നിവേദയധ്വം രാജാനം ദര്ശനാര്ഥാഗതാന്മുനീന് । കൃത്വാഭിഷേകാന്യാസ്യാമോ ദത്ത്വാ മിഷ്ടഫലാനിച
'രാജാവിനെ അറിയിക്കൂ, മുനികൾ ദർശനത്തിനായി എത്തിയിരിക്കുന്നു; അഭിഷേകം നടത്തി, രുചികരമായ പഴങ്ങൾ നൽകി ഞങ്ങൾ പോകും.'
ഭാരതാനാം കുലേ വാപി ന ദൃഷ്ടാ ദ്വാരരക്ഷകാഃ । ന ശ്രുതം താപസാനാം തു രാജ്ഞോഽസന്ദര്ശനം കില
'ഭാരതവംശത്തിൽ ഒരിക്കലും വാതിൽകാവൽക്കാരെ കണ്ടിട്ടില്ല; തപസ്വികൾക്ക് രാജാവിനെ കാണാൻ അനുവാദം നിഷേധിക്കപ്പെട്ടതായി കേട്ടതുമില്ല.'
ആരോഹാമോ വയം തത്ര യത്ര രാജാ പരീക്ഷിതഃ । ആശീര്ഭിര്വര്ധയിത്വൈനം ദത്താജ്ഞാഃ പ്രവ്രജാമഹേ
'ഞങ്ങൾ രാജാവ് പരിച്ഛിതൻ ഇരിക്കുന്നിടത്തേക്ക് കയറും, അനുഗ്രഹങ്ങൾ നൽകി, അനുമതി വാങ്ങി മടങ്ങും.'
സൂത ഉവാച ഇത്യാകര്ണ്യ വചസ്തേഷാം താപസാനാം തു രക്ഷകാഃ । പ്രത്യൂചുസ്താന് ദ്വിജാന്മത്വാ നിദേശം ഭൂപതേര്യഥാ
സൂതൻ പറഞ്ഞു: തപസ്വികളുടെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട കാവൽക്കാർ അവരെ ബ്രാഹ്മണന്മാരായി കരുതി, രാജാവിന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം മറുപടി പറഞ്ഞു.
നാദ്യ വോ ദര്ശനം വിപ്രാ രാജ്ഞഃ സ്യാദിതി നോ മതിഃ । ശ്വഃ സര്വതാപസൈരത്ര ത്വാഗന്തവ്യം നൃപാലയേ
'ഇന്ന് രാജാവിനെ കാണാൻ കഴിയില്ല, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ; ഞങ്ങളുടെ തീരുമാനം അതാണ്. നാളെ എല്ലാ തപസ്വികളും രാജഭവനത്തിൽ വരാം.'
അനാരോഹസ്തു പ്രാസാദോ വിപ്രാണാം മുനിസത്തമാഃ । വിപ്രശാപഭയാദ്രാജ്ഞാ വിഹിതോഽസ്തി ന സംശയഃ
'ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് കൊട്ടാരം കയറാൻ അനുവാദമില്ല, മഹാമുനികളേ; ബ്രാഹ്മണന്റെ ശാപഭയത്താൽ രാജാവ് ഇങ്ങനെ നിർദ്ദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്, സംശയമില്ല.'
തദോചുസ്താനഥോ വിപ്രാഃ ഫലമൂലജലാനി ച । വിപ്രാശിഷശ്ച രാജ്ഞേഽഥ ഗ്രാഹയന്തു സുരക്ഷകാഃ
അപ്പോൾ ബ്രാഹ്മണന്മാർ പറഞ്ഞു: 'ഫലങ്ങൾ, കിഴങ്ങുകൾ, വെള്ളം എന്നിവ കൊണ്ടുവരിക.' പിന്നെ അവർ രാജാവിന്റെ രക്ഷാകർതൃഗളോട് അവയെ രാജാവിന് എത്തിക്കണമെന്ന് നിർദ്ദേശിച്ചു.
തേ ഗത്വാ നൃപതിം പ്രോചുസ്താപസാനാഗതാഞ്ജനാഃ । രാജോവാചാനയധ്വം വൈ ഫലമൂലാദികം ച യത്
അവർ പോയി തിരികെ വന്ന് രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു: 'തപസ്സുകാർ എത്തി.' രാജാവ് പറഞ്ഞു: 'എന്തെല്ലാം ഫലങ്ങൾ, കിഴങ്ങുകൾ എന്നിവ ഉണ്ടോ, അവയെല്ലാം ഇവിടെ കൊണ്ടുവരിക.'
പൃച്ഛധ്വം താപസാന്കാര്യം പ്രാതരാഗമനം പുനഃ । പ്രണാമം കഥയധ്വം മേ നാദ്യ സന്ദര്ശനം മമ
'അവരോടു ചോദിക്കൂ, എന്താണ് അവരുടെ ഉദ്ദേശ്യം, രാവിലെ വീണ്ടും വരുന്നതെന്തിനാണെന്ന്. എന്റെ വന്ദനം അവരോട് അറിയിക്കൂ; ഇന്ന് ഞാൻ അവരെ കാണാൻ കഴിയില്ല.'
തേ ഗത്വാഥ സമാദായ ഫലമൂലാദികം ച യത് । രാജ്ഞേ സമര്പയാമാസുര്ബഹുമാനപുരഃസരമ്
അവൻമാർ പോയി, ഫലങ്ങൾ, കിഴങ്ങുകൾ എന്നിവ ശേഖരിച്ച്, വലിയ ആദരവോടെ രാജാവിന് സമർപ്പിച്ചു.
ഗതേഷു തേഷു നാഗേഷു വിപ്രവേഷാവൃതേഷു ച । ഫലാന്യാദായ രാജാസൌ സചിവാനിദമബ്രവീത്
ബ്രാഹ്മണവേഷം ധരിച്ചവരും രക്ഷാകർതൃത്വരും പോയതിനു ശേഷം, രാജാവ് ആ ഫലങ്ങൾ എടുത്ത് മന്ത്രിമാരോട് പറഞ്ഞു:
സുഹൃദോ ഭക്ഷയന്ത്വദ്യ ഫലാന്യേതാനി സര്വശഃ । അദ്മ്യഹം ചൈകമേതദ്വൈ ഫലം വിപ്രാര്പിതം മഹത്
'എന്റെ സുഹൃത്തുക്കൾക്ക് ഈ ഫലങ്ങൾ എല്ലാം ഇന്ന് കഴിക്കാം; ബ്രാഹ്മണന്മാർ നൽകിയ ഈ വലിയ ഫലം ഞാൻ തന്നെ കഴിക്കും.'
ഇത്യുക്ത്വാ തത്ഫലം ദത്ത്വാ സുഹൃദ്ഭ്യശ്ചോത്തരാസുതഃ । കരേ കൃത്വാ ഫലം പക്വം ദദാര നൃപതിഃ സ്വയമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ഉത്തരയുടെ മകൻ സുഹൃത്തുക്കൾക്ക് ഫലങ്ങൾ നൽകി, പാകം ആയ ഫലം കൈയിൽ എടുത്ത് രാജാവ് സ്വയം അതു പൊട്ടിച്ചു.
വിദാരിതം ഫലം രാജ്ഞാ തത്ര കൃമിരഭൂദണുഃ । സ കൃഷ്ണനയനസ്താമ്രോ ദൃഷ്ടോ ഭൂപതിനാ സ്വയമ്
രാജാവ് ആ ഫലം പൊട്ടിച്ചപ്പോൾ, അതിനകത്ത് കറുത്ത കണ്ണും ചുവപ്പു നിറമുള്ളതുമായ ഒരു ചെറു പുഴു ഉണ്ടായിരുന്നു; രാജാവ് തന്നെ അതു കണ്ടു.
തം ദൃഷ്ട്വാ നൃപതിഃ പ്രാഹ സചിവാന്വിസ്മിതാനഥ । അസ്തമഭ്യേതി സവിതാ വിഷാദദ്യ ന മേ ഭയമ്
അത് കണ്ട രാജാവ് അത്ഭുതപ്പെട്ട മന്ത്രിമാരോട് പറഞ്ഞു: 'സൂര്യൻ അസ്തമിക്കുന്നു; ഇന്ന് വിഷംകൊണ്ട് എനിക്ക് ഭയം ഇല്ല.'
അങ്ഗീകരോമി തം ശാപം കൃമികോ മാം ദശത്വയമ് । ഏവമുക്ത്വാ സ രാജേന്ദ്രോ ഗ്രീവായാം സംന്യവേശയത്
'ആ ശാപം ഞാൻ അംഗീകരിക്കുന്നു—ഈ പുഴു എന്നെ കടിക്കട്ടെ.' ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, രാജാവ് അതിനെ തന്റെ കഴുത്തിൽ വെച്ചു.
അസ്തം യാതേ ദിവാനാഥേ ധൃതഃ കണ്ഠേഽഥ കീടകഃ । തക്ഷകസ്തു തദാ ജാതഃ കാലരൂപീ ഭയാനകഃ
സൂര്യൻ അസ്തമിച്ചപ്പോൾ, ആ പുഴു കഴുത്തിൽ പിടിച്ചു; ഉടനെ അതു ഭയങ്കരമായ, മരണത്തിന്റെ രൂപത്തിൽ തക്ഷകൻ ആയി.
രാജാ സംവേഷ്ടിതസ്തേന ദഷ്ടശ്ചാപി മഹീപതിഃ । മന്ത്രിണോ വിസ്മയം പ്രാപ്താ രുരുദുര്ഭൃശദുഃഖിതാഃ
ആ പാമ്പ് രാജാവിനെ ചുറ്റിപ്പിടിച്ചു കടിച്ചപ്പോൾ, മന്ത്രിമാർ അത്ഭുതത്തിൽ ആകി, ദു:ഖത്തിൽ മുങ്ങി കരഞ്ഞു.
ഘോരരൂപമഹിം വീക്ഷ്യ ദുദ്രുവുസ്തേ ഭയാര്ദിതാഃ । ചുക്രുശൂ രക്ഷകാഃ സര്വേ ഹാഹാകാരോ മഹാനഭൂത്
ഭയങ്കരമായ ആ പാമ്പിനെ കണ്ടപ്പോൾ, എല്ലാവരും ഭയത്തോടെ ഓടി; രക്ഷാകർതൃത്വരും മുഴുവൻ നിലവിളിച്ചു, വലിയ കുരുക്കിളക്കം ഉണ്ടായി.
വേഷ്ടിതോ ഭോഗിഭോഗേന വിനഷ്ടബഹുപൌരുഷഃ । നോവാച നൃപതിഃ കിഞ്ചിന്ന ചചാലോത്തരാസുതഃ
പാമ്പിന്റെ ചുരുളിൽ പെട്ട്, വലിയ ശക്തി നഷ്ടപ്പെട്ട്, ഉത്തരയുടെ മകൻ ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല, ഒരിടത്തും ചലിച്ചുമില്ല.
ഉത്ഥിതാഗ്നിശിഖാ ഘോരാ വിഷജാ തക്ഷകാനനാത് । പ്രജജ്വാല നൃപം ത്വാശു ഗതപ്രാണം ചകാര ഹ
തക്ഷകന്റെ വായിൽ നിന്ന് ഭയങ്കരമായ അഗ്നിശിഖ പടർന്നു, അതു രാജാവിനെ ഉടനെ ദഹിപ്പിച്ചു, ജീവൻ എടുത്തു.
ഹത്വാശു ജീവിതം രാജ്ഞസ്തക്ഷകോ ഗഗനേ ഗതഃ । ജഗദ്ദഗ്ധം തു കുര്വാണം ദദൃശുസ്തം ജനാ ഇഹ
രാജാവിന്റെ ജീവൻ എടുത്തതിനു ശേഷം തക്ഷകൻ ആകാശത്തിലേക്ക് ഉയർന്നു; ലോകം മുഴുവൻ കത്തുന്നപോലെ ആളുകൾ കണ്ടു.
സ പപാത ഗതപ്രാണോ രാജാ ദഗ്ധ ഇവ ദ്രുമഃ । ചുകുശുശ്ച ജനാഃ സര്വേ മൃതം ദൃഷ്ട്വാ നരാധിപമ്
ജീവൻ പോയ രാജാവ് തീയിൽ കത്തിയ മരത്തെപ്പോലെ വീണു; ജനങ്ങൾ രാജാവിന്റെ മരണം കണ്ടു മുഴുവൻ വിലപിച്ചു.
സര്പസത്രവര്ണനമ് സൂത ഉവാച ഗതപ്രാണം തു രാജാനം ബാലം പുത്രം സമീക്ഷ്യ ച । ചക്രുശ്ച മന്ത്രിണഃ സര്വേ പരലോകസ്യ സത്ക്രിയാഃ
സൂതൻ പറഞ്ഞു: ജീവൻ പോയ രാജാവിനെയും, അവന്റെ ബാലപുത്രനെയും കണ്ട മന്ത്രിമാർ എല്ലാവരും പരലോക യാത്രയ്ക്ക് വേണ്ടിയുള്ള ചടങ്ങുകൾ ചെയ്തു.
ഗങ്ഗാതീരേ ദഗ്ധദേഹം ഭസ്മപ്രായം മഹീപതിമ് । അഗുരുഭിശ്ചാഭിയുക്തായാം ചിതായാമധ്യരോപയന്
ഗംഗയുടെ തീരത്ത്, രാജാവിന്റെ ദഹിച്ച ശരീരം, ചിതയിലിട്ട്, അഗുരുവളർത്തി ഒരുക്കിയ ചിതയിൽ അവനെ കിടത്തിയിരുന്നു.
ദുര്മരണേ മൃതസ്യാസ്യ ചകുശ്ചൈവൌര്ധ്വദൈഹികീമ് । ക്രിയാം പുരോഹിതാസ്തസ്യ വേദമന്ത്രൈര്വിധാനതഃ
കഷ്ടമായ മരണത്തിൽ മരിച്ച രാജാവിന്, പുരോഹിതന്മാർ വെദമന്ത്രങ്ങൾ പ്രകാരം ഔർദ്ധ്വദേഹിക ക്രിയകൾ നിർവഹിച്ചു.
ദദുര്ദാനാനി വിപ്രേഭ്യോ ഗാഃ സുവര്ണം യഥോചിതമ് । അന്നം ബഹുവിധം തത്ര വസ്ത്രാണി വിവിധാനി ച
അവിടെ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് അവർ പശുക്കളും, ആവശ്യത്തിന് പൊന്നും, പലവിധം വിഭവങ്ങളും, വിവിധ വസ്ത്രങ്ങളും ദാനം നൽകി.
സുമുഹൂര്തേ സുതം ബാലം പ്രജാനാം പ്രീതിവര്ധനമ് । സിംഹാസനേ ശുഭേ തത്ര മന്ത്രിണഃ സംന്യവേശയന്
ശുഭസമയത്ത്, ജനങ്ങളുടെ സന്തോഷം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന ബാലനെ മന്ത്രിമാർ മനോഹരമായ സിംഹാസനത്തിൽ ഇരുത്തി.
പൌരാ ജാനപദാ ലോകാശ്ചക്രുസ്തം നൃപതിം ശിശുമ് । ജനമേജയനാമാനം രാജലക്ഷണസംയുതമ്
നഗരവാസികളും ഗ്രാമവാസികളും മറ്റു ജനങ്ങളും, രാജലക്ഷണങ്ങളുള്ള ബാലനായ ജനമേജയനെ രാജാവായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.
ധാത്രേയീ ശിക്ഷയാമാസ രാജചിഹ്നാനി സര്വശഃ । ദിനേ ദിനേ വര്ധമാനഃ സ ബഭൂവ മഹാമതിഃ
ധാത്രി അവനെ രാജചിഹ്നങ്ങൾ എല്ലാം പഠിപ്പിച്ചു; ദിവസേന അവൻ വളർന്നു, വലിയ ബുദ്ധിമാനായി.