നൈകഭാവാ യഥാ വേശ്യാ വൃഥാ പശ്യതി കാമുകമ് । തഥാഽഹം മണ്ഡപേ ഗത്വാ കുര്വേ വാരസ്ത്രിയാ കൃതമ്
വേശ്യക്ക് പലരോടും ഒരുപോലെയുള്ള മനസ്സുള്ളതുപോലെ, ഞാൻ മണ്ടപത്തിൽ ചെന്നാൽ വേശ്യ ചെയ്തതുപോലെ തന്നെ ആകും.
വൃദ്ധൈരേതൈഃ കൃതം ധര്മം ന കരിഷ്യാമി സാമ്പ്രതമ് । പത്നീവ്രതം തഥാ കാമം ചരിഷ്യേഽഹം ധൃതവ്രതാ
മുതിർന്നവർ സ്ഥാപിച്ച ഈ ആചാരം ഞാൻ ഇപ്പോൾ പിന്തുടരില്ല; ഞാൻ ഭർത്താവിനോടുള്ള വിശുദ്ധ വ്രതത്തിൽ ഉറച്ചിരിക്കുന്നു.
സാമാന്യാ പ്രഥമം ഗത്വാ കൃത്വാ സങ്കല്പിതം ബഹു । വൃണോതി ചൈകം തദ്വദ്വൈ വൃണോമി കഥമദ്യ വൈ
ആദ്യമായി പലരെയും കണ്ടു, പലതരം ആഗ്രഹങ്ങൾ മനസ്സിൽ വെച്ച്, ഒടുവിൽ ഒരാളെ തെരഞ്ഞെടുക്കുമ്പോൾ അവൾ പൊതുവായവളായി മാറുന്നു; അങ്ങനെ ഞാൻ ഇന്നെങ്ങനെ തെരഞ്ഞെടുക്കും?
സുദര്ശനോ മയാ പൂര്വം വൃതഃ സര്വാത്മനാ പിതഃ । തമൃതേ നാന്യഥാ കര്തുമിച്ഛാമി നൃപസത്തമ
അച്ഛാ, ഞാൻ എന്റെ ഹൃദയത്തിൽ മുഴുവനും സുദർശനനെ തന്നെ മുൻകൂട്ടി തെരഞ്ഞെടുക്കിയിരിക്കുന്നു; അവനെ ഒഴിവാക്കി വേറൊന്നും ചെയ്യാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല, രാജാക്കന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ.
വിവാഹവിധിനാ ദേഹി കന്യാദാനം ശുഭേ ദിനേ । സുദര്ശനായ നൃപതേ യദീച്ഛസി ശുഭം മമ
എന്റെ ക്ഷേമം നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, രാജാവേ, നല്ല ദിവസത്തിൽ എല്ലാ വിധികളും പാലിച്ച് സുദർശനനോടു എന്നെ വിവാഹം കഴിപ്പിച്ചു തരിക.
കന്യയാ സ്വപിതരം പ്രതി സുദര്ശനേന സഹ വിവാഹാര്ഥകഥനമ് വ്യാസ ഉവാച സുബാഹുരപി തച്ഛ്രുത്വാ യുക്തമുക്തം തയാ തദാ । ചിന്താവിഷ്ടോ ബഭൂവാശു കിം കര്തവ്യമതഃ പരമ്
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: അവളുടെ വാക്കുകൾ ശരിയാണെന്നും ഉചിതമാണെന്നും കേട്ടപ്പോൾ, സുബാഹു വലിയ ചിന്തയിൽ ആകി, ഇനി എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് മനസ്സിൽ ആലോചിച്ചു.
സങ്ഗതാഃ പൃഥിവീപാലാഃ സസൈന്യാഃ സപരിഗ്രഹാഃ । ഉപവിഷ്ടാശ്ച മഞ്ചേഷു യോദ്ധുകാമാ മഹാബലാഃ
രാജാക്കന്മാരും അവരുടെ സൈന്യങ്ങളും അനുചരന്മാരും ഒത്തുചേർന്ന്, ശക്തരായി, മഞ്ചങ്ങളിൽ ഇരുന്നു, യുദ്ധത്തിന് തയ്യാറായി കാത്തിരുന്നു.
യദി ബ്രവീമി താന്സര്വാന്സുതാ നായാതി സാമ്പ്രതമ് । തഥാപി കോപസംയുക്താ ഹന്യുര്മാ ദുഷ്ടബുദ്ധയഃ
എന്റെ മകൾ ഇപ്പോൾ വരില്ലെന്ന് ഞാൻ അവരോട് പറഞ്ഞാൽ, ആ ദുഷ്ടബുദ്ധിയുള്ളവർ കോപത്തോടെ എന്നെ കൊല്ലാൻ ശ്രമിക്കുമോ എന്ന ഭയം ഉണ്ടായി.
ന മേ സൈന്യബലം താദൃങ്ന ദുര്ഗബലമദ്ഭുതമ് । യേനാഹം നൃപതീന്സര്വാന് പ്രത്യാദേഷ്ടുമിഹോത്സഹേ
എനിക്ക് അത്ര വലിയ സൈന്യശക്തിയുമില്ല, അത്ഭുതകരമായ കോട്ടബലവും ഇല്ല. ഇതുകൊണ്ട് ഇവിടെ ഉള്ള രാജാക്കന്മാരെ എതിര്ക്കാന് എനിക്ക് ധൈര്യമില്ല.
സുദര്ശനസ്തഥൈകാകീ ഹ്യസഹായോഽധനഃ ശിശുഃ । കിം കര്തവ്യം നിമഗ്നോഽഹം സര്വഥാ ദുഃഖസാഗരേ
സുദര്ശനന് ഒറ്റക്കാണ്, കൂട്ടുകാരുമില്ല, സമ്പത്തുമില്ല, ഇനിയും കുട്ടിയാണ്. എന്ത് ചെയ്യാന് കഴിയുമെന്നറിയില്ല; ഞാന് പൂര്ണമായും ദു:ഖസമുദ്രത്തില് മുങ്ങിയിരിക്കുന്നു.
ഇതി ചിന്താപരോ രാജാ ജഗാമ നൃപസന്നിധൌ । പ്രണമ്യ താനുവാചാഥ പ്രശ്രയാവനതോ നൃപഃ
ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ചുകൊണ്ട് രാജാവ് രാജസഭയിലേക്കു പോയി. അവരെ നമസ്കരിച്ച്, വിനയത്തോടെ തല താഴ്ത്തി സംസാരിച്ചു.
കിം കര്തവ്യം നൃപാഃ കാമം നൈതി മേ മണ്ഡപേ സുതാ । ബഹുശഃ പ്രേര്യമാണാഽപി സാ മാത്രാഽപി മയാഽപി ച
രാജാക്കന്മാരേ, എന്ത് ചെയ്യണം? എന്റെ മകള് പലതവണ അമ്മയും ഞാനും പറഞ്ഞിട്ടും മണ്ഡപത്തിലേക്ക് വരുന്നില്ല.
മൂര്ഘ്നാ പതാമി പാദേഷു രാജ്ഞാം ദാസോഽസ്മി സാമ്പ്രതമ് । പൂജാദികം ഗൃഹീത്വാഽദ്യ വ്രജന്തു സദനാനി വഃ
ഞാന് തലകൂന്തി നിങ്ങളുടെയെല്ലാം കാലുകളില് വീഴുന്നു; ഇപ്പോള് ഞാന് നിങ്ങളുടേത് ദാസനാണ്. ആദരവും സമ്മാനങ്ങളും സ്വീകരിച്ച് ഇന്ന് നിങ്ങളുടെ വീടുകളിലേക്ക് മടങ്ങൂ.
ദദാമി ബഹുരത്നാനി വസ്ത്രാണി ച ഗജാന് രഥാന് । ഗൃഹീത്വാഽദ്യ കൃപാം കൃത്വാ വ്രജന്തു ഭവനാന്യുത
ഞാന് ധാരാളം രത്നങ്ങളും വസ്ത്രങ്ങളും ആനകളും രഥങ്ങളും നല്കാം. ദയവായി ഇവ സ്വീകരിച്ച്, ദയ കാണിച്ച് ഇന്ന് നിങ്ങളുടെ ഭവനങ്ങളിലേക്ക് മടങ്ങൂ.
ന വശേ മേ സുതാ ബാലാ മ്രിയതേ യദി ഖേദിതാ । തദാ മേ സ്യാന്മഹദ്ദുഃഖം തേന ചിന്താതുരോഽസ്മ്യഹമ്
എന്റെ ബാല്യമായ മകള് എന്റെ നിയന്ത്രണത്തില് ഇല്ല; അവളെ ബുദ്ധിമുട്ടിച്ചാല് അവള് മരിക്കാം. അങ്ങനെ സംഭവിച്ചാല് എനിക്ക് വലിയ ദു:ഖം ഉണ്ടാകും. അതുകൊണ്ടാണ് ഞാന് ഇത്രയും ചിന്തയിലായിരിക്കുന്നത്.
ഭവന്തഃ കരുണാവന്തോ മഹാഭാഗ്യാ മഹൌജസഃ । കിം മേ തയാ ദുഹിത്രാ തു മന്ദയാ ദുര്വിനീതയാ
നിങ്ങള് കരുണയുള്ളവരും മഹാഭാഗ്യശാലികളും ശക്തരുമാണ്. എനിക്ക് അങ്ങനെയുള്ള ഒരു മന്ദബുദ്ധിയുള്ള, ദുഷ്പ്രവര്ത്തനമുള്ള മകളെന്തിനാണ്?
അനുഗ്രാഹ്യോഽസ്മി വഃ കാമം ദാസോഽഹമിതി സര്വഥാ । സുതാ സുതേവ മന്തവ്യാ ഭവദ്ഭിഃ സര്വഥാ മമ
ഞാന് പൂര്ണമായും നിങ്ങളുടേതായ ആശ്രിതനാണ്, ദാസനാണ്. എന്റെ മകളെ നിങ്ങള് നിങ്ങളുടെ സ്വന്തം മകളെപ്പോലെ കാണണം.
വ്യാസ ഉവാച ശ്രുത്വാ സുബാഹുവചനം നോചുഃ കേചന ഭൂമിപാഃ । യുധാജിത്ക്രോധതാമ്രാക്ഷസ്തമുവാച രുഷാന്വിതഃ
വ്യാസന് പറഞ്ഞു: സുബാഹുവിന്റെ വാക്കുകള് കേട്ടിട്ടും രാജാക്കന്മാരില് ആരും ഒന്നും പറഞ്ഞു ഇല്ല. പക്ഷേ, യുദ്ധാജിത് കോപത്തോടെ കണ്ണുകള് ചുവപ്പിച്ച് അവനോട് പറഞ്ഞു.
രാജന്മൂര്ഖോഽസി കിം ബ്രൂഷേ കൃത്വാ കാര്യ സുനിന്ദിതമ് । സ്വയംവരഃ കഥം മോഹാദ്രചിതഃ സംശയേ സതി
രാജാവേ, നീ മണ്ടനാണ്! ഇങ്ങനെ കുറ്റകരമായ പ്രവൃത്തി ചെയ്തിട്ടും എന്താണ് പറയുന്നത്? സംശയം ഉള്ളപ്പോള് നീ എങ്ങനെ സ്വയംവരം നടത്താന് ധൈര്യപ്പെട്ടു?
മിലിതാ ഭൂഭുജഃ സര്വേ ത്വയാഹൂതാഃ സ്വയംവരേ । കഥമദ്യ നൃപാ ഗന്തും യോഗ്യാസ്തേ സ്വഗൃഹാന്പ്രതി
നീ വിളിച്ചിട്ടാണ് എല്ലാ രാജാക്കന്മാരും സ്വയംവരത്തിന് ഇവിടെ എത്തിയിരിക്കുന്നത്. ഇപ്പൊഴെങ്ങനെ ഇവര് അവരുടെ വീടുകളിലേക്ക് മടങ്ങുന്നത് ശരിയാകും?
അവമാന്യ നൃപാന്സര്വാംസ്ത്വം കിം സുദര്ശനായ വൈ । ദാതുമിച്ഛസി പുത്രീഞ്ച കിമനാര്യമതഃ പരമ്
എല്ലാ രാജാക്കന്മാരെയും അപമാനിച്ചിട്ട് നീ sudarśananെക്കാണ് മകളെ നല്കാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നത്? ഇതിലും അധികം അനാചാരമായത് എന്താണ്?
വിചാര്യ പുരുഷേണാദൌ കാര്യം വൈ ശുഭമിച്ഛതാ । ആരബ്ധവ്യം ത്വയാ തത്തു കൃതം രാജന്നജാനതാ
നല്ല ഫലം ആഗ്രഹിക്കുന്നവന് ആദ്യം കാര്യമായി ആലോചിച്ച് ശേഷമാണ് പ്രവര്ത്തിക്കേണ്ടത്. പക്ഷേ രാജാവേ, നീ അറിയാതെ തന്നെ ഇത് ആരംഭിച്ചു.
ഏതാന്വിഹായ നൃപതീന്ബലവാഹനസംയുതാന് । വരം സുദര്ശനം കര്തും കഥമിച്ഛസി സാമ്പ്രതമ്
സൈന്യവും ശക്തിയും ഉള്ള രാജാക്കന്മാരെ ഉപേക്ഷിച്ച്, ഇപ്പൊഴെങ്ങനെ നീ sudarśananെ വരനായി തിരഞ്ഞെടുക്കാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു?
അഹം ത്വാം ഹന്മി പാപിഷ്ഠം തഥാ പശ്ചാത്സുദര്ശനമ് । ദൌഹിത്രായാദ്യ തേ കന്യാം ദാസ്യാമീതി വിനിശ്ചയഃ
നീ ഏറ്റവും പാപിയാണെന്ന് ഞാന് നിന്നെ കൊല്ലും, പിന്നെ sudarśananെയും. ഇന്ന് നിന്റെ മകളെ എന്റെ മരുമകനായി നല്കാന് ഞാന് ഉറച്ച തീരുമാനത്തിലാണ്.
മയി തിഷ്ഠതി കോഽന്യോസ്തി യഃ കന്യാം ഹര്തുമിച്ഛതി । സുദര്ശനഃ കിയാനദ്യ നിര്ധനോ നിര്ബലഃ ശിശുഃ
ഞാന് ഇവിടെ നില്ക്കുമ്പോള് ആരാണ് ഈ പെണ്കുട്ടിയെ കൊണ്ടുപോകാന് ധൈര്യപ്പെടുക? sudarśananെന്താണ് ഇന്ന്? സമ്പത്തുമില്ല, ശക്തിയുമില്ല, കുട്ടിയാണ്.
ഭാരദ്വാജാശ്രമേ പൂര്വം മുക്തോ മുനികൃതേ മയാ । നാദ്യാഹം മോചയിഷ്യാമി സര്വഥാ ജീവിതം ശിശോഃ
ഭാരദ്വാജമുനിയുടെ ആശ്രമത്തില് മുന്പ് ഞാന് ആ കുട്ടിയുടെ ജീവന് ക്ഷമിച്ചു. പക്ഷേ ഇന്ന്, എങ്ങനെയും അവന്റെ ജീവന് ഞാന് വിടില്ല.
തസ്മാദ്വിചാര്യ സമ്യക്ത്വം പുത്ര്യാ ച ഭാര്യയാ സഹ । ദൌഹിത്രായ പ്രിയാം കന്യാം ദേഹി മേ സുഭ്രുവം കില
അതിനാല് നീ മനസ്സിലാക്കി, മകളെയും ഭാര്യയെയും കൂടെ വെച്ച്, എന്റെ മകനായ മകനു നീ നിന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട മനോഹരമായ മകളെ വിവാഹം നല്കണം.
സമ്ബന്ധീ ഭവ ദത്ത്വാ ത്വം പുത്രീമേതാം മനോരമാമ് । ഉച്ചാശ്രയഃ പ്രകര്തവ്യഃ സര്വദാ ശുഭമിച്ഛതാ
ഈ മനോഹരമായ മകളെ വിവാഹം നല്കിയാല് നീ എന്നോട് ബന്ധുവാകും; നല്ലതിനെ ആഗ്രഹിക്കുന്നവന് എപ്പോഴും ഉറപ്പുള്ള ബന്ധം സ്ഥാപിക്കണം.
സുദര്ശനായ ദത്ത്വാ ത്വം പുത്രീം പ്രാണപ്രിയാം ശുഭാമ് । ഏകാകിനേഽപ്യരാജ്യായ കിം സുഖം പ്രാപ്തുമിച്ഛസി
സുദര്ശനന് നിന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട നല്ല മകളെ വിവാഹം നല്കു; രാജ്യം ഇല്ലാതെ ഒറ്റയ്ക്ക് ഭരിച്ച് എന്താണ് സന്തോഷം ലഭിക്കുക?
( കുലം വിത്തം ബലം രൂപം രാജ്യം ദുര്ഗം സുഹൃജ്ജനമ് । ദൃഷ്ട്വാ കന്യാ പ്രദാതവ്യാ നാന്യഥാ സുഖമൃച്ഛതി) ॥ പരിചിന്തയ ധര്മം ത്വം രാജനീതിഞ്ച ശാശ്വതീമ് । കുരു കാര്യം യഥായോഗ്യം മാ കൃഥാ മതിമന്യഥാ
കുടുംബം, സമ്പത്ത്, ശക്തി, സൗന്ദര്യം, രാജ്യം, കോട്ട, സുഹൃത്തുക്കള് എന്നിവയെല്ലാം പരിഗണിച്ചാണ് മകളെ വിവാഹം നല്കേണ്ടത്; അല്ലാതെ സന്തോഷം ലഭിക്കില്ല. നീ ധര്മ്മവും ശാശ്വതമായ രാജധര്മ്മവും ആലോചിച്ച് യോഗ്യമായതുപോലെ പ്രവര്ത്തിക്കണം; മനസ്സിനെ തെറ്റുവഴിയിലാക്കരുത്.