മുനിവര്യം വ്രജാദ്യ ത്വം സമാശ്വാസ്യ തപോനിധിമ് । സുദര്ശനോഽപി രാജേന്ദ്ര തിഷ്ഠത്വത്ര യഥാസുഖമ്
നീ ഇപ്പോൾ മഹാമുനിയോടു ചെന്നു, ആ തപസ്സിന്റെ നിധിയെ ആശ്വസിപ്പിക്കണം; സുദർശനനും രാജാധിരാജാ, ഇവിടെ ഇഷ്ടംപോലെ താമസിക്കട്ടെ.
ബാലോഽയം നിര്ധനഃ കിം തേ കരിഷ്യതി നൃപാഹിതമ് । വൃഥാ തേ വൈരഭാവോഽയമനാഥേ ദുര്ബലേ ശിശൌ
ഈ ബാലൻ ദരിദ്രനാണ്; രാജാവേ, അവൻ നിന്നെ എന്ത് ദോഷം ചെയ്യും? ഈ അനാഥനും ദുർബലനും ആയ കുട്ടിക്കു നേരെ വൈരം പുലർത്തുന്നത് വെറുതെ.
ദയാ സര്വത്ര കര്തവ്യാ ദൈവാധീനമിദം ജഗത് । ഈര്ഷ്യയാ കിം നൃപശ്രേഷ്ഠ യദ്ഭാവ്യം തദ്ഭവിഷ്യതി
എവിടെയും കരുണ കാണിക്കണം; ഈ ലോകം ദൈവത്തിന്റെ അധീനമാണ്. രാജശ്രേഷ്ഠാ, അസൂയ有什么 പ്രയോജനം? destined ആകേണ്ടത് തീർച്ചയായും സംഭവിക്കും.
വജ്രം തൃണായതേ രാജന് ദൈവയോഗാന്ന സംശയഃ । തൃണം വജ്രായതേ ക്വാപി സമയേ ദൈവയോഗതഃ
ദൈവത്തിന്റെ ഇടപെടലാൽ, രാജാവേ, വജ്രം പുല്ലുപോലെയാകും — സംശയമില്ല; ചിലപ്പോൾ പുല്ല് വജ്രംപോലെയും ആകും, അതും ദൈവത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ.
ശശകോ ഹന്തി ശാര്ദൂലം മശകോ വൈ തഥാ ഗജമ് । സാഹസം മുഞ്ച മേധാവിന് കുരു മേ വചനം ഹിതമ്
ഒരുകാലത്ത് ഒരു മുയൽ കടുവയെ കൊല്ലും, ഒരു കൊച്ചുപുഴു ആനയെ പോലും കൊല്ലും; ധൈര്യത്തോടെയുള്ള അവിവേകം ഉപേക്ഷിക്കൂ, ബുദ്ധിമാനേ, എന്റെ ഉപദേശം അനുസരിക്കൂ.
വ്യാസ ഉവാച തച്ഛ്രുത്വാ വചനം തസ്യ യുധാജിന്നൃപസത്തമഃ । പ്രണമ്യ തം മുനിം മൂര്ഘ്നാ ജഗാമ സ്വപുരം നൃപഃ
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, രാജശ്രേഷ്ഠനായ യുദ്ധാജിത് ആ മുനിയെ തലകുനിച്ച് വണങ്ങി, തന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.
മനോരമാഽപി സ്വസ്ഥാഽഭൂദാശ്രമേ തത്ര സംസ്ഥിതാ । പാലയാമാസ പുത്രം തം സുദര്ശനമൃതവ്രതമ്
മനോരമയും ആശ്രമത്തിൽ സുഖത്തോടെ താമസിച്ചു, വ്രതശീലനായ തന്റെ മകൻ സുദർശനനെ സംരക്ഷിച്ചു.
ദിനേ ദിനേ കുമാരോഽസൌ ജഗാമോപചയം തതഃ । മുനിബാലഗതഃ ക്രീഡന്നിര്ഭയഃ സര്വതഃ ശുഭഃ
പ്രതിദിനം ആ രാജകുമാരൻ വളർന്നു; മുനിപുത്രന്മാരോടൊപ്പം ഭയമില്ലാതെ കളിച്ചു, എല്ലായ്പ്പോഴും മംഗളസ്വഭാവിയായിരുന്നു.
ഏകസ്മിന്സമയേ തത്ര വിദല്ലം സമുപാഗതമ് । ക്ലീബേതി മുനിപുത്രസ്തമാമന്ത്രയത്തദന്തികേ
ഒരു ദിവസം അവിടെ ഒരു പൂച്ച വന്നു; മുനിയുടെ മകൻ അതിനെ സമീപം വിളിച്ചു, 'ക്ലീബൻ' എന്നു പറഞ്ഞു.
സുദര്ശനസ്തു തച്ഛ്രുത്വാ ദധാരൈകാക്ഷരം സ്ഫുടമ് । അനുസ്വാരയുതം തച്ച പ്രോവാചാപി പുനഃ പുനഃ
അത് കേട്ട സുദർശനൻ ആ ഏകക്ഷരം വ്യക്തമായി ഉച്ചരിച്ച്, അതിലെ നാസികാസ്വരം ചേർത്ത് വീണ്ടും വീണ്ടും ആവർത്തിച്ചു.
ബീജം വൈ കാമരാജാഖ്യം ഗൃഹീതം മനസാ തദാ । ജജാപ ബാലകോഽത്യര്ഥം ധൃത്വാ ചേതസി സാദരമ്
അപ്പോൾ ആ ബാലൻ മനസ്സിൽ 'കാമരാജ' എന്ന ബീജമന്ത്രം ഉൾക്കൊണ്ടു; അതിനെ വലിയ ഭക്തിയോടെ മനസ്സിൽ ധരിച്ചു ജപിച്ചു.
ഭാവിയോഗാന്മഹാരാജ കാമരാജാഖ്യമദ്ഭുതമ് । സ്വഭാവേനൈവ തേനേത്ഥം ഗൃഹീതം ബാലകേന വൈ
ഭാവിയിൽ സംഭവിക്കേണ്ടതുപോലെ, മഹാരാജാവേ, അത്ഭുതമായ കാമരാജമന്ത്രം സ്വാഭാവികമായി ആ ബാലൻ ഉൾക്കൊണ്ടു.
തദാഽസൌ പഞ്ചമേ വര്ഷേ പ്രാപ്യ മന്ത്രമനുത്തമമ് । ഋഷിച്ഛന്ദോവിഹീനഞ്ച ധ്യാനന്യാസവിവര്ജിതമ്
അവന്റെ അഞ്ചാം വയസ്സിൽ തന്നെ, മഹത്തായ ഒരു മന്ത്രം ലഭിച്ചു. ആ മന്ത്രത്തിന് ഋഷിമാരുടെ ഛന്ദസോ അല്ലെങ്കിൽ ധ്യാനവും ന്യാസവും പോലുള്ള ആചാരങ്ങൾ ഒന്നും ഇല്ലായിരുന്നു.
പ്രജപന്മനസാ നിത്യം ക്രീഡത്യപി സ്വപിത്യപി । വിസസ്മാര ന തം മന്ത്രം ജ്ഞാത്വാ സാരമിതി സ്വയമ്
അവൻ ആ മന്ത്രം മനസ്സിൽ തന്നെ ദിവസവും ജപിച്ചു; കളിക്കുമ്പോഴും ഉറങ്ങുമ്പോഴും, അതിന്റെ സാരം മനസ്സിലാക്കി, ഒരിക്കലും അതു മറന്നില്ല.
വര്ഷേ ചൈകാദശേ പ്രാപ്തേ കുമാരോഽസൌ നൃപാത്മജഃ । മുനിനാ ചോപനീതോഽഥ വേദമധ്യാപിതസ്തഥാ
പതിനൊന്നാം വയസ്സിൽ ആ രാജകുമാരനെ ഒരു മുനി ഉപനയനം നടത്തി, ശേഷം വേദം പഠിപ്പിച്ചു.
ധനുര്വേദം തഥാ സാങ്ഗം നീതിശാസ്ത്രം വിധാനതഃ । അഭ്യസ്താഃ സകലാ വിദ്യാസ്തേന മന്ത്രബലാദിനാ
അവൻ മന്ത്രശക്തിയുടെ സഹായത്തോടെ, ധനുര്വേദവും അതിന്റെ ഉപവിഭാഗങ്ങളും, നയശാസ്ത്രവും, എല്ലാ കലകളും പഠിച്ചു.
കദാചിത്സോഽപി പ്രത്യക്ഷം ദേവീരൂപം ദദര്ശ ഹ । രക്താമ്ബരം രക്തവര്ണം രക്തസര്വാങ്ഗഭൂഷണമ്
ഒരു ദിവസം അവൻ നേരിട്ട് ദേവിയുടെ രൂപം കണ്ടു; ചുവപ്പ് വസ്ത്രം ധരിച്ചും, ചുവന്ന നിറത്തിലും, ചുവന്ന അലങ്കാരങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ചും ദേവി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
ഗരുഡേ വാഹനേ സംസ്ഥാം വൈഷ്ണവീം ശക്തിമദ്ഭുതാമ് । ദൃഷ്ട്വാ പ്രസന്നവദനഃ സ ബഭൂവ നൃപാത്മജഃ
ഗരുഡൻ എന്ന വാഹനത്തിൽ ഇരുന്ന്, വൈഷ്ണവി ശക്തിയായി അത്ഭുതകരമായ രൂപത്തിൽ ദേവി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. അവളുടെ ദയാപൂർവ്വമായ മുഖം കണ്ട രാജകുമാരൻ അതിയായ സന്തോഷം അനുഭവിച്ചു.
വനേ തസ്മിംസ്ഥിതഃ സോഽഥ സര്വവിദ്യാര്ഥതത്ത്വവിത് । മാതരം സേവമാനസ്തു വിജഹാര നദീതടേ
അവൻ ആ കാടിൽ താമസിച്ചു, എല്ലാ വിദ്യകളുടെയും സത്യങ്ങൾ അറിഞ്ഞു, മാതാവിനെ സേവിച്ചു, നദീതീരത്ത് സന്തോഷത്തോടെ സമയം കഴിച്ചു.
ശരാസനഞ്ച സമ്പ്രാപ്തം വിശിഖാശ്ച ശിലാശിതാഃ । തൂണീരകവചം തസ്മൈ ദത്തം ചാമ്ബികയാ വനേ
ആ കാട്ടിൽ അംബിക അവനു ഒരു വില്ലും ഇരുമ്പ് അറ്റം ഘടിപ്പിച്ച അമ്പുകളും, ഒരു തൂണിയും കാവചവും നൽകി.
ഏതസ്മിന്സമയേ പുത്രീ കാശിരാജസ്യ സുപ്രിയാ । നാമ്നാ ശശികലാ ദിവ്യാ സര്വലക്ഷണസംയുതാ
അപ്പോഴാണ് കാശിരാജാവിന്റെ മകൾ സുപ്രിയ, ശശികല എന്ന ദിവ്യ സ്വഭാവവും എല്ലാ ശുഭലക്ഷണങ്ങളുമുള്ളവളും, അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നത്.
ശുശ്രാവ നൃപപുത്രം തം വനസ്ഥഞ്ച സുദര്ശനമ് । സര്വലക്ഷണസമ്പന്നം ശൂരം കാമമിവാപരമ്
വനത്തിൽ താമസിക്കുന്ന സുദർശനൻ എന്ന രാജകുമാരനെ, എല്ലാ ഗുണങ്ങളാലും സമ്പന്നനും, വീരനുമായവനെയും, കാമദേവനെപ്പോലെയും, അവൾക്കു കുറിച്ച് കേട്ടു.
ബന്ദീജനമുഖാച്ഛ്രുത്വാ രാജപുത്രം സുസങ്ഗതമ് । ചകമേ മനസാ തം വൈ വരം വരയിതും ധിയാ
ബന്ദികൾ മുഖേന ആ ഗുണസമ്പന്നനായ രാജകുമാരന്റെ കഥകൾ കേട്ടശേഷം, അവളെ അവനെ ഭർത്താവായി തിരഞ്ഞെടുക്കണമെന്ന് മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിച്ചു.
സ്വപ്നേ തസ്യാഃ സമാഗമ്യ ജഗദമ്ബാ നിശാന്തരേ । ഉവാച വചനം ചേദം സമാശ്വാസ്യ സുസംസ്ഥിതാ
ഒരു രാത്രിയിൽ സ്വപ്നത്തിൽ, ജഗദംബ അവളെ സന്ദർശിച്ച് ആശ്വസിപ്പിച്ചു, ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
വരം വരയ സുശ്രോണി മമ ഭക്തഃ സുദര്ശനഃ । സര്വകാമപ്രദസ്തേഽസ്തു വചനാന്മമ ഭാമിനി
"സുന്ദരിയായ കന്യകേ, നീ വേണമെങ്കിൽ വരം ചോദിക്കൂ. എന്റെ ഭക്തനായ സുദർശനൻ, എന്റെ വാക്കുപോലെ, നിനക്ക് എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നൽകും."
ഏവം ശശികലാ ദൃഷ്ടാ സ്വപ്നേ രൂപം മനോഹരമ് । അമ്ബായാ വചനം സ്മൃത്വാ ജഹര്ഷ ഭൃശഭാമിനീ
ഇങ്ങനെ ശശികല സ്വപ്നത്തിൽ അമ്മയുടെ മനോഹരമായ രൂപം കണ്ടു; അമ്മ പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ ഓർത്തു, ആ മഹിള അതിയായ സന്തോഷം അനുഭവിച്ചു.
ഉത്ഥിതാ സാ മുദാ യുക്താ പൃഷ്ടാ മാത്രാ പുനഃ പുനഃ । പ്രമോദേ കാരണം ബാലാ നോവാചാതിത്രപാന്വിതാ
സന്തോഷത്തോടെ എഴുന്നേറ്റ അവളോട് അമ്മ വീണ്ടും വീണ്ടും കാര്യം ചോദിച്ചെങ്കിലും, അതിയായ ലജ്ജയാൽ ആ ബാലിക സന്തോഷത്തിന്റെ കാരണം പറയാതെ നിന്നു.
ജഹാസ മുദമാപന്നാ സ്മൃത്വാ സ്വപ്നം മുഹുര്മുഹുഃ । സഖീം പ്രാഹ തദാന്യാം വൈ സ്വപ്നവൃത്തം സവിസ്തരമ്
സ്വപ്നം വീണ്ടും വീണ്ടും ഓർക്കുമ്പോൾ അവൾ സന്തോഷത്തോടെ ചിരിച്ചു; പിന്നെ ആ സ്വപ്നത്തിൽ സംഭവിച്ച കാര്യങ്ങൾ ഒരു സുഹൃത്തിനോട് വിശദമായി പറഞ്ഞു.
കദാചിത്സാ വിഹാരാര്ഥമവാപോപവനം ശുഭമ് । സഖീയുക്താ വിശാലാക്ഷീ ചമ്പകൈരുപശോഭിതമ്
ഒരു ദിവസം വിനോദത്തിനായി, വിശാലമായ കണ്ണുകളുള്ള ശശികല സുഹൃത്തുക്കളോടൊപ്പം ചമ്പകപൂക്കൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച മനോഹരമായ ഒരു തോട്ടത്തിലേക്ക് പോയി.
പുഷ്പാണി ചിന്വതീ ബാലാ ചമ്പകാധഃസ്ഥിതാബലാ । അപശ്യദ്ബ്രാഹ്മണം മാര്ഗേ ആഗച്ഛന്തം ത്വരാന്വിതമ്
പൂക്കൾ തിരുകുമ്പോൾ, ചമ്പകമരത്തിന് കീഴിൽ സുഹൃത്തുക്കളോടൊപ്പം നിന്നിരുന്ന ആ ബാലിക, വഴിയിലൂടെ വേഗത്തിൽ വരുന്ന ഒരു ബ്രാഹ്മണനെ കണ്ടു.