പാണ്ഡവസ്യ ച ദായാദോ ജാനന്മൃത്യും ഗതം നൃപഃ । ജീവനേ മതിമാസ്ഥായ സ്ഥിതഃ സ്ഥാനേ നിരാകുലഃ
പാണ്ഡവരുടെ വംശജനായ രാജാവ്, മരണത്തിന്റെ വരവ് മനസ്സിലാക്കി, മനസ്സിനെ ജീവൻപുറത്തേയ്ക്ക് കേന്ദ്രീകരിച്ച് സ്ഥിരതയോടെ അവിടെയായിരുന്നു.
ദാനപുണ്യാദികം രാജാ കര്തുമര്ഹതി സര്വഥാ । ധര്മേണ ഹന്യതേ വ്യാധിര്യേനായുഃ ശാശ്വതം ഭവേത്
രാജാവ് എല്ലായ്പ്പോഴും ദാനം, പുണ്യപ്രവൃത്തികൾ എന്നിവ ചെയ്യണം; ധർമ്മം പാലിച്ചാൽ രോഗം ഇല്ലാതാകുകയും ആയുസ്സ് ദീർഘമാവുകയും ചെയ്യും.
നോചേന്മൃത്യുവിധിം കൃത്വാ സ്നാനദാനാദികാഃ ക്രിയാഃ । മരണം സ്വര്ഗലോകായ നരകായാന്യഥാ ഭവേതൂ
മരണവിധി അനുസരിച്ചില്ലെങ്കിൽ, മരണംസമയത്ത് ചെയ്യുന്ന സ്നാനം, ദാനം തുടങ്ങിയവ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കും അല്ലെങ്കിൽ വേറേതായാൽ നരകത്തിലേക്കും നയിക്കും.
ദ്വിജപീഡാകൃതം പാപം പൃഥഗ്വാസ്യ ച ഭൂപതേഃ । വിപ്രശാപസ്തഥാ ഘോര ആസന്നേ മരണേ കില
ദ്വിജന്മാരെ ഉപദ്രവിച്ച് രാജാവ് ചെയ്ത പാപവും, ബ്രാഹ്മണന്റെ ഭയങ്കര ശാപവും, മരണസമയത്ത് അവനെ സമീപിക്കും.
ന കോഽപി ബ്രാഹ്മണഃ പാര്ശ്വേ യ ഏനം പ്രതിബോധയേത് । വേധസാ വിഹിതോ മൃത്യുരനിവാര്യസ്തു സര്വഥാ
അവനെ ജാഗ്രതപ്പെടുത്താൻ സമീപത്ത് ഒരു ബ്രാഹ്മണനും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല; സ്രഷ്ടാവ് നിർണ്ണയിച്ച മരണം എങ്ങനെയും ഒഴിവാക്കാൻ കഴിയാത്തതാണല്ലോ.
ഇതി സഞ്ചിന്ത്യ സര്പോഽസൌ സ്വാന്നാഗാന്നികടേ സ്ഥിതാന് । കൃത്വാ താപസവേഷാംസ്താന്പ്രാഹിണോത്സുഭുജങ്ഗമാന്
അങ്ങനെ ചിന്തിച്ച ശേഷം ആ പാമ്പ് സമീപത്തുണ്ടായിരുന്ന മറ്റു പാമ്പുകളെ തപസ്വികളുടെ വേഷത്തിൽ മാറ്റി അയച്ചു.
ഫലമൂലാദികം ഗൃഹ്യ രാജ്ഞേ നാഗോഽഥ തക്ഷകഃ । സ്വയം ച കീടരൂപേണ ഫലമധ്യേ സസാര ഹ
തക്ഷകപാമ്പ് പഴങ്ങളും കിഴങ്ങുകളും എടുത്ത്, താനേ ഒരു കീടത്തിന്റെ രൂപത്തിൽ പഴത്തിനുള്ളിൽ കടന്നു.
നിര്ഗതാസ്തേ തദാ നാഗാഃ ഫലാന്യാദായ സത്വരാഃ । തേ രാജഭവനം പ്രാപ്യ സ്ഥിതാഃ പ്രാസാദസന്നിധൌ
അപ്പോൾ ആ പാമ്പുകൾ പഴങ്ങൾ എടുത്ത് വേഗത്തിൽ പുറത്ത് പോയി, രാജഭവനത്തിലെ കൊട്ടാരത്തിന് സമീപം എത്തി നിന്നു.
രക്ഷകാസ്താപസാന്ദൃഷ്ട്വാ പപ്രച്ഛുസ്തച്ചികീര്ഷിതമ് । ഊചുസ്തേ ഭൂപതിം ദ്രഷ്ടും പ്രാപ്താഃ സ്മോഽദ്യ തപോവനാത്
കാവൽക്കാർ തപസ്വികളെ കണ്ടു, അവരുടെ ഉദ്ദേശ്യം ചോദിച്ചു; അവർ പറഞ്ഞു: 'ഇന്ന് ഞങ്ങൾ വനത്തിൽ നിന്നു രാജാവിനെ കാണാൻ വന്നതാണ്.'
അഭിമന്യുസുതം വീരം കുലാര്കം ചാരുദര്ശനമ് । പരിവര്ധയിതും പ്രാപ്താ മന്ത്രൈരാഥര്വണൈസ്തഥാ
'അഭിമന്യുവിന്റെ വീരനായ പുത്രനെയും, വംശത്തിലെ പ്രകാശമായ മനോഹരനായവനെയും, അതർവണമന്ത്രങ്ങളാൽ അനുഗ്രഹിക്കാൻ ഞങ്ങൾ വന്നതാണ്.'
നിവേദയധ്വം രാജാനം ദര്ശനാര്ഥാഗതാന്മുനീന് । കൃത്വാഭിഷേകാന്യാസ്യാമോ ദത്ത്വാ മിഷ്ടഫലാനിച
'രാജാവിനെ അറിയിക്കൂ, മുനികൾ ദർശനത്തിനായി എത്തിയിരിക്കുന്നു; അഭിഷേകം നടത്തി, രുചികരമായ പഴങ്ങൾ നൽകി ഞങ്ങൾ പോകും.'
ഭാരതാനാം കുലേ വാപി ന ദൃഷ്ടാ ദ്വാരരക്ഷകാഃ । ന ശ്രുതം താപസാനാം തു രാജ്ഞോഽസന്ദര്ശനം കില
'ഭാരതവംശത്തിൽ ഒരിക്കലും വാതിൽകാവൽക്കാരെ കണ്ടിട്ടില്ല; തപസ്വികൾക്ക് രാജാവിനെ കാണാൻ അനുവാദം നിഷേധിക്കപ്പെട്ടതായി കേട്ടതുമില്ല.'
ആരോഹാമോ വയം തത്ര യത്ര രാജാ പരീക്ഷിതഃ । ആശീര്ഭിര്വര്ധയിത്വൈനം ദത്താജ്ഞാഃ പ്രവ്രജാമഹേ
'ഞങ്ങൾ രാജാവ് പരിച്ഛിതൻ ഇരിക്കുന്നിടത്തേക്ക് കയറും, അനുഗ്രഹങ്ങൾ നൽകി, അനുമതി വാങ്ങി മടങ്ങും.'
സൂത ഉവാച ഇത്യാകര്ണ്യ വചസ്തേഷാം താപസാനാം തു രക്ഷകാഃ । പ്രത്യൂചുസ്താന് ദ്വിജാന്മത്വാ നിദേശം ഭൂപതേര്യഥാ
സൂതൻ പറഞ്ഞു: തപസ്വികളുടെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട കാവൽക്കാർ അവരെ ബ്രാഹ്മണന്മാരായി കരുതി, രാജാവിന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം മറുപടി പറഞ്ഞു.
നാദ്യ വോ ദര്ശനം വിപ്രാ രാജ്ഞഃ സ്യാദിതി നോ മതിഃ । ശ്വഃ സര്വതാപസൈരത്ര ത്വാഗന്തവ്യം നൃപാലയേ
'ഇന്ന് രാജാവിനെ കാണാൻ കഴിയില്ല, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ; ഞങ്ങളുടെ തീരുമാനം അതാണ്. നാളെ എല്ലാ തപസ്വികളും രാജഭവനത്തിൽ വരാം.'
അനാരോഹസ്തു പ്രാസാദോ വിപ്രാണാം മുനിസത്തമാഃ । വിപ്രശാപഭയാദ്രാജ്ഞാ വിഹിതോഽസ്തി ന സംശയഃ
'ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് കൊട്ടാരം കയറാൻ അനുവാദമില്ല, മഹാമുനികളേ; ബ്രാഹ്മണന്റെ ശാപഭയത്താൽ രാജാവ് ഇങ്ങനെ നിർദ്ദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്, സംശയമില്ല.'
തദോചുസ്താനഥോ വിപ്രാഃ ഫലമൂലജലാനി ച । വിപ്രാശിഷശ്ച രാജ്ഞേഽഥ ഗ്രാഹയന്തു സുരക്ഷകാഃ
അപ്പോൾ ബ്രാഹ്മണന്മാർ പറഞ്ഞു: 'ഫലങ്ങൾ, കിഴങ്ങുകൾ, വെള്ളം എന്നിവ കൊണ്ടുവരിക.' പിന്നെ അവർ രാജാവിന്റെ രക്ഷാകർതൃഗളോട് അവയെ രാജാവിന് എത്തിക്കണമെന്ന് നിർദ്ദേശിച്ചു.
തേ ഗത്വാ നൃപതിം പ്രോചുസ്താപസാനാഗതാഞ്ജനാഃ । രാജോവാചാനയധ്വം വൈ ഫലമൂലാദികം ച യത്
അവർ പോയി തിരികെ വന്ന് രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു: 'തപസ്സുകാർ എത്തി.' രാജാവ് പറഞ്ഞു: 'എന്തെല്ലാം ഫലങ്ങൾ, കിഴങ്ങുകൾ എന്നിവ ഉണ്ടോ, അവയെല്ലാം ഇവിടെ കൊണ്ടുവരിക.'
പൃച്ഛധ്വം താപസാന്കാര്യം പ്രാതരാഗമനം പുനഃ । പ്രണാമം കഥയധ്വം മേ നാദ്യ സന്ദര്ശനം മമ
'അവരോടു ചോദിക്കൂ, എന്താണ് അവരുടെ ഉദ്ദേശ്യം, രാവിലെ വീണ്ടും വരുന്നതെന്തിനാണെന്ന്. എന്റെ വന്ദനം അവരോട് അറിയിക്കൂ; ഇന്ന് ഞാൻ അവരെ കാണാൻ കഴിയില്ല.'
തേ ഗത്വാഥ സമാദായ ഫലമൂലാദികം ച യത് । രാജ്ഞേ സമര്പയാമാസുര്ബഹുമാനപുരഃസരമ്
അവൻമാർ പോയി, ഫലങ്ങൾ, കിഴങ്ങുകൾ എന്നിവ ശേഖരിച്ച്, വലിയ ആദരവോടെ രാജാവിന് സമർപ്പിച്ചു.
ഗതേഷു തേഷു നാഗേഷു വിപ്രവേഷാവൃതേഷു ച । ഫലാന്യാദായ രാജാസൌ സചിവാനിദമബ്രവീത്
ബ്രാഹ്മണവേഷം ധരിച്ചവരും രക്ഷാകർതൃത്വരും പോയതിനു ശേഷം, രാജാവ് ആ ഫലങ്ങൾ എടുത്ത് മന്ത്രിമാരോട് പറഞ്ഞു:
സുഹൃദോ ഭക്ഷയന്ത്വദ്യ ഫലാന്യേതാനി സര്വശഃ । അദ്മ്യഹം ചൈകമേതദ്വൈ ഫലം വിപ്രാര്പിതം മഹത്
'എന്റെ സുഹൃത്തുക്കൾക്ക് ഈ ഫലങ്ങൾ എല്ലാം ഇന്ന് കഴിക്കാം; ബ്രാഹ്മണന്മാർ നൽകിയ ഈ വലിയ ഫലം ഞാൻ തന്നെ കഴിക്കും.'
ഇത്യുക്ത്വാ തത്ഫലം ദത്ത്വാ സുഹൃദ്ഭ്യശ്ചോത്തരാസുതഃ । കരേ കൃത്വാ ഫലം പക്വം ദദാര നൃപതിഃ സ്വയമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ഉത്തരയുടെ മകൻ സുഹൃത്തുക്കൾക്ക് ഫലങ്ങൾ നൽകി, പാകം ആയ ഫലം കൈയിൽ എടുത്ത് രാജാവ് സ്വയം അതു പൊട്ടിച്ചു.
വിദാരിതം ഫലം രാജ്ഞാ തത്ര കൃമിരഭൂദണുഃ । സ കൃഷ്ണനയനസ്താമ്രോ ദൃഷ്ടോ ഭൂപതിനാ സ്വയമ്
രാജാവ് ആ ഫലം പൊട്ടിച്ചപ്പോൾ, അതിനകത്ത് കറുത്ത കണ്ണും ചുവപ്പു നിറമുള്ളതുമായ ഒരു ചെറു പുഴു ഉണ്ടായിരുന്നു; രാജാവ് തന്നെ അതു കണ്ടു.
തം ദൃഷ്ട്വാ നൃപതിഃ പ്രാഹ സചിവാന്വിസ്മിതാനഥ । അസ്തമഭ്യേതി സവിതാ വിഷാദദ്യ ന മേ ഭയമ്
അത് കണ്ട രാജാവ് അത്ഭുതപ്പെട്ട മന്ത്രിമാരോട് പറഞ്ഞു: 'സൂര്യൻ അസ്തമിക്കുന്നു; ഇന്ന് വിഷംകൊണ്ട് എനിക്ക് ഭയം ഇല്ല.'
അങ്ഗീകരോമി തം ശാപം കൃമികോ മാം ദശത്വയമ് । ഏവമുക്ത്വാ സ രാജേന്ദ്രോ ഗ്രീവായാം സംന്യവേശയത്
'ആ ശാപം ഞാൻ അംഗീകരിക്കുന്നു—ഈ പുഴു എന്നെ കടിക്കട്ടെ.' ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, രാജാവ് അതിനെ തന്റെ കഴുത്തിൽ വെച്ചു.
അസ്തം യാതേ ദിവാനാഥേ ധൃതഃ കണ്ഠേഽഥ കീടകഃ । തക്ഷകസ്തു തദാ ജാതഃ കാലരൂപീ ഭയാനകഃ
സൂര്യൻ അസ്തമിച്ചപ്പോൾ, ആ പുഴു കഴുത്തിൽ പിടിച്ചു; ഉടനെ അതു ഭയങ്കരമായ, മരണത്തിന്റെ രൂപത്തിൽ തക്ഷകൻ ആയി.
രാജാ സംവേഷ്ടിതസ്തേന ദഷ്ടശ്ചാപി മഹീപതിഃ । മന്ത്രിണോ വിസ്മയം പ്രാപ്താ രുരുദുര്ഭൃശദുഃഖിതാഃ
ആ പാമ്പ് രാജാവിനെ ചുറ്റിപ്പിടിച്ചു കടിച്ചപ്പോൾ, മന്ത്രിമാർ അത്ഭുതത്തിൽ ആകി, ദു:ഖത്തിൽ മുങ്ങി കരഞ്ഞു.
ഘോരരൂപമഹിം വീക്ഷ്യ ദുദ്രുവുസ്തേ ഭയാര്ദിതാഃ । ചുക്രുശൂ രക്ഷകാഃ സര്വേ ഹാഹാകാരോ മഹാനഭൂത്
ഭയങ്കരമായ ആ പാമ്പിനെ കണ്ടപ്പോൾ, എല്ലാവരും ഭയത്തോടെ ഓടി; രക്ഷാകർതൃത്വരും മുഴുവൻ നിലവിളിച്ചു, വലിയ കുരുക്കിളക്കം ഉണ്ടായി.
വേഷ്ടിതോ ഭോഗിഭോഗേന വിനഷ്ടബഹുപൌരുഷഃ । നോവാച നൃപതിഃ കിഞ്ചിന്ന ചചാലോത്തരാസുതഃ
പാമ്പിന്റെ ചുരുളിൽ പെട്ട്, വലിയ ശക്തി നഷ്ടപ്പെട്ട്, ഉത്തരയുടെ മകൻ ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല, ഒരിടത്തും ചലിച്ചുമില്ല.