അന്യഃ കിം ന കരോത്യേവം കൃതം വൈ സത്ത്വമൂര്തിനാ । വാമനം രൂപമാസ്ഥായ യജ്ഞപാതം ചികീര്ഷതാ
ധർമ്മത്തിന്റെ പ്രതിരൂപമായവൻ വാമനരൂപം ധരിച്ച് യജ്ഞഫലം നേടാൻ ഇങ്ങനെ ചെയ്തുവെങ്കിൽ, മറ്റൊരാൾ അങ്ങനെ ചെയ്യാതിരിക്കാൻ എന്താണ് കാരണം?
ന ച വിശ്വസിതവ്യം വൈ കദാചിത്കേനചിത്തഥാ । ലോഭശ്ചേതസി ചേത്സ്വാമിന്കീദൃക്പാപകൃതം ഭയമ്
അതുകൊണ്ട് ഒരിക്കലും ആരെയും മുഴുവൻ വിശ്വസിക്കരുത്. സ്വാമിനേ, മനസ്സിൽ ലാലസ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ, പാപം ചെയ്താൽ എത്ര വലിയ ഭയം ഉണ്ടാകും!
ലോഭാഹതാഃ പ്രകുര്വന്തി പാപാനി പ്രാണിനഃ കില । പരലോകാദ്ഭയം നാസ്തി കസ്യചിത്കര്ഹിചിന്മുനേ
ലോഭം പിടിച്ചവരാണ് ജീവികൾ പാപങ്ങൾ ചെയ്യുന്നത്. മുനിവരേ, മറ്റുള്ള ലോകത്തെ ഭയം ആര്ക്കും ഒരിക്കലുമില്ല.
മനസാ കര്മണാ വാചാ പരസ്വാദാനഹേതുതഃ । പ്രപതന്തി നരാഃ സമ്യഗ്ലോഭോപഹതചേതസഃ
ലോഭം മനസ്സിൽ കയറിയവരാണ്, ചിന്തയിലും വാക്കിലും പ്രവൃത്തിയിലും, മറ്റുള്ളവരുടെ സമ്പത്ത് സ്വന്തമാക്കാൻ ശ്രമിച്ച് മുഴുവൻ തകർന്നുപോകുന്നത്.
ദേവാനാരാധ്യ സതതം വാഞ്ഛന്തി ച ധനം നരാഃ । ന ദേവാസ്തത്കരേ കൃത്വാ സമര്ഥാ ദാതുമഞ്ജസാ
മനുഷ്യർ എപ്പോഴും ദൈവങ്ങളെ ആരാധിച്ച് ധനം ആഗ്രഹിക്കുന്നു. പക്ഷേ ദൈവങ്ങൾ തങ്ങൾക്കാവശ്യമായത് ചെയ്തിട്ടും നേരിട്ട് അതു നൽകാൻ കഴിയില്ല.
അന്യസ്യാനീയതേ വിത്തം പ്രയച്ഛന്തി മനീഷിതമ് । വാണിജ്യേനാഥ ദാനേന ചൌര്യേണാപി ബലേന വാ
മറ്റൊരാളുടെ സമ്പത്ത്, വ്യാപാരത്തിലോ, ദാനത്തിലോ, മോഷണത്തിലോ, ബലപ്രയോഗത്തിലോ, ഇഷ്ടം പോലെ എടുത്ത് നൽകപ്പെടുന്നു.
വിക്രയാര്ഥം ഗൃഹീത്വാ ച ധാന്യവസ്ത്രാദികം ബഹു । ദേവാനര്ചയതേ വൈശ്യോ മഹര്ദ്ധിര്മേ ഭവേദിതി
വ്യാപാരി ധാന്യവും വസ്ത്രവും മറ്റു സാധനങ്ങളും വിൽക്കാനായി എടുത്ത്, വലിയ ഐശ്വര്യം കിട്ടണമെന്നാഗ്രഹിച്ച് ദൈവങ്ങളെ ആരാധിക്കുന്നു.
നാത്ര കിം പരവിത്തേച്ഛാ വാണിജ്യേന പരന്തപ । ഗ്രഹണകാലേ തു സമ്പ്രാപ്തേ മഹര്ഘഞ്ചാപി കാങ്ക്ഷതി
ശത്രുനാശകാ, വ്യാപാരത്തിൽ മറ്റൊരാളുടെ സമ്പത്ത് ആഗ്രഹിക്കുന്നതല്ലാതെ മറ്റെന്താണ്? വാങ്ങേണ്ട സമയം വന്നാൽ, ഉയർന്ന വില പോലും ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ഏവം ഹി പ്രാണിനഃ സര്വേ പരസ്വാദാനതത്പരാഃ । വര്തന്തേ സതതം ബ്രഹ്മന് വിശ്വാസഃ കീദൃശഃ പുനഃ
ബ്രാഹ്മണനേ, ഇങ്ങനെ എല്ലാ ജീവികളും എപ്പോഴും മറ്റുള്ളവരുടെ സമ്പത്ത് സ്വന്തമാക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. അപ്പോൾ വീണ്ടും എങ്ങനെയാണ് വിശ്വാസം ഉണ്ടാകുക?
വൃഥാ തീര്ഥം വൃഥാ ദാനം വൃഥാഽധ്യയനമേവ ച । ലോഭമോഹാവൃതാനാം വൈ കൃതം തദകൃതം ഭവേത്
ലോഭവും മോഹവും പിടിച്ചവർക്കു തീർത്ഥയാത്രയും ദാനവും പഠനവും എല്ലാം വൃഥയാണ്. അവർ ചെയ്തതൊന്നും ഫലിക്കില്ല.
തസ്മാദേനം മഹാഭാഗ വിസര്ജയ ഗൃഹം പ്രതി । സപുത്രാഽഹം വസിഷ്യാമി ജാനകീവദ്ദ്വിജോത്തമ
അതിനാൽ, മഹാഭാഗനേ, അവനെ വീട്ടിലേക്ക് അയയ്ക്കൂ. ഞാൻ എന്റെ മകനോടൊപ്പം ഇവിടെ തന്നെ താമസിക്കും, ജനകിപോലെ, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനേ.
ഇത്യുക്തോഽസൌ മുനിസ്താവദ്ഗത്വാ യുധാജിതം നൃപമ് । ഉവാച വചനം രാജ്ഞേ ഭാരദ്വാജഃ പ്രതാപവാന്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ, ആ മുനി രാജാവായ യുദ്ധാജിതിന്റെ അടുക്കൽ ചെന്നു, ശക്തനായ ഭാരദ്വാജൻ രാജാവിനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ഗച്ഛ രാജന് യഥാകാമം സ്വപുരം നൃപസത്തമ । നേയം മനോരമാഭ്യേതി ബാലപുത്രാ സുദുഃഖിതാ
രാജാവേ, ഇഷ്ടംപോലെ നിങ്ങളുടെ നഗരത്തിലേക്ക് പോകൂ. മനോരമയും അവളുടെ ബാലപുത്രനും അതീവ ദുഃഖിതരായതിനാൽ ഇവർ വരികയില്ല.
യുധാജിദുവാച മുനേ മുഞ്ച ഹഠം സൌമ്യ വിസര്ജയ മനോരമാമ് । ന ച യാസ്യാമ്യഹം മുക്ത്വാ നേഷ്യാമ്യദ്യ ബലാത്പുനഃ
യുദ്ധാജിത് പറഞ്ഞു: മുനിവരേ, ദയവായി നിങ്ങളുടെ പിടിവാശി ഉപേക്ഷിച്ച് മനോരമയെ വിട്ടയക്കൂ. അവളെ കൂടാതെ ഞാൻ പോകില്ല, ഇന്നത് ബലമായി കൊണ്ടുപോകാനും ഞാൻ തയ്യാറല്ല.
ഋഷിരുവാച നയസ്വ യദി ശക്തിസ്തേ ബലേനാദ്യ മമാശ്രമാത് । വിശ്വാമിത്രോ യഥാ ധേനും വസിഷ്ഠസ്യ മുനേഃ പുരാ
മുനിവരൻ പറഞ്ഞു: ഇന്ന് എന്റെ ആശ്രമത്തിൽ നിന്ന് ബലംകൊണ്ടു കൊണ്ടുപോകാൻ കഴിയുമെങ്കിൽ കൊണ്ടുപോകൂ. മുമ്പ് വിശ്വാമിത്രൻ വസിഷ്ഠമുനിയുടെ പശുവിനെ പിടിച്ചുപോകാൻ ശ്രമിച്ചപോലെ.
വിശ്വാമിത്രകഥോത്തരം രാജപുത്രസ്യ കാമബീജപ്രാപ്തിവര്ണനമ് വ്യാസ ഉവാച ഇത്യാകര്ണ്യ വചസ്തസ്യ മുനേസ്തത്രാവനീപതിഃ । മന്ത്രിവൃദ്ധം സമാഹൂയ പപ്രച്ഛ തമതന്ദ്രിതഃ
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: മുനിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട രാജാവ് തന്റെ പ്രായമായ മന്ത്രിയെ വിളിച്ചു, ശ്രദ്ധയോടെ അവനോട് ചോദിച്ചു.
കിം കര്തവ്യം സുബുദ്ധേഽത്ര മയാഽദ്യ വദ സുവ്രത । ബലാന്നയാമി താം കാമം സപുത്രാഞ്ച സുഭാഷിണീമ്
സുജ്ഞാനിയേ, ഇന്ന് ഇവിടെ ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണം എന്ന് പറയൂ. ഞാൻ അവളെയും അവളുടെ മക്കളെയും, നല്ലവളായ അവളെയും, ബലമായി കൊണ്ടുപോകും.
രിപുരല്പോഽപി നോപേക്ഷ്യഃ സര്വഥാ ശുഭമിച്ഛതാ । രാജയക്ഷ്മേവ സംവൃദ്ധോ മൃത്യവേ പരികല്പയേത്
നന്മ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻക്ക്, എത്രയും ദുർബലനായ ശത്രുവിനെയും ഒരിക്കലും അവഗണിക്കരുത്. രാജയക്ഷ്മ പോലെ, വളർന്നാൽ ശത്രു മരണത്തിലേക്കാണ് നയിക്കുന്നത്.
നാത്ര സൈന്യം ന യോദ്ധാസ്തി യോ മാമത്ര നിവാരയേത് । ഗൃഹീത്വാ ഹന്മി തം തത്ര ദൌഹിത്രസ്യ രിപും കില
ഇവിടെ എന്നെ തടയാൻ സൈന്യവും യോദ്ധാക്കളും ഇല്ല. ഞാൻ അവിടെ പോയി എന്റെ മകന്മാരുടെ ശത്രുവിനെ പിടിച്ചു കൊല്ലും.
നിഷ്കണ്ടകം ഭവേദ്രാജ്യം യതാമ്യദ്യ ബലാദഹമ് । ഹതേ സുദര്ശനേ നൂനം നിര്ഭയോഽസൌ ഭവേദിതി
ഇന്ന് ഞാൻ ബലപ്രയോഗം ചെയ്താൽ രാജ്യം കട്ടക്കുരുക്കില്ലാതെ ശാന്തമാകും. സുദർശൻ കൊല്ലപ്പെടുമ്പോൾ അവൻ നിർഭയനാകും.
പ്രധാന ഉവാച സാഹസം ന ഹി കര്തവ്യം ശ്രുതം രാജന് മുനേര്വചഃ । വിശ്വാമിത്രസ്യ ദൃഷ്ടാന്തഃ കഥിതസ്തേന മാരിഷ
മുഖ്യൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, ഉന്മേഷത്തോടെ പ്രവർത്തിക്കേണ്ടതല്ല. നിങ്ങൾ മുനിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്. വിശ്വാമിത്രന്റെ ഉദാഹരണം അവൻ പറഞ്ഞതല്ലേ, മഹാനുഭാവാ.
പുരാ ഗാധിസുതഃ ശ്രീമാന്വിശ്വാമിത്രോഽതിവിശ്രുതഃ । വിചരന്സ നൃപശ്രേഷ്ഠോ വസിഷ്ഠാശ്രമമഭ്യഗാത്
പണ്ടു ഗാധിയുടെ പുത്രനായ പ്രശസ്തനായ രാജാവ് വിശ്വാമിത്രൻ, സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ, വസിഷ്ഠന്റെ ആശ്രമത്തിൽ എത്തി.
നമസ്കൃത്യ ച തം രാജാ വിശ്വാമിത്രഃ പ്രതാപവാന് । ഉപവിഷ്ടോ നൃപശ്രേഷ്ഠോ മുനിനാ ദത്തവിഷ്ടരഃ
അവനെ നമസ്കരിച്ചു, ശക്തനായ രാജാവ് വിശ്വാമിത്രൻ, രാജാക്കന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ, മുനിയുടെ സ്നേഹത്തോടെ ഇരിക്കാൻ അനുവദിച്ചു.
നിമന്ത്രിതോ വസിഷ്ഠേന ഭോജനായ മഹാത്മനാ । സസൈന്യശ്ച സ്ഥിതോ രാജാ ഗാധിപുത്രോ മഹായശാഃ
മഹാത്മാവായ വസിഷ്ഠൻ ഭക്ഷണത്തിന് ക്ഷണിച്ചതിനാൽ, ഗാധിയുടെ പുത്രനും പ്രശസ്തനായ രാജാവും തന്റെ സൈന്യത്തോടൊപ്പം അവിടെ നിന്നു.
നന്ദിന്യാഽഽസാദിതം സര്വം ഭക്ഷ്യഭോജ്യാദികം ച യത് । ഭുക്ത്വാ രാജാ സസൈന്യശ്ച വാഞ്ഛിതം തത്ര ഭോജനമ്
നന്ദിനി എല്ലാ വിഭവങ്ങളും വിഭവങ്ങളുമൊക്കെ ഒരുക്കി. രാജാവും സൈന്യവും ആഗ്രഹിച്ച ഭക്ഷണം അവിടെ ആസ്വദിച്ചു.
പ്രതാപം തഞ്ച നന്ദിന്യാഃ പരിജ്ഞായ സ പാര്ഥിവഃ । യയാചേ നന്ദിനീം രാജാ വസിഷ്ഠം മുനിസത്തമമ്
നന്ദിനിയുടെ ശക്തി മനസ്സിലാക്കി രാജാവ് വസിഷ്ഠനോടു ചെന്നു, ആ പശുവായ നന്ദിനിയെ ചോദിച്ചു.
വിശ്വാമിത്ര ഉവാച മുനേ ധേനുസഹസ്രം തേ ഘടോധ്നീനാം ദദാമ്യഹമ് । നന്ദിനീം ദേഹി മേ ധേനും പ്രാര്ഥയാമി പരന്തപ
വിശ്വാമിത്രൻ പറഞ്ഞു: മുനിയേ, ഞാൻ നിനക്കായിരം നല്ല പാൽകറക്കുന്ന പശുക്കൾ തരാം. ദയവായി നന്ദിനിയെ എനിക്കു തരിക, ഞാൻ അപേക്ഷിക്കുന്നു.
വസിഷ്ഠ ഉവാച ഹോമധേനുരിയം രാജന്ന ദദാമി കഥഞ്ചന । സഹസ്രഞ്ചാപി ധേനൂനാം തവേദം തവ തിഷ്ഠതു
വസിഷ്ഠൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, ഇതെന്റെ യാഗപശുവാണ്. ഞാൻ എങ്ങനെയും അവളെ തരില്ല. ആയിരം പശുക്കൾ പോലും നിനക്കൊപ്പമിരിക്കട്ടെ, പക്ഷേ നന്ദിനി എനിക്കൊപ്പമാണ്.
വിശ്വാമിത്ര ഉവാച അയുതം വാഥ ലക്ഷ്യം വാ ദദാമി മനസേപ്സിതമ് । ദ്ദേഹി മേ നന്ദിനീം സാധോ ഗ്രഹീഷ്യാമി ബലാദഥ
വിശ്വാമിത്രൻ പറഞ്ഞു: പത്തു ആയിരം അല്ലെങ്കിൽ ഒരു ലക്ഷം എത്ര വേണമെങ്കിലും ഞാൻ തരാം. സന്മനസ്ക്കളായവനേ, നന്ദിനിയെ എനിക്കു തരിക, അല്ലെങ്കിൽ ഞാൻ ബലമായി പിടിച്ചെടുക്കും.
വസിഷ്ഠ ഉവാച കാമം ഗൃഹാണ നൃപതേ ബലാദദ്യ യഥാരുചി । നാഹം ദദാമി തേ രാജന്സ്വേച്ഛയാ നന്ദിനീം ഗൃഹാത്
വസിഷ്ഠൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, നിനക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളപോലെ ഇന്ന് ബലമായി എടുത്തുകൊള്ളൂ. പക്ഷേ, ഞാൻ എന്റെ വീട്ടിൽ നിന്നു നന്ദിനിയെ സ്വച്ഛന്ദമായി തരില്ല.