സര്വേ ശക്തിയുതാഃ ശക്താഃ കര്തും കാര്യാണി സ്വാനി ച । അന്യഥാ തേഽപ്യശക്താ വൈ പ്രസ്പന്ദിതുമനീശ്വരാഃ
എല്ലാവര്ക്കും അവളുടെ ശക്തിയാണ് ഉള്ളത്, അതുകൊണ്ടാണ് ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ കര്മങ്ങള് ചെയ്യാന് കഴിയുന്നത്; ഇല്ലെങ്കില് അവര്ക്കും ഒന്നും ചെയ്യാനാവില്ല, ചലിപ്പിക്കാനും കഴിയില്ല.
സാ ചൈവ കാരണം രാജന് ജഗതഃ പരമേശ്വരീ । സമാരാധയ താം ഭൂപ കുരു യജ്ഞം ജനാധിപ
രാജാവേ, ലോകത്തിന്റെ കാരണമായ പരമേശ്വരിയാണ് അവള്; ഭൂപാലനേ, അവളെ ആരാധിക്കൂ, യജ്ഞം നടത്തൂ.
പൂജനം പരയാ ഭക്ത്യാ തസ്യാ ഏവ വിധാനതഃ । മഹാലക്ഷ്മീര്മഹാകാലീ തഥാ മഹാസരസ്വതീ
പരമഭക്തിയോടെ, വിധിപ്രകാരം അവളെ ആരാധിക്കണം; അവളാണ് മഹാലക്ഷ്മി, മഹാകാളി, മഹാസരസ്വതി.
ഈശ്വരീ സര്വഭൂതാനാം സര്വകാരണകാരണമ് । സര്വകാമാര്ഥദാ ശാന്താ സുഖസേവ്യാ ദയാന്വിതാ
അവളാണ് എല്ലാ ജീവികളുടെ ദേവി, എല്ലാ കാരണങ്ങളുടെ കാരണമുള്ളവള്; എല്ലാ ഇഷ്ടഫലങ്ങളും നല്കുന്നവള്, ശാന്തയും എളുപ്പത്തില് സേവിക്കാവുന്നവളും കരുണയുള്ളവളുമാണ്.
നാമോച്ചാരണമാത്രേണ വാഞ്ഛിതാര്ഥഫലപ്രദാ । ദേവൈരാരാധിതാ പൂര്വം ബ്രഹ്മവിഷ്ണുമഹേശ്വരൈഃ
അവളുടെ പേര് ഉച്ചരിച്ചാല് മാത്രം ആഗ്രഹിച്ച ഫലം ലഭിക്കും; ബ്രഹ്മാവ്, വിഷ്ണു, മഹേശ്വരന് തുടങ്ങിയ ദേവന്മാര് അവളെ ആദ്യം ആരാധിച്ചിരുന്നു.
മോക്ഷകാമൈശ്ച വിവിധൈസ്താപസൈര്വിജിതാത്മഭിഃ । അസ്പഷ്ടമപി യന്നാമ പ്രസങ്ഗേനാപി ഭാഷിതമ്
മോക്ഷം ആഗ്രഹിക്കുന്ന തപസ്സുകാരും ആത്മനിയന്ത്രണമുള്ളവരും പലവിധത്തില് അവളെ ആരാധിച്ചു; അവളുടെ പേര് വ്യക്തമായി ഉച്ചരിക്കാതിരുന്നാലും, അനാവശ്യമായി പറഞ്ഞാലും ഫലം ലഭിക്കും.
ദദാതി വാഞ്ഛിതാനര്ഥാന്ദുര്ലഭാനപി സര്വഥാ । ഐ ഐ ഇതി ഭയാര്തേന ദൃഷ്ട്വാ വ്യാഘ്രാദികം വനേ
അവൾ ഏത് വിധത്തിലും, എത്രയേറെ പ്രാപ്തിയില്ലാത്തതായാലും, ആഗ്രഹിക്കുന്ന വസ്തുക്കൾ നൽകുന്നു. കാട്ടിൽ കടുവയെയോ മറ്റേതെങ്കിലും ഭയങ്കര മൃഗത്തെയോ കണ്ടു ഭയത്തോടെ 'ഐ, ഐ' എന്നു വിളിച്ചാൽ പോലും അവൾ രക്ഷിക്കുന്നു.
ബിന്ദുഹീനമപീത്യുക്തം വാഞ്ഛിതം പ്രദദാതി വൈ । തത്ര സത്യവ്രതസ്യൈവ ദൃഷ്ടാന്തോ നൃപസത്തമ
പൂർണ്ണമായും ഉച്ചരിക്കാത്തതായാലും, ആഗ്രഹിച്ചതു അവൾ നൽകുന്നു. ഇതിൽ സത്യവ്രതന്റെ ഉദാഹരണം വളരെ പ്രസിദ്ധമാണ്, രാജാവേ.
പ്രത്യക്ഷ ഏവ ചാസ്മാകം മുനീനാം ഭാവിതാത്മനാമ് । ബ്രാഹ്മണാനാം സമാജേഷു തസ്യോദാഹരണം ബുധൈഃ
നമ്മുടെ പോലുള്ള ഭാവനശുദ്ധിയുള്ള മുനികൾക്ക്, ബ്രാഹ്മണരുടെ സംഗമങ്ങളിൽ ഇതിന്റെ ഉദാഹരണം നേരിൽ കാണാം. ജ്ഞാനികൾ സത്യവ്രതന്റെ കഥ ഉദാഹരണമായി പറയുന്നു.
കഥ്യമാനം മയാ രാജഞ്ഛ്രുതം സര്വം സവിസ്തരമ് । അനക്ഷരോ മഹാമൂര്ഖോ നാമ്നാ സത്യവ്രതോ ദ്വിജഃ
രാജാവേ, ഞാൻ കേട്ടതുപോലെ ഈ കഥ മുഴുവനും വിശദമായി ഞാൻ പറയാം. സത്യവ്രതൻ എന്ന പേരിലുള്ള ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ ഉണ്ടായിരുന്നു; അവൻ അക്ഷരജ്ഞാനമില്ലാത്തതും അജ്ഞാനിയുമായിരുന്നു.
ശ്രുത്വാഽക്ഷരം കോലമുഖാത്സമുച്ചാര്യ സ്വയം തതഃ । ബിന്ദുഹീനം പ്രസംഗേന ജാതോഽസൌ വിബുധോത്തമഃ
കോളൻ എന്നൊരു വ്യക്തിയുടെ വായിൽ നിന്ന് ആ അക്ഷരം കേട്ടശേഷം, അവൻ തന്നെ ഉച്ചരിച്ചു. എന്നാൽ ബിന്ദുവില്ലാതെ ഉച്ചരിച്ചതിനാൽ, അവൻ അവസരവശാൽ ജ്ഞാനികളിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനായി.
ഐകാരോച്ചാരണാദ്ദേവീ തുഷ്ടാ ഭഗവതീ തദാ । ചകാര കവിരാജം തം ദയാര്ദ്രാ പരമേശ്വരീ
'ഐ' എന്ന സ്വരം ഉച്ചരിച്ചതുകൊണ്ട്, അന്നേ ദേവി സന്തോഷിച്ചു; പരമേശ്വരി കരുണയോടെ അവനെ കവി രാജാവാക്കി.
സത്യവ്രതാഖ്യാനവര്ണനമ് ജനമേജയ ഉവാച കോഽസൌ സത്യവ്രതോ നാമ ബ്രാഹ്മണോ ദ്വിജസത്തമഃ । കസ്മിന്ദേശേ സമുത്പന്നഃ കീദൃശശ്ച വദസ്വ മേ
ജനമേജയൻ ചോദിച്ചു: സത്യവ്രതൻ എന്ന ഈ ബ്രാഹ്മണൻ ആരാണ്, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ? അവൻ ഏത് ദേശത്ത് ജനിച്ചു? അവൻ എങ്ങനെയായിരുന്നു? ദയവായി പറയൂ.
കഥം തേന ശ്രുതഃ ശബ്ദഃ കഥമുച്ചാരിതഃ പുനഃ । സിദ്ധിശ്ച കീദൃശീ ജാതാ തസ്യ വിപ്രസ്യ തത്ക്ഷണാത്
അവൻ ആ ശബ്ദം എങ്ങനെ കേട്ടു? പിന്നെ എങ്ങനെ വീണ്ടും ഉച്ചരിച്ചു? ആ ബ്രാഹ്മണന് അന്നേ സമയത്ത് എങ്ങനെയുള്ള സിദ്ധി ലഭിച്ചു?
കഥം തുഷ്ടാ ഭവാനീ സാ സര്വജ്ഞാ സര്വസംസ്ഥിതാ । വിസ്തരേണ വദസ്വാദ്യ കഥാമേതാം മനോരമാമ്
സർവ്വജ്ഞയായും സർവ്വവ്യാപകയായും ഭവാനി എങ്ങനെ സന്തോഷിച്ചു? ഈ മനോഹരമായ കഥ ഇന്ന് വിശദമായി ദയവായി പറയൂ.
സൂത ഉവാച ഇതി പൃഷ്ടസ്തദാ രാജ്ഞാ വ്യാസഃ സത്യവതീസുതഃ । ഉവാച പരമോദാരം വചനം രസവച്ഛുചി
സൂതൻ പറഞ്ഞു: അങ്ങനെ രാജാവിന്റെ ചോദ്യം കേട്ടപ്പോൾ, സത്യവതിയുടെ മകൻ വ്യാസൻ, ഉത്തമവും രസപൂർണ്ണവും ശുദ്ധമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
വ്യാസ ഉവാച ശൃണു രാജന് പ്രവക്ഷ്യാമി കഥാം പൌരാണികീം ശുഭാമ് । ശ്രുതാ മുനിസമാജേഷു മയാ പൂര്വം കുരൂദ്വഹ
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, ഞാൻ ഒരു പുരാണകഥ പറയാം, അത്യന്തം പുണ്യമായതും മുനിസമൂഹത്തിൽ ഞാൻ മുമ്പ് കേട്ടതുമാണ്, കുരുവംശജ.
ഏകദാഽഹം കുരുശ്രേഷ്ഠ കുര്വംസ്തീര്ഥാടനം ശുചി । സമ്പ്രാപ്തോ നൈമിഷാരണ്യം പാവനം മുനിസേവിതമ്
ഒരു ദിവസം, കുരുവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനേ, ഞാൻ തീർത്ഥാടനം നടത്തുമ്പോൾ, മുനികൾ ആരാധിക്കുന്ന pavിത്രമായ നൈമിശാരണ്യത്തിൽ എത്തി.
പ്രണമ്യാഹം മുനീന്സര്വാന് സ്ഥിതസ്തത്ര വരാശ്രമേ । വിധിപുത്രാസ്തു യത്രാസഞ്ജീവന്മുക്താ മഹാവ്രതാഃ
എല്ലാ മുനികൾക്കും വന്ദനം ചെയ്ത്, ഞാൻ അവിടെയുള്ള ഉത്തമാശ്രമത്തിൽ താമസിച്ചു. അവിടെ ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രന്മാർ ജീവന്നിരിക്കെ മോക്ഷം നേടിയവരും മഹാവ്രതികൾയുമായിരുന്നു.
കഥാപ്രസംഗ ഏവാസീത്തത്ര വിപ്രസമാഗമേ । ജമദഗ്നിസ്തു പപ്രച്ഛ മുനീനേവം സമാസ്ഥിതഃ
അവിടെ ബ്രാഹ്മണരുടെ സംഗമത്തിൽ കഥാപ്രസംഗം നടക്കുമ്പോൾ, ജമദഗ്നി തന്റെ സ്ഥാനം എടുത്ത് മുനികളെ ചോദ്യം ചെയ്തു.
ജമദഗ്നിരുവാച സന്ദേഹോഽസ്തി മഹാഭാഗാ മമ ചേതസി താപസാഃ । സമാജേഷു മുനീനാം വൈ നിഃസന്ദേഹോ ഭവാമ്യഹമ്
ജമദഗ്നി പറഞ്ഞു: മഹാഭാഗ്യശാലികളായ തപസ്സുകാരേ, എന്റെ മനസ്സിൽ ഒരു സംശയമുണ്ട്. മുനിസമൂഹങ്ങളിൽ എനിക്ക് സംശയമില്ലാത്തതാക്കണം.
ബ്രഹ്മാ വിഷ്ണുസ്തഥാ രുദ്രോ മഘവാ വരുണോഽനലഃ । കുബേരഃ പവനസ്ത്വഷ്ടാ സേനാനീശ്ച ഗണാധിപഃ
ബ്രഹ്മാവ്, വിഷ്ണു, രുദ്രൻ, മഘവാൻ, വരുണൻ, അഗ്നി, കുബേരൻ, വായു, ത്വഷ്ടാവ്, സേനാനി, ഗണനാഥൻ,
സൂര്യോഽശ്വിനൌ ഭഗഃ പൂഷാ നിശാനാഥോ ഗ്രഹാസ്തഥാ । ആരാധനീയതമഃ കോഽത്ര വാഞ്ഛിതാര്ഥഫലപ്രദഃ
സൂര്യൻ, അശ്വിനികൾ, ഭാഗൻ, പൂഷൻ, രാത്രിയുടെ നാഥൻ, ഗ്രഹങ്ങൾ എന്നിവരും — ഇവരിൽ ആരാണ് ഏറ്റവും ആരാധനയോഗ്യനും ആഗ്രഹിച്ച ഫലം നൽകുന്നവനും?
സുഖസേവ്യശ്ച സതതം ചാശുതോഷശ്ച മാനദാഃ । ബ്രുവന്തു മുനയഃ ശീഘ്രം സര്വജ്ഞാഃ സംശിതവ്രതാഃ
ആർ എപ്പോഴും എളുപ്പത്തിൽ സേവിക്കാവുന്നതും, വേഗത്തിൽ സന്തോഷിപ്പിക്കാവുന്നതും, മാനവും നൽകുന്നതുമാണ്? സർവ്വജ്ഞരും വ്രതനിഷ്ഠരുമായ മുനികൾ ദയവായി ഉടൻ പറയണം.
ഏവം പ്രശ്നേ കൃതേ തത്ര ലോമശോ വാക്യമബ്രവീത് । ജമദഗ്നേ ശൃണുഷ്വൈതദ്യത്പൃഷ്ടം വൈ ത്വയാഽധുനാ
അവിടെ ഈ ചോദ്യം ചോദിച്ചപ്പോൾ ലോമശൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: 'ജമദഗ്നേ, നീ ഇപ്പോൾ ചോദിച്ച കാര്യം ഞാൻ പറയാം, ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കു.'
സേവനീയതമാ ശക്തിഃ സര്വേഷാം ശുഭമിച്ഛതാമ് । പരാ പ്രകൃതിരാദ്യാ ച സര്വഗാ സര്വദാ ശിവാ
ശുഭം ആഗ്രഹിക്കുന്ന എല്ലാവർക്കും സേവിക്കേണ്ടതിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമമായ ശക്തി പരാപ്രകൃതി തന്നെയാണ്; അവൾ ആദിമയും എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നതും എപ്പോഴും മംഗളമുള്ളതുമാണ്.
ദേവാനാം ജനനീ സൈവ ബ്രഹ്മാദീനാം മഹാത്മനാമ് । ആദിപ്രകൃതിമൂലം സാ സംസാരപാദപസ്യ വൈ
ദേവന്മാരുടെയും ബ്രഹ്മാദി മഹാത്മാക്കളുടെയും അമ്മ അവളാണ്; അവൾ തന്നെയാണ് ഈ ലോകവൃക്ഷത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം ആയ ആദിപ്രകൃതി.
സ്മൃതാ ചോച്ചാരിതാ ദേവീ ദദാതി കില വാഞ്ഛിതമ് । സര്വദൈവാര്ദ്രചിത്താ സാ വരദാനായ സേവിതാ
ദേവിയെ ഓർത്തോ അവളുടെ നാമം ഉച്ചരിച്ചോ ആഗ്രഹിച്ചതു ലഭിക്കും എന്ന് പറയുന്നു; അവൾ എപ്പോഴും കരുണയുള്ളവളാണ്, ഭക്ത്യോടു സേവിച്ചാൽ വരങ്ങൾ നൽകുന്നവളാണ്.
ഇതിഹാസം പ്രവക്ഷ്യാമി ശൃണ്വന്തു മുനയഃ ശുഭമ് । അക്ഷരോച്ചാരണാദേവ യഥാ പ്രാപ്തം ദ്വിജേന വൈ
ഇപ്പോൾ ഞാൻ ഒരു കഥ പറയും; മഹർഷിമാർ ഈ മംഗളമായ കഥ ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കട്ടെ. ഒരു ദ്വിജൻ അക്ഷരങ്ങൾ ഉച്ചരിച്ചുകൊണ്ട് ലഭിച്ചതുപോലെ തന്നെയാണ് ഇത്.
കോസലേഷു ദ്വിജഃ കശ്ചിദ്ദേവദത്തേതി വിശ്രുതഃ । അനപത്യശ്ചകാരേഷ്ടിം പുത്രായ വിധിപൂര്വകമ്
കോസലദേശത്ത് ദേവദത്തൻ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനായ ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ ഉണ്ടായിരുന്നു. അവൻ കുട്ടികളില്ലാത്തവനായിരുന്നു, അതിനാൽ പുത്രലാഭത്തിനായി വിധിപ്രകാരം യാഗം നടത്തി.