ദൃഷ്ടാദൃഷ്ടവിഭേദേഽസ്മിന്പ്രാക്ത്വത്തോ വൈ പുമാന്പരഃ । നാന്യഃ കോഽപി തൃതീയോഽസ്തി പ്രമേയേ സുവിചാരിതേ
കാണുന്നതും കാണാത്തതുമായ വ്യത്യാസത്തിൽ, പരമപുരുഷൻ നിന്നിൽ നിന്നാണ് ഉദിക്കുന്നത്; അറിവിന്റെ വിഷയത്തെ സൂക്ഷ്മമായി പരിശോധിച്ചാൽ, മറ്റൊരുത്തനോ മൂന്നാമനോ ഇല്ല.
ന മിഥ്യാ വേദവാക്യം വൈ കല്പനീയം കദാചന । വിരോധോഽയം മയാഽത്യന്തം ഹൃദയേ തു വിശങ്കിതഃ
വേദവാക്യങ്ങൾ ഒരിക്കലും അസത്യമായോ, കற்பിതമായോ കരുതാൻ പാടില്ല; ഈ വിരുദ്ധതയെ ഞാൻ ഹൃദയത്തിൽ ആഴമായി ആലോചിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഏകമേവാദ്വിതീയം യദ്ബ്രഹ്മ വേദാ വദന്തി വൈ । സാ കിം ത്വം വാപ്യസൌ വാ കിം സന്ദേഹം വിനിവര്തയ
വേദങ്ങൾ ഒരേ ഒരു, രണ്ടാമതില്ലാത്ത ബ്രഹ്മം എന്ന് പറയുന്നു. അതെന്താണെന്ന്, അതു നീയോ, അല്ലെങ്കിൽ മറ്റാരോ ആണോ എന്ന എന്റെ സംശയം നീക്കിക്കൊടുക്കണം.
നിഃസംശയം ന മേ ചേതഃ പ്രഭവത്യവിശങ്കിതമ് । ദ്വിത്വൈകത്വവിചാരേഽസ്മിന്നിമഗ്നം ക്ഷുല്ലകം മനഃ
എന്റെ മനസിൽ സംശയം ഇല്ലാതായിട്ടില്ല; ഈ ഇരട്ടത്വവും ഏകത്വവും സംബന്ധിച്ച ചിന്തയിൽ എന്റെ ചെറുതായ മനസ്സ് മുഴുവനായി മുങ്ങിയിരിക്കുന്നു.
സ്വമുഖേനാപി സന്ദേഹം ഛേത്തുമര്ഹസി മാമകമ് । പുണ്യഭോഗാച്ച മേ പ്രാപ്താ സങ്ഗതിസ്തവ പാദയോഃ
നിന്റെ തന്നെ വാക്കുകൾകൊണ്ട് എന്റെ സംശയം നീക്കേണ്ടത് നിനക്കാണ് ഉചിതം. എന്റെ പുണ്യഫലത്താൽ ഞാൻ നിന്റെ പാദസന്നിധിയിൽ എത്താൻ ഭാഗ്യം ലഭിച്ചു.
പുമാനസി ത്വം സ്ത്രീ വാസി വദ വിസ്തരതോ മമ । ജ്ഞാത്വാഽഹം പരമാം ശക്തിം മുക്തഃ സ്യാം ഭവസാഗരാത്
നീ പുരുഷനോ സ്ത്രീയോ ആണോ എന്ന് വിശദമായി പറയണം. നിന്റെ പരമശക്തിയെ ഞാൻ അറിയുമ്പോൾ ഈ ഭവസമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് മോചനം നേടാൻ കഴിയുമല്ലോ.
ബ്രഹ്മണേ ശ്രീദേവ്യാ ഉപദേശവര്ണനമ് ബ്രഹ്മോവാച ഇതി പൃഷ്ടാ മയാ ദേവീ വിനയാവനതേന ച । ഉവാച വചനം ശ്ലക്ഷ്ണമാദ്യാ ഭഗവതീ ഹി സാ
ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: അങ്ങനെ ഞാൻ വിനയപൂർവ്വം ചോദിച്ചപ്പോൾ ആദിപരാശക്തി ഭഗവതി മൃദുവായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
ദേവ്യുവാച സദൈകത്വം ന ഭേദോഽസ്തി സര്വദൈവ മമാസ്യ ച । യോഽസൌ സാഹമഹം യോഽസൌ ഭേദോഽസ്തി മതിവിഭ്രമാത്
ഭഗവതി പറഞ്ഞു: എപ്പോഴും ഞാനും ഇദ്ദേഹവും തമ്മിൽ വ്യത്യാസമില്ല, ഒരേ ഒന്നാണ്. ഞാൻ അവളാണ്, അവളാണ് ഞാൻ. ഭേദം തോന്നുന്നത് മനസ്സിന്റെ ഭ്രമം കൊണ്ടാണ്.
ആവയോരന്തരം സൂക്ഷ്മം യോ വേദ മതിമാന്ഹി സഃ । വിമുക്തഃ സ തു സംസാരാന്മുച്യതേ നാത്ര സംശയഃ
ഞാനും ഇദ്ദേഹവും തമ്മിലുള്ള സൂക്ഷ്മമായ വ്യത്യാസം അറിയുന്നവൻ യഥാർത്ഥത്തിൽ ജ്ഞാനിയാകുന്നു; അവൻ ഭവസമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും, ഇതിൽ സംശയമില്ല.
ഏകമേവാദ്വിതീയം വൈ ബ്രഹ്മ നിത്യം സനാതനമ് । ദ്വൈതഭാവം പുനര്യാതി കാല ഉത്പിത്സുസംജ്ഞകേ
ബ്രഹ്മം ഒരേ ഒന്നാണ്, രണ്ടാമതില്ല, ശാശ്വതവും അനാദിയും ആണത്. സൃഷ്ടിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹം ഉണരുമ്പോൾ ഇരട്ടത്വം വീണ്ടും പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു.
യഥാ ദീപസ്തഥോപാധേര്യോഗാത്സഞ്ജായതേ ദ്വിധാ । ഛായേവാദര്ശമധ്യേ വാ പ്രതിബിമ്ബം തഥാവയോഃ
ഒരു വിളക്ക് ഉപാധിയുടെ ബന്ധത്തിൽ ഇരട്ടയായി കാണപ്പെടുന്നതുപോലെ, നിഴൽ അല്ലെങ്കിൽ കണ്ണാടിയിലെ പ്രതിബിംബം പോലെ ഞാനും ഇദ്ദേഹവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസവും അങ്ങനെ തന്നെയാണ്.
ഭേദ ഉത്പത്തികാലേ വൈ സര്ഗാര്ഥം പ്രഭവത്യജ । ദൃശ്യാദൃശ്യവിഭേദോഽയം ദ്വൈവിധ്യേ സതി സര്വഥാ
സൃഷ്ടിയുടെ സമയത്ത് ഭേദം ഉത്ഭവിക്കുന്നു, സൃഷ്ടിക്കുവാൻ വേണ്ടിയാണ് അതു. കാണുന്നതും കാണാത്തതുമായ വ്യത്യാസം ഇരട്ടത്വം ഉണ്ടാകുമ്പോൾ എല്ലായ്പ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്നു.
നാഹം സ്ത്രീ ന പുമാംശ്ചാഹം ന ക്ലീബം സര്ഗസംക്ഷയേ । സര്ഗേ സതി വിഭേദഃ സ്യാത്കല്പിതോഽയം ധിയാ പുനഃ
സൃഷ്ടി ലയിക്കുമ്പോൾ ഞാൻ സ്ത്രീയല്ല, പുരുഷനുമല്ല, നപുംസകനുമല്ല. സൃഷ്ടി നിലനിൽക്കുമ്പോൾ ഭേദം മനസ്സിൽ വീണ്ടും സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നു.
അഹം ബുദ്ധിരഹം ശ്രീശ്ച ധൃതിഃ കീര്തിഃ സ്മൃതിസ്തഥാ । ശ്രദ്ധാ മേധാ ദയാ ലജ്ജാ ക്ഷുധാ തൃഷ്ണാ തഥാ ക്ഷമാ
ഞാനാണ് ബുദ്ധി, സമ്പത്ത്, ധൈര്യം, കീർത്തി, ഓർമ്മ, വിശ്വാസം, വിവേകം, കരുണ, ലജ്ജ, വിശപ്പ്, ദാഹം, ക്ഷമയും.
കാന്തിഃ ശാന്തിഃ പിപാസാ ച നിദ്രാ തന്ദ്രാ ജരാജരാ । വിദ്യാവിദ്യാ സ്പൃഹാ വാഞ്ഛാ ശക്തിശ്ചാശക്തിരേവ ച
ഞാനാണ് സൗന്ദര്യം, സമാധാനം, ദാഹം, ഉറക്കം, മന്ദം, വയസ്സും യൗവനവും, ജ്ഞാനവും അജ്ഞാനവും, ആഗ്രഹവും മോഹവും, ശക്തിയും അശക്തിയും.
വസാ മജ്ജാ ച ത്വക്ചാഹം ദൃഷ്ടിര്വാഗനൃതാനൃതാ । പരാ മധ്യാ ച പശ്യന്തീ നാഡ്യോഽഹം വിവിധാശ്ച യാഃ
ഞാനാണ് കൊഴുപ്പ്, മജ്ജ, ചർമ്മം, കാഴ്ച, വാക്ക്, സത്യം, അസത്യം, പരാ, മധ്യ, പശ്യന്തി എന്നീ വാക്കുകൾ, ശരീരത്തിലെ എല്ലാ നാഡികളും.
കിം നാഹം പശ്യ സംസാരേ മദ്വിയുക്തം കിമസ്തി ഹി । സര്വമേവാഹമിത്യേവം നിശ്ചയം വിദ്ധി പദ്മജ
ഈ ലോകത്തിൽ എന്നിൽ നിന്ന് വേറെയായി എന്താണ് ഉണ്ടാകുന്നത്? എന്നെ വിട്ട് എന്താണ് നിലനിൽക്കുന്നത്? പദ്മജനേ, എല്ലാം ഞാനാണെന്ന് ഉറപ്പോടെ അറിയണം.
ഏതൈര്മേ നിശ്ചിതൈ രൂപൈര്വിഹീനം കിം വദസ്വ മേ । തസ്മാദഹം വിധേ ചാസ്മിന്സര്ഗേ വൈ വിതതാഭവമ്
എന്റെ ഈ രൂപങ്ങളിൽ ഒന്നും ഇല്ലാതെ എന്തെങ്കിലും ഉണ്ടോ എന്ന് പറയൂ. അതുകൊണ്ടാണ് സൃഷ്ടിയിൽ ഞാൻ എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നതെന്ന്, സ്രഷ്ടാവേ.
നൂനം സര്വേഷു ദേവേഷു നാനാനാമധരാ ഹ്യഹമ് । ഭവാമി ശക്തിരൂപേണ കരോമി ച പരാക്രമമ്
എല്ലാ ദേവന്മാരിലും അവരുടെ വിവിധ രൂപങ്ങൾക്ക് അടിസ്ഥാനം ഞാനാണ്. ഞാൻ ശക്തിയായി മാറി മഹത്തായ കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യുന്നു.
ഗൌരീ ബ്രാഹ്മീ തഥാ രൌദ്രീ വാരാഹീ വൈഷ്ണവീ ശിവാ । വാരൂണീ ചാഥ കൌബേരീ നാരസിംഹീ ച വാസവീ
ഞാനാണ് ഗൗരീ, ബ്രാഹ്മീ, റൗദ്രീ, വാരാഹീ, വൈഷ്ണവീ, ശിവാ, വാരുണീ, കൗബേരീ, നരസിംഹീ, വാസവീ എന്നിവരും.
ഉത്പന്നേഷു സമസ്തേഷു കാര്യേഷു പ്രവിശാമി താന് । കരോമി സര്വകാര്യാണി നിമിത്തം തം വിധായ വൈ
എല്ലാ ഫലങ്ങളും ഉദയം ചെയ്യുമ്പോൾ, ഞാൻ അവയിൽ പ്രവേശിച്ച്, ആ പ്രവർത്തികൾ ചെയ്യുന്നു. ആ കാരണം സ്ഥാപിച്ചാണ് ഞാൻ എല്ലാം നടത്തുന്നത്.
ജലേ ശീതം തഥാ വഹ്നാവൌഷ്ണ്യം ജ്യോതിര്ദിവാകരേ । നിശാനാഥേ ഹിമാ കാമം പ്രഭവാമി യഥാ തഥാ
ജലത്തിൽ തണുപ്പാണ് ഞാൻ; അഗ്നിയിൽ ചൂട്; സൂര്യനിൽ പ്രകാശം; ചന്ദ്രനിൽ കുളിർച്ച—എവിടെയും ആവശ്യമുള്ളിടത്ത് ഞാൻ അങ്ങനെ തന്നെ പ്രകടമാവുന്നു.
മയാ ത്യക്തം വിധേ നൂനം സ്പന്ദിതും ന ക്ഷമം ഭവേത് । ജീവജാതം ച സംസാരേ നിശ്ചയോഽയം ബ്രുവേ ത്വയി
എന്നെ കൂടാതെ, സൃഷ്ടാവേ, ഒന്നും ചലിക്കാനാവില്ല; ഈ ലോകത്തിലെ എല്ലാ ജീവികളും ഈ ഉറപ്പിലാണ് ആശ്രയിക്കുന്നത്—ഇത് ഞാൻ നിന്നോട് പറയുന്നു.
അശക്തഃ ശങ്കരോ ഹന്തും ദൈത്യാന്കില മയോജ്ഝിതഃ । ശക്തിഹീനം നരം ബ്രൂതേ ലോകശ്ചൈവാതിദുര്ബലമ്
എന്നെ വിട്ടാൽ ശങ്കരൻ അസുരന്മാരെ കൊല്ലാൻ കഴിയില്ല; ശക്തി ഇല്ലാത്ത മനുഷ്യനെ ലോകം അത്യന്തം ദുർബലനെന്ന് വിളിക്കുന്നു.
രുദ്രഹീനം വിഷ്ണുഹീനം ന വദന്തി ജനാഃ കില । ശക്തിഹീനം യഥാ സര്വേ പ്രവദന്തി നരാധമമ്
രുദ്രനും വിഷ്ണുവും ഇല്ലാത്തവനെന്ന് ആരും പറയുന്നില്ല; പക്ഷേ ശക്തി ഇല്ലാത്തവനെ എല്ലാവരും മനുഷ്യരിൽ ഏറ്റവും താഴ്ന്നവനെന്ന് വിളിക്കുന്നു.
പതിതഃ സ്ഖലിതോ ഭീതഃ ശാന്തഃ ശത്രുവശം ഗതഃ । അശക്തഃ പ്രോച്യതേ ലോകേ നാരുദ്രഃ കോഽപി കഥ്യതേ
വീണുപോയ, തടഞ്ഞുപോകുന്ന, ഭയപ്പെട്ട, ശത്രുക്കളുടെ അധീനനായവൻ—ഇവനെ ലോകം ശക്തിയില്ലാത്തവനെന്ന് പറയുന്നു; ആരെയും 'രുദ്രൻ അല്ല' എന്ന് ആരും വിളിക്കാറില്ല.
തദ്വിദ്ധി കാരണം ശക്തിര്യഥാ ത്വം ച സിസൃക്ഷസി । ഭവിതാ ച യദാ യുക്തഃ ശക്ത്യാ കര്താ തദാഖിലമ്
ശക്തിയാണ് കാരണം എന്നു നീ അറിയണം; നീ സൃഷ്ടിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുമ്പോൾ, ശക്തിയോടെ ചേർന്നാൽ, പ്രവർത്തകൻ എല്ലാം സാധിക്കും.
തഥാ ഹരിസ്തഥാ ശംഭുസ്തഥേന്ദ്രോഽഥ വിഭാവസുഃ । ശശീ സൂര്യോ യമസ്ത്വഷ്ടാ വരുണഃ പവനസ്തഥാ
അങ്ങനെ തന്നെ ഹരിയും ശംഭുവും ഇന്ദ്രനും അഗ്നിയും, ചന്ദ്രനും സൂര്യനും യമനും ത്വഷ്ടാവും വരുണനും വായുവും—
ധരാ സ്ഥിരാ തദാ ധര്തും ശക്തിയുക്താ യദാ ഭവേത് । അന്യഥാ ചേദശക്താ സ്യാത്പരമാണോശ്ച ധാരണേ
ഭൂമി ശക്തിയോടെ ആയാൽ മാത്രമേ സ്ഥിരമായി നിലനിൽക്കൂ; അല്ലെങ്കിൽ, ഒരു അണുവിനെ പോലും താങ്ങാൻ കഴിയില്ല.
തഥാ ശേഷസ്തഥാ കൂര്മോ യേഽന്യേ സര്വേ ച ദിഗ്ഗജാഃ । മദ്യുക്താ വൈ സമര്ഥാശ്ച സ്വാനി കാര്യാണി സാധിതുമ്
അങ്ങനെ തന്നെ ശേഷനും കൂർമ്മനും മറ്റു ദിക്കുപാലകരും—എനിക്ക് കൂടെ ചേരുമ്പോൾ, അവർക്കു തങ്ങളുടെ ജോലി ചെയ്യാൻ കഴിയും.