ഭവ്യം കൃതം മഹാരാജ മാനിതോഽയം ത്വയാ മുനിഃ । യായാവരകുലോത്പനോ വാസുകേര്ഭഗിനീസുതഃ
നല്ല കാര്യം നടന്നു, രാജാവേ; നീ വാസുകിയുടെ സഹോദരിയുടെ മകനായ, യാത്രക്കാരുടെ വംശത്തിൽ ജനിച്ച ഈ സന്യാസിയെ ആദരിച്ചു.
സ്വസ്തി തേഽസ്തു മഹാബാഹോ ഭാരതം സകലം ശ്രുതമ് । ദാനാനി ബഹു ദത്താനി പൂജിതാ മുനയസ്തഥാ
നിനക്ക് ക്ഷേമം ഉണ്ടാകട്ടെ, മഹാബാഹുവായവനേ; ഭാരതവംശത്തിന്റെ മുഴുവൻ കഥയും നീ കേട്ടു, ധാരാളം ദാനങ്ങൾ നൽകി, സന്യാസിമാരെയും ആദരിച്ചു.
കൃതേന സുകൃതേനാപി ന പിതാ സ്വര്ഗതിം ഗതഃ । പാവിതം ന കുലം കൃത്സ്നം ത്വയാ ഭൂപതിസത്തമ
നല്ല പ്രവർത്തികൾ ചെയ്തിട്ടും പിതാവ് സ്വർഗ്ഗത്തിൽ എത്തിച്ചേരാൻ കഴിഞ്ഞില്ല; രാജാവേ, നിന്റെ വഴി മുഴുവൻ വംശവും ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടില്ല.
ദേവ്യാശ്ചായതനം ഭൂപ വിസ്തീര്ണം കുരു ഭക്തിതഃ । യേന വൈ സകലാ സിദ്ധിസ്തവ സ്യാജ്ജനമേജയ
രാജാവേ, ഭക്തിയോടെ ദേവിയുടെ വലിയ ക്ഷേത്രം നിർമ്മിക്കൂ; അങ്ങനെ ചെയ്താൽ, ജനമേജയ, എല്ലാ വിജയവും നിനക്കു ലഭിക്കും.
പൂജിതാ പരയാ ഭക്ത്യാ ശിവാ സകലദാ സദാ । കുലവൃദ്ധിം കരോത്യേവ രാജ്യം ച സുസ്ഥിരം സദാ
പരമഭക്തിയോടെ ശിവയെ ആരാധിച്ചാൽ, അവൾ എല്ലായ്പ്പോഴും എല്ലാ ഐശ്വര്യങ്ങളും നൽകുന്നു, വംശം വളരുന്നു, രാജ്യം സ്ഥിരതയോടെ നിലനിൽക്കും.
ദേവീമഖം വിധാനേന കൃത്വാ പാര്ഥിവസത്തമ । ശ്രീമദ്ഭാഗവതം നാമ പുരാണം പരമം ശൃണു
രാജാവേ, നിയമപ്രകാരം ദേവിയാഗം നടത്തി, ഇപ്പോൾ ശ്രീമദ്ഭാഗവതം എന്ന പരമപുരാണം കേൾക്കൂ.
ത്വാമഹം ശ്രാവയിഷ്യാമി കഥാം പരമപാവനീമ് । സംസാരതാരിണീം ദിവ്യാം നാനാരസസമാഹൃതാമ്
ഞാൻ നിനക്കു ഏറ്റവും വിശുദ്ധമായ കഥ കേൾപ്പിക്കും; അതു ലോകബന്ധനം കടക്കാൻ സഹായിക്കുന്നതും, ദിവ്യവും, പല രസങ്ങൾ നിറഞ്ഞതുമാണ്.
ന ശ്രോതവ്യം പരം ചാസ്മാത്പുരാണാദ്വിദ്യതേ ഭുവി । നാരാധ്യം വിദ്യതേ രാജന്ദേവീപാദാമ്ബുജാദൃതേ
രാജാവേ, ഭൂമിയിൽ ഇതിനെക്കാൾ ശ്രവിക്കേണ്ട മറ്റൊരു പുരാണമില്ല; ദേവിയുടെ കമലപാദങ്ങൾ ഒഴികെ മറ്റൊന്നും ആരാധിക്കേണ്ടതുമില്ല.
തേ സഭാഗ്യാഃ കൃതപ്രജ്ഞാ ധന്യാസ്തേ നൃപസത്തമ । യേഷാം ചിത്തേ സദാ ദേവീ വസതി പ്രേമസംകുലേ
രാജാവേ, ആരുടെ ഹൃദയത്തിൽ ദേവി സ്നേഹപൂർവ്വം എല്ലായ്പ്പോഴും വസിക്കുമോ, അവർ ഭാഗ്യവാനും ജ്ഞാനിയും ധന്യനുമാണ്.
സുദുഃഖിതാസ്തേ ദൃശ്യന്തേ ഭുവി ഭാരത ഭാരതേ । നാരാധിതാ മഹാമായാ യൈര്ജനൈശ്ച സദാമ്ബികാ
ഭാരതവംശജനായവനേ, ഈ ലോകത്ത് ദേവിയെ എന്നും ആരാധിക്കാത്തവർ വളരെ ദു:ഖിതരായി കാണപ്പെടുന്നു; മഹാമായയായ അമ്മയെ അവർ ഉപേക്ഷിച്ചു.
ബ്രഹ്മാദയഃ സുരാഃ സര്വേ യദാരാധനതത്പരാഃ । വര്തന്തേ സര്വദാ രാജംസ്താം ന സേവേത കോ ജനഃ
രാജാവേ, ബ്രഹ്മാവിനും മറ്റ് ദേവന്മാർക്കും എല്ലാം അവളെ ആരാധിക്കാനാണ് മനസ്സാക്ഷി. അങ്ങനെ ആയപ്പോൾ, ആരാണ് അവളെ സേവിക്കാതിരിക്കാൻ കഴിവുള്ളത്?
യ ഇദം ശൃണുയാന്നിത്യം സര്വാന്കാമാനവാപ്നുയാത് । ഭഗവത്യാ സമാഖ്യാതം വിഷ്ണവേ യദനുത്തമമ്
ആ ദൈവം വിഷ്ണുവിനോട് പറഞ്ഞ ഈ മഹത്തായ കഥയെ ആരെങ്കിലും ദിവസേന ശ്രവിച്ചാൽ, അവൻ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നേടും.
തേന ശ്രുതേന തേ രാജംശ്ചിത്തേ ശാന്തിര്ഭവിഷ്യതി । പിതൄണാം ചാക്ഷയഃ സ്വര്ഗഃ പുരാണശ്രവണാദ്ഭവേത്
രാജാവേ, ഈ കഥ ശ്രവിച്ചാൽ, നിന്റെ മനസ്സിൽ സമാധാനം ഉണ്ടാകും. പുരാണം കേൾക്കുന്നതിലൂടെ, നിന്റെ പിതാക്കന്മാർക്ക് അക്ഷയമായ സ്വർഗ്ഗം ലഭിക്കും.
ഭുവനേശ്വരീവര്ണനമ് ജനമേജയ ഉവാച - ഭഗവന് ഭവതാ പ്രോക്തം യജ്ഞമമ്ബാഭിധം മഹത് । സാ കാ കഥം സമുത്പന്നാ കുത്ര കസ്മാച്ച കിംഗുണാ
ജനമേജയൻ ചോദിച്ചു: ഭഗവൻ, നിങ്ങൾ പറഞ്ഞ ആ മഹത്തായ യജ്ഞമായ അംബാ ആരാണ്? അവൾ എങ്ങനെ ജനിച്ചു, എവിടെ, എന്തിനാണ് അവൾ ഉദിച്ചത്, അവളുടെ ഗുണങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണ്?
കീദൃശശ്ച മഖസ്തസ്യാഃ സ്വരൂപം കീദൃശം തഥാ । വിധാനം വിധിവദ്ബ്രൂഹി സര്വജ്ഞോഽസി ദയാനിധേ
അവളുടെ യജ്ഞം എങ്ങനെയാണെന്നും അതിന്റെ യഥാർത്ഥ രൂപം എന്താണെന്നും, അതിന് വേണ്ട ക്രമം എങ്ങനെയാണെന്നും ദയാവാനായ സകലവും അറിയുന്നവനേ, ദയവായി പറയൂ.
ബ്രഹ്മാണ്ഡസ്യ തഥോത്പത്തിം വദ വിസ്തരതസ്തഥാ । യഥോക്തം യാദൃശം ബ്രഹ്മന്നഖിലം വേത്സി ഭൂസുര
ബ്രഹ്മാണ്ഡം എങ്ങനെ ഉല്പത്തി നേടി എന്നതും, അതിനെക്കുറിച്ച് നിങ്ങൾ അറിയുന്ന വിധത്തിൽ വിശദമായി പറയൂ, മഹർഷേ.
ബ്രഹ്മാ വിഷ്ണുശ്ച രുദ്രശ്ച ത്രയോ ദേവാ മയാ ശ്രുതാഃ । സൃഷ്ടിപാലനസംഹാരകാരകാഃ സഗുണാസ്ത്വമീ
ബ്രഹ്മാവ്, വിഷ്ണു, രുദ്രൻ എന്നിങ്ങനെ സൃഷ്ടി, സംരക്ഷണം, സംഹാരം ചെയ്യുന്ന ഗുണങ്ങളുള്ള മൂന്നു ദേവന്മാരെ ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
സ്വതന്ത്രാസ്തേ മഹാത്മാനഃ പാരാശര്യ വദസ്വ മേ । ആഹോസ്വിത്പരതന്ത്രാസ്തേ ശ്രോതുമിച്ഛാമി സാമ്പ്രതമ്
പാരാശര്യൻ, ആ മഹാത്മാക്കൾ സ്വതന്ത്രരാണോ, അല്ലെങ്കിൽ മറ്റൊരാളുടെ അധീനരാണോ? ഞാൻ ഇപ്പോൾ അതറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
മൃത്യുധര്മാശ്ച തേ നോ വാ സച്ചിദാനന്ദരൂപിണഃ । അധിഭൂതാദിഭിര്യുക്താ ന വാ ദുഃഖൈസ്ത്രിധാത്മകൈഃ
അവർക്ക് മരണം, വിധി എന്നിവ ഉണ്ടോ, അല്ലെങ്കിൽ സത്ത്വം, ചൈതന്യം, ആനന്ദം എന്ന സ്വഭാവമുള്ളവരാണോ? അവർക്കു ഭൂതാദികളുമായി ബന്ധമുണ്ടോ, അല്ലെങ്കിൽ ത്രിതാപങ്ങൾ ബാധിക്കാത്തവരാണോ?
കാലസ്യ വശഗാ നോ വാ തേ സുരേംദ്രാ മഹാബലാഃ । കഥം തേ വൈ സമുത്പന്നാ കസ്മാദിതി ച സംശയഃ
ആ മഹാബലശാലികൾ ആയ ദേവേന്ദ്രന്മാർ കാലത്തിന്റെ അധീനരാണോ അല്ലയോ? അവർ എങ്ങനെ ജനിച്ചു, എന്തിനാണ് ജനനം? ഇതാണ് എന്റെ സംശയം.
ഹര്ഷശോകയുതാസ്തേ വൈ നിദ്രാലസ്യസമന്വിതാഃ । സപ്തധാതുമയാസ്തേഷാം ദേഹാഃ കിം വാന്യഥാ മുനേ
അവർക്ക് സന്തോഷവും ദുഃഖവും ഉണ്ടോ, ഉറക്കം, ആലസ്യം എന്നിവയുമായി ചേർന്നവരാണോ? അവരുടെ ശരീരം ഏഴു ധാതുക്കളാൽ ഉണ്ടാക്കിയതാണോ, അല്ലെങ്കിൽ വേറേതോ, മഹർഷേ?
കൈര്ദ്രവ്യൈര്നിര്മിതാസ്തേ വൈ കൈര്ഗുണൈരിന്ദ്രിയൈസ്തഥാ । ഭോഗശ്ച കീദൃശസ്തേഷാം പ്രമാണമായുഷസ്തഥാ
അവർ ഏതു വസ്തുക്കളാൽ നിർമ്മിതരാണു, ഏതു ഗുണങ്ങളും ഇന്ദ്രിയങ്ങളും അവർക്കുണ്ട്? അവരുടെ അനുഭവം എങ്ങനെയാണ്, ആയുസ്സിന്റെ അളവ് എത്ര?
നിവാസസ്ഥാനമപ്യേഷാം വിഭൂതിം ച വദസ്വ മേ । ശ്രോതുമിച്ഛാമ്യഹം ബ്രഹ്മന് വിസ്തരേണ കഥാമിമാമ്
അവരുടെ വാസസ്ഥലവും മഹത്വവും കൂടി ദയവായി പറയൂ. ബ്രഹ്മനേ, ഈ കഥയെ ഞാൻ വിശദമായി കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
വ്യാസ ഉവാച - ദുര്ഗമഃ പ്രശ്നഭാരോഽയം കൃതോ രാജംസ്ത്വയാഽധുനാ । ബ്രഹ്മാദീനാം സമുത്പത്തിഃ കസ്മാദിതി മഹാമതേ
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, ബ്രഹ്മാദികൾ എങ്ങനെ ഉല്പത്തി നേടി, എന്തിനാണ് അങ്ങനെ എന്നതായുള്ള ഈ ചോദ്യം വളരെ ദുഷ്കരമായതാണ്.
ഏതദേവ മയാ പൂര്വം പൃഷ്ടോഽസൌ നാരദോ മുനിഃ । വിസ്മിതഃ പ്രത്യുവാചേദമുത്ഥിതഃ ശൃണു ഭൂപതേ
ഈ ചോദ്യം ഞാൻ മുമ്പ് നാരദമുനിയോട് ചോദിച്ചിരുന്നു. അതിൽ അത്ഭുതപ്പെട്ട് എഴുന്നേറ്റു നിൽക്കുമ്പോൾ അദ്ദേഹം മറുപടി പറഞ്ഞു. രാജാവേ, കേൾക്കൂ.
കസ്മിംശ്ച സമയേ ചാഹം ഗങ്ഗാതീരേ സ്ഥിതം മുനിമ് । അപശ്യം നാരദം ശാന്തം സര്വജ്ഞം വേദവിത്തമമ്
ഒരു സമയത്ത് ഞാൻ ഗംഗയുടെ തീരത്ത് ശാന്തനും സകലവും അറിയുന്നവനും വേദങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവനുമായ നാരദമുനിയെ കണ്ടു.
ദൃഷ്ട്വാഹം മുദിതോ ഭൂത്വാ പാദയോരപതം മുനേഃ । തേജാജ്ഞപ്തഃ സമീപേഽസ്യ സംവിഷ്ടശ്ച വരാസനേ
അവനെ കണ്ടപ്പോൾ ഞാൻ സന്തോഷത്തോടെ മുനിയുടെ കാലിൽ വീണു. അവന്റെ അനുമതിയോടെ ഒരു നല്ല ഇരിപ്പിടത്തിൽ അടുത്ത് ഇരുന്നു.
ശ്രുത്വാ കുശലവാര്താം വൈ തമപൃച്ഛം വിധേഃ സുതമ് । നിര്വിഷ്ടം ജാഹ്നവീതീരേ നിര്ജനേ സൂക്ഷ്മവാലുകേ
സുഖവാർത്തകൾ കേട്ടശേഷം, ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രനായ അവനെ ഞാൻ ചോദ്യം ചെയ്തു. ജാഹ്നവിയുടെ ശാന്തമായ, സൂക്ഷ്മമായ മണലുള്ള തീരത്ത് അവൻ ലയിച്ചിരുന്നതായിരുന്നു.
മുനേഽതിവിതതസ്യാസ്യ ബ്രഹ്മാണ്ഡസ്യ മഹാമതേ । കഃ കര്താ പരമഃ പ്രോക്തസ്തന്മേ ബ്രൂഹി വിധാനതഃ
മഹാമനസ്സുള്ള മുനിയേ, ഈ വിശാലമായ ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിന് പരമസ്രഷ്ടാവെന്ന് ആരെയാണ് പറയുന്നത്? ദയവായി അതിന്റെ വിശദാംശങ്ങൾ എനിക്ക് പറയൂ.
കസ്മാദേതത്സമുത്പന്നം ബ്രഹ്മാണ്ഡം മുനിസത്തമ । അനിത്യം വാ തഥാ നിത്യം തദാചക്ഷ്വ ദ്വിജോത്തമ
മുനിശ്രേഷ്ഠനേ, ഈ ബ്രഹ്മാണ്ഡം എവിടെ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിച്ചത്? ഇത് നശ്വരമാണോ, ശാശ്വതമാണോ? ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനേ, ദയവായി ഇതെല്ലാം എനിക്ക് വിശദമായി വിശദീകരിക്കുക.