ബീജം വൈ കാമരാജാഖ്യം ഗൃഹീതം മനസാ തദാ । ജജാപ ബാലകോഽത്യര്ഥം ധൃത്വാ ചേതസി സാദരമ്
അപ്പോൾ ആ ബാലൻ മനസ്സിൽ 'കാമരാജ' എന്ന ബീജമന്ത്രം ഉൾക്കൊണ്ടു; അതിനെ വലിയ ഭക്തിയോടെ മനസ്സിൽ ധരിച്ചു ജപിച്ചു.
ഭാവിയോഗാന്മഹാരാജ കാമരാജാഖ്യമദ്ഭുതമ് । സ്വഭാവേനൈവ തേനേത്ഥം ഗൃഹീതം ബാലകേന വൈ
ഭാവിയിൽ സംഭവിക്കേണ്ടതുപോലെ, മഹാരാജാവേ, അത്ഭുതമായ കാമരാജമന്ത്രം സ്വാഭാവികമായി ആ ബാലൻ ഉൾക്കൊണ്ടു.
തദാഽസൌ പഞ്ചമേ വര്ഷേ പ്രാപ്യ മന്ത്രമനുത്തമമ് । ഋഷിച്ഛന്ദോവിഹീനഞ്ച ധ്യാനന്യാസവിവര്ജിതമ്
അവന്റെ അഞ്ചാം വയസ്സിൽ തന്നെ, മഹത്തായ ഒരു മന്ത്രം ലഭിച്ചു. ആ മന്ത്രത്തിന് ഋഷിമാരുടെ ഛന്ദസോ അല്ലെങ്കിൽ ധ്യാനവും ന്യാസവും പോലുള്ള ആചാരങ്ങൾ ഒന്നും ഇല്ലായിരുന്നു.
പ്രജപന്മനസാ നിത്യം ക്രീഡത്യപി സ്വപിത്യപി । വിസസ്മാര ന തം മന്ത്രം ജ്ഞാത്വാ സാരമിതി സ്വയമ്
അവൻ ആ മന്ത്രം മനസ്സിൽ തന്നെ ദിവസവും ജപിച്ചു; കളിക്കുമ്പോഴും ഉറങ്ങുമ്പോഴും, അതിന്റെ സാരം മനസ്സിലാക്കി, ഒരിക്കലും അതു മറന്നില്ല.
വര്ഷേ ചൈകാദശേ പ്രാപ്തേ കുമാരോഽസൌ നൃപാത്മജഃ । മുനിനാ ചോപനീതോഽഥ വേദമധ്യാപിതസ്തഥാ
പതിനൊന്നാം വയസ്സിൽ ആ രാജകുമാരനെ ഒരു മുനി ഉപനയനം നടത്തി, ശേഷം വേദം പഠിപ്പിച്ചു.
ധനുര്വേദം തഥാ സാങ്ഗം നീതിശാസ്ത്രം വിധാനതഃ । അഭ്യസ്താഃ സകലാ വിദ്യാസ്തേന മന്ത്രബലാദിനാ
അവൻ മന്ത്രശക്തിയുടെ സഹായത്തോടെ, ധനുര്വേദവും അതിന്റെ ഉപവിഭാഗങ്ങളും, നയശാസ്ത്രവും, എല്ലാ കലകളും പഠിച്ചു.
കദാചിത്സോഽപി പ്രത്യക്ഷം ദേവീരൂപം ദദര്ശ ഹ । രക്താമ്ബരം രക്തവര്ണം രക്തസര്വാങ്ഗഭൂഷണമ്
ഒരു ദിവസം അവൻ നേരിട്ട് ദേവിയുടെ രൂപം കണ്ടു; ചുവപ്പ് വസ്ത്രം ധരിച്ചും, ചുവന്ന നിറത്തിലും, ചുവന്ന അലങ്കാരങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ചും ദേവി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
ഗരുഡേ വാഹനേ സംസ്ഥാം വൈഷ്ണവീം ശക്തിമദ്ഭുതാമ് । ദൃഷ്ട്വാ പ്രസന്നവദനഃ സ ബഭൂവ നൃപാത്മജഃ
ഗരുഡൻ എന്ന വാഹനത്തിൽ ഇരുന്ന്, വൈഷ്ണവി ശക്തിയായി അത്ഭുതകരമായ രൂപത്തിൽ ദേവി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. അവളുടെ ദയാപൂർവ്വമായ മുഖം കണ്ട രാജകുമാരൻ അതിയായ സന്തോഷം അനുഭവിച്ചു.
വനേ തസ്മിംസ്ഥിതഃ സോഽഥ സര്വവിദ്യാര്ഥതത്ത്വവിത് । മാതരം സേവമാനസ്തു വിജഹാര നദീതടേ
അവൻ ആ കാടിൽ താമസിച്ചു, എല്ലാ വിദ്യകളുടെയും സത്യങ്ങൾ അറിഞ്ഞു, മാതാവിനെ സേവിച്ചു, നദീതീരത്ത് സന്തോഷത്തോടെ സമയം കഴിച്ചു.
ശരാസനഞ്ച സമ്പ്രാപ്തം വിശിഖാശ്ച ശിലാശിതാഃ । തൂണീരകവചം തസ്മൈ ദത്തം ചാമ്ബികയാ വനേ
ആ കാട്ടിൽ അംബിക അവനു ഒരു വില്ലും ഇരുമ്പ് അറ്റം ഘടിപ്പിച്ച അമ്പുകളും, ഒരു തൂണിയും കാവചവും നൽകി.
ഏതസ്മിന്സമയേ പുത്രീ കാശിരാജസ്യ സുപ്രിയാ । നാമ്നാ ശശികലാ ദിവ്യാ സര്വലക്ഷണസംയുതാ
അപ്പോഴാണ് കാശിരാജാവിന്റെ മകൾ സുപ്രിയ, ശശികല എന്ന ദിവ്യ സ്വഭാവവും എല്ലാ ശുഭലക്ഷണങ്ങളുമുള്ളവളും, അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നത്.
ശുശ്രാവ നൃപപുത്രം തം വനസ്ഥഞ്ച സുദര്ശനമ് । സര്വലക്ഷണസമ്പന്നം ശൂരം കാമമിവാപരമ്
വനത്തിൽ താമസിക്കുന്ന സുദർശനൻ എന്ന രാജകുമാരനെ, എല്ലാ ഗുണങ്ങളാലും സമ്പന്നനും, വീരനുമായവനെയും, കാമദേവനെപ്പോലെയും, അവൾക്കു കുറിച്ച് കേട്ടു.
ബന്ദീജനമുഖാച്ഛ്രുത്വാ രാജപുത്രം സുസങ്ഗതമ് । ചകമേ മനസാ തം വൈ വരം വരയിതും ധിയാ
ബന്ദികൾ മുഖേന ആ ഗുണസമ്പന്നനായ രാജകുമാരന്റെ കഥകൾ കേട്ടശേഷം, അവളെ അവനെ ഭർത്താവായി തിരഞ്ഞെടുക്കണമെന്ന് മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിച്ചു.
സ്വപ്നേ തസ്യാഃ സമാഗമ്യ ജഗദമ്ബാ നിശാന്തരേ । ഉവാച വചനം ചേദം സമാശ്വാസ്യ സുസംസ്ഥിതാ
ഒരു രാത്രിയിൽ സ്വപ്നത്തിൽ, ജഗദംബ അവളെ സന്ദർശിച്ച് ആശ്വസിപ്പിച്ചു, ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
വരം വരയ സുശ്രോണി മമ ഭക്തഃ സുദര്ശനഃ । സര്വകാമപ്രദസ്തേഽസ്തു വചനാന്മമ ഭാമിനി
"സുന്ദരിയായ കന്യകേ, നീ വേണമെങ്കിൽ വരം ചോദിക്കൂ. എന്റെ ഭക്തനായ സുദർശനൻ, എന്റെ വാക്കുപോലെ, നിനക്ക് എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നൽകും."
ഏവം ശശികലാ ദൃഷ്ടാ സ്വപ്നേ രൂപം മനോഹരമ് । അമ്ബായാ വചനം സ്മൃത്വാ ജഹര്ഷ ഭൃശഭാമിനീ
ഇങ്ങനെ ശശികല സ്വപ്നത്തിൽ അമ്മയുടെ മനോഹരമായ രൂപം കണ്ടു; അമ്മ പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ ഓർത്തു, ആ മഹിള അതിയായ സന്തോഷം അനുഭവിച്ചു.
ഉത്ഥിതാ സാ മുദാ യുക്താ പൃഷ്ടാ മാത്രാ പുനഃ പുനഃ । പ്രമോദേ കാരണം ബാലാ നോവാചാതിത്രപാന്വിതാ
സന്തോഷത്തോടെ എഴുന്നേറ്റ അവളോട് അമ്മ വീണ്ടും വീണ്ടും കാര്യം ചോദിച്ചെങ്കിലും, അതിയായ ലജ്ജയാൽ ആ ബാലിക സന്തോഷത്തിന്റെ കാരണം പറയാതെ നിന്നു.
ജഹാസ മുദമാപന്നാ സ്മൃത്വാ സ്വപ്നം മുഹുര്മുഹുഃ । സഖീം പ്രാഹ തദാന്യാം വൈ സ്വപ്നവൃത്തം സവിസ്തരമ്
സ്വപ്നം വീണ്ടും വീണ്ടും ഓർക്കുമ്പോൾ അവൾ സന്തോഷത്തോടെ ചിരിച്ചു; പിന്നെ ആ സ്വപ്നത്തിൽ സംഭവിച്ച കാര്യങ്ങൾ ഒരു സുഹൃത്തിനോട് വിശദമായി പറഞ്ഞു.
കദാചിത്സാ വിഹാരാര്ഥമവാപോപവനം ശുഭമ് । സഖീയുക്താ വിശാലാക്ഷീ ചമ്പകൈരുപശോഭിതമ്
ഒരു ദിവസം വിനോദത്തിനായി, വിശാലമായ കണ്ണുകളുള്ള ശശികല സുഹൃത്തുക്കളോടൊപ്പം ചമ്പകപൂക്കൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച മനോഹരമായ ഒരു തോട്ടത്തിലേക്ക് പോയി.
പുഷ്പാണി ചിന്വതീ ബാലാ ചമ്പകാധഃസ്ഥിതാബലാ । അപശ്യദ്ബ്രാഹ്മണം മാര്ഗേ ആഗച്ഛന്തം ത്വരാന്വിതമ്
പൂക്കൾ തിരുകുമ്പോൾ, ചമ്പകമരത്തിന് കീഴിൽ സുഹൃത്തുക്കളോടൊപ്പം നിന്നിരുന്ന ആ ബാലിക, വഴിയിലൂടെ വേഗത്തിൽ വരുന്ന ഒരു ബ്രാഹ്മണനെ കണ്ടു.
തം പ്രണമ്യ ദ്വിജം ശ്യാമാ ബഭാഷേ മധുരം വചഃ । കുതോ ദേശാന്മഹാഭാഗ കൃതമാഗമനം ത്വയാ
അവൻറെ പാദങ്ങളിൽ വണങ്ങി ശ്യാമാ മധുരമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു: 'ഭാഗ്യവാനായോ, ഏത് ദേശത്തിൽ നിന്നാണ് നിങ്ങൾ വന്നത്?'
ദ്വിജ ഉവാച ഭാരദ്വാജാശ്രമാദ്ബാലേ നൂനമാഗമനം മമ । ജാതം വൈ കാര്യയോഗേന കിം പൃച്ഛസി വദസ്വ മേ
ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു: 'ബാലേ, ഞാൻ ഭാരദ്വാജാശ്രമത്തിൽ നിന്നാണ് വന്നത്. ഒരു കാരണത്താൽ തന്നെയാണ് എന്റെ വരവ്. എന്തിനാണ് നീ ചോദിക്കുന്നത്? പറയൂ.'
ശശികലോവാച തത്രാശ്രമേ മഹാഭാഗ വര്ണനീയം കിമസ്തി വൈ । ലോകാതിഗം വിശേഷേണ പ്രേക്ഷണീയതമം കില
ശശികല പറഞ്ഞു: 'ഭാഗ്യവാനേ, ആ ആശ്രമത്തിൽ എന്തെങ്കിലും അതിശയകരമായതോ, ലോകത്തിൽ അപൂർവമായതോ, കാണേണ്ടതായതോ ഉണ്ടോ?'
ബ്രാഹ്മണ ഉവാച ധ്രുവസന്ധിസുതഃ ശ്രീമാനാസ്തേ സുദര്ശനോ നൃപഃ । യഥാര്ഥനാമാ സുശ്രോണി വര്തതേ പുരുഷോത്തമഃ
ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു: 'ധ്രുവസന്ധിയുടെ പുത്രനായ ശ്രേഷ്ഠനായ സുദർശൻ അവിടെ വസിക്കുന്നു, മനോഹരമായ കമരങ്ങളുള്ളവളേ, അവൻ യഥാർത്ഥത്തിൽ അതിന്റെ പേരിന് യോജിച്ചവനാണ്.'
തസ്യ ലോചനമത്യന്തം നിഷ്ഫലം പ്രതിഭാതി മേ । യേന ദൃഷ്ടോ ന വാമോരു കുമാരസ്തു സുദര്ശനഃ
അവൻറെ കണ്ണുകൾ എനിക്ക് പൂർണ്ണമായും ഫലഹീനമായതുപോലെ തോന്നുന്നു, സുന്ദരിയേ, കാരണം അവ കണ്ണുകൾ കൊണ്ട് സുദർശനൻ നിന്നെ കണ്ടിട്ടില്ല.
ഏകത്ര നിഹിതാ ധാത്രാ ഗുണാഃ സര്വേ സിസൃക്ഷുണാ । ഗുണാനാമാകരം ദ്രഷ്ടും മന്യേ തേനൈവ കൌതുകാത്
സൃഷ്ടികർത്താവൻ അവനെ സൃഷ്ടിക്കുമ്പോൾ എല്ലാ ഗുണങ്ങളും ഒരുമിച്ച് ചേർത്തുവെച്ചിരിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ടുതന്നെ ആ ഗുണങ്ങളുടെ ആകാരം കാണാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
തവ യോഗ്യഃ കുമാരോഽസൌ ഭര്താ ഭവിതുമര്ഹതി । യോഗോഽയം വിഹിതോഽപ്യാസീന്മണികാഞ്ചനയോരിവ
ആ രാജകുമാരൻ നിനക്ക് ഭർത്താവാകാൻ ഏറ്റവും യോഗ്യനാണ്; ഈ ബന്ധം രത്നവും പൊന്നും ചേർന്നതുപോലെ അനുയോജ്യമാണ്.
ശശികലയാ മാതരം പ്രതി സംദേശപ്രേഷണമ് വ്യാസ ഉവാച ശ്രുത്വാ തദ്വചനം ശ്യാമാ പ്രേമയുക്താ ബഭൂവ ഹ । പ്രതസ്ഥേ ബ്രാഹ്മണസ്തസ്മാത്സ്ഥാനാദുക്ത്വാ സമാഹിതഃ
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: ആ വാക്കുകൾ കേട്ടശേഷം ശ്യാമാ സ്നേഹത്തിൽ നിറഞ്ഞു. ബ്രാഹ്മണൻ മനസ്സിൽ ഏകാഗ്രതയോടെ അവിടെ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു.
സാ തു പൂര്വാനുരാഗാദ്വൈ മഗ്നാ പ്രേമ്ണാഽതിചഞ്ചലാ । കാമബാണഹതേവാസ ഗതേ തസ്മിന്ദ്വിജോത്തമേ
പൂർവ്വസ്നേഹത്തിന്റെ കാരണത്താൽ അവൾ പ്രണയത്തിൽ മുഴുകി, കാമന്റെ അമ്പുകൊണ്ട് തളർന്നവളെപ്പോലെ അശാന്തയായി.
അഥ കാമാര്ദിതാ പ്രാഹ സഖീം ഛന്ദോഽനുവര്തിനീമ് । വികാരശ്ച സമുത്പന്നോ ദേഹേ യച്ഛ്രവണാദനു
അപ്പോൾ പ്രണയവേദനയിൽ കിടന്ന അവൾ, തന്റെ ഇഷ്ടത്തിന് അനുസരിക്കുന്ന സഖിയോട് പറഞ്ഞു: 'അവനെ കുറിച്ച് കേട്ടതോടെ എന്റെ ശരീരത്തിൽ മാറ്റം വന്നിരിക്കുന്നു.'