സര്വവിദ്യാനിധിര്ജാതൌ ധര്മിഷ്ഠോഽസ്ത്രവിദാം വരഃ । ധര്മസ്യ വക്താ കര്ത്താ ച രൈവതോ നാമ വീര്യവാന്
സകലവിദ്യകളുടെയും നിധിയായി, ധാർമ്മികനും ആയുധവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യവും ധൈര്യവും ഉള്ളവനായി, ധർമ്മം സംസാരിക്കുകയും ആചരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവനായി രൈവതൻ ജനിച്ചു.
നിയുക്തവാനഥ ബ്രഹ്മാ രൈവതം മാനവേ പദേ । മന്വന്തരാധിപഃ ശ്രീമാന്ഗാം ശശാസ സ ധര്മതഃ
അപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവ് രൈവതനെ മാനുവിന്റെ സ്ഥാനത്ത് നിയമിച്ചു. ആ മഹത്വമുള്ളവൻ മന്വന്തരത്തിന്റെ രാജാവായി നീതിപൂർവ്വം ആധിപത്യം വഹിച്ചു.
ഇത്ഥം ദേവ്യാഃ പ്രഭാവോഽയം സംക്ഷേപേണോപവര്ണിതഃ । പുരാണസ്യ ച മാഹാത്മ്യം കോ വക്തും വിസ്തരാത്ക്ഷമഃ
ഇങ്ങനെ ദേവിയുടെ മഹത്വം സംക്ഷിപ്തമായി വിവരിച്ചു. ഈ പുരാണത്തിന്റെ മഹത്വം മുഴുവനായി വിശദമായി പറയാൻ ആര്ക്ക് കഴിയും?
സൂത ഉവാച। കുംഭയോനിസ്തു മാഹാത്മ്യം വിധിം ഭാഗവതസ്യ ച । ശ്രുത്വാ കുമാരം ചാഭ്യര്ച്യ സ്വാശ്രമം പുനരായയൌ
സൂതൻ പറഞ്ഞു: കുംഭത്തിൽ ജനിച്ചവനിൽ നിന്ന് ഭാഗവതത്തിന്റെ മഹത്വവും ക്രമവും കേട്ടശേഷം, കുമാരനെ ആരാധിച്ച്, അവൻ വീണ്ടും തന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.
ഇദം മയാ ഭാഗവതസ്യ വിപ്രാ മാഹാത്മ്യമുക്തം ഭവതാം സമക്ഷമ് । ശൃണോതി ഭക്ത്യാ പഠതീഹ ഭോഗാന്ഭുക്ത്വാഽഖിലാന്മുക്തിമുപൈതി ചാംതേ
ബ്രാഹ്മണമാരേ, ഞാൻ നിങ്ങളുടെ സന്നിധിയിൽ ഭാഗവതത്തിന്റെ മഹത്വം പറഞ്ഞുതന്നു. ആരെങ്കിലും ഭക്തിയോടെ ഇത് ഇവിടെ കേൾക്കുകയോ വായിക്കുകയോ ചെയ്താൽ, എല്ലാ ഭോഗങ്ങളും അനുഭവിച്ചശേഷം അവസാനം മോക്ഷം ലഭിക്കും.
അഥ പഞ്ചമോഽധ്യായഃ ഋഷയ ഊചുഃ। സൂത സൂത മഹാഭാഗ ശ്രുതം മാഹാത്മ്യമുത്തമമ് । അധുനാ ശ്രോതുമിച്ഛാമഃ പുരാണശ്രവണേ വിധിമ്
മഹാഭാഗ്യവാനായ സൂതാ, ഞങ്ങൾ ഈ പരമമായ മഹത്വം കേട്ടു. ഇപ്പോൾ ഈ പുരാണം കേൾക്കാനുള്ള വിധി ഞങ്ങൾ അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
സൂത ഉവാച। ശ്രൂയതാം മുനയഃ സര്വേ പുരാണശ്രവണേ വിധിമ് । നരാണാം ശൃണ്വതാം യേന സിദ്ധിഃ സ്യാത്സാര്വകാമികീ
സൂതൻ പറഞ്ഞു: മഹർഷിമാരേ, നിങ്ങൾക്ക് പുരാണം കേൾക്കാനുള്ള വിധി ഞാൻ പറയുന്നു. അതു കേൾക്കുന്നവർക്ക് എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറും.
ആദൌ ദൈവജ്ഞമാഹൂയ മുഹൂര്തം കല്പയേത്സുധീഃ । ആരഭ്യ ശുചിമാസം തു മാസഷട്കം ശുഭാവഹമ്
ആദ്യം ഒരു ജ്യോതിഷിയെ വിളിച്ച് ശുഭമുഹൂർത്തം നിശ്ചയിക്കണം. ശുദ്ധമായ ഒരു മാസത്തിൽ ആരംഭിച്ച്, ആറ് മാസം തുടർന്നാൽ എല്ലാ മംഗല്യവും ലഭിക്കും.
ഹസ്താശ്വിമൂലപുഷ്യര്ക്ഷേ ബ്രഹ്മമൈത്രേന്ദുവൈഷ്ണവേ । സത്തിഥൌ ശുഭവാരേ ച പുരാണശ്രവണം ശുഭമ്
ഹസ്തം, അശ്വതി, മൂലം, പുഷ്യം, ബ്രഹ്മ, മൈത്ര, ഇന്ദു, വൈഷ്ണവം എന്നീ നക്ഷത്രങ്ങളിൽ, ശുഭദിനങ്ങളിലും ശുഭവാരങ്ങളിലും പുരാണം കേൾക്കുന്നത് ഉത്തമമാണ്.
ഗുരുഭാദ്വേദ൪വേദാ൪ബ്ജ൧ശരാം൫ഗാ൬ബ്ധി൪ഗുണൈഃ൪ക്രമാത് । ധര്മാപ്തിരിന്ദിരാപ്രാപ്തിഃ കഥാസിദ്ധിഃ പരം സുഖമ്
ഗുരു, ഭദ്ര, വേദ, അബ്ജ, ശരംഗ, അഭിധിഗുണം എന്നീ ഗുണങ്ങൾ അനുസരിച്ച്, ധർമ്മം, ഐശ്വര്യം, കഥയിൽ വിജയവും പരമാനന്ദവും ലഭിക്കും.
പീഡാഽഥ ഭൂപതിഭയം ജ്ഞാനപ്രാപ്തിഃ ക്രമാത്ഫലമ് । പുരാണശ്രവണേ ചക്രം ശോധയേച്ഛിവഭാഷിതമ്
ശേഷം, കഷ്ടങ്ങൾക്കും ഭൂപാലഭയത്തിനും മോചനവും, ജ്ഞാനം ലഭിക്കുന്നതും ക്രമമായി ഉണ്ടാകും. പുരാണം കേൾക്കുമ്പോൾ ശിവൻ പറഞ്ഞതുപോലെ വൃത്തം ശുദ്ധീകരിക്കണം.
അഥവാ പ്രീതയേ ദേവ്യാ നവരാത്രചതുഷ്ടയേ । ശൃണുയാദന്യമാസേഽപി തിഥിവാരര്ക്ഷശോധിതേ
അല്ലെങ്കിൽ, ദേവിയെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ, നാലു നവരാത്രികളിലോ, അല്ലെങ്കിൽ മറ്റേതെങ്കിലും മാസത്തിൽ, തിഥി, വാരം, നക്ഷത്രം ശുദ്ധീകരിച്ചശേഷം കേൾക്കാം.
സംഭാരം താദൃശം കാര്യം വിവാഹാദൌ ച യാദൃശമ് । നവാഹ്യജ്ഞേ ചാപ്യസ്മിന്വിധേയം യത്നതോ ബുധൈഃ
വിവാഹം പോലുള്ള ചടങ്ങുകളിൽ ചെയ്യുന്ന പോലെ, വേണ്ട ഒരുക്കങ്ങൾ എല്ലാം നടത്തണം. ഈ യജ്ഞത്തിൽ, പണ്ഡിതർ ശ്രദ്ധയോടെ എല്ലാ കാര്യങ്ങളും നിർവഹിക്കണം.
സഹായാ ബഹവഃ കാര്യാ ദമ്ഭലോഭവിവര്ജിതാഃ । ചതുരാശ്ച വദാന്യാശ്ച ദേവീഭക്തിപരാ നരാഃ
സഹായികൾ ധാരാളം ഉണ്ടാകണം; അവർക്കു കപടമോ ലോഭമോ ഇല്ലാതിരിക്കണം; ബുദ്ധിമാനും ഉദാരനും ദേവീഭക്തിയുള്ളവരുമായിരിക്കണം.
പ്രേഷ്യാ യത്നേന വാര്തേയം ദേശേ ദേശേ ജനേ ജനേ । ആഗന്തവ്യമിഹാവശ്യം കഥാ ദേവ്യാ ഭവിഷ്യതി
പ്രതേകം ശ്രദ്ധയോടെ ദൂതന്മാർ ഓരോ പ്രദേശത്തും ഓരോരുത്തരോടും ഈ വാർത്ത അറിയിക്കണം. ദേവിയുടെ കഥ നടക്കുന്നതിനാൽ എല്ലാവരും ഇവിടെ വരിക വേണം.
സൌരാശ്ച ഗാണപത്യാശ്ച ശൈവാഃ ശാക്താശ്ച വൈഷ്ണവാഃ । സര്വേഷാമപി സേവ്യേയം യതോ ദേവാഃ സശക്തയഃ
സൂര്യഭക്തരും ഗണപതിഭക്തരും ശൈവരും ശാക്തരും വൈഷ്ണവരും — എല്ലാവരും ഈ ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുക്കണം; കാരണം ദേവതകളും അവരവരുടെ ശക്തികളും ഇവിടെ സേവിക്കപ്പെടുന്നു.
ശ്രീമദ്ദേവീഭാഗവതപീയൂഷരസലോലുപൈഃ । ആഗംതവ്യം വിശേഷേണ കഥാര്ഥം പ്രേമതത്പരൈഃ
ശ്രീമദ്ദേവീഭാഗവതത്തിലെ അമൃതസാരത്തിന് ആഗ്രഹമുള്ളവർ, പ്രത്യേകിച്ച് കഥയോടുള്ള പ്രേമത്തിൽ താല്പര്യമുള്ളവർ, അവശ്യമായും വരണം.
ബ്രാഹ്മണാദ്യാശ്ച യേ വര്ണാഃ സ്ത്രിയശ്ചാശ്രമിണസ്തഥാ । സകാമാശ്ചാപി നിഷ്കാമാഃ പാതവ്യം തൈഃ കഥാമൃതമ്
ബ്രാഹ്മണന്മാരും മറ്റു വർണ്ണക്കാരും സ്ത്രീകളും വിവിധ ആശ്രമസ്ഥിതിയിലുള്ളവരും, ആഗ്രഹമുള്ളവരും ആഗ്രഹമില്ലാത്തവരും, ഈ കഥാമൃതം പാനം ചെയ്യണം.
നാവകാശഃ കദാചിത്സ്യാന്നവാഹശ്രവണേഽപി തൈഃ । ആഗംതവ്യം യഥാകാലം യജ്ഞേ പുണ്യാ ക്ഷണസ്ഥിതിഃ
അവർക്കു ഭക്ഷണത്തെക്കുറിച്ച് കേൾക്കാനോ, അതിന് അവസരം ഉണ്ടാവരുത്. യജ്ഞത്തിന് വേണ്ട സമയത്ത് അവർ എത്തണം, അവിടെ നിൽക്കേണ്ട സമയം നല്ലതും കുറവുമാകണം.
വിനയേനൈവ കര്ത്തവ്യമേവമാകാരണം നൃണാമ് । ആഗതാനാം ച കര്ത്തവ്യം വാസസ്ഥാനം യഥോചിതമ്
ഇത്തരം കാര്യങ്ങൾ എല്ലാം വിനയത്തോടെ ചെയ്യണം. വന്നവർക്കായി വേണ്ടവിധം താമസസ്ഥലവും ഒരുക്കണം.
കഥാസ്ഥാനം പ്രകര്ത്തവ്യം ഭൂമൌ മാര്ജനപൂര്വകമ് । ലേപനം ഗോമയേനാഥ വിശാലായാം മനോരമമ്
കഥ പറയാനുള്ള സ്ഥലം നിലത്ത്, ആദ്യം വൃത്തിയാക്കി, പശുവിന്റെ ചാണകത്താൽ പുരട്ടി, വിശാലവും മനോഹരവുമായിടത്ത് ഒരുക്കണം.
കാര്യസ്തു മണ്ഡപോ രമ്യോ രംഭാസ്തംഭോപശോഭിതഃ । വിതാനമുപരിഷ്ഠാത്തു പതാകാധ്വജ രാജിതഃ
പന്തലും മനോഹരമായി, വാഴക്കൊമ്പുകൊണ്ടു അലങ്കരിച്ച്, മുകളിൽ തൂക്കിയ കനാതികളും പതാകകളും കൊണ്ടു ഭംഗിയാക്കണം.
വക്തുശ്ചൈവാസനം ദിവ്യം സുഖാസ്തരണസംയുതമ് । രചിതവ്യം പ്രയത്നേന പ്രാങ്മുഖം വാപ്യുദങ്മുഖമ്
കഥ പറയുന്നവർക്കായി സുഖകരമായ ഇരിപ്പിടം, കിഴക്കോട്ടോ വടക്കോട്ടോ മുഖം കാണിച്ച്, ശ്രദ്ധയോടെ ഒരുക്കണം.
യഥോചിതാനി കുര്വീത ശ്രോതൄണാമാസനാനി ച । നൃണാം ചൈവാഥ നാരീണാം കഥാശ്രവണഹേതവേ
കഥ കേൾക്കാൻ വരുന്ന പുരുഷന്മാർക്കും സ്ത്രീകൾക്കും വേണ്ട വിധം ഇരിപ്പിടങ്ങൾ ഒരുക്കണം.
വാഗ്മീ ദാംതശ്ച ശാസ്ത്രജ്ഞോ ദേവ്യാരാധനതത്പരഃ । ദയാലുനിസ്പൃഹോ ദക്ഷോ ധീരോ വക്തോത്തമോ മതഃ
നല്ല വക്താവ് വാക്കിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവനും, ആത്മസംയമനം പുലർത്തുന്നവനും, ശാസ്ത്രജ്ഞനും, ദേവിയെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിക്കുന്നവനും, കരുണയുള്ളവനും, അസക്തനുമായും, നൈപുണ്യവും ധൈര്യവും ഉള്ളവനുമാകണം.
ബ്രഹ്മണ്യോ ദേവതാഭക്തഃ കഥാരസപരായണഃ । ഉദാരോഽലോലുപോ നമ്രഃ ശ്രോതാ ഹിംസാദിവര്ജിതഃ
കേൾക്കുന്നവൻ ബ്രഹ്മണിൽ ഭക്തിയുള്ളവനും, ദേവതാരാധകനും, കഥയുടെ സാരത്തിൽ ശ്രദ്ധയുള്ളവനും, ഉദാരനും, ലാഭലോഭമില്ലാത്തവനും, വിനയമുള്ളവനും, ഹിംസാദികളിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കുന്നവനുമാകണം.
പാഖണ്ഡനിരതോ ലുബ്ധഃ സ്ത്രൈണോ ധര്മധ്വജസ്തഥാ । നിഷ്ഠുരഃ ക്രോധനോ വക്താ ദേവീയജ്ഞേ ന ശസ്യതേ
കുറ്റബോധമുള്ളവൻ, അത്യാഗ്രഹിയാവുക, സ്ത്രീസംഗത്തിൽ ലിപ്തനാവുക, ധർമ്മം നടിക്കുന്നവനെന്നു നടിക്കുക, കഠിനസ്വഭാവിയാവുക, കോപം കൂടിയവൻ എന്നിങ്ങനെയുള്ളവർ ദേവിയജ്ഞത്തിൽ വക്താവാകാൻ അനുയോജ്യമല്ല.
സംശയച്ഛേദനായൈക: പണ്ഡിതശ്ച തഥാഗുണഃ । ശ്രോതൃബോധകൃദവ്യഗ്രഃ കാര്യ്യോ വക്തുഃ സഹായകൃത്
സന്ദേഹങ്ങൾ തീർക്കാൻ ഒരു പണ്ഡിതനും നല്ല ഗുണങ്ങളുള്ളവനും, ശ്രോതാക്കളെ ബോധിപ്പിക്കുന്നവനും, മനസ്സാകുലമില്ലാത്തവനും, വക്താവിനെ സഹായിക്കുന്നവനും ഉണ്ടായിരിക്കണം.
മുഹൂര്തം ദിവസാദര്വാഗ്വക്തൃശ്രോതാദിഭിര്ജനൈഃ । കര്ത്തവ്യം ക്ഷൌരകര്മാദി തതോ നിയമകല്പനമ്
ദിവസത്തിൽ നല്ല സമയത്ത്, വക്താവും ശ്രോതാക്കളും മറ്റുള്ളവരും മുടികുറിയ്ക്കൽ പോലുള്ള ശുദ്ധികർമ്മങ്ങൾ നടത്തി, ശേഷം നിയമങ്ങൾ പാലിക്കണം.
അരുണോദയവേലായാം സ്നായാച്ഛൌചം വിധായ ച । സംധ്യാ തര്പണകാര്യം ച നിത്യം സംക്ഷേപതശ്ചരേത്
അരുണോദയസമയത്ത്, സ്നാനം ചെയ്ത് ശുദ്ധി പാലിച്ച്, സംധ്യാവന്ദനവും പിതൃതർപ്പണവും ദിവസേന സംക്ഷിപ്തമായി നടത്തണം.