസ്തി സുതായാ മേ നാസ്തി വിത്തം കരോമി കിമ് । ദശവര്ഷാധികായാസ്തു ദാനകാലോഽപി യാത്യലമ്
'എന്റെ മകളുടെ വിവാഹം നടക്കേണ്ടിയിരിക്കുന്നു, പക്ഷേ എനിക്ക് ധനം ഇല്ല—എന്ത് ചെയ്യും? അവൾ പത്ത് വയസ്സു കടന്നിരിക്കുന്നു, വിവാഹത്തിന് സമയവും കടന്നു പോകുന്നു.'
തേന ശോചാമി വിപ്രേന്ദ്ര സര്വജ്ഞോഽസി ദയാനിധേ । തപോ ദാനം വ്രതം കിഞ്ചിദ്ബ്രൂഹി മന്ത്രജപം തഥാ
'ഇതിനാലാണ് ഞാൻ ദുഃഖിക്കുന്നത്, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠനേ; നീ സകലവും അറിയുന്നവനും കരുണയുടെ സമുദ്രവുമാണ്. എനിക്ക് ഏതെങ്കിലും തപസ്സ്, ദാനം, വ്രതം, മന്ത്രജപം എന്നിവയിൽ ഒന്നെങ്കിലും പറയൂ.'
യേനാഹം പോഷ്യവര്ഗസ്യ കരോമി ദ്വിജ പോഷണമ് । താവന്മേ സ്യാദ്ധനപ്രാപ്തിര്നാധികം പ്രാര്ഥയേ കില
'എന്റെ ആശ്രിതരെ പോഷിക്കാൻ കഴിയുന്ന വിധം, ബ്രാഹ്മണനേ, എനിക്ക് അത്ര മാത്രം ധനം ലഭിക്കണം; അതിലധികം ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല.'
ത്വത്പ്രസാദാത്കുടുമ്ബം മേ സുഖിതം പ്രഭവേദിഹ । തത്കുരുഷ്വ മഹാഭാഗ ജ്ഞാനേന പരിചിന്ത്യ ച
നിന്റെ അനുഗ്രഹത്തോടെ എന്റെ കുടുംബം ഈ ലോകത്ത് സന്തോഷത്തോടെ വളരട്ടെ. അതിനായി, മഹാഭാഗേ, നീ മനസ്സിലാക്കി ജ്ഞാനപൂർവ്വം ഇതു ചെയ്യണം.
വ്യാസ ഉവാച ഇതി പൃഷ്ടസ്തഥാ തേന ബ്രാഹ്മണഃ സംശിതവ്രതഃ । ഉവാച പരമപ്രീതസ്തം വൈശ്യം നൃപസത്തമ
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: അങ്ങനെ അവനാൽ ചോദിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, വ്രതനിഷ്ഠനായ ബ്രാഹ്മണൻ അത്യന്തം സന്തോഷത്തോടെ ആ വൈശ്യനോട് പറഞ്ഞു, രാജാവേ.
വൈശ്യവര്യ കുരുഷ്വാദ്യ നവരാത്രവ്രതം ശുഭമ് । പൂജനം ഭഗവത്യാശ്ച ഹവനം ഭോജനം തഥാ
പ്രശസ്തനായ വൈശ്യനേ, ഇന്ന് നീ നവരാത്രി വ്രതം ആരംഭിച്ചാൽ നല്ലത്. അതോടൊപ്പം ഭഗവതിയെ ഭക്തിയോടെ പൂജിക്കുകയും, ഹോമം നടത്തുകയും, അന്നദാനം ചെയ്യുകയും ചെയ്യണം.
വേദപാരായണം ശക്തിജപഹോമാദികം തഥാ । കുരുഷ്വാദ്യ യഥാശക്തി തവ കാര്യം ഭവിഷ്യതി
വേദങ്ങൾ വായിക്കുകയും, ശക്തി മന്ത്രങ്ങൾ ജപിക്കുകയും, ഹോമം നടത്തുകയും ചെയ്യുക. ഇന്ന് നിന്റെ ശേഷിയനുസരിച്ച് ഈ കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യണം.
ഏതസ്മാദപരം കിഞ്ചിദ്വ്രതം നാസ്തി ധരാതലേ । നവരാത്രാഭിധം വൈശ്യ പാവനം സുഖദം തഥാ
ഭൂമിയിൽ ഇതിനേക്കാൾ ഉത്തമമായ മറ്റൊരു വ്രതം ഇല്ല. നവരാത്രി എന്ന വ്രതം പാവനവും സന്തോഷം നൽകുന്നതുമാണ്, വൈശ്യ.
ജ്ഞാനദം മോക്ഷദം ചൈവ സുഖസന്താനവര്ധനമ് । ശത്രുനാശകരം കാമം നവരാത്രവ്രതം സദാ
നവരാത്രി വ്രതം ജ്ഞാനവും മോക്ഷവും നൽകുന്നു, സന്തോഷം തുടർന്നും വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു, ശത്രുക്കളെ നശിപ്പിക്കുന്നു.
രാജ്യഭ്രഷ്ടേന രാമേണ സീതാവിരഹിതേന ച । കിഷ്കിന്ധായാം വ്രതം ചൈതത്കൃതം ദുഃഖാതുരേണ വൈ
രാജ്യം നഷ്ടപ്പെട്ട് സീതയെ വിട്ട് ദുഃഖത്തിൽ ആയിരുന്ന രാമൻ കിഷ്കിന്ദയിൽ ഈ വ്രതം അനുഷ്ഠിച്ചു.
പ്രതപ്തേനാപി രാമേണ സീതാവിരഹവഹ്നിനാ । വിധിവത്പൂജിതാ ദേവീ നവരാത്രവ്രതേന വൈ
സീതയെ നഷ്ടപ്പെട്ട ദുഃഖത്തിൽ കത്തിയിരുന്ന രാമൻ, നിയമാനുസൃതമായി നവരാത്രി വ്രതം പാലിച്ച് ദേവിയെ ഭക്തിയോടെ പൂജിച്ചു.
തേന പ്രാപ്താഽഥ വൈദേഹീ കൃത്വാ സേതും മഹാര്ണവേ । ഹത്വാ മന്ദോദരീനാഥം കുമ്ഭകര്ണം മഹാബലമ്
അതിനാൽ രാമന് വൈദേഹിയെ തിരിച്ചു ലഭിച്ചു, മഹാസമുദ്രത്തിൽ പാലം പണിതു, മന്ദോദരിയുടെ ഭർത്താവിനെയും മഹാബലശാലിയായ കുംഭകർണ്ണനെയും സംഹരിച്ചു.
മേഘനാദം സുതം ഹത്വാ കൃത്വാ ഭൂപം ബിഭീഷണമ് । പശ്ചാദയോധ്യാമാഗത്യ പ്രാപ്തം രാജ്യമകണ്ടകമ്
മേഘനാദനെ സംഹരിച്ചു, ബിഭീഷണനെ രാജാവാക്കി, പിന്നീട് അയോധ്യയിലേക്ക് മടങ്ങി, കഷ്ടമില്ലാത്ത രാജ്യം നേടി.
നവരാത്രവ്രതസ്യാസ്യ പ്രഭാവേണ വിശാംവര । സുഖം ഭൂമിതലേ പ്രാപ്തം രാമേണാമിതതേജസാ
നവരാത്രി വ്രതത്തിന്റെ മഹത്വം കൊണ്ടാണ്, വിശാലതേജസ്സുള്ള രാമൻ ഭൂമിയിൽ സന്തോഷം നേടിയത്, മഹാരാജാവേ.
വ്യാസ ഉവാച ഇതി വിപ്രവചഃ ശ്രുത്വാ സ വൈശ്യസ്തം ദ്വിജം ഗുരുമ് । കൃത്വാ ജഗ്രാഹ സന്മന്ത്രം മായാബീജാഭിധം നൃപ
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: ബ്രാഹ്മണന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട വൈശ്യൻ അവനെ ഗുരുവായി സ്വീകരിച്ചു, മായാബീജമെന്ന മന്ത്രം അവനിൽ നിന്ന് നേടി, രാജാവേ.
ജജാപ പരയാ ഭക്ത്യാ നവരാത്രമതന്ദ്രിതഃ । നാനാവിധോപഹാരൈശ്ച പൂജയാമാസ സാദരമ്
പരമഭക്തിയോടെ, അവൻ നവരാത്രി ജപം ക്ഷീണമില്ലാതെ നടത്തി, വിവിധ ഉപഹാരങ്ങൾ അർപ്പിച്ച് ഭക്തിപൂർവ്വം ദേവിയെ പൂജിച്ചു.
നവസംവത്സരം ചൈവ മായാബീജപരായണഃ । നവമേ വത്സരാന്തേ തു മഹാഷ്ടമ്യാം മഹേശ്വരീ
ഒൻപത് വർഷം മുഴുവൻ മായാബീജത്തിൽ അർപ്പിതനായിരുന്നു. ഒൻപതാം വർഷം അവസാനം മഹാഅഷ്ടമിയന്നാൾ മഹാദേവി—
അര്ധരാത്രേ തു സഞ്ജാതേ പ്രത്യക്ഷം ദര്ശനം ദദൌ । നാനാവരപ്രദാനൈശ്ച കൃതകൃത്യഞ്ചകാര തമ്
അർദ്ധരാത്രിയിൽ ദേവി നേരിൽ പ്രത്യക്ഷമായി, വിവിധ വരങ്ങൾ നൽകി അവനെ പൂർണ്ണനാക്കി.
രാമചരിത്രവര്ണനമ് ജനമേജയ ഉവാച കഥം രാമേണ തച്ചീര്ണം വ്രതം ദേവ്യാഃ സുഖപ്രദമ് । രാജ്യഭ്രഷ്ടഃ കഥം സോഽഥ കഥം സീതാ ഹൃതാ പുനഃ
രാമന്റെ കഥയുടെ വിവരണം. ജനമേജയൻ ചോദിച്ചു: രാമൻ ദേവിയുടെ ആ സന്തോഷം നൽകുന്ന വ്രതം എങ്ങനെ അനുഷ്ഠിച്ചു? അവൻ എങ്ങനെ രാജ്യം നഷ്ടപ്പെട്ടു? സീതയെ എങ്ങനെ അപഹരിക്കപ്പെട്ടു, പിന്നെ എങ്ങനെ തിരിച്ചു ലഭിച്ചു?
വ്യാസ ഉവാച രാജാ ദശരഥഃ ശ്രീമാനയോധ്യാധിപതിഃ പുരാ । സൂര്യവംശധരശ്ചാസീദ്ദേവബ്രാഹ്മണപൂജകഃ
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: പുരാതനകാലത്ത്, അയോധ്യയുടെ മഹാരാജാവായ ദശരഥൻ, സൂര്യവംശത്തിൽ ജനിച്ചവനും, ദേവന്മാരെയും ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും ആരാധിക്കുന്നവനുമായിരുന്നു.
ചത്വാരോ ജജ്ഞിരേ തസ്യ പുത്രാ ലോകേഷു വിശ്രുതാഃ । രാമലക്ഷ്മണശത്രുഘ്നാ ഭരതശ്ചേതി നാമതഃ
അവനു നാലു പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു, ലോകത്തിൽ പ്രശസ്തരായ രാമൻ, ലക്ഷ്മണൻ, ശത്രുഘ്നൻ, ഭരതൻ എന്നിങ്ങനെ പേരുകൾ ഉള്ളവർ.
രാജ്ഞഃ പ്രിയകരാഃ സര്വേ സദൃശാ ഗുണരൂപതഃ । കൌസല്യായാഃ സുതോ രാമഃ കൈകേയ്യാ ഭരതഃ സ്മൃതഃ
രാജാവിന് എല്ലാവരും പ്രിയങ്കരരായിരുന്നു, ഗുണത്തിലും രൂപത്തിലും ഒരുപോലെയായിരുന്നു. കൗസല്യയുടെ മകനായ രാമനും കൈകേയിയുടെ മകനായ ഭരതനും അങ്ങനെ അറിയപ്പെടുന്നു.
സുമിത്രാതനയൌ ജാതൌ യമലൌ ദ്വൌ മനോഹരൌ । തേ ജാതാ വൈ കിശോരാശ്ച ധനുര്ബാണധരാഃ കില
സുമിത്രയുടെ ഇരട്ടമക്കളായ മനോഹരരായ ഇരുവരും ജനിച്ചു. അവര് ബാല്യത്തില് തന്നെ വില്ലും അമ്പും കൈവശം വഹിച്ച് വളര്ന്നു.
സൂനവഃ കൃതസംസ്കാരാ ഭൂപതേഃ സുഖവര്ധകാഃ । കൌശികേന തദാഽഽഗത്യ പ്രാര്ഥിതോ രഘുനന്ദനഃ
രാജാവിന്റെ പുത്രന്മാര് നല്ല രീതിയില് പഠിച്ചവരും രാജാവിന്റെ സന്തോഷം വര്ദ്ധിപ്പിച്ചവരുമായിരുന്നു. അപ്പോള് കൌശികന് എത്തിയപ്പോള് രഘുനന്ദനനെ അപേക്ഷിച്ചു.
രാഘവം മഖരക്ഷാര്ഥം സൂനും ഷോഡശവാര്ഷികമ് । തസ്മൈ സോഽയം ദദൌ രാമം കൌശികായ സലക്ഷ്മണമ്
യാഗം സംരക്ഷിക്കാനായി പതിനാറു വയസ്സുള്ള തന്റെ മകനായ രാമനെയും ലക്ഷ്മണനെയും കൂടി കൌശികന് നല്കി.