ദര്ശനാത്സദൃശം കിഞ്ചിത്ത്രിഷു ലോകേഷു നാസ്തി മേ । കം വരം ദേവി യാചേഽഹം കൃതാര്ഥോഽസ്മി ധരാതലേ
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും അമ്മേ, നിന്റെ ദർശനത്തിന് തുല്യമായത് ഒന്നുമില്ല. ഞാൻ ഈ ഭൂമിയിൽ സഫലനായി. ഇനി ഞാൻ എന്ത് വരം ചോദിക്കണം?
ഏതദിച്ഛാമ്യഹം മാതര്യാചിതും വാഞ്ഛിതം വരമ് । തവ ഭക്തിഃ സദാ മേഽസ്തു നിശ്ചലാ ഹ്യനപായിനീ
അമ്മേ, ഞാൻ ഒരേയൊരു വരം ആഗ്രഹിക്കുന്നു — എപ്പോഴും നീയിലേക്കുള്ള അചഞ്ചലമായ, ഒരിക്കലും ക്ഷയിക്കാത്ത ഭക്തി എനിക്ക് ഉണ്ടാകട്ടെ.
നഗരേഽത്ര ത്വയാ മാതഃ സ്ഥാതവ്യം മമ സര്വദാ । ദുര്ഗാദേവീതി നാമ്നാ വൈ ത്വം ശക്തിരിഹ സംസ്ഥിതാ
ഈ നഗരത്തിൽ, അമ്മേ, നീ എപ്പോഴും എന്റെ خاطرത്തിന്നായി നിലകൊള്ളണം. ഇവിടെ ദുർഗാദേവിയെന്ന പേരിൽ ശക്തിയായി നീ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
രക്ഷാ ത്വയാ ച കര്തവ്യാ സര്വദാ നഗരസ്യ ഹ । യഥാ സുദര്ശനസ്ത്രാതോ രിപുസംഘാദനാമയഃ
അമ്മേ, നീ ഈ നഗരത്തെ എപ്പോഴും കാത്തുകൊള്ളണം, സുദർശനനെ ശത്രുക്കളിൽ നിന്നും ദുരിതങ്ങളിൽ നിന്നും നീ രക്ഷിച്ചതുപോലെ.
തഥാഽത്ര രക്ഷാ കര്തവ്യാ വാരാണസ്യാസ്ത്വയാമ്ബികേ । യാവത്പുരീ ഭവേദ്ഭൂമൌ സുപ്രതിഷ്ഠാ സുസംസ്ഥിതാ
അങ്ങനെ തന്നെയാണ്, അംബികേ, ഭൂമിയിൽ ഈ നഗരം ഉറപ്പോടെ നിലനിൽക്കുന്നിടത്തോളം നീ വാരാണസിയെ കാത്തിരിക്കണം.
താവത്ത്വയാഽത്ര സ്ഥാതവ്യം ദുര്ഗേ ദേവി കൃപാനിധേ । വരോഽയം മമ തേ ദേയഃ കിമന്യത്പ്രാര്ഥയാമ്യഹമ്
അതിനാൽ, ദുർഗേ, കരുണാസാഗരിയായ അമ്മേ, ആ കാലം വരെയും നീ ഇവിടെ നിലകൊള്ളണം. ഈ വരം തന്നാൽ മതി, ഞാൻ മറ്റൊന്നും ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല.
വിവിധാന്സകലാന്കാമാന്ദേഹി മേ വിദ്വിഷോ ജഹി । അഭദ്രാണാം വിനാശഞ്ച കുരു ലോകസ്യ സര്വദാ
എന്റെ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നീ പൂരിപ്പിക്കണം, എന്റെ ശത്രുക്കളെ നീ നശിപ്പിക്കണം, ലോകത്തിലെ എല്ലാ ദുർഭാഗ്യങ്ങളും നീ എപ്പോഴും അകറ്റണം.
വ്യാസ ഉവാച ഇതി സമ്പ്രാര്ഥിതാ ദേവീ ദുര്ഗാ ദുര്ഗാര്തിനാശിനീ । തമുവാച നൃപം തത്ര സ്തുത്വാ വൈ സംസ്ഥിതം പുരഃ
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ അപേക്ഷിച്ചപ്പോൾ, ദുര്ഗാ — ദു:ഖങ്ങൾ അകറ്റുന്ന ദേവി — അവനെ സ്തുതിച്ചുകൊണ്ട് മുന്നിൽ നിന്ന രാജാവിനോടു സംസാരിച്ചു.
ദുര്ഗോവാച രാജന്സദാ നിവാസോ മേ മുക്തിപുര്യാം ഭവിഷ്യതി । രക്ഷാര്ഥം സര്വലോകാനാം യാവത്തിഷ്ഠതി മേദിനീ
ദുർഗാ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, ഭൂമി നിലനിൽക്കുന്നിടത്തോളം എല്ലാ ലോകങ്ങളുടെയും രക്ഷയ്ക്കായി മോക്ഷനഗരിയിൽ എപ്പോഴും ഞാൻ താമസിക്കും.
അഥോ സുദര്ശനസ്തത്ര സമാഗത്യ മുദാന്വിതഃ । പ്രണമ്യ പരയാ ഭക്ത്യാ തുഷ്ടാവ ജഗദമ്ബികാമ്
അപ്പോൾ സുദർശനൻ സന്തോഷത്തോടെ അവിടെ എത്തി, പരമഭക്തിയോടെ വന്ദിച്ചു, ലോകമാതാവിനെ സ്തുതിച്ചു.
അഹോ കൃപാ യേ കഥയാമ്യഹം കിം ത്രാതസ്ത്വയാ യത്കില ഭക്തിഹീനഃ । ഭക്താനുകമ്പീ സകലോ ജനോഽസ്തി വിമുക്തഭക്തേരവനം വ്രതം തേ
എന്ത് വലിയ കരുണയാണ്! ഞാൻ എന്ത് പറയാൻ കഴിയും? ഭക്തിയില്ലാത്ത എന്നെ പോലും നീ രക്ഷിച്ചു. ഭക്തന്മാരോടു നീ എപ്പോഴും ദയ കാണിക്കുന്നു; ഭക്തിയില്ലാത്തവർക്ക് കാടാണ് അവരുടെ വ്രതം.
ത്വം ദേവി സര്വം സൃജസി പ്രപഞ്ചം ശ്രുതം മയാ പാലയസി സ്വസൃഷ്ടമ് । ത്വമത്സി സംഹാരപരേ ച കാലേ ന തേഽത്ര ചിത്രം മമ രക്ഷണം വൈ
ദേവിയേ, ഈ സർവ്വപ്രപഞ്ചം നീ സൃഷ്ടിക്കുന്നു, ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ട്; സൃഷ്ടിച്ചതെല്ലാം നീ സംരക്ഷിക്കുന്നു. സംഹാരകാലത്ത് അതെല്ലാം നീ അകറ്റുന്നു. അതിനാൽ എന്നെ നീ രക്ഷിച്ചതിൽ അത്ഭുതമൊന്നുമില്ല.
കരോമി കിം തേ വദ ദേവി കാര്യം ക്വ വാ വ്രജാമീത്യനുമോദയാശു । കാര്യേ വിമൂഢോഽസ്മി തവാജ്ഞയാഽഹം ഗച്ഛാമി തിഷ്ഠേ വിഹരാമി മാതഃ
ദേവിയേ, ഞാൻ നിനക്ക് വേണ്ടി എന്ത് ചെയ്യണം, എവിടെ പോകണം എന്ന് പറയൂ. നീ അനുമതി നൽകിയാൽ ഞാൻ ഉടൻ പ്രവർത്തിക്കും. എന്റെ കടമയിൽ ഞാൻ ആശയക്കുഴപ്പത്തിലാണ്; അമ്മേ, നിന്റെ കല്പനപ്രകാരം ഞാൻ പോകും, നില്ക്കും, അല്ലെങ്കിൽ സഞ്ചരിക്കും.
വ്യാസ ഉവാച തം തഥാ ഭാഷമാണം തു ദേവീ പ്രാഹ ദയാന്വിതാ । ഗച്ഛായോധ്യാം മഹാഭാഗ കുരു രാജ്യം കുലോചിതമ്
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, കരുണയുള്ള ദേവി അവനോട് പറഞ്ഞു: ഭാഗ്യവാനായവനേ, നീ അയോധ്യയിലേക്ക് പോയി, നിന്റെ വംശത്തിന് യോജിച്ച രാജ്യം ഭരിക്കൂ.
സ്മരണീയാ സദാഽഹം തേ പൂജനീയാ പ്രയത്നതഃ । ശം വിധാസ്യാമ്യഹം നിത്യം രാജ്യം തേ നൃപസത്തമ
നീ എപ്പോഴും എന്നെ ഓർക്കണം, ശ്രദ്ധയോടെ പൂജിക്കണം; രാജാവേ, ഞാൻ നിന്റെ ക്ഷേമവും രാജ്യവും എപ്പോഴും ഉറപ്പാക്കും.
അഷ്ടമ്യാഞ്ച ചതുര്ദശ്യാം നവമ്യാഞ്ച വിശേഷതഃ । മമ പൂജാ പ്രകര്തവ്യാ ബലിദാനവിധാനതഃ
അഷ്ടമി, ചതുർദശി, പ്രത്യേകിച്ച് നവമി ദിവസങ്ങളിൽ, നിർദ്ദിഷ്ടമായ ബലികൾ അർപ്പിച്ച് എന്നെ പൂജിക്കണം.
അര്ചാ മദീയാ നഗരേ സ്ഥാപനീയാ ത്വയാഽനഘ । പൂജനീയാ പ്രയത്നേന ത്രികാലം ഭക്തിപൂര്വകമ്
നഗരത്തിൽ നീ എന്റെ വിഗ്രഹം സ്ഥാപിച്ച്, പാപരഹിതനായവനേ, ഭക്തിപൂർവ്വം, ഏറ്റവും ശ്രദ്ധയോടെ, ദിവസത്തിൽ മൂന്നു പ്രാവശ്യം പൂജിക്കണം.
ശരത്കാലേ മഹാപൂജാ കര്തവ്യാ മമ സര്വദാ । നവരാത്രവിധാനേന ഭക്തിഭാവയുതേന ച
ശരത്കാലത്ത്, നവരാത്രി ആചാരപ്രകാരം, ഭക്തിഭാവത്തോടെ എപ്പോഴും എന്റെ മഹാപൂജ നടത്തണം.
ചൈത്രേഽശ്വിനേ തഥാഽഽഷാഢേ മാഘേ കാര്യോ മഹോത്സവഃ । നവരാത്രേ മഹാരാജ പൂജാ കാര്യാ വിശേഷതഃ
ചൈത്രം, ആശ്വിനം, ആശാഢം, മാഘം എന്നീ മാസങ്ങളിൽ വലിയ ഉത്സവം നടത്തണം. പ്രത്യേകിച്ച് നവരാത്രിക്കാലത്ത്, മഹാരാജാവേ, ദേവിയെ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിക്കണം.
കൃഷ്ണപക്ഷേ ചതുര്ദശ്യാം മമ ഭക്തിസമന്വിതൈഃ । കര്തവ്യാ നൃപശാര്ദൂല തഥാഽഷ്ടമ്യാം സദാ ബുധൈഃ
കൃഷ്ണപക്ഷത്തിലെ പതിനാലാം തീയതിയിൽ, ഭക്തിയോടെ ദേവിയെ ആരാധിക്കണം, രാജാധിരാജാവേ. അതുപോലെ, പണ്ഡിതന്മാർ എപ്പോഴും അഷ്ടമിയിലും പൂജ നടത്തണം.
വ്യാസ ഉവാച ഇത്യുക്ത്വാന്തര്ഹിതാ ദേവീ ദുര്ഗാ ദുര്ഗാര്തിനാശിനീ । നതാ സുദര്ശനേനാഥ സ്തുതാ ച ബഹുവിസ്തരമ്
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, കഷ്ടങ്ങൾ നീക്കുന്ന ദുർഗാദേവി അദൃശ്യയായി. പിന്നെ, സുദർശനൻ അവളെ നമസ്കരിച്ചു, വളരെ ദൈർഘ്യമുള്ള സ്തുതികൾ അർപ്പിച്ചു.
അന്തര്ഹിതാം തു താം ദൃഷ്ട്വാ രാജാനഃ സര്വ ഏവ തേ । പ്രണേമുസ്തം സമാഗമ്യ യഥാ ശക്രം സുരാസ്തഥാ
അവളെ അദൃശ്യമായത് കണ്ടപ്പോൾ, എല്ലാ രാജാക്കളും ഒരുമിച്ച് ചേർന്ന് അവനെ ഇന്ദ്രനെ ദേവന്മാർ നമസ്കരിക്കുന്നതുപോലെ ആദരവോടെ നമസ്കരിച്ചു.
സുബാഹുരപി തം നത്വാ സ്ഥിതശ്ചാഗ്രേ മുദാന്വിതഃ । ഊചുഃ സര്വേ മഹീപാലാ അയോധ്യാധിപതിം തദാ
സുബാഹുവും അവനെ നമസ്കരിച്ചു സന്തോഷത്തോടെ മുന്നിൽ നിന്നു. അപ്പോൾ എല്ലാ രാജാക്കളും അയോധ്യയുടെ രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു.
ത്വമസ്മാകം പ്രഭുഃ ശാസ്താ സേവകാസ്തേ വയം സദാ । കുരു രാജ്യമയോധ്യായാം പാലയാസ്മാന്നൃപോത്തമ
നിങ്ങളാണ് ഞങ്ങളുടെ പ്രഭു, ഞങ്ങൾ എല്ലായ്പ്പോഴും നിങ്ങളുടെ സേവകരാണ്. മഹാരാജാവേ, അയോധ്യയിൽ രാജ്യം ഭരിച്ച് ഞങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കണം.
ത്വത്പ്രസാദാന്മഹാരാജ ദൃഷ്ടാ വിശ്വേശ്വരീ ശിവാ । ആദിശക്തിര്ഭവാനീ സാ ചതുര്വര്ഗഫലപ്രദാ
മഹാരാജാവേ, നിങ്ങളുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ ലോകത്തിന്റെ ഈശ്വരിയായ ശിവ, ആദിശക്തിയായ ഭവാനി, ധർമ്മാദി നാലു ലക്ഷ്യങ്ങളും നൽകുന്ന ദേവിയെ കാണാൻ സാധിച്ചു.
ധന്യസ്ത്വം കൃതകൃത്യോഽസി ബഹുപുണ്യോ ധരാതലേ । യസ്മാച്ച ത്വത്കൃതേ ദേവീ പ്രാദുര്ഭൂതാ സനാതനീ
നിങ്ങൾ ഭാഗ്യവാനാണ്, ജീവിതലക്ഷ്യം നേടിയവനാണ്, ഭൂമിയിൽ വലിയ പുണ്യവാനാണ്, കാരണം നിങ്ങളുടെ വേണ്ടി ശാശ്വതിയായ ദേവി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
ന ജാനീമോ വയം സര്വേ പ്രഭാവം നൃപസത്തമ । ചണ്ഡികായാസ്തമോയുക്താ മായയാ മോഹിതാഃ സദാ
നമുക്ക് എല്ലാവർക്കും ചണ്ഡികയുടെ ശക്തി അറിയില്ല, മഹാരാജാവേ. അവളുടെ മായയിൽ അകപ്പെട്ട്, അന്ധകാരത്തിൽ മുങ്ങിയവരാണ് നമ്മൾ.
ധനദാരസുതാനാം ച ചിന്തനേഽഭിരതാഃ സദാ । മഗ്നാ മഹാര്വണേ ഘോരേ കാമക്രോധഝഷാകുലേ
സമ്പത്ത്, ഭാര്യ, മക്കൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ച് ചിന്തിച്ചുകൊണ്ടു, ആഗ്രഹവും കോപവും നിറഞ്ഞ ഭയങ്കരമായ സമുദ്രത്തിൽ നമ്മൾ എല്ലാം മുങ്ങിയിരിക്കുന്നു.
പൃച്ഛാമസ്ത്വാം മഹാഭാഗ സര്വജ്ഞോഽസി മഹാമതേ । കേയം ശക്തിഃ കുതോ ജാതാ കിം പ്രഭാവാ വദസ്വ തത്
മഹാഭാഗവേ, നിങ്ങൾ എല്ലാം അറിയുന്നവനും മഹാമതിയുമാണ്. ഈ ശക്തി ആരാണ്, എവിടെ നിന്നാണ് ഉത്ഭവം, അവളുടെ ശക്തി എന്താണ്, ദയവായി ഞങ്ങൾക്ക് പറയൂ.
ഭവ ത്വം നൌശ്ച സംസാരേ സാധവോഽതി ദയാപരാഃ । തസ്മാന്നോ വദ കാകുത്സ്ഥ ദേവീമാഹാത്മ്യമുത്തമമ്
നല്ലവരെപ്പോലെ, ഈ ലോകത്തിൽ ഞങ്ങളോടു ദയയുള്ളവനാവൂ. അതിനാൽ, കാകുത്ഥസ്യ, ദേവിയുടെ പരമമായ മഹിമ ഞങ്ങൾക്ക് പറയൂ.