വിഖ്യാതാ സാ ബഭൂവാഥ ദുര്ഗാദേവീ ധരാതലേ । ദേശേ ദേശേ മഹാരാജ തസ്യാ ഭക്തിര്വ്യവര്ധത
അപ്പോൾ ദുർഗാദേവി ഭൂമിയിൽ പ്രസിദ്ധയായി; രാജാവേ, ഓരോ പ്രദേശത്തും അവളുടെ ഭക്തി വളർന്നു.
സര്വത്ര ഭാരതേ ലോകേ സര്വവര്ണേഷു സര്വഥാ । ഭജനീയാ ഭവാനീ തു സര്വേഷാമഭവത്തദാ
ഭാരതഭൂമിയിലെ എല്ലാവരും, ഏതു വർണ്ണക്കാരായാലും, എല്ലായിടത്തും ഭവാനിയെ ആരാധിക്കേണ്ടതായിത്തീർന്നു.
ശക്തിഭക്തിരതാഃ സര്വേ മാനിനശ്ചാഭവന്നൃപ । ആഗമോക്തൈരഥ സ്തോത്രൈര്ജപധ്യാനപരായണാഃ
എല്ലാവരും ശക്തിഭക്തിയിൽ ആസ്വാദിച്ചു, രാജാവേ; അവർ ആഗമങ്ങളിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നതുപോലെ സ്തോത്രവും ജപവും ധ്യാനവും ചെയ്തുകൊണ്ടിരുന്നു.
നവരാത്രേഷു സര്വേഷു ചക്രുഃ സര്വേ വിധാനതഃ । അര്ചനം ഹവനം യാഗം ദേവ്യാ ഭക്തിപരാ ജനാഃ
എല്ലാ നവരാത്രികളിലും ഭക്തിപരരായ ജനങ്ങൾ ശരിയായ രീതിയിൽ ദേവിയെ അർച്ചനയും ഹവനും യാഗവും നടത്തി.
കുമാരീപൂജാവര്ണനമ് ജനമേജയ ഉവാച നവരാത്രേ തു സമ്പ്രാപ്തേ കിം കര്തവ്യം ദ്വിജോത്തമ । വിധാനം വിധിവദ്ബ്രൂഹി ശരത്കാലേ വിശേഷതഃ
ജനമേജയൻ ചോദിച്ചു: നവരാത്രി വന്നാൽ എന്താണ് ചെയ്യേണ്ടത്, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനേ? പ്രത്യേകിച്ച് ശരത്കാലത്ത്, ശരിയായ വിധി പറഞ്ഞുതരൂ.
കിം ഫലം ഖലു കസ്തത്ര വിധിഃ കാര്യോ മഹാമതേ । ഏതദ്വിസ്തരതോ ബ്രൂഹി കൃപയാ ദ്വിജസത്തമ
അത് ചെയ്താൽ എന്ത് ഫലമുണ്ട്, എന്താണ് ചെയ്യേണ്ട വിധി, ആരാണ് ചെയ്യേണ്ടത്, മഹാമനസേ? ദയവായി ഇതെല്ലാം വിശദമായി പറഞ്ഞുതരൂ, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനേ.
വ്യാസ ഉവാച ശൃണു രാജന്പ്രവക്ഷ്യാമി നവരാത്രവ്രതം ശുഭമ് । ശരത്കാലേ വിശേഷേണ കര്തവ്യം വിധിപൂര്വകമ്
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, കേൾക്കൂ, ഞാൻ നവരാത്രിവ്രതത്തിന്റെ ശുഭമായ വിധി പറയാം; പ്രത്യേകിച്ച് ശരത്കാലത്ത് ഇത് ശരിയായ രീതിയിൽ ചെയ്യണം.
വസന്തേ ച പ്രകര്തവ്യം തഥൈവ പ്രേമപൂര്വകമ് । ദ്വാവൃതൂ യമദംഷ്ട്രാഖ്യൌ നൂനം സര്വജനേഷു വൈ
വസന്തകാലത്തും അതേ ഭക്തിയോടെ ചെയ്യണം; ഈ രണ്ടു കാലങ്ങളും യമന്റെ പല്ലുകൾപോലെയാണ്, എല്ലാവർക്കും ദുഷ്കരമായിരിക്കുന്നു.
ശരദ്വസന്തനാമാനൌ ദുര്ഗമൌ പ്രാണിനാമിഹ । തസ്മാദ്യത്നാദിദം കാര്യം സര്വത്ര ശുഭമിച്ഛതാ
ശരതും വസന്തവും എന്നിങ്ങനെ പേരുള്ള ഈ രണ്ടു കാലങ്ങൾ ജീവികൾക്ക് ദുഷ്കരമാണ്; അതുകൊണ്ട് ശുഭം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ ഈ വ്രതം ശ്രദ്ധയോടെ ചെയ്യണം.
ദ്വാവേവ സുമഹാഘോരാവൃതൂ രോഗകരൌ നൃണാമ് । വസന്തശരദാവേവ സര്വനാശകരാവുഭൌ
ഈ രണ്ടു കാലങ്ങൾ, ശരതും വസന്തവും, അത്യന്തം ഭയങ്കരവും രോഗം വിതയ്ക്കുന്നതുമാണ്; രണ്ടും നാശം വരുത്തുന്നവയാണ്.
തസ്മാത്തത്ര പ്രകര്തവ്യം ചണ്ഡികാപൂജനം ബുധൈഃ । ചൈത്രാശ്വിനേ ശുഭേ മാസേ ഭക്തിപൂര്വം നരാധിപ
അതുകൊണ്ട്, രാജാവേ, ചൈത്രവും ആശ്വിനവും എന്ന ഈ ശുഭമായ മാസങ്ങളിൽ ജ്ഞാനികൾ ഭക്തിപൂർവ്വം ചണ്ഡികാപൂജ നടത്തണം.
അമാവാസ്യാം ച സമ്പ്രാപ്യ സമ്ഭാരം കല്പയേച്ഛുഭമ് । ഹവിഷ്യം ചാശനം കാര്യമേകഭുക്തം തു തദ്ദിനേ
അമാവാസ്യ വന്നാൽ, ആവശ്യമുള്ള സാധനങ്ങൾ ശുഭമായി ഒരുക്കണം; ആ ദിവസം ഹവിഷ് ഭക്ഷണം മാത്രം ഒരു പ്രാവശ്യം കഴിക്കണം.
മണ്ഡപസ്തു പ്രകര്തവ്യഃ സമേ ദേശേ ശുഭേ സ്ഥലേ । ഹസ്തഷോഡശമാനേന സ്തമ്ഭധ്വജസമന്വിതഃ
സമമായ നല്ല നിലത്തും ശുഭമായ സ്ഥലത്തും പതിനാറു കൈ നീളത്തിൽ, തൂണുകളും കൊടിയും ഉള്ള ഒരു മണ്ടപം പണിയണം.
ഗൌരമൃദ്ഗോമയാഭ്യാം ച ലേപനം കാരയേത്തതഃ । തന്മധ്യേ വേദികാ ശുഭ്രാ കര്തവ്യാ ച സമാ സ്ഥിരാ
ശേഷം, നിലം വെളുത്ത മണ്ണും പശുവിന്റെ ചാണകവും ഉപയോഗിച്ച് പുരട്ടണം; അതിന്റെ നടുവിൽ വെളിച്ചവും ഉറപ്പുള്ളതുമായ ഒരു വേദി നിർമ്മിക്കണം.
ചതുര്ഹസ്താ ച ഹസ്തോച്ഛ്രാ പീഠാര്ഥം സ്ഥാനമുത്തമമ് । തോരണാനി വിചിത്രാണി വിതാനഞ്ച പ്രകല്പയേത്
നാലു കൈ നീളവും കൈ ഉയരവുമുള്ള വേദി, ഇരിപ്പിടമായി ഏറ്റവും ഉത്തമം; അതിനൊപ്പം മനോഹരമായ തൊരണങ്ങളും പന്തലും ഒരുക്കണം.
രാത്രൌ ദ്വിജാനഥാമന്ത്ര്യ ദേവീതത്ത്വവിശാരദാന് । ആചാരനിരതാന്ദാന്താന്വേദവേദാങ്ഗപാരഗാന്
രാത്രിയിൽ, ദേവിയുടെ തത്വത്തിൽ നിപുണരും ആചാരനിഷ്ഠരും, ശാന്തരും വേദവും വേദാംഗങ്ങളും പഠിച്ച ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ക്ഷണിക്കണം.
പ്രതിപദ്ദിവസേ കാര്യം പ്രാതഃസ്നാനം വിധാനതഃ । നദ്യാം നദേ തഡാഗേ വാ വാപ്യാം കൂപേ ഗൃഹേഽഥവാ
പ്രതിപതിനാൾ രാവിലെ, നദിയിൽ, കുളത്തിൽ, തടാകത്തിൽ, കിണറ്റിൽ അല്ലെങ്കിൽ വീട്ടിൽ തന്നെ, നിയമപ്രകാരം സ്നാനം ചെയ്യണം.
പ്രാതര്നിത്യം പുരഃ കൃത്വാ ദ്വിജാനാം വരണം തതഃ । അര്ഘ്യപാദ്യാദികം സര്വം കര്തവ്യം മധുപൂര്വകമ്
രാവിലെ, ആദ്യം ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ആദരപൂർവ്വം ക്ഷണിച്ച്, അർഘ്യവും പാദ്യവും തുടങ്ങിയ എല്ലാ സാധനങ്ങളും തേൻ ചേർത്ത് സമർപ്പിക്കണം.
വസ്ത്രാലങ്കരണാദീനി ദേയാനി ച സ്വശക്തിതഃ । വിത്തശാഠ്യം ന കര്തവ്യം വിഭവേ സതി കര്ഹിചിത്
വസ്ത്രങ്ങളും അലങ്കാരങ്ങളും മറ്റും തങ്ങളുടെ ശേഷിയനുസരിച്ച് നൽകണം; സമ്പത്ത് ഉള്ളപ്പോൾ ഒരിക്കലും കഞ്ഞത്തനം കാണിക്കരുത്.
വിപ്രൈഃ സന്തോഷിതൈഃ കാര്യം സമ്പൂര്ണം സര്വഥാ ഭവേത് । നവ പഞ്ച ത്രയശ്ചൈകോ ദേവ്യാഃ പാഠേ ദ്വിജാഃ സ്മൃതാഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാർ സന്തോഷത്തോടെ ഇരിക്കുമ്പോൾ മാത്രമേ യജ്ഞം പൂർണ്ണമാകൂ; ദേവിയുടെ പാരായണത്തിന് ഒൻപത്, അഞ്ചു, മൂന്നു, അല്ലെങ്കിൽ ഒരാൾ പോലും മതിയെന്നു പറയുന്നു.
വരയേദ്ബ്രാഹ്മണം ശാന്തം പാരായണകൃതേ തദാ । സ്വസ്തിവാചനകം കാര്യം വേദമന്ത്രവിധാനതഃ
ആ സമയത്ത് സമാധാനമുള്ള ഒരു ബ്രാഹ്മണനെ പാരായണത്തിനായി തിരഞ്ഞെടുക്കണം; ശുഭപ്രവേശം വേദമന്ത്രങ്ങൾ പ്രകാരം നടത്തണം.
വേദ്യാം സിംഹാസനം സ്ഥാപ്യ ക്ഷൌമവസ്ത്രസമന്വിതമ് । തത്ര സ്ഥാപ്യാഽമ്ബികാ ദേവീ ചതുര്ഹസ്തായുധാന്വിതാ
വേദിയിൽ നല്ല വസ്ത്രം വിരിച്ച സിംഹാസനം സ്ഥാപിക്കണം; അതിൽ ആയുധങ്ങൾ കൈവശമുള്ള നാലു കൈകളോടുകൂടിയ അംബികാദേവിയുടെ പ്രതിമ സ്ഥാപിക്കണം.
രത്നഭൂഷണസംയുക്താ മുക്താഹാരവിരാജിതാ । ദിവ്യാമ്ബരധരാ സൌമ്യാ സര്വലക്ഷണസംയുതാ
അവളെ രത്നാഭരണങ്ങൾ അണിയിച്ച്, മുത്തുമാലയിൽ ഭാസ്വരമായി, ദിവ്യവസ്ത്രം ധരിച്ച്, സൗമ്യരൂപത്തിൽ, എല്ലാ ശുഭലക്ഷണങ്ങളോടും കൂടെ അലങ്കരിക്കണം.
ശംഖചക്രഗദാപദ്മധരാ സിംഹേ സ്ഥിതാ ശിവാ । അഷ്ടാദശഭുജാ വാഽപി പ്രതിഷ്ഠാപ്യാ സനാതനീ
ശംഖം, ചക്രം, ഗദ, താമര എന്നിവ കൈവശം വച്ചും, സിംഹത്തിൽ ഇരുന്നും, ശിവസ്വരൂപിയായും, അല്ലെങ്കിൽ പതിനെട്ടു കൈകളോടുകൂടിയ സനാതനിയായും പ്രതിഷ്ഠിക്കാം.
അര്ചാഭാവേ തഥാ യന്ത്രം നവാര്ണമന്ത്രസംയുതമ് । സ്ഥാപയേത്പീഠപൂജാര്ഥം കലശം തത്ര പാര്ശ്വതഃ
പ്രതിമ ഇല്ലാത്തപക്ഷം നവവർണ്ണമന്ത്രം എഴുതിയ യന്ത്രം പീഠപൂജയ്ക്കായി സ്ഥാപിക്കണം; അതിന്റെ പക്കൽ ഒരു കലശവും വയ്ക്കണം.
പഞ്ചപല്ലവസംയുക്തം വേദമന്ത്രൈഃ സുസംസ്കൃതമ് । സുതീര്ഥജലസമ്പൂര്ണം ഹേമരത്നൈഃ സമന്വിതമ്
അഞ്ചു തരം ഇലകളും ചേർത്ത്, വേദമന്ത്രങ്ങൾ കൊണ്ട് ശുദ്ധീകരിച്ച്, വിശുദ്ധജലം നിറച്ച്, പൊന്നും രത്നങ്ങളും അണിഞ്ഞ കലശം ഒരുക്കണം.
പാര്ശ്വേ പൂജാര്ഥസമ്ഭാരാന്പരികല്പ്യ സമന്തതഃ । ഗീതവാദിത്രനിര്ഘോഷാന്കാരയേന്മങ്ഗലായ വൈ
പൂജയ്ക്കുള്ള എല്ലാ സാമഗ്രികളും ചുറ്റും ക്രമീകരിക്കണം; മംഗളമായി പാട്ടും വാദ്യങ്ങളുടെയും ശബ്ദവും ഉണ്ടാകണം.
തിഥൌ ഹസ്താന്വിതായാം ച നന്ദായാം പൂജനം വരമ് । പ്രഥമേ ദിവസേ രാജന് വിധിവത്കാമദം നൃണാമ്
ഹസ്തയുക്തമായ നന്ദാ തിഥിയിൽ പൂജ ചെയ്യുന്നത് ഏറ്റവും ഉത്തമം; രാജാവേ, ആദ്യദിവസം വിധിപ്രകാരം ചെയ്താൽ എല്ലാ ഇഷ്ടങ്ങളും ലഭിക്കും.
നിയമം പ്രഥമം കൃത്വാ പശ്ചാത്പൂജാം സമാചരേത് । ഉപവാസേന നക്തേന ചൈകഭുക്തേന വാ പുനഃ
ആദ്യം വ്രതനിശ്ചയം ചെയ്ത്, പിന്നെ പൂജ നടത്തണം; ഉപവാസം, രാത്രിയിൽ ഭക്ഷണം, അല്ലെങ്കിൽ ഒരിക്കൽ മാത്രം ഭക്ഷണം എന്നിവയും ആചരിക്കാം.
കരിഷ്യാമി വ്രതം മാതര്നവരാത്രമനുത്തമമ് । സാഹായ്യം കുരു മേ ദേവി ജഗദമ്ബ മമാഖിലമ്
അമ്മേ, ഞാൻ നവരാത്രി എന്ന ഉത്തമവ്രതം ആചരിക്കും; ദേവി, ലോകമാതാവേ, എനിക്ക് എല്ലാ സഹായവും നൽകണമേ.