തസ്മാത്കന്യാപണം കൃത്വാ നീതിരത്ര വിധീയതാമ് । അന്യഥാ കലഹഃ കാമം ഭവിഷ്യതി മഹീഭുജാമ്
അതിനാല് പെണ്ണിനെ ലേലത്തിലാക്കുക എന്നതായിരിക്കും ഇവിടെ വേണ്ട നിയമം. അല്ലെങ്കില് രാജാക്കന്മാര്ക്കിടയില് കലഹം തീർച്ചയായുണ്ടാകും.
ഏവം വിവാദേ സംവൃത്തേ രാജ്ഞാം തത്ര പരസ്പരമ് । ആഹൂതസ്തു സഭാമധ്യേ സുബാഹുര്നൃപസത്തമഃ
ഇങ്ങനെ രാജാക്കന്മാര്ക്കിടയില് വാദം ഉണ്ടാകുമ്പോള്, രാജാക്കന്മാരില് ശ്രേഷ്ഠനായ സുബാഹു സഭാമധ്യേ വിളിക്കപ്പെട്ടു.
സമാഹൂയ നൃപാഃ സര്വേ തമൂചുസ്തത്ത്വദര്ശിനഃ । രാജന്നീതിസ്ത്വയാ കാര്യാ വിവാഹേഽത്ര സമാഹിതാ
എല്ലാ രാജാക്കന്മാരെയും വിളിച്ചുകൂട്ടി, സത്യം കാണുന്നവര് അവനോടു പറഞ്ഞു: 'രാജാവേ, ഈ വിവാഹത്തിന് വേണ്ട നിയമം നിങ്ങളാണ് നിശ്ചയിക്കേണ്ടത്.'
കിം തേ ചികീര്ഷിതം രാജംസ്തദ്വദസ്വ സമാഹിതഃ । പുത്ര്യാഃ പ്രദാനം കസ്മൈ തേ രോചതേ നൃപ ചേതസി
'രാജാവേ, നിങ്ങള് ചെയ്യാന് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് എന്താണെന്ന് വ്യക്തമാക്കൂ. നിങ്ങളുടെ മകളെ ആര്ക്കാണ് നല്കാന് മനസ്സുണ്ടെന്ന് തുറന്നു പറയൂ.'
സുബാഹുരുവാച പുത്ര്യാ മേ മനസാ കാമം വൃതഃ കില സുദര്ശനഃ । മയാ നിവാരിതോഽത്യര്ഥം ന സാ പ്രത്യേതി മേ വചഃ
സുബാഹു പറഞ്ഞു: 'എന്റെ മകള് മനസ്സില് സുദര്ശനനെ തന്നെ തിരഞ്ഞെടുത്തിരിക്കുന്നു. ഞാന് ശക്തമായി വിലക്കിയെങ്കിലും അവള് എന്റെ വാക്ക് കേള്ക്കുന്നില്ല.'
കിം കരോമി സുതായാ മേ ന വശേ വര്തതേ മനഃ । സുദര്ശനസ്തഥൈകാകീ സമ്പ്രാപ്തോഽസ്തി നിരാകുലഃ
'ഞാന് എന്ത് ചെയ്യും? എന്റെ മകളുടെ മനസ്സ് എന്റെ നിയന്ത്രണത്തില് ഇല്ല. സുദര്ശന് ഒരുത്തനായി, ഭയം കൂടാതെ ഇവിടെ എത്തിച്ചേര്ന്നിരിക്കുന്നു.'
വ്യാസ ഉവാച സമ്പന്നാ ഭൂഭുജഃ സര്വേ സമാഹൂയ സുദര്ശനമ് । ഊചുഃ സമാഗതം ശാന്തമേകാകിനമതന്ദ്രിതാഃ
വ്യാസന് പറഞ്ഞു: എല്ലാരാജാക്കന്മാരും കൂടിച്ചേര്ന്ന് സുദര്ശനെ വിളിച്ചു, അവന് ഒരുത്തനായി, ശാന്തനായി, ശ്രദ്ധയോടെ എത്തിയപ്പോള് അവനെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു.
രാജപുത്ര മഹാഭാഗ കേനാഹൂതോഽസി സുവ്രത । ഏകാകീ യഃ സമായാതഃ സമാജേ ഭൂഭൃതാമിഹ
'മഹാഭാഗനായ രാജകുമാരാ, ആരാണ് നിന്നെ വിളിച്ചതെന്ന് പറയൂ. നീ ഒരുത്തനായി രാജാക്കന്മാരുടെ ഈ സഭയില് വന്നിരിക്കുന്നു.'
ന വൈ സൈന്യം ന സചിവാ ന കോശോ ന ബൃഹദ്ബലമ് । കിമര്ഥഞ്ച സമായാതസ്തത്ത്വം ബ്രൂഹി മഹാമതേ
'നിനക്കു സൈന്യവും മന്ത്രിമാരും ധനവും വലിയ ശക്തിയും ഒന്നുമില്ല. നീ എന്തിനാണ് ഇവിടെ വന്നത്? സത്യം പറഞ്ഞുതരൂ മഹാമതിയുള്ളവനേ.'
യുദ്ധകാമാ നൃപതയോ വര്തന്തേഽത്ര സമാഗമേ । കന്യാര്ഥം സൈന്യസമ്പന്നാഃ കിം ത്വം കര്തുമിഹേച്ഛസി
'ഇവിടെ കൂടിയിരിക്കുന്ന രാജാക്കന്മാര് യുദ്ധത്തിന് തയാറാണ്, എല്ലാവരും സൈന്യങ്ങളുമായി പെണ്ണിനായി വന്നിരിക്കുന്നു. നീ എന്താണ് ചെയ്യാന് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്?'
ഭ്രാതാ തേ സുബലഃ ശൂരഃ സമ്പ്രാപ്തോഽസ്തി ജിഘൃക്ഷയാ । യുധാജിച്ച മഹാബാഹുഃ സാഹായ്യം കര്തുമാഗതഃ
'നിന്റെ സഹോദരന് സുബലന് ധൈര്യശാലിയാണ്, അവന് പിടിച്ചെടുക്കാന് ഉദ്ദേശിച്ച് എത്തിയിരിക്കുന്നു. ശക്തനായ യുദ്ധാജിത് അവനെ സഹായിക്കാന് എത്തിയിട്ടുണ്ട്.'
ഗച്ഛ വാ തിഷ്ഠ രാജേന്ദ്ര യാഥാതഥ്യമുദാഹൃതമ് । ത്വയി സൈന്യവിഹീനേ ച യഥേഷ്ടം കുരു സുവ്രത
'രാജാധിരാജാ, പോകണമോ ഇരിക്കണമോ എന്ന് തീരുമാനിക്കൂ. നിനക്കു സൈന്യം ഇല്ലാത്തതിനാല് ഇഷ്ടംപോലെ ചെയ്യാം, സദാചാരനേ.'
സുദര്ശന ഉവാച ന ബലം ന സഹായോ മേ ന കോശോ ദുര്ഗസംശ്രയഃ । ന മിത്രാണി ന സൌഹാര്ദീ ന നൃപാ രക്ഷകാ മമ
സുദര്ശന് പറഞ്ഞു: 'എനിക്ക് ശക്തിയില്ല, കൂട്ടുകാരില്ല, ധനമില്ല, കോട്ടയില്ല. എനിക്ക് സുഹൃത്തുക്കളുമില്ല, സ്നേഹവും ഇല്ല, എന്നെ രക്ഷിക്കാന് രാജാക്കന്മാരുമില്ല.'
അത്ര സ്വയംവരം ശ്രുത്വാ ദ്രഷ്ടുകാമ ഇഹാഗതഃ । സ്വപ്നേ ദേവ്യാ പ്രേരിതോഽസ്മി ഭഗവത്യാ ന സംശയഃ
'സ്വയംവരം നടക്കുന്നു എന്നു കേട്ട് കാണാന് ആഗ്രഹിച്ച് ഇവിടെ വന്നതാണ്. സ്വപ്നത്തില് ദേവി എന്നെ അയച്ചതാണ്, ഇതില് സംശയമില്ല.'
നാന്യച്ചികീര്ഷിതം മേഽദ്യ മാമാഹ ജഗദീശ്വരീ । തയാ യദ്വിഹിതം തച്ച ഭവിതാഽദ്യ ന സംശയഃ
ഇന്ന് എനിക്ക് വേറൊന്നും ആഗ്രഹമില്ല; ലോകത്തിന്റെ അമ്മ എന്നോട് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അവൾ നിർണ്ണയിച്ചതെന്താണോ, അതു തന്നെ ഇന്ന് നടക്കും, ഇതിൽ സംശയമില്ല.
ന ശത്രുരസ്തി സംസാരേ കോഽപ്യത്ര ജഗതീശ്വരാഃ । സര്വത്ര പശ്യതോ മേഽദ്യ ഭവാനീം ജഗദമ്ബികാമ്
ഈ ലോകത്ത് എനിക്ക് ശത്രുവൊന്നുമില്ല, ലോകത്തിലെ യജമാനന്മാരൊന്നുമില്ല. ഇന്ന് ഞാൻ എവിടെയും നോക്കുമ്പോൾ ഭവാനി, ലോകമാതാവിനെ മാത്രം കാണുന്നു.
യഃ കരിഷ്യതി ശത്രുത്വം മയാ സഹ നൃപാത്മജാഃ । ശാസ്താ തസ്യ മഹാവിദ്യാ നാഹം ജാനാമി ശത്രുതാമ്
എന്റെ നേരെ ആരെങ്കിലും ശത്രുത്വം കാണിച്ചാൽ, രാജകുമാരന്മാരേ, മഹാവിദ്യ അവനെ ശിക്ഷിക്കും; എനിക്ക് ശത്രുത്വം അറിയില്ല.
യദ്ഭാവി തദ്വൈ ഭവിതാ നാന്യഥാ നൃപസത്തമാഃ । കാ ചിന്താ ഹ്യത്ര കര്തവ്യാ ദൈവാധീനോഽസ്മി സര്വഥാ
എന്താണ് സംഭവിക്കേണ്ടതോ അതു തന്നെ സംഭവിക്കും, വേറൊന്നുമല്ല, മഹാരാജന്മാരേ. ഇവിടെ എന്തിനാണ് ചിന്ത? ഞാൻ എല്ലാം വിധിയ്ക്ക് കീഴിലാണ്.
ദേവഭൂതമനുഷ്യേഷു സര്വഭൂതേഷു സര്വദാ । സര്വേഷാം തത്കൃതാ ഭക്തിര്നാന്യഥാ നൃപസത്തമാഃ
ദേവന്മാരിലോ മനുഷ്യരിലോ എല്ലായിടത്തും എല്ലായ്പ്പോഴും, അവളുടെ കൃപയാൽ എല്ലാവർക്കും ഭക്തി ഉണരുന്നു, വേറൊന്നുമല്ല, മഹാരാജന്മാരേ.
സാ യം ചികീര്ഷതേ ഭൂപം തം കരോതി നൃപാധിപാഃ । നിര്ധനം വാ നരം കാമം കാ ചിന്താ വൈ തദാ മമ
അവൾ ആരെയാണോ രാജാവാക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്, അവളത് ചെയ്യുന്നു, രാജാധിപന്മാരേ. ഒരുവൻ ദരിദ്രനോ എന്തെങ്കിലും ആഗ്രഹമുള്ളവനോ ആകട്ടെ, എനിക്ക് അതിൽ എന്ത് ചിന്ത?
താമൃതേ പരമാം ശക്തിം ബ്രഹ്മവിഷ്ണുഹരാദയഃ । ന ശക്താഃ സ്പന്ദിതും ദേവാഃ കാ ചിന്താ മേ തദാ നൃപാഃ
അവളെ കൂടാതെ, അത്യുത്തമമായ ശക്തിയെ കൂടാതെ, ബ്രഹ്മാവോ വിഷ്ണുവോ ശിവനോ മറ്റുള്ള ദേവന്മാരോ ഒന്നും ചെയ്യാൻ കഴിയില്ല. അപ്പോൾ എനിക്ക് എന്ത് ആശങ്ക, രാജന്മാരേ?
അശക്തോ വാ സശക്തോ വാ യാദൃശസ്താദൃശസ്ത്വഹമ് । തദാജ്ഞയാ നൃപാദ്യൈവ സമ്പ്രാപ്തോഽസ്മി സ്വയംവരേ
ശക്തിയില്ലാത്തവനോ ശക്തിയുള്ളവനോ, ഞാൻ എങ്ങനെയാണോ അങ്ങനെയാണ്. അവളുടെ കല്പനപ്രകാരം, രാജന്മാരേ, ഇന്ന് ഞാൻ സ്വയംവരത്തേക്ക് എത്തിയിരിക്കുന്നു.
സാ യദിച്ഛതി തത്കുര്യാന്മമ കിം ചിന്തനേന വൈ । നാത്ര ശംകാ പ്രകര്തവ്യാ സത്യമേതദ്ബ്രവീമ്യഹമ്
അവൾ ആഗ്രഹിച്ചാൽ അതു തന്നെ ചെയ്യും; ഞാൻ എന്തിന് വിഷമിക്കണം? ഇവിടെ സംശയിക്കേണ്ട കാര്യമില്ല; ഞാൻ സത്യമായാണ് പറയുന്നത്.
ജയേ പരാജയേ ലജ്ജാ ന മേഽത്രാണ്വപി പാര്ഥിവാഃ । ഭഗവത്യാസ്തു ലജ്ജാസ്തി തദധീനോഽസ്മി സര്വഥാ
ജയിച്ചാലോ തോറ്റാലോ എനിക്ക് ലജ്ജയൊന്നുമില്ല, രാജന്മാരേ. ലജ്ജ ദേവിയ്ക്ക് മാത്രമാണ്; ഞാൻ മുഴുവനായും അവളുടെ അധീനനാണ്.
വ്യാസ ഉവാച ഇതി തസ്യ തദാകര്ണ്യ വചനം രാജസത്തമാഃ । ഊചുഃ പരസ്പരം പ്രേക്ഷ്യ നിശ്ചയജ്ഞാ നരാധിപാഃ
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: അങ്ങനെ അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട രാജസത്തമന്മാർ പരസ്പരം നോക്കി, ഉറപ്പോടെ തമ്മിൽ സംസാരിച്ചു.
സത്യമുക്തം ത്വയാ സാധോ ന മിഥ്യാ കര്ഹിചിദ്ഭവേത് । തഥാപ്യുജ്ജയനീനാഥസ്ത്വാം ഹന്തും പരികാങ്ക്ഷതി
നീ സത്യം പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു, മഹാനേ; ഇതിൽ ഒരിക്കലും അസത്യം ഉണ്ടാകില്ല. എന്നാലും ഉജ്ജയിനിയുടെ അധിപൻ നിന്നെ കൊല്ലാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ത്വത്കൃതേ ന ദയാദിഷ്ടാ ത്വാം ബ്രവീമോ മഹാമതേ । യദ്യുക്തം തത്ത്വയാ കാര്യം വിചാര്യ മനസാഽനഘ
നിന്റെ കാര്യം കരുതിയാണ് ഞങ്ങൾ പറയുന്നത്, ജ്ഞാനിയേ; യോജിച്ചതെന്താണോ അതു മനസ്സിൽ ആലോചിച്ച് ചെയ്യണം, പാപരഹിതനേ.
സുദര്ശന ഉവാച സത്യമുക്തം ഭവദ്ഭിശ്ച കൃപാവദ്ഭിഃ സുഹൃജ്ജനൈഃ । കിം ബ്രവീമി പുനര്വാക്യമുക്ത്വാ നൃപതിസത്തമാഃ
സുദർശൻ പറഞ്ഞു: നിങ്ങൾ സത്യം പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു, കരുണയോടെ സുഹൃത്തുക്കളേ. ഞാൻ ഇനി എന്ത് പറയണം, മഹാരാജന്മാരേ.
ന മൃത്യുഃ കേനചിദ്ഭാവ്യഃ കസ്യചിദ്വാ കദാചന । ദൈവാധീനമിദം സര്വം ജഗത്സ്ഥാവരജങ്ഗമമ്
ആർക്കും ആരെയും മരിപ്പിക്കാൻ കഴിയില്ല, ഒരിക്കലും. ഈ സകല ജഗത്ത്, ചലനവുമില്ലാത്തതും, എല്ലാം വിധിയ്ക്ക് കീഴിലാണ്.
സ്വവശോഽയം ന ജീവോഽസ്തി സ്വകര്മവശഗഃ സദാ । തത്കര്മ ത്രിവിധം പ്രോക്തം വിദ്വദ്ഭിസ്തത്ത്വദര്ശിഭിഃ
ഈ ജീവൻ സ്വതന്ത്രനല്ല; എല്ലായ്പ്പോഴും സ്വന്തം കർമ്മത്തിന് അടിമയാണ്. ആ കർമ്മം മൂന്നു വിധമാണെന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു.