അദ്യൈവ തം നൃപകലങ്കധരഞ്ച ഹത്വാ ബാലം തഥൈവ കില തം ന വിവാഹയോഗ്യമ് । ഗൃഹ്ണീമ താം ശശികലാം നൃപതേശ്ച ലക്ഷ്മീം ലജ്ജാമവാപ്യ നിജസദ്മ കഥം വ്രജേമ
ഇന്നുതന്നെ ആ രാജാവിനെയും വിവാഹയോഗ്യമല്ലാത്ത ആ ബാലനെയും കൊല്ലാം; ശശികലയെ, രാജാവിന്റെ ഭാഗ്യത്തെ, പിടിച്ചെടുക്കാം. നമുക്ക് ലജ്ജ നഷ്ടപ്പെട്ടപ്പോൾ എങ്ങനെ വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങും?
ശൃണ്വന്തു തൂര്യനിനദാന്കില വാദ്യമാനാ- ഞ്ഛങ്ഖസ്വനാനഭിഭവന്തി മൃദങ്ഗശബ്ദാഃ । ഗീതധ്വനിം ച വിവിധം നിഗമസ്വനഞ്ച മന്യാമഹേ നൃപതിനാഽത്ര കൃതോ വിവാഹഃ
കേൾക്കൂ, സംഗീതോപകരണങ്ങളുടെ ശബ്ദം മുഴങ്ങുന്നു; ശംഖനാദം പോലും മൃദംഗത്തിന്റെ ശബ്ദം മൂടുന്നു. വിവിധ ഗാനങ്ങളും വേദമന്ത്രങ്ങളുടെയും ശബ്ദവും കേൾക്കുന്നു. രാജാവാണ് ഇവിടെ വിവാഹം നടത്തിയത് എന്ന് തോന്നുന്നു.
അസ്മാന്പ്രതാര്യ വചനൈര്വിധിവച്ചകാര വൈവാഹികേന വിധിനാ കരപീഡനം വൈ । കര്തവ്യമദ്യ കിമഹോ പ്രവിചിന്തയന്തു ഭൂപാഃ പരസ്പരമതിം ച സമര്ഥയന്തു
വാക്കുകൾകൊണ്ട് നമ്മെ വഞ്ചിച്ച്, ശരിയായ വിധിയിൽ കയ്യിടൽ ചടങ്ങ് നടത്തി. ഇനി എന്ത് ചെയ്യണം എന്ന് രാജാക്കന്മാർ ആലോചിച്ച് പരസ്പരം ഒത്തൊരുമയുണ്ടാക്കട്ടെ.
ഏവം വദത്സു നൃപതിഷ്വഥ കന്യാകായാഃ കൃത്വാ വിവാഹവിധിമപ്രതിമപ്രഭാവഃ । ഭൂപാന്നിമന്ത്രയിതുമാശു ജഗാമ രാജാ കാശീപതിഃ സ്വസുഹൃദൈഃ പ്രഥിതപ്രഭാവൈഃ
ഇങ്ങനെ രാജാക്കന്മാർ സംസാരിക്കുമ്പോൾ അതുല്യശക്തിയുള്ള കാശി രാജാവ് തന്റെ മകളുടെ വിവാഹകർമ്മങ്ങൾ നടത്തി, പ്രശസ്തരായ സുഹൃത്തുക്കളോടൊപ്പം രാജാക്കന്മാരെ ക്ഷണിക്കാൻ വേഗത്തിൽ പോയി.
ആഗച്ഛന്തം ച തം ദൃഷ്ട്വാ നൃപാഃ കാശീപതിം തദാ । നോചുഃ കിഞ്ചിദപി ക്രോധാന്മൌനമാധായ സംസ്ഥിതാഃ
ആ കാശി രാജാവ് അടുത്തുവരുന്നത് കണ്ട രാജാക്കന്മാർ ഒന്നും പറയാതെ, കോപം അടക്കി മൗനത്തിൽ നിന്നു.
സ ഗത്വാ പ്രണിപത്യാഹ കൃതാഞ്ജലിരഭാഷത । ആഗന്തവ്യം നൃപൈഃ സര്വൈര്ഭോജനാര്ഥം ഗൃഹേ മമ
അവൻ അവരോട് പോയി, കൈകൂപ്പി വന്ദനം ചെയ്ത് പറഞ്ഞു: 'എല്ലാ രാജാക്കന്മാരും എന്റെ വീട്ടിൽ വിരുന്നിന് വരണം.'
കന്യയാഽസൌ വൃതോ ഭൂപഃ കിം കരോമി ഹിതാഹിതമ് । ഭവദ്ഭിസ്തു ശുഭഃ കാര്യോ മഹാന്തോ ഹി ദയാലവഃ
ഈ രാജാവിനെ ആ പെൺകുട്ടി തിരഞ്ഞെടുത്തു; നല്ലതോ ചീത്തയോ എന്ത് ചെയ്യാൻ കഴിയൂ? നിങ്ങൾ എല്ലാവരും മഹാന്മാരും കരുണയുള്ളവരും ആണല്ലോ; നിങ്ങൾ ശരിയായത് ചെയ്യട്ടെ.
തന്നിശമ്യ വചസ്തസ്യ നൃപാഃ ക്രോധപരിപ്ലുതാഃ । പ്രത്യൂചുര്ഭുക്തമസ്മാഭിഃ സ്വഗൃഹം നൃപതേ വ്രജ
അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് രാജാക്കന്മാർ കോപത്തോടെ പറഞ്ഞു: 'നാം ഭക്ഷണം കഴിച്ചു; രാജാവേ, നീ വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങൂ.'
കുരു കാര്യാണ്യശേഷാണി യഥേഷ്ടം സുകൃതം കൃതമ് । നൃപാഃ സര്വേ പ്രയാന്ത്വദ്യ സ്വാനി സ്വാനി ഗൃഹാണി വൈ
നിനക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളതുപോലെ ശേഷിച്ച കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യൂ; ചെയ്യേണ്ടത് ചെയ്തുകഴിഞ്ഞു. ഇന്ന് എല്ലാ രാജാക്കന്മാരും സ്വന്തം വീടുകളിലേക്ക് മടങ്ങും.
സുബാഹുരപി തച്ഛ്രുത്വാ ജഗാമ ശങ്കിതോ ഗൃഹമ് । കിം കരിഷ്യന്തി സംവിഗ്നാഃ ക്രോധയുക്താ നൃപോത്തമാഃ
ഇത് കേട്ടശേഷം സുബാഹു ഭയത്തോടെയും ആശങ്കയോടെയും വീട്ടിലേക്ക് പോയി; ഈ കോപഭരിതരായ മഹാരാജാക്കന്മാർ എന്ത് ചെയ്യും എന്ന് അവൻ ആലോചിച്ചു.
ഗതേ തസ്മിന്മഹീപാലാശ്ചക്രുശ്ച സമയം പുനഃ । രുദ്ധ്വാ മാര്ഗം ഗ്രഹീഷ്യാമഃ കന്യാം ഹത്വാ സുദര്ശനമ്
അവൻ പോയശേഷം രാജാക്കന്മാർ വീണ്ടും ഒരു തീരുമാനമെടുത്തു: 'വഴി തടഞ്ഞ് പെൺകുട്ടിയെ പിടിച്ചെടുക്കാം, സുദർശനനെ കൊല്ലാം.'
കേചനോചുഃ കിമസ്മാകം ഹന്ത തേന നൃപേണ വൈ । ദൃഷ്ട്വാ തു കൌതുകം സര്വം ഗമിഷ്യാമോ യഥാഗതമ്
ചിലർ പറഞ്ഞു: 'ആ രാജാവിനോട് നമുക്ക് എന്ത് ബന്ധം? ഈ കാഴ്ചയൊക്കെ കണ്ടു, നാം വന്നപോലെ തന്നെ മടങ്ങാം.'
ഇത്യുക്ത്വാ തേ നൃപാഃ സര്വേ മാര്ഗമാക്രമ്യ സംസ്ഥിതാഃ । ചകാരോത്തരകാര്യാണി സുബാഹുഃ സ്വഗൃഹം ഗതഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് എല്ലാ രാജാക്കന്മാരും വഴി തടഞ്ഞ് നിന്നു; സുബാഹു വീട്ടിലേക്ക് പോയി ശേഷിച്ച കാര്യങ്ങൾ ചെയ്തു.
സുബാഹുകൃതദേവീസ്തുതിവര്ണനമ് വ്യാസ ഉവാച തസ്മൈ ഗൌരവഭോജ്യാനി വിധായ വിധിവത്തദാ । വാസരാണി ച ഷഡ്രാജാ ഭോജയാമാസ ഭക്തിതഃ
സുബാഹുവിന്റെ ദേവീസ്തുതിയുടെ വിവരണം വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: അവർക്കായി യോജിച്ചും ആദരപൂർവ്വം ഒരുക്കിയ ഭക്ഷണം ഒരുക്കി, ആറു ദിവസം രാജാവ് ഭക്തിയോടെ അവരെ വിരുന്ന് കഴിപ്പിച്ചു.
ഏവം വിവാഹകാര്യാണി കൃത്വാ സര്വാണി പാര്ഥിവഃ । പാരിബര്ഹം പ്രദത്വാഽഥ മന്ത്രയന്സചിവൈഃ സഹ
ഇങ്ങനെ എല്ലാ വിവാഹകാര്യങ്ങളും പൂർത്തിയാക്കി, രാജാവ് പാരിബർഹം നൽകി, മന്ത്രിമാരോടൊപ്പം ആലോചന നടത്തി.
ദൂതൈസ്തു കഥിതം ശ്രുത്വാ മാര്ഗസംരോധനം കൃതമ് । ബഭൂവ വിമനാ രാജാ സുബാഹുരമിതദ്യുതിഃ
ദൂതന്മാർ വഴി തടഞ്ഞതായി പറഞ്ഞപ്പോൾ, അതുല്യപ്രഭയുള്ള രാജാവ് സുബാഹു മനസ്സിൽ വിഷമിച്ചു.
സുദര്ശനസ്തദോവാച ശ്വശുരം സംശിതവ്രതഃ । അസ്മാന്വിസര്ജയാശു ത്വം ഗമിഷ്യാമോ ഹ്യശങ്കിതാഃ
സുദർശനൻ തന്റെ ശ്വശുരനോടു പറഞ്ഞു: 'നമ്മെ ഉടൻ വിട്ടയക്കൂ; ഞങ്ങൾ ഭയമില്ലാതെ പോകും.'
ഭാരദ്വാജാശ്രമം പുണ്य़ം ഗത്വാ തത്ര സമാഹിതാഃ । നിവാസായ വിചാരോ വൈ കര്തവ്യഃ സര്വഥാ നൃപ
ഭാരദ്വാജന്റെ പുണ്യമായ ആശ്രമത്തിൽ എത്തിച്ചേരുമ്പോൾ അവിടെ താമസിക്കാൻ നന്നായി ആലോചിക്കണം രാജാവേ.
നൃപേഭ്യശ്ച ന കര്തവ്യം ഭയം കിഞ്ചിത്ത്വയാഽനഘ । ജഗന്മാതാ ഭവാനീ മേ സാഹായ്യം വൈ കരിഷ്യതി
നിനക്ക് മറ്റേതെങ്കിലും രാജാവിനെ ഭയപ്പെടേണ്ടതില്ല, പാപമില്ലാത്തവളേ; ലോകമാതാവായ ഭവാനി എനിക്ക് സഹായം ചെയ്യും.
വ്യാസ ഉവാച തസ്യേതി മതമാജ്ഞായ ജാമാതുര്നുപസത്തമഃ । വിസസര്ജ ധനം ദത്വാ പ്രതസ്ഥേ സോഽപി സത്വരഃ
വ്യാസൻ പറയുന്നു: അത്തരം മനസ്സുറപ്പുള്ള മകനായ ജാമാതാവിന്റെ ആഗ്രഹം മനസ്സിലാക്കി, മഹാരാജാവ് അവനെ വിട്ടയച്ചു, ധനം നൽകി, താനും വേഗത്തിൽ പുറപ്പെട്ടു.
ബലേന മഹതാഽഽവിഷ്ടോ യയാവനു നൃപോത്തമഃ । സുദര്ശനോ വൃതസ്തത്ര ചചാല പഥി നിര്ഭയഃ
വലിയ സൈന്യത്തോടൊപ്പം രാജാവ് പുറപ്പെട്ടു; അവിടെ സുദർശനനും കൂട്ടുകാരോടൊപ്പം ഭയമില്ലാതെ യാത്ര തുടർന്നു.
രഥൈഃ പരിവൃതഃ ശൂരഃ സദാരോ രഥസംസ്ഥിതഃ । ഗച്ഛന്ദദര്ശ സൈന്യാനി നൃപാണാം രഘുനന്ദനഃ
വീരനായ സുദർശനൻ, ചക്രവാളങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, ഭാര്യയോടൊപ്പം രഥത്തിൽ ഇരുന്നു യാത്രചെയ്യുമ്പോൾ, രാജാക്കന്മാരുടെ സൈന്യങ്ങളെ കണ്ടു.
സുബാഹുരപി താന്വീക്ഷ്യ ചിന്താവിഷ്ടോ ബഭൂവ ഹ । വിധിവത്സ ശിവാം ചിത്തേ ജഗാമ ശരണം മുദാ
അവരെ കണ്ടപ്പോൾ സുബാഹു ഭയത്താൽ നിറഞ്ഞു; വിധിപ്രകാരം മനസ്സിൽ ശിവനിൽ സന്തോഷത്തോടെ ആശ്രയം തേടി.
ജജാപൈകാക്ഷരം മന്ത്രം കാമരാജമനുത്തമമ് । നിര്ഭയോ വീതശോകശ്ച പത്ന്യാ സഹ നവോഢയാ
അവൻ ഭയമില്ലാതെ, ദുഃഖം ഇല്ലാതെ, പുതുതായി വിവാഹം കഴിച്ച ഭാര്യയോടൊപ്പം, കാമദേവന്റെ അത്യുത്തമമായ ഏകാക്ഷരമന്ത്രം ജപിച്ചു.
തതഃ സര്വേ മഹീപാലാഃ കൃത്വാ കോലാഹലം തദാ । ഉത്ഥിതാഃ സൈന്യസംയുക്താ ഹന്തുകാമാസ്തു കന്യകാമ്
അപ്പോൾ എല്ലാ രാജാക്കന്മാരും വലിയ ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കി, സൈന്യങ്ങളുമായി എഴുന്നേറ്റ്, ആ കന്യയെ കൊല്ലാൻ ഉദ്ദേശിച്ചു.
കാശിരാജസ്തു താന്ദൃഷ്ട്വാ ഹന്തുകാമോ ബഭൂവ ഹ । നിവാരിതസ്തദാഽത്യര്ഥം രാഘവേണ ജിഗീഷതാ
കാശിരാജാവ് അവരെ കണ്ടപ്പോൾ കൊല്ലാൻ ആഗ്രഹിച്ചു; പക്ഷേ ജയിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച രാഘവൻ അവനെ ശക്തമായി തടഞ്ഞു.
തത്രാപി നേദുഃ ശംഖാശ്ച ഭേര്യശ്ചാനകദുന്ദുഭിഃ । സുബാഹോശ്ച നൃപാണാഞ്ച പരസ്പരജിഘാംസതാമ്
അവിടെ ശംഖും ഭേരിയും അനകദുണ്ടുഭിയും മുഴങ്ങി; സുബാഹുവും മറ്റു രാജാക്കന്മാരും പരസ്പരം നാശിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.
ശത്രുജിത്തു സുസംവൃത്തഃ സ്ഥിതസ്തത്ര ജിഘാംസയാ । യുധാജിത്തത്സഹായാര്ഥം സന്നദ്ധഃ പ്രബഭൂവ ഹ
ശത്രുജിത് നന്നായി തയ്യാറായി, അവിടെ കൊല്ലാനുള്ള ഉദ്ദേശത്തോടെ നിന്നു; യുദ്ധജിത് അവനെ സഹായിക്കാൻ ആയുധധാരി ആയി.
കേചിച്ച പ്രേക്ഷകാസ്തസ്യ സഹാനീകൈഃ സ്ഥിതാസ്തദാ । യുധാജിദഗ്രതോ ഗത്വാ സുദര്ശനമുപസ്ഥിതഃ
അപ്പോൾ ചിലർ സൈന്യങ്ങളോടൊപ്പം കാണാനായി നിന്നു; യുദ്ധജിത് മുന്നോട്ട് പോയി സുദർശനനെ സമീപിച്ചു.
ശത്രുജിത്തേന സഹിതോ ഹന്തും ഭ്രാതരമാനുജഃ । പരസ്പരം തേ ബാണൌഘൈസ്തതക്ഷുഃ ക്രോധമൂര്ഛിതാഃ
ചെറുഭ്രാതാവ് ശത്രുജിതിനൊപ്പം ചേർന്ന് സഹോദരനെ കൊല്ലാൻ ശ്രമിച്ചു; അവർ പരസ്പരം കോപത്തോടെ അമ്പുകൾ മഴപെയ്യിച്ചു.