പുരാ ശ്രുതം മയാ സ്വാമിന്പാണ്ഡവാ വൈ വനേ സ്ഥിതാഃ । മുനീനാമാശ്രമേ പുണ്യേ പാഞ്ചാല്യാ സഹിതാസ്തദാ
'സ്വാമിയെ, പാണ്ടവർ വനവാസകാലത്ത് പാഞ്ചാല്യോടൊപ്പം മഹർഷിമാരുടെ ആശ്രമത്തിൽ പാർത്തിരുന്നതായി ഞാൻ മുമ്പ് കേട്ടിട്ടുണ്ട്.'
ഗതാസ്തേ മൃഗയാം പാര്ഥാ ഭ്രാതരഃ പഞ്ച ഏവ തേ । ദ്രൌപദീ സംസ്ഥിതാ തത്ര മുനീനാമാശ്രമേ ശുഭേ
'അന്ന് പാണ്ഡുവിന്റെ അഞ്ചു മക്കളും വേട്ടയ്ക്കായി പോയപ്പോൾ, ദ്രൗപദി ആ മഹർഷിമാരുടെ ശുഭമായ ആശ്രമത്തിൽ തന്നെ തുടരുകയായിരുന്നു.'
ധൌമ്യോഽത്രിര്ഗാലവഃ പൈലോ ജാവാലിര്ഗൌതമോ ഭൃഗുഃ । ച്യവനശ്ചാത്രിഗോത്രശ്ച കണ്വശ്ചൈവ ജതുഃ ക്രതുഃ
'അവിടെ ധൗമ്യൻ, അത്രി, ഗാലവൻ, പൈലൻ, ജാവാലി, ഗൗതമൻ, ഭൃഗു, ച്യവനൻ, അത്രിയുടെ വംശജൻ, കണ്വൻ, ജതു, ക്രതു എന്നിവരും ഉണ്ടായിരുന്നു.'
വീതിഹോത്രഃ സുമന്തുശ്ച യജ്ഞദത്തോഽഥ വത്സലഃ । രാശാസനഃ കഹോഡശ്ച യവക്രീര്യജ്ഞകൃത്ക്രതുഃ
'വീതിഹോത്രൻ, സുമന്തു, യജ്ഞദത്തൻ, വത്സലൻ, രാശാസനൻ, കഹോടൻ, യവക്രീ, യജ്ഞകൃത്ക്രതു എന്നിവരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.'
ഏതേ ചാന്യേ ച മുനയോ ഭാരദ്വാജാദയഃ ശുഭാഃ । വേദപാഠയുതാഃ സര്വേ സംസ്ഥിതാശ്ചാശ്രമേ സ്ഥിതാഃ
'ഇവരും ഭാരദ്വാജൻ തുടങ്ങിയ മറ്റു ശുഭമായ മഹർഷിമാരും, എല്ലാവരും വേദപാരായണരായി ആ ആശ്രമത്തിൽ പാർത്തിരുന്നു.'
ദാസീഭിഃ സഹിതാ തത്ര യാജ്ഞസേനീ സ്ഥിതാ മുനേ । ആശ്രമേ ചാരുസര്വാങ്ഗീ നിര്ഭയാ മുനിസംവൃതേ
'അവിടെ യാജ്ഞസേനിയുടെ ദാസിമാരോടൊപ്പം, അവളുടെ ശരീരഭാഗങ്ങൾ എല്ലാം സുന്ദരമായ അവൾ, മഹർഷിമാരുടെ സംരക്ഷണത്തിൽ ഭയമില്ലാതെ ആശ്രമത്തിൽ പാർത്തിരുന്നു.'
പാര്ഥാ മൃഗാനുഗാസ്താവത്പ്രയാതാശ്ച വനാദ്വനമ് । ധനുര്ബാണധരാ വീരാഃ പഞ്ച വൈ ശത്രുതാപനാഃ
'അപ്പോൾ തന്നെ, അമ്പും വില്ലും കൈവശമുള്ള പാണ്ഡവർ, ശത്രുക്കളെ ഭയപ്പെടുത്തുന്ന ആ അഞ്ചു വീരന്മാർ, വനത്തിൽ നിന്ന് വനത്തിലേക്ക് വേട്ടയാടാൻ പോയിരുന്നു.'
താവത്സിന്ധുപതിഃ ശ്രീമാന്മാര്ഗസ്ഥോ ബലസംയുതഃ । ആഗതശ്ചാശ്രമാഭ്യാശേ ശ്രുത്വാ തു നിഗമന്ധ്വനിമ്
'അന്നേരം, മഹത്വമുള്ള സിന്ധുരാജാവ് സൈന്യത്തോടൊപ്പം, വേദപാരായണത്തിന്റെ ശബ്ദം കേട്ട് ആശ്രമത്തിന് സമീപം എത്തി.'
ശ്രുത്വാ വേദധ്വനിം രാജാ മുനീനാം ഭാവിതാത്മനാമ് । ഉത്തതാര രഥാത്തൂര്ണം ദര്ശനാകാങ്ക്ഷയാ നൃപഃ
'വേദപാരായണത്തിൽ ലീനരായ മഹർഷിമാരുടെ ശബ്ദം രാജാവ് കേട്ടപ്പോൾ, അവൻ ഉടനെ രഥത്തിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങി, മഹർഷിമാരെ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ചു.'
യദാ നിരഗമത്തത്ര ഭൃത്യദ്വയസമന്വിതഃ । വേദപാഠയുതാന്വീക്ഷ്യ മുനീനുദ്യമസംസ്ഥിതഃ
'അവൻ രണ്ടു ഭൃത്യന്മാരോടൊപ്പം അവിടെ എത്തിയപ്പോൾ, വേദപാരായണത്തിൽ ലീനരായ മഹർഷിമാരെ ഉത്സാഹത്തോടെ കാണാൻ അവൻ നിന്നു.'
കൃതാഞ്ജലിപുടഃ സ്വാമിന്സംസ്ഥിതോഽഥ ജയദ്രഥഃ । ആശ്രമേ മുനിഭിര്ജുഷ്ടേ ഭൂപതിഃ സംവിവേശ ഹ
കൈകൂപ്പി ആദരത്തോടെ ജയദ്രഥൻ ഗുരുവിന്റെ മുന്നിൽ നിന്നു. അതിനുശേഷം, മഹർഷിമാരാൽ നിറഞ്ഞിരുന്ന ആശ്രമത്തിൽ രാജാവ് അകത്തു കയറി.
തത്രോപവിഷ്ടം രാജാനം ദ്രഷ്ടുകാമാഃ സ്ത്രിയസ്തദാ । ആയയുര്മുനിഭാര്യാശ്ച കോഽയമിത്യബ്രുവന്നൃപമ്
അവിടെ ഇരുന്ന രാജാവിനെ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച് സ്ത്രീകളും മഹർഷിമാരുടെ ഭാര്യമാരും അടുത്തുവന്നു. 'ഇവൻ ആരാണ്?' എന്ന് അവർ രാജാവിനോടു ചോദിച്ചു.
താസാം മധ്യേ വരാരോഹാ യാജ്ഞസേനീ സമാഗതാ । ജയദ്രഥേന ദൃഷ്ടാ സാ രൂപേണ ശ്രീരിവാപരാ
അവരുടെ ഇടയിൽ അദ്ഭുതസൗന്ദര്യമുള്ള യാജ്ഞസേനിയും എത്തി. ജയദ്രഥൻ അവളെ കണ്ടപ്പോൾ, അവളുടെ ഭംഗിയിൽ മറ്റൊരു ലക്ഷ്മിയെപ്പോലെയായിരുന്നു.
താം വിലോക്യാസിതാപാങ്ഗീം ദേവകന്യാമിവാപരാമ് । പപ്രച്ഛ നൃപതിര്ധൌമ്യം കേയം ശ്യാമാ വരാനനാ
കറുത്ത കണ്ണുകളും ദൈവകുമാരിയെപ്പോലെയുള്ള ഭാവവും കണ്ട ജയദ്രഥൻ, 'ഈ കറുത്ത മുഖവും മനോഹരമായ മുഖവുമുള്ള സ്ത്രീ ആരാണ്?' എന്ന് ധൗമ്യനോടു ചോദിച്ചു.
ഭാര്യാ കസ്യ സുതാ കസ്യ നാമ്നാ കാ വരവര്ണിനീ । രൂപലാവണ്യസംയുക്താ ശചീവ വസുധാങ്ഗതാ
ഈ മനോഹരവദനവും സൗന്ദര്യവും നിറഞ്ഞവൾ ആരുടെ ഭാര്യയാണ്, ആരുടെ മകളാണ്, അവളുടെ പേര് എന്താണ്? മനുഷ്യരിൽ ശചിയെപ്പോലെ അവൾ ഭംഗിയിലും കൃപയിലും സമ്പന്നയാണല്ലോ.
ബര്ബൂലവനമധ്യസ്ഥാ ലവങ്ഗലതികാ യഥാ । രാക്ഷസീവൃന്ദഗാ നൂനം രമ്ഭേവാഭാതി ഭാമിനീ
പൂവൻകുരുമുളകിന്റെ തണ്ടുപോലെ വനത്തിനടിയിൽ നിൽക്കുന്ന ഈ ഭാമ, രാക്ഷസസ്ത്രീകളുടെ ഇടയിൽ രംഭയെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്നു.
സത്യം വദ മഹാഭാഗ കസ്യേയം വല്ലഭാബലാ । രാജപത്നീവ ചാഭാതി നൈഷാ മുനിവധൂര്ദ്വിജ
സത്യമായി പറയൂ, ഭാഗ്യവാനേ, ഈ യുവതിയാരുടെ പ്രിയപ്പെട്ടവളാണ്? അവൾ ഒരു രാജപത്നിയെപ്പോലെയാണ്, മഹർഷിയുടെ ഭാര്യയല്ലല്ലോ, ദ്വിജൻ.
ധൌമ്യ ഉവാച പാണ്ഡവാനാം പ്രിയാ ഭാര്യാ ദ്രൌപദീ ശുഭലക്ഷണാ । പാഞ്ചാലീ സിന്ധുരാജേന്ദ്ര വസത്യത്ര വരാശ്രമേ
ധൗമ്യൻ പറഞ്ഞു: പാണ്ഡവന്മാരുടെ പ്രിയഭാര്യയും ശുഭലക്ഷണങ്ങളുള്ളവളുമാണ് ഈ ദ്രൗപദി, സിന്ധുരാജാവേ. പാഞ്ചാലി ഈ മഹാശ്രമത്തിൽ വസിക്കുന്നു.
ജയദ്രഥ ഉവാച ക്വ ഗതാഃ പാണ്ഡവാഃ പഞ്ച ശൂരാഃ സമ്പ്രതി വിശ്രുതാഃ । വസന്ത്യത്ര വനേ വീരാ വീതശോകാ മഹാബലാഃ
ജയദ്രഥൻ പറഞ്ഞു: പ്രശസ്തരായ ആഞ്ചു പാണ്ഡവന്മാർ ഇപ്പോൾ എവിടെയാണ്? ആ മഹാബലശാലികൾ ഈ വനത്തിൽ ദുഃഖമില്ലാതെ താമസിക്കുന്നുണ്ടോ?
ധൌമ്യ ഉവാച മൃഗയാര്ഥം ഗതാഃ പഞ്ച പാണ്ഡവാ രഥസംസ്ഥിതാഃ । ആഗമിഷ്യന്തി മധ്യാന്ഹേ മൃഗാനാദായ പാര്ഥിവാഃ
ധൗമ്യൻ പറഞ്ഞു: പാണ്ഡവന്മാർ അഞ്ചുപേരും രഥത്തിൽ കയറി മൃഗയത്തിനായി പോയിരിക്കുന്നു. പകൽവെളിച്ചത്തിൽ അവർ കാട്ടിൽ നിന്നു മൃഗങ്ങളുമായി തിരിച്ചു വരും, രാജാവേ.
തച്ഛ്രുത്വാ വചനം തസ്യ ഉദതിഷ്ഠദസൌ നൃപഃ । ദ്രൌപദീസന്നിധൌ ഗത്വാ പ്രഗമ്യേദമുവാച ഹ
ഇത് കേട്ട രാജാവ് എഴുന്നേറ്റു, ദ്രൗപദിയുടെ അടുത്തേക്ക് ചെന്നു, അവളോടു സമീപിച്ച് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
കുശലം തേ വരാരോഹേ ക്വ ഗതാഃ പതയശ്ച തേ । ഏകാദശ ഗതാന്യദ്യ വര്ഷാണി ച വനേ കില
ഭംഗിയുള്ളവളേ, നിനക്ക് സുഖമാണോ? നിന്റെ ഭർത്താക്കന്മാർ എവിടെയാണ് പോയത്? പതിനൊന്ന് വർഷം ഈ വനത്തിൽ കഴിഞ്ഞുവെന്നല്ലോ പറയുന്നത്.
ദ്രൌപദീ തു തദോവാച സ്വസ്തി തേഽസ്തു നൃപാത്മജ । വിശ്രമസ്വാശ്രമാഭ്യാശേ ക്ഷണാദായാന്തി പാണ്ഡവാഃ
അപ്പോൾ ദ്രൗപദി പറഞ്ഞു: നിനക്ക് ആശംസകൾ നേരുന്നു, രാജകുമാരാ. ആശ്രമത്തിനരികിൽ വിശ്രമിക്കൂ, പാണ്ഡവന്മാർ ഉടൻ തന്നെ തിരിച്ചെത്തും.
ഏവം ബ്രുവന്ത്യാം തസ്യാം തു ലോഭാവിഷ്ടഃ സ ഭൂപതിഃ । ജഹാര ദ്രൌപദീം വീരോഽനാദൃത്യ മുനിസത്തമാന്
അവൾ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ആ രാജാവ് മോഹത്തിൽ ആകൃഷ്ടനായി, മഹർഷിമാരെ അവഗണിച്ച് ദ്രൗപദിയെ പിടിച്ചു കൊണ്ടുപോയി.
കസ്യചിന്നൈവ വിശ്വാസഃ കര്തവ്യഃ സര്വഥാ ബുധൈഃ । കുര്വന്ദുഃഖമവാപ്നോതി ദൃഷ്ടാന്തസ്ത്വത്ര വൈ ബലിഃ
ഏതൊരാളിലും വിശ്വാസം വയ്ക്കരുതെന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു. അങ്ങനെ ചെയ്യുന്നവർക്ക് ദു:ഖം നേരിടേണ്ടി വരും; ബലിയുടെ കഥ ഇതിന് ഉദാഹരണമാണ്.
വൈരോചനസുതഃ ശ്രീമാന്ധര്മിഷ്ഠഃ സത്യസങ്ഗരഃ । യജ്ഞകര്താ ച ദാതാ ച ശരണ്യഃ സാധുസംമതഃ
വിരോചനന്റെ പുത്രനായ ധർമിഷ്ഠൻ, സത്യനിഷ്ഠനും യജ്ഞങ്ങൾ നടത്തുകയും ദാനം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നവനും, അഭയം നൽകുന്നവനും സന്മാർഗ്ഗത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവർക്കിടയിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നവനുമാണ്.
നാധര്മേ നിരതഃ ക്വാപി പ്രല്ഹാദസ്യ ച പൌത്രകഃ । ഏകോനശതയജ്ഞാന്വൈ സ ചകാര സദക്ഷിണാന്
പ്രഹ്ലാദന്റെ മകനായ ഈ മഹാൻ എവിടെയും അധർമ്മത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടിട്ടില്ല. അവൻ ഒൻപത്പത്തൊന്ന് യജ്ഞങ്ങൾ യഥാവിധി ദാനങ്ങളോടെ നടത്തി.
സത്ത്വമൂര്ത്തിഃ സദാ വിഷ്ണുഃ സേവ്യഃ സ യോഗിനാമപി । നിര്വികാരോഽപി ഭഗവാന്ദേവകാര്യാര്ഥസിദ്ധയേ
സത്വഗുണം നിറഞ്ഞവനും യോഗിമാരും ആരാധിക്കുന്നവനും ആയ വിഷ്ണു, മാറ്റമില്ലാത്തവനാണെങ്കിലും, ദേവരുടെ കാര്യങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കാൻ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
കശ്യപാച്ച സമുദ്ഭൂതോ വിഷ്ണുഃ കപടവാമനഃ । രാജ്യം ഛലേന ഹൃതവാന്മഹീം ചൈവ സസാഗരാമ്
കശ്യപനിൽ നിന്ന് വിഷ്ണുവായ കപടവാമനൻ ജനിച്ചു. അവൻ ചതിയിലൂടെ രാജ്യം കവർന്നു, സമുദ്രങ്ങളോടുകൂടിയ ഭൂമിയും സ്വന്തമാക്കി.
സോഽഭവത്സത്യവാഗ്രാജാ ബലിര്വൈരോചനിസ്തദാ । കപടം കൃതവാന്വിഷ്ണുരിന്ദ്രാര്ഥേ തു മയാ ശ്രുതമ്
അന്നപ്പോൾ സത്യവാചകനായ രാജാവായിരുന്നത് വൈരോചനന്റെ മകൻ ബലി ആയിരുന്നു. എന്നാൽ, ഇന്ദ്രന്റെ വേണ്ടി വിഷ്ണു ചതിയോടെ പ്രവർത്തിച്ചു എന്ന് ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.