ഭാരദ്വാജാശ്രമം പ്രാപ്തം ഹന്തുകാമഃ സുദര്ശനമ് । മുനിനാ വാരിതഃ പശ്ചാജ്ജഗാമ നിജമന്ദിരമ്
സുദർശനനെ കൊല്ലാൻ ഭാരദ്വാജാശ്രമത്തിൽ എത്തിയെങ്കിലും, മുനിയുടെ നിർദേശപ്രകാരം അവൻ വിട്ട് സ്വന്തം കൊട്ടാരത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.
ശശികലോവാച മാതര്മമേപ്സിതഃ കാമം വനസ്ഥോഽപി നൃപാത്മജഃ । ശര്യാതിവചനേനൈവ സുകന്യാ ച പതിവ്രതാ
ശശികല പറഞ്ഞു: അമ്മേ, കാട്ടിൽ താമസിക്കുന്ന രാജകുമാരനാണ് എനിക്ക് ഇഷ്ടം, ശര്യാതിയുടെ വാക്കുപോലെ സുകന്യയും ഭർത്താവിനോടു ഭക്തിയുള്ളവളായിരുന്നു.
ച്യവനഞ്ച യഥാ പ്രാപ്യ പതിശുശ്രൂഷണേ രതാ । ഭര്തൃശുശ്രൂഷണം സ്ത്രീണാം സ്വര്ഗദം മോക്ഷദം തഥാ
ച്യവനിയെപ്പോലെ ഭർത്താവിനെ സേവിക്കാൻ മനസോടെ ആയിരുന്നവളെപ്പോലെ, സ്ത്രീകൾ ഭർത്താവിനെ ഭക്തിയോടെ സേവിച്ചാൽ സ്വർഗ്ഗവും മോക്ഷവും ലഭിക്കും.
അകൈതവകൃതം നൂനം സുഖദം ഭവതി സ്ത്രിയാഃ । ഭഗവത്യാ സമാദിഷ്ടം സ്വപ്നേ വരമനുത്തമമ്
കപടമില്ലാതെ ചെയ്യുന്നതെങ്കിൽ, സ്ത്രീകൾക്ക് അതു സുഖം നൽകും. ദേവി സ്വപ്നത്തിൽ തന്നെയാണ് ഈ ഉത്തമമായ വരം പറഞ്ഞത്.
തമൃതേഽഹം കഥം ചാന്യം സംശ്രയാമി നൃപാത്മജമ് । മച്ചിത്തഭിത്തൌ ലിഖിതോ ഭഗവത്യാ സുദര്ശനഃ
അവനെ കൂടാതെ ഞാൻ മറ്റാരെയും, രാജകുമാരനെയെങ്കിലും, എങ്ങനെ ആശ്രയിക്കും? ദേവി എന്റെ ഹൃദയത്തിന്റെ ആഴത്തിൽ സുധർശനനെ എഴുതി വെച്ചിരിക്കുന്നു.
തം വിഹായ പ്രിയം കാന്തം കരിഷ്യേഽഹം ന ചാപരമ് । വ്യാസ ഉവാച പ്രത്യാദിഷ്ടാഽഥ വൈദര്ഭീ തയാ ബഹുനിദര്ശനൈഃ
എന്റെ പ്രിയനും പ്രിയപ്പെട്ടവനും ആയ അവനെ വിട്ട് ഞാൻ മറ്റൊരാളെ തിരഞ്ഞെടുക്കില്ല. വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: പിന്നെ വൈദർഭിയെ അവൾ പലവിധം കാണിച്ചുകൊണ്ട് ഉറപ്പോടെ നിരസിച്ചു.
ഭര്താരം സര്വമാചഷ്ട പുത്ര്യോക്തം വചനം ഭൃശമ് । വിവാഹസ്യ ദിനാദര്വാഗാപ്തം ശ്രുതസമന്വിതമ്
മകൾ പറഞ്ഞതെല്ലാം, വിവാഹദിനം അടുത്തുവന്നതും ഉൾപ്പെടെ, ഭർത്താവിനോട് അവൾ വിശദമായി പറഞ്ഞു.
ദ്വിജം ശശികലാ തത്ര പ്രേഷയാമാസ സത്വരമ് । യഥാ ന വേദ മേ താതസ്തഥാ ഗച്ഛ സുദര്ശനമ്
ശശികലാ എന്ന ബ്രാഹ്മണനെ അവിടെ വേഗത്തിൽ അയച്ചു, 'എന്റെ അച്ഛൻ അറിയാതെ നീ സുധർശനനോട് പോകണം' എന്ന് നിർദേശിച്ചു.
ഭാരദ്വാജാശ്രമേ ബ്രൂഹി മദ്വാക്യാത്തരസാ വിഭോ । പിത്രാ മേ സമ്ഭൃതഃ കാമം മദര്ഥേന സ്വയംവരഃ
ഭാരദ്വാജമുനിയുടെ ആശ്രമത്തിൽ നീ എന്റെ വാക്ക് വേഗത്തിൽ പറഞ്ഞ് എത്തണം: 'എന്റെ അച്ഛൻ എന്റെ കാരണത്താൽ സ്വയംവരം ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നു'.
ആഗമിഷ്യന്തി രാജാനോ ബലയുക്താ ഹ്യനേകശഃ । മയാ ത്വം വൈ വൃതശ്ചിത്തേ സര്വഥാ പ്രീതിപൂര്വകമ്
അനേകം ശക്തരായ രാജാക്കന്മാർ വരും; പക്ഷേ, എന്റെ മനസ്സിൽ സ്നേഹത്തോടെ ഞാൻ നിന്നെയാണ് തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്.
ഭഗവത്യാ സമാദിഷ്ടഃ സ്വപ്നേ മമ സുരോപമ । വിഷമദ്മി ഹുതാശേ വാ പ്രപതാമി പ്രദീപിതേ
ദേവി സ്വപ്നത്തിൽ ദിവ്യപ്രഭയോടെ എന്നോട് പറഞ്ഞതുപോലെ, ഞാൻ വിഷം കഴിക്കുകയോ തീയിൽ ചാടുകയോ ചെയ്യാൻ തയ്യാറാണ്.
വരയേ ത്വദൃതേ നാന്യം പിതൃഭ്യാം പ്രേരിതാഽപി വാ । മനസാ കര്മണാ വാചാ സംവൃതസ്ത്വം മയാ വരഃ
നിനക്ക് ഒഴികെ, അമ്മയോ അച്ഛനോ സമ്മതിപ്പിച്ചാലും, ഞാൻ മറ്റാരെയും തിരഞ്ഞെടുക്കില്ല; മനസിലും വാക്കിലും പ്രവർത്തിയിലും നീയേയാണ് എന്റെ വരൻ.
ഭഗവത്യാഃ പ്രസാദേന ശര്മാവാഭ്യാം ഭവിഷ്യതി । ആഗന്തവ്യം ത്വയാത്രൈവ ദൈവം കൃത്വാ പരം ബലമ്
ദേവിയുടെ കൃപയാൽ നമുക്ക് ഇരുവർക്കും സന്തോഷം ലഭിക്കും; നീ ദൈവത്തിന്റെ പരമശക്തിയിൽ ആശ്രയിച്ച് ഇവിടെ വരണം.
യദധീനം ജഗത്സര്വം വര്തതേ സചരാചരമ് । ഭഗവത്യാ യദാദിഷ്ടം ന തന്മിഥ്യാ ഭവിഷ്യതി
സഞ്ചരിക്കുന്നവയും അചഞ്ചലമായവയും ഉൾപ്പെടെ ലോകം മുഴുവൻ അവളുടെ നിയന്ത്രണത്തിലാണ്; ദേവി നിർദേശിക്കുന്നതൊന്നും വ്യർത്ഥമാവില്ല.
യദ്വശേ ദേവതാഃ സര്വാ വര്തന്തേ ശങ്കരാദയഃ । വക്തവ്യോഽസൌ ത്വയാ ബ്രഹ്മന്നേകാന്തേ വൈ നൃപാത്മജഃ
ശങ്കരനും മറ്റു ദേവന്മാരും എല്ലാവരും അവളുടെ ആജ്ഞയിൽ നിലകൊള്ളുന്നു; ബ്രാഹ്മണാ, നീ ഇത് രാജകുമാരനോട് ഒറ്റയ്ക്കായി പറയണം.
യഥാ ഭവതി മേ കാര്യം തത്കര്തവ്യം ത്വയാനഘ । ഇത്യുക്ത്വാ ദക്ഷിണാം ദത്ത്വാ മുനിര്വ്യാപാരിതസ്തയാ
എന്റെ കാര്യം എങ്ങനെയോ, നീ അതു നിർവഹിക്കണം. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ദക്ഷിണ നൽകി, അവൾ ആ മുനിയെ ജോലി ഏൽപ്പിച്ചു.
ഗത്വാ സര്വം നിവേദ്യാശു തത്ര പ്രത്യാഗതോ ദ്വിജഃ । സുദര്ശനസ്തു തജ്ജ്ഞാത്വാ നിശ്ചയം ഗമനേ തദാ
എല്ലാം പറഞ്ഞ് ബ്രാഹ്മണൻ വേഗത്തിൽ തിരിച്ചു വന്നു; സുധർശനൻ അത് അറിഞ്ഞപ്പോൾ യാത്രയ്ക്ക് ഉറച്ച മനസ്സാക്കി.
ചകാര മുനിനാ തേന പ്രേരിതഃ പരമാദരാത് । വ്യാസ ഉവാച ഗമനായോദ്യതം പുത്രം തമുവാച മനോരമാ
മുനിയുടെ പ്രേരണയാൽ അവൻ അതീവ ആദരവോടെ പ്രവർത്തിച്ചു. വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: യാത്രയ്ക്ക് തയ്യാറാവുന്ന മകനോട് മനോരമ പറഞ്ഞു.
വേപമാനാഽതിദുഃഖാര്താ ജാതത്രാസാഽശ്രുലോചനാ । കുത്ര ഗച്ഛസി പുത്രാദ്യ സമാജേ ഭൂഭൃതാം കില
കമ്പിയ്ക്കും ദു:ഖത്തിൽ ആഴപ്പെട്ടും ഭയത്താൽ കണ്ണുനീർ നിറഞ്ഞും, അമ്മ ചോദിച്ചു: മകനേ, രാജാക്കന്മാരുടെ കൂട്ടത്തിൽ നീ എവിടേക്കാണ് പോകുന്നത്?
ഏകാകീ കൃതവൈരശ്ച കിം വിചിന്ത്യ സ്വയംവരേ । യുധാജിദ്ധന്തുകാമസ്ത്വാം സമേഷ്യതി മഹീപതിഃ
നീ ഒറ്റക്കാണ്, ശത്രുക്കളെ ഉണ്ടാക്കിയതുമാണ്, സ്വയംവരത്തിൽ എന്താണ് നീ ചിന്തിക്കുന്നത്? യുദ്ധത്തിൽ നിന്നെ കൊല്ലാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന രാജാവ് നേരിടും.
ന തേഽന്യോഽസ്തി സഹായശ്ച തസ്മാന്മാ വ്രജ പുത്രക । ഏകപുത്രാതിദീനാസ്മി തവാധാരാ നിരാശ്രയാ
നിനക്ക് വേറൊരു സഹായിയും ഇല്ല, അതിനാൽ നീ പോകരുതേ, മകനേ. നീ മാത്രമാണ് എനിക്ക് ആശ്രയം, നീ ഇല്ലാതെ ഞാൻ ഒരാളുമില്ലാത്തവളാണ്.
നാര്ഹസി ത്വം മഹാഭാഗ നിരാശാം കര്തുംമദ്യ മാമ് । പിതാ തേ നിഹതോ യേന സോഽപി തത്രാഗതോ നൃപഃ
നിന്റെ അച്ഛനെ കൊന്ന രാജാവാണ് അവിടെ വന്നിരിക്കുന്നത്. മഹാഭാഗനേ, ഇന്നെനിക്ക് ആശാഭംഗം വരുത്തരുത്.
ഏകാകിനം ഗതം തത്ര യുധാജിത്ത്വാം ഹനിഷ്യതി । സുദര്ശന ഉവാച ഭവിതവ്യം ഭവത്യേവ നാത്ര കാര്യാ വിചാരണാ
നീ ഒറ്റയ്ക്ക് അവിടെ പോയാൽ യുദ്ധജിത് നിന്നെ യുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലും. സുദർശനൻ പറഞ്ഞു: സംഭവിക്കേണ്ടത് സംഭവിക്കും, ഇതിൽ കൂടുതൽ ആലോചന വേണ്ട.
ആദേശാച്ച ജഗന്മാതുര്ഗച്ഛാമ്യദ്യ സ്വയംവരേ । മാ ശോകം കുരു കല്യാണി ക്ഷത്രിയാഽസി വരാനനേ
ലോകമാതാവിന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം ഞാൻ ഇന്ന് സ്വയംവരത്തിൽ പോകുന്നു. ദുഃഖിക്കേണ്ട, ഭദ്രയേ, നീ ഒരു ക്ഷത്രിയയാണ്, മനോഹരമുഖിയേ.
ന ബിഭേമി പ്രസാദേന ഭഗവത്യാ നിരന്തരമ് । വ്യാസ ഉവാച ഇത്യുക്ത്വാ രഥമാരുഹ്യ ഗന്തുകാമം സുദര്ശനമ്
ഭഗവതിയുടെ അനന്തരമായ കൃപയാൽ എനിക്ക് ഭയമില്ല.
ദൃഷ്ട്വാ മനോരമാ പുത്രമാശീര്ഭിശ്ചാന്വമോദയത് । അഗ്രതസ്തേഽമ്ബികാ പാതു പാര്വതീ പാതു പൃഷ്ഠതഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് പുറപ്പെടാൻ ആഗ്രഹിച്ച സുദർശനൻ രഥത്തിൽ കയറി. മകനെ കണ്ട മനോരമ അവനെ അനുഗ്രഹിച്ചു.
പാര്വതീ പാര്ശ്വയോഃ പാതു ശിവാ സര്വത്ര സാമ്പ്രതമ് । വാരാഹീ വിഷമേ മാര്ഗേ ദുര്ഗാ ദുര്ഗേഷു കര്ഹിചിത് । കാലികാ കലഹേ ഘോരേ പാതു ത്വാം പരമേശ്വരീ
മുൻവശത്ത് അംബികയും, പിന്നിൽ പാർവതിയും നിന്നെ കാത്തിരിക്കും. ഇരുവശത്തും പാർവതിയും, എല്ലായിടത്തും ശിവയും ഇപ്പോൾ നിന്നെ രക്ഷിക്കും. കഠിനമായ വഴികളിൽ വാർാഹി, കോട്ടകളിൽ ദുർഗ്ഗ, ഭയാനകമായ യുദ്ധങ്ങളിൽ പരമേശ്വരിയായ കാലികാ നിന്നെ സംരക്ഷിക്കട്ടെ.
മണ്ഡപേ തത്ര മാതങ്ഗീ തഥാ സൌമ്യാ സ്വയംവരേ । ഭവാനീ ഭൂപമധ്യേ തു പാതു ത്വാം ഭവമോചനീ
അവിടെ മണ്ഡപത്തിൽ മാതംഗിയും, സ്വയംവരത്തിൽ സൗമ്യയും നിന്നെ കാത്തിരിക്കും. രാജാക്കന്മാരുടെ ഇടയിൽ ഭവാനി, ഭവബന്ധനത്തിൽ നിന്നും മോചിപ്പിക്കുന്നവൾ, നിന്നെ സംരക്ഷിക്കട്ടെ.
ഗിരിജാ ഗിരിദുര്ഗേഷു ചാമുണ്ഡാ ചത്വരേഷു ച । കാമഗാ കാനനേഷ്വേവം രക്ഷതു ത്വാം സനാതനീ
പർവ്വതകോട്ടകളിൽ ഗിരിജയും, ചത്വരങ്ങളിൽ ചാമുണ്ഡയും, കാടുകളിൽ കാമഗയും, ഇങ്ങനെ സനാതനിദേവി നിന്നെ കാത്തിരിക്കും.
വിവാദേ വൈഷ്ണവീ ശക്തിരവതാത്ത്വാം രഘൂദ്വഹ । ഭൈരവീ ചരണേ സൌമ്യ ശത്രൂണാം വൈ സമാഗമേ
വിവാദങ്ങളിൽ വൈഷ്ണവീശക്തി നിന്നെ സംരക്ഷിക്കട്ടെ, രഘുവംശത്തിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ. ശത്രുക്കളുടെ കൂട്ടത്തിൽ ഭയങ്കരിയായ ഭൈരവിയും, സൌമ്യയായവൾ നിന്റെ പാദത്തിങ്കൽ നിന്നെ കാത്തിരിക്കും.