ഹവനം വിധിവത്കൃത്വാ പൂജയിത്വാഽഥ ദേവതാമ് । പ്രാസാദേ മതിമാന് ദേവ്യാഃ സ്ഥാപയാമാസ ഭൂമിപഃ
വിധിപ്രകാരം ഹവനം നടത്തി ദേവിയെ ആരാധിച്ച്, അതിനുശേഷം രാജാവ് ദേവിയെ കൊട്ടാരത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ചു.
ഉത്സവസ്തത്ര സംവൃത്തോ വാദിത്രാണാഞ്ച നിഃസ്വനൈഃ । ബ്രാഹ്മണാനാം വേദഘോഷൈര്ഗാനൈസ്തു വിധിധൈര്നൃപ
അവിടെ ഉത്സവം നടന്നു; വാദ്യങ്ങളുടെ ശബ്ദം, ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ വേദഘോഷം, ആചാരപ്രകാരം പാടുന്ന ഗാനങ്ങൾ എന്നിവയോടെ ആഹ്ലാദം നിറഞ്ഞിരുന്നു.
വ്യാസ ഉവാച പ്രതിഷ്ഠാപ്യ ശിവാം ദേവീം വിധിവദ്വേദവാദിഭിഃ । പൂജാം നാനാവിധാം രാജാ ചകാരാതിവിധാനതഃ
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: വേദപണ്ഡിതന്മാരാൽ ശിവദേവിയെ വിധിപ്രകാരം പ്രതിഷ്ഠിച്ച ശേഷം, രാജാവ് വിവിധവിധമായ ആരാധനകൾ അത്യന്തം ഭക്തിയോടെ നടത്തി.
കൃത്വാ പൂജാവിധിം രാജാ രാജ്യം പ്രാപ്യ സ്വപൈതൃകമ് । വിഖ്യാതശ്ചാമ്ബികാ ദേവീ കോസലേഷു ബഭൂവ ഹ
ആരാധനാവിധി നിർവ്വഹിച്ച്, രാജാവ് പിതാക്കന്മാരിൽ നിന്ന് ലഭിച്ച രാജ്യം കൈവരിച്ചു, കോസലദേശത്ത് അംബികാദേവിക്ക് പ്രസിദ്ധനായി.
രാജ്യം പ്രാപ്യ നൃപഃ സര്വം സാമന്തകനൃപാനഥ । വശേ ചക്രേഽതിധര്മിഷ്ഠാന്സദ്ധര്മവിജയീ നൃപഃ
രാജ്യം മുഴുവൻ സ്വന്തമാക്കിയ രാജാവ് എല്ലാ കീഴടങ്ങിയ രാജാക്കളെയും തന്റെ വശത്തിൽ ആക്കി, സദാചാരത്തിൽ വിജയിച്ചവനായി.
യഥാ രാമഃ സ്വരാജ്യേഽഭൂദ്ദിലീപസ്യ രഘുര്യഥാ । പ്രജാനാം വൈ സുഖം തദ്വന്മര്യാദാഽപി തഥാഽഭവത്
രാമൻ തന്റെ രാജ്യം ഭരിച്ചതുപോലെയും ദിലീപന്റെ രഘു രാജാവായിരുന്നതുപോലെയും, ജനങ്ങൾക്ക് സന്തോഷവും നല്ല ആചാരവും നിലനിന്നു.
ധര്മോ വര്ണാശ്രമാണാം ച ചതുഷ്പാദഭവത്തഥാ । നാധര്മേ രമതേ ചിത്തം കേഷാമപി മഹീതലേ
വർണാശ്രമധർമ്മം നാലു ഭാഗത്തും നിലനിന്നു; ഭൂമിയിൽ ആരുടെയും മനസ്സ് അധർമ്മത്തിലേക്ക് തിരിഞ്ഞില്ല.
ഗ്രാമേ ഗ്രാമേ ച പ്രാസാദാംശ്ചക്രുഃ സര്വേ ജനാധിപാഃ । ദേവ്യാഃ പൂജാ തദാ പ്രീത്യാ കോസലേഷു പ്രവര്തിതാ
ഓരോ ഗ്രാമത്തിലും എല്ലാ ഭരണാധികാരികളും ദേവിയുടെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ പണിതു; അപ്പോൾ കോസലദേശത്ത് ദേവി ആരാധന സന്തോഷത്തോടെ നടപ്പാക്കി.
സുബാഹുരപി കാശ്യാം തു ദുര്ഗായാഃ പ്രതിമാം ശുഭാമ് । കാരയിത്വാ ച പ്രാസാദം സ്ഥാപയാമാസ ഭക്തിതഃ
സുബാഹുവും കാശിയിൽ ദുർഗാദേവിയുടെ മനോഹരമായ പ്രതിമ ഉണ്ടാക്കി, ഭക്തിപൂർവ്വം ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ചു.
തത്ര തസ്യാ ജനാഃ സര്വേ പ്രേമഭക്തിപരായണാഃ । പൂജാം ചക്രുര്വിധാനേന യഥാ വിശ്വേശ്വരസ്യ ഹ
അവിടെ എല്ലാവരും പ്രേമഭക്തിയിൽ ഏർപ്പെട്ടു, വിശ്വേശ്വരനു ചെയ്യുന്നപോലെ തന്നെ ദേവിയെ വിധിപ്രകാരം ആരാധിച്ചു.
വിഖ്യാതാ സാ ബഭൂവാഥ ദുര്ഗാദേവീ ധരാതലേ । ദേശേ ദേശേ മഹാരാജ തസ്യാ ഭക്തിര്വ്യവര്ധത
അപ്പോൾ ദുർഗാദേവി ഭൂമിയിൽ പ്രസിദ്ധയായി; രാജാവേ, ഓരോ പ്രദേശത്തും അവളുടെ ഭക്തി വളർന്നു.
സര്വത്ര ഭാരതേ ലോകേ സര്വവര്ണേഷു സര്വഥാ । ഭജനീയാ ഭവാനീ തു സര്വേഷാമഭവത്തദാ
ഭാരതഭൂമിയിലെ എല്ലാവരും, ഏതു വർണ്ണക്കാരായാലും, എല്ലായിടത്തും ഭവാനിയെ ആരാധിക്കേണ്ടതായിത്തീർന്നു.
ശക്തിഭക്തിരതാഃ സര്വേ മാനിനശ്ചാഭവന്നൃപ । ആഗമോക്തൈരഥ സ്തോത്രൈര്ജപധ്യാനപരായണാഃ
എല്ലാവരും ശക്തിഭക്തിയിൽ ആസ്വാദിച്ചു, രാജാവേ; അവർ ആഗമങ്ങളിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നതുപോലെ സ്തോത്രവും ജപവും ധ്യാനവും ചെയ്തുകൊണ്ടിരുന്നു.
നവരാത്രേഷു സര്വേഷു ചക്രുഃ സര്വേ വിധാനതഃ । അര്ചനം ഹവനം യാഗം ദേവ്യാ ഭക്തിപരാ ജനാഃ
എല്ലാ നവരാത്രികളിലും ഭക്തിപരരായ ജനങ്ങൾ ശരിയായ രീതിയിൽ ദേവിയെ അർച്ചനയും ഹവനും യാഗവും നടത്തി.
കുമാരീപൂജാവര്ണനമ് ജനമേജയ ഉവാച നവരാത്രേ തു സമ്പ്രാപ്തേ കിം കര്തവ്യം ദ്വിജോത്തമ । വിധാനം വിധിവദ്ബ്രൂഹി ശരത്കാലേ വിശേഷതഃ
ജനമേജയൻ ചോദിച്ചു: നവരാത്രി വന്നാൽ എന്താണ് ചെയ്യേണ്ടത്, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനേ? പ്രത്യേകിച്ച് ശരത്കാലത്ത്, ശരിയായ വിധി പറഞ്ഞുതരൂ.
കിം ഫലം ഖലു കസ്തത്ര വിധിഃ കാര്യോ മഹാമതേ । ഏതദ്വിസ്തരതോ ബ്രൂഹി കൃപയാ ദ്വിജസത്തമ
അത് ചെയ്താൽ എന്ത് ഫലമുണ്ട്, എന്താണ് ചെയ്യേണ്ട വിധി, ആരാണ് ചെയ്യേണ്ടത്, മഹാമനസേ? ദയവായി ഇതെല്ലാം വിശദമായി പറഞ്ഞുതരൂ, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനേ.
വ്യാസ ഉവാച ശൃണു രാജന്പ്രവക്ഷ്യാമി നവരാത്രവ്രതം ശുഭമ് । ശരത്കാലേ വിശേഷേണ കര്തവ്യം വിധിപൂര്വകമ്
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, കേൾക്കൂ, ഞാൻ നവരാത്രിവ്രതത്തിന്റെ ശുഭമായ വിധി പറയാം; പ്രത്യേകിച്ച് ശരത്കാലത്ത് ഇത് ശരിയായ രീതിയിൽ ചെയ്യണം.
വസന്തേ ച പ്രകര്തവ്യം തഥൈവ പ്രേമപൂര്വകമ് । ദ്വാവൃതൂ യമദംഷ്ട്രാഖ്യൌ നൂനം സര്വജനേഷു വൈ
വസന്തകാലത്തും അതേ ഭക്തിയോടെ ചെയ്യണം; ഈ രണ്ടു കാലങ്ങളും യമന്റെ പല്ലുകൾപോലെയാണ്, എല്ലാവർക്കും ദുഷ്കരമായിരിക്കുന്നു.
ശരദ്വസന്തനാമാനൌ ദുര്ഗമൌ പ്രാണിനാമിഹ । തസ്മാദ്യത്നാദിദം കാര്യം സര്വത്ര ശുഭമിച്ഛതാ
ശരതും വസന്തവും എന്നിങ്ങനെ പേരുള്ള ഈ രണ്ടു കാലങ്ങൾ ജീവികൾക്ക് ദുഷ്കരമാണ്; അതുകൊണ്ട് ശുഭം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ ഈ വ്രതം ശ്രദ്ധയോടെ ചെയ്യണം.
ദ്വാവേവ സുമഹാഘോരാവൃതൂ രോഗകരൌ നൃണാമ് । വസന്തശരദാവേവ സര്വനാശകരാവുഭൌ
ഈ രണ്ടു കാലങ്ങൾ, ശരതും വസന്തവും, അത്യന്തം ഭയങ്കരവും രോഗം വിതയ്ക്കുന്നതുമാണ്; രണ്ടും നാശം വരുത്തുന്നവയാണ്.
തസ്മാത്തത്ര പ്രകര്തവ്യം ചണ്ഡികാപൂജനം ബുധൈഃ । ചൈത്രാശ്വിനേ ശുഭേ മാസേ ഭക്തിപൂര്വം നരാധിപ
അതുകൊണ്ട്, രാജാവേ, ചൈത്രവും ആശ്വിനവും എന്ന ഈ ശുഭമായ മാസങ്ങളിൽ ജ്ഞാനികൾ ഭക്തിപൂർവ്വം ചണ്ഡികാപൂജ നടത്തണം.
അമാവാസ്യാം ച സമ്പ്രാപ്യ സമ്ഭാരം കല്പയേച്ഛുഭമ് । ഹവിഷ്യം ചാശനം കാര്യമേകഭുക്തം തു തദ്ദിനേ
അമാവാസ്യ വന്നാൽ, ആവശ്യമുള്ള സാധനങ്ങൾ ശുഭമായി ഒരുക്കണം; ആ ദിവസം ഹവിഷ് ഭക്ഷണം മാത്രം ഒരു പ്രാവശ്യം കഴിക്കണം.
മണ്ഡപസ്തു പ്രകര്തവ്യഃ സമേ ദേശേ ശുഭേ സ്ഥലേ । ഹസ്തഷോഡശമാനേന സ്തമ്ഭധ്വജസമന്വിതഃ
സമമായ നല്ല നിലത്തും ശുഭമായ സ്ഥലത്തും പതിനാറു കൈ നീളത്തിൽ, തൂണുകളും കൊടിയും ഉള്ള ഒരു മണ്ടപം പണിയണം.
ഗൌരമൃദ്ഗോമയാഭ്യാം ച ലേപനം കാരയേത്തതഃ । തന്മധ്യേ വേദികാ ശുഭ്രാ കര്തവ്യാ ച സമാ സ്ഥിരാ
ശേഷം, നിലം വെളുത്ത മണ്ണും പശുവിന്റെ ചാണകവും ഉപയോഗിച്ച് പുരട്ടണം; അതിന്റെ നടുവിൽ വെളിച്ചവും ഉറപ്പുള്ളതുമായ ഒരു വേദി നിർമ്മിക്കണം.
ചതുര്ഹസ്താ ച ഹസ്തോച്ഛ്രാ പീഠാര്ഥം സ്ഥാനമുത്തമമ് । തോരണാനി വിചിത്രാണി വിതാനഞ്ച പ്രകല്പയേത്
നാലു കൈ നീളവും കൈ ഉയരവുമുള്ള വേദി, ഇരിപ്പിടമായി ഏറ്റവും ഉത്തമം; അതിനൊപ്പം മനോഹരമായ തൊരണങ്ങളും പന്തലും ഒരുക്കണം.
രാത്രൌ ദ്വിജാനഥാമന്ത്ര്യ ദേവീതത്ത്വവിശാരദാന് । ആചാരനിരതാന്ദാന്താന്വേദവേദാങ്ഗപാരഗാന്
രാത്രിയിൽ, ദേവിയുടെ തത്വത്തിൽ നിപുണരും ആചാരനിഷ്ഠരും, ശാന്തരും വേദവും വേദാംഗങ്ങളും പഠിച്ച ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ക്ഷണിക്കണം.
പ്രതിപദ്ദിവസേ കാര്യം പ്രാതഃസ്നാനം വിധാനതഃ । നദ്യാം നദേ തഡാഗേ വാ വാപ്യാം കൂപേ ഗൃഹേഽഥവാ
പ്രതിപതിനാൾ രാവിലെ, നദിയിൽ, കുളത്തിൽ, തടാകത്തിൽ, കിണറ്റിൽ അല്ലെങ്കിൽ വീട്ടിൽ തന്നെ, നിയമപ്രകാരം സ്നാനം ചെയ്യണം.
പ്രാതര്നിത്യം പുരഃ കൃത്വാ ദ്വിജാനാം വരണം തതഃ । അര്ഘ്യപാദ്യാദികം സര്വം കര്തവ്യം മധുപൂര്വകമ്
രാവിലെ, ആദ്യം ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ആദരപൂർവ്വം ക്ഷണിച്ച്, അർഘ്യവും പാദ്യവും തുടങ്ങിയ എല്ലാ സാധനങ്ങളും തേൻ ചേർത്ത് സമർപ്പിക്കണം.
വസ്ത്രാലങ്കരണാദീനി ദേയാനി ച സ്വശക്തിതഃ । വിത്തശാഠ്യം ന കര്തവ്യം വിഭവേ സതി കര്ഹിചിത്
വസ്ത്രങ്ങളും അലങ്കാരങ്ങളും മറ്റും തങ്ങളുടെ ശേഷിയനുസരിച്ച് നൽകണം; സമ്പത്ത് ഉള്ളപ്പോൾ ഒരിക്കലും കഞ്ഞത്തനം കാണിക്കരുത്.
വിപ്രൈഃ സന്തോഷിതൈഃ കാര്യം സമ്പൂര്ണം സര്വഥാ ഭവേത് । നവ പഞ്ച ത്രയശ്ചൈകോ ദേവ്യാഃ പാഠേ ദ്വിജാഃ സ്മൃതാഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാർ സന്തോഷത്തോടെ ഇരിക്കുമ്പോൾ മാത്രമേ യജ്ഞം പൂർണ്ണമാകൂ; ദേവിയുടെ പാരായണത്തിന് ഒൻപത്, അഞ്ചു, മൂന്നു, അല്ലെങ്കിൽ ഒരാൾ പോലും മതിയെന്നു പറയുന്നു.