വ്യാസ ഉവാച ശൃണു രാജന് പ്രവക്ഷ്യാമി പുരാണം ഗുഹ്യമദ്ഭുതമ് । പുണ്യം ഭാഗവതം നാമ നാനാഖ്യാനയുതം ശിവമ്
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, നീ കേൾക്കൂ, ഞാൻ നിന്നോട് പുരാതനവും രഹസ്യവും അത്ഭുതകരവുമായ ഭാഗവതപുരാണം പറയാം. അനേകം കഥകളാൽ സമ്പന്നമായ, മംഗളവും പുണ്യവും നൽകുന്ന കഥയാണിത്.
അധ്യാപിതം മയാ പൂര്വം ശുകായാത്മസുതായ വൈ । ശ്രാവയാമി നൃപ ത്വാം ഹി രഹസ്യം പരമം മമ
"ഞാൻ മുമ്പ് എന്റെ മകനായ ശുകനോട് ഇത് പഠിപ്പിച്ചിരുന്നു; ഇപ്പോൾ രാജാവേ, എന്റെ പരമ രഹസ്യമായ ഈ കഥ ഞാൻ നിന്നോട് വായിച്ചു പറയാം."
ധര്മാര്ഥകാമമോക്ഷാണാം കാരണം ശ്രവണാത്കില । ശുഭദ സുഖദം നിത്യം സര്വാഗമസമുദ്ധൃതമ്
"ഇത് കേൾക്കുന്നതിലൂടെ ധർമ്മം, അർത്ഥം, കാമം, മോക്ഷം എന്നിവയെ നേടാം; എല്ലായ്പ്പോഴും മംഗളവും സുഖവും നൽകുന്ന, എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള സാരമാണ് ഇതു."
ജനമേജയ ഉവാച ആസ്തീകോഽയം സുതഃ കസ്യ വിഘ്നാര്ഥം കഥമാഗതഃ । പ്രയോജനം കിമത്രാസ്യ സര്പാണാം രക്ഷണേ പ്രഭോ
ജനമേജയൻ ചോദിച്ചു: "ഈ ആസ്തികൻ ആരുടെ മകനാണ്? എന്തിനാണ് അവൻ തടസ്സം സൃഷ്ടിക്കാൻ വന്നത്? പാമ്പുകളെ രക്ഷിക്കാൻ അവന്റെ ഉദ്ദേശം എന്തായിരുന്നു, പ്രഭോ?"
കഥയൈതന്മഹാഭാഗ വിസ്തരേണ കഥാനകമ് । പുരാണം ച തഥാ സര്വം വിസ്തരാദ്വദ സുവ്രത
"മഹാഭാഗനേ, ഈ കഥ മുഴുവനും വിശദമായി പറയൂ. പുരാണവും അതുപോലെ മുഴുവൻ വിശദമായി പറയൂ, സുവ്രതനേ."
വ്യാസ ഉവാച ജരത്കാരുര്മുനിഃ ശാന്തോ ന ചകാര ഗൃഹാശ്രമമ് । തേന ദൃഷ്ടാ വനേ ഗര്തേ ലമ്ബമാനാ സ്വപൂര്വജാഃ
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: ജരത്കാരു എന്ന മുനിവർ ശാന്തസ്വഭാവിയായിരുന്നു; ഗൃഹസ്ഥാശ്രമം സ്വീകരിച്ചില്ല. ഒരു ദിവസം കാട്ടിൽ ഒരു കുഴിയിലുണ്ടായിരുന്ന തന്റെ പൂർവ്വജന്മാരെ അവൻ കണ്ടു.
തതസ്തമാഹുഃ കുരു പുത്ര ദാരാ- ന്യഥാ ച നഃ സ്യാത്പരമാ ഹി തൃപ്തിഃ । സ്വര്ഗേ വ്രജാമഃ ഖലു ദുഃഖമുക്താ വയം സദാചാരയുതേ സുതേ വൈ
അതിനുശേഷം അവർ പറഞ്ഞു: 'കുരുവംശജാ, നീ ഒരു ഭാര്യയെ സ്വീകരിക്കണം; അല്ലെങ്കിൽ ഞങ്ങൾക്കു പൂർണ്ണമായ സന്തോഷം ഉണ്ടാകില്ല. നല്ല പെരുമാറ്റമുള്ള ഒരു മകൻ ജനിച്ചാൽ, ഞങ്ങൾ സ്വർഗത്തിൽ ദുഃഖമില്ലാതെ പോകും.'
സ താനുവാചാഥ ലഭേ സമാനാ- മയാചിതാം ചാതിവശാനുഗാം ച । തദാ ഗൃഹാരമ്ഭമഹം കരോമി ബ്രവീമി തഥ്യം മമ പൂര്വജാ വൈ
അവൻ അവരോട് മറുപടി പറഞ്ഞു: 'എനിക്ക് സമമായ, ഞാൻ ആഗ്രഹിച്ചും സ്നേഹത്തോടെ കൂടെ നിൽക്കുന്ന ഒരു ഭാര്യയെ കിട്ടുമ്പോൾ, ഞാൻ ഗൃഹസ്ഥജീവിതം ആരംഭിക്കും. ഞാൻ സത്യമാണ് പറയുന്നത്, എന്റെ മുതിർന്നവരേ.'
ഇത്യുക്ത്വാ താഞ്ജരത്കാരുര്ഗതസ്തീര്ഥാന്പ്രതി ദ്വിജഃ । തദൈവ പന്നഗാഃ ശപ്താ മാത്രാഗ്നൌ നിപതന്ത്വിതി
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം ജരത്കാരു എന്ന മഹർഷി തീർത്ഥയാത്രയ്ക്ക് പുറപ്പെട്ടു. അതേ സമയം, പാമ്പുകൾക്ക് അവരുടെ അമ്മ ശപിച്ചു: 'നിങ്ങൾ അഗ്നിയിൽ വീഴട്ടെ.'
കശ്യപസ്യ മുനേഃ പത്ന്യൌ കദ്രൂശ്ച വിനതാ തഥാ । ദൃഷ്ട്വാദിത്യരഥേ ചാശ്വമൂചതുശ്ച പരസ്പരമ്
കശ്യപമഹർഷിയുടെ ഭാര്യകളായ കദ്രുവും വിനതയും, സൂര്യന്റെ രഥത്തിൽ കുതിരയെ കണ്ടു, തമ്മിൽ സംസാരിച്ചു.
തം ദൃഷ്ട്വാ ച തദാ കദ്രൂര്വിനതാമിദമബ്രവീത് । കിംവര്ണോഽയം ഹയോ ഭദ്രേ സത്യം പ്രബ്രൂഹി മാചിരമ്
അപ്പോൾ കദ്രു, ആ കുതിരയെ കണ്ടു വിനതയോട് പറഞ്ഞു: 'സുഹൃദേ, ഈ കുതിരയുടെ നിറം എന്താണ്? സത്യം വേഗത്തിൽ പറഞ്ഞുതരിക.'
വിനതോവാച ശ്വേത ഏവാശ്വരാജോഽയം കിം വാ ത്വം മന്യസേ ശുഭേ । ബ്രൂഹി വര്ണം ത്വമപ്യസ്യ തതസ്തു വിപണാവഹേ
വിനത പറഞ്ഞു: 'ഈ കുതിര രാജാവ് വെളുപ്പാണ്. നീ എന്താണ് കരുതുന്നത്, സുഭദ്രേ? നീയും ഇതിന്റെ നിറം പറയൂ, പിന്നെ നാം ഒരു പന്തയം വെക്കാം.'
കദ്രുരുവാച കൃഷ്ണവര്ണമഹം മന്യേ ഹയമേനം ശുചിസ്മിതേ । ഏഹി സാര്ധം മയാ ദിവ്യം ദാസീഭാവായ ഭാമിനി
കദ്രു പറഞ്ഞു: 'നിന്റെ മനോഹരമായ പുഞ്ചിരിയേ, ഞാൻ കരുതുന്നത് ഈ കുതിര കറുത്ത നിറമാണെന്ന്. വരിക, നാം ഒരുമിച്ച് ദൈവികമായ ഒരു പന്തയം വെക്കാം; തോറ്റവൾ മറ്റുള്ളവളുടെ ദാസിയായിരിക്കണം.'
സൂത ഉവാച കദ്രൂശ്ച സ്വസുതാനാഹ സര്വാന്സര്പാന്വശേ സ്ഥിതാന് । ബാലാഞ്ഛ്യാമാന്പ്രകുര്വന്തു യാവതോഽശ്വശരീരകേ
സൂതൻ പറഞ്ഞു: കദ്രു, അവളുടെ എല്ലാ പാമ്പ് മക്കളോടും, അവർ അനുസരണമുള്ളവരോടും പറഞ്ഞു: 'കുതിരയുടെ ശരീരത്തിൽ കഴിയുന്നത്രയും കറുപ്പായി കാണപ്പെടാൻ നിങ്ങൾ ശ്രമിക്കണം.'
നേതി കേചന തത്രാഹുസ്താനഥാസൌ ശശാപ ഹ । ജനമേജയസ്യ യജ്ഞേ വൈ ഗമിഷ്യഥ ഹുതാശനമ്
അവരിൽ ചിലർ അതിന് സമ്മതിച്ചില്ല. അപ്പോൾ അവരെ കദ്രു ശപിച്ചു: 'നിങ്ങൾ ജനമേജയന്റെ യാഗത്തിൽ അഗ്നിയിൽ വീഴും.'
അന്യേ ചക്രുര്ഹയം സര്പാഃ കര്ബുരം വര്ണഭോഗകൈഃ । വേഷ്ടയിത്വാസ്യ പുച്ഛം തു മാതുഃ പ്രിയചികീര്ഷയാ
മറ്റു പാമ്പുകൾ, അമ്മയെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ, അവരുടെ ശരീരങ്ങൾ കുതിരയുടെ വാലിൽ ചുറ്റി, കുതിരയെ പുള്ളിപ്പുള്ളിയായി മാറ്റി.
ഭഗിന്യൌ ച സുസംയുക്തേ ഗത്വാ ദദൃശതുര്ഹയമ് । കര്ബുരം തം ഹയം ദൃഷ്ട്വാ വിനതാ ചാതിദുഃഖിതാ
അമ്മാവന്മാർ ചേർന്ന് കുതിരയെ കാണാൻ പോയി. കുതിര പുള്ളിപ്പുള്ളിയായി കാണുമ്പോൾ, വിനതയ്ക്ക് അതീവ ദുഃഖം തോന്നി.
തദാജഗാമ ഗരുഡഃ സുതസ്തസ്യാ മഹാബലഃ । സ ദൃഷ്ട്വാ മാതരം ദീനാമപൃച്ഛത്പന്നഗാശനഃ
അപ്പോൾ വിനതയുടെ മഹാബലശാലിയായ മകൻ ഗരുഡൻ അവിടെ എത്തി. അമ്മയെ ദുഃഖിതയായി കണ്ടു, പാമ്പുകളെ തിന്നുന്നവൻ അവളോട് ചോദിച്ചു.
മാതഃ കഥം സുദീനാസി രുദിതേവ വിഭാസി മേ । ജീവമാനേ മയി സുതേ തഥാന്യേ രവിസാരഥൌ
'അമ്മേ, നീ ഇത്ര ദുഃഖിതയാകാൻ കാരണമെന്ത്? ഞാൻ ജീവനോടെ ഉണ്ട്, സൂര്യന്റെ രഥികനും ജീവിച്ചിരിക്കുന്നു, എന്നിട്ടും നീ കരയുന്നവളെപ്പോലെ തോന്നുന്നു.'
ദുഃഖിതാസി തതോ വാം ധിഗ്ജീവിതം ചാരുലോചനേ । കിം ജാതേന സുതേനാഥ യദി മാതാ സുദുഃഖിതാ
'നീ ദുഃഖിതയാണെങ്കിൽ, മനോഹരനയനേ, ഈ ജീവൻ എന്തിനാണ്? അമ്മയ്ക്ക് ഇത്രയും ദു:ഖം ഉണ്ടെങ്കിൽ മകൻ ജനിച്ചിട്ട് എന്ത് പ്രയോജനം?'
ശംസ മേ കാരണം മാതഃ കരോമി വിഗതജ്വരാമ് । വിനതോവാച സപത്ന്യാ ദാസ്യഹം പുത്ര കിം ബ്രവീമി വൃഥാ ക്ഷതാ
'അമ്മേ, കാരണം പറയൂ; ഞാൻ നിന്നെ ദുഃഖരഹിതയാക്കും.' വിനത പറഞ്ഞു: 'മകനേ, ഞാൻ സഹപത്നിക്ക് ദാസിയായിരിക്കണം. ഇതിലും കൂടുതൽ ഞാൻ എന്ത് പറയണം, ഞാൻ അതിയായി വേദനിക്കുന്നു.'
വഹ മാം സാ ബ്രവീത്യദ്യ തേനാസ്മി ദുഃഖിതാ സുത । ഗരുഡ ഉവാച വഹിഷ്യേഽഹം തത്ര കില യത്ര സാ ഗന്തുമുത്സുകാ
'ഇന്ന് അവൾ എന്നെ ചുമക്കണമെന്ന് പറയുന്നു; അതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ ദുഃഖിതയാകുന്നത്, മകനേ.' ഗരുഡൻ പറഞ്ഞു: 'അവൾ പോകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നിടത്തേക്ക് ഞാൻ നിന്നെ ചുമക്കാം.'
മാ ശോകം കുരു കല്യാണി നിശ്ചിന്താം ത്വാം കരോമ്യഹമ് । വ്യാസ ഉവാച ഇത്യുക്താ സാ ഗതാ പാര്ശ്വം കദ്രോശ്ച വിനതാ തദാ
'നല്ലവളേ, നീ ദുഃഖിക്കേണ്ട; ഞാൻ നിന്നെ ആശങ്കരഹിതയാക്കും.' വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, വിനത കദ്രുവിന്റെ അടുത്തേക്ക് പോയി.
ദാസീഭാവമപാകര്തും ഗരുഡോഽപി മഹാബലഃ । ഉവാഹ താം സപുത്രാം വൈ സിന്ധോഃ പാരം ജഗാമ ഹ
അമ്മയുടെ ദാസ്യഭാവം മാറ്റാൻ, മഹാബലശാലിയായ ഗരുഡൻ അമ്മയെയും മകനെയും ചുമന്ന് സമുദ്രത്തിന്റെ അപ്പുറത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോയി.
ഗത്വാ താം ഗരുഡഃ പ്രാഹ ബ്രൂഹി മാതര്നമോഽസ്തു തേ । കഥം മുച്യേത മേ മാതാ ദാസീഭാവാദസംശയമ്
അവിടെ ചെന്നു, ഗരുഡൻ അമ്മയെ അഭിവാദ്യം ചെയ്തു ചോദിച്ചു: "അമ്മേ, ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു. എന്റെ അമ്മ ദാസിയായ നിലയിൽ നിന്ന് എങ്ങനെ മോചിതയാകും? ദയവായി എനിക്ക് സംശയമില്ലാത്ത വിധത്തിൽ പറയാമോ?"
കദ്രൂരുവാച അമൃതം ദേവലോകാത്ത്വം ബലാദാനീയ മേ സുതാന് । സമര്പയ സുതാദ്യാശു മാതരം മോചയാബലാമ്
കദ്രൂ പറഞ്ഞു: "നീ ദേവലോകത്തിൽ നിന്ന് അമൃതം ബലമായി കൊണ്ടുവന്ന് എന്റെ മക്കൾക്ക് തരിക. അതിനുശേഷം ഉടൻ തന്നെ നിന്റെ ബലഹീനമായ അമ്മയെ മോചിപ്പിക്കൂ."
വ്യാസ ഉവാച ഇത്യുക്തഃ പ്രയയൌ ശീഘ്രമിന്ദ്രലോകം മഹാബലഃ । കൃത്വാ യുദ്ധം ജഹാരാശു സുധാകുമ്ഭം ഖഗോത്തമഃ
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: അങ്ങനെ കേട്ട ഗരുഡൻ, അതിവേഗത്തിൽ ഇന്ദ്രന്റെ ലോകത്തേക്ക് പോയി, യുദ്ധം നടത്തി, പക്ഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവൻ അമൃതം നിറഞ്ഞ കലശം പിടിച്ചു കൊണ്ടുവന്നു.
സമാനീയാമൃതം മാത്രേ വൈനതേയഃ സമര്പയത് । മോചിതാ വിനതാ തേന ദാസീഭാവാദസംശയമ്
അമൃതം കൊണ്ടുവന്ന്, വൈനതേയൻ അതു അമ്മക്ക് സമർപ്പിച്ചു. അതിനാൽ വിനതാ ദാസിയായ അവസ്ഥയിൽ നിന്ന് സംശയമില്ലാതെ മോചിതയായി.
അമൃതം സഞ്ജഹാരേന്ദ്രഃ സ്നാതും സര്പാ യദാ ഗതാഃ । ദാസീഭാവാദ്വിനിര്മുക്താ വിനതാ വിപതേര്ബലാത്
അമൃതം എടുത്ത് ഇന്ദ്രൻ തിരികെ കൊണ്ടുപോയി, അപ്പോൾ പാമ്പുകൾ കുളിക്കാൻ പോയിരുന്നു. വിനതാ തന്റെ മകന്റെ ബലത്താൽ ദാസ്യത്വത്തിൽ നിന്ന് മോചിതയായി.
തത്രാസ്തീര്ണാഃ കുശാസ്തൈസ്തു ലീഢാഃ പന്നഗനാമകൈഃ । ദ്വിജിഹ്വാസ്തേ സുസമ്പന്നാഃ കുശാഗ്രസ്പര്ശമാത്രതഃ
അവിടെ കുശത്തൃണങ്ങൾ വിരിച്ചിരുന്നതും, പാമ്പുകൾ അതിനെ നക്കിയതുമാണ്. അങ്ങനെ ഇരട്ടനാവുള്ളവരായി അവർ മാറി, കുശത്തൃണത്തിന്റെ അഗ്രം സ്പർശിച്ചതുകൊണ്ടു തന്നെ.