ശിഷ്യാനധ്യാപയാമാസ വേദാന്കൃത്വാ വിഭാഗശഃ । സുമന്തും ജൈമിനിം പൈലം വൈശമ്പായനമേവ ച
അവൻ തന്റെ ശിഷ്യന്മാരായ സുമന്തു, ജയിമിനി, പൈല, വൈശമ്പായനൻ എന്നിവർക്കു വേദങ്ങൾ വിഭജിച്ച് പഠിപ്പിച്ചു.
അസിതം ദേവലം ചൈവ ശുകം ചൈവ സ്വമാത്മജമ് । സൂത ഉവാച ഏതച്ച കഥിതം സര്വം കാരണം മുനിസത്തമാഃ
അസിതനും ദേവളനും തന്റെ മകനായ ശുകനും അങ്ങനെ പഠിച്ചു. സൂതൻ പറഞ്ഞു: മഹർഷിമാരേ, ഇതെല്ലാം കാരണമെന്നു ഞാൻ വിശദമായി പറഞ്ഞു.
സത്യവത്യാഃ സുതസ്യാപി സമുത്പത്തിസ്തഥാ ശുഭാ । സംശയോഽത്ര ന കര്തവ്യഃ സമ്ഭവേ മുനിസത്തമാഃ
സത്യവതിയുടെ മകനായ വിശുദ്ധ ജനനവും അങ്ങനെ വിവരിച്ചു; മഹർഷിമാരേ, അവന്റെ ജനനത്തിൽ സംശയം വേണ്ട.
മഹതാം ചരിതേ ചൈവ ഗുണാ ഗ്രാഹ്യാ മുനേരിതി । കാരണാച്ച സമുത്പത്തിഃ സത്യവത്യാ ഝഷോദരേ
മഹാന്മാരുടെ ജീവിതത്തിൽ നല്ലതും ഗുണവുമാത്രം സ്വീകരിക്കണം, മഹർഷേ; അതുകൊണ്ടാണ് സത്യവതി മീനയുടെ വയറിൽ നിന്നു ജനിച്ചത്.
പരാശരേണ സംയോഗഃ പുനഃ ശന്തനുനാ തഥാ । അന്യഥാ തു മുനേശ്ചിത്തം കഥം കാമാകുലം ഭവേത്
പരാശരനും പിന്നീട് ശാന്തനുവും സത്യവതിയുമായി ചേർന്നത് ഇങ്ങനെ തന്നെയായിരുന്നു; അല്ലെങ്കിൽ ഒരു മഹർഷിയുടെ മനസിൽ ഇങ്ങനെ മോഹം ഉണ്ടാകുമോ?
അനാര്യജുഷ്ടം ധര്മജ്ഞഃ കൃതവാന്സ കഥം മുനിഃ । സകാരണേയമുത്പത്തിഃ കഥിതാശ്ചര്യകാരിണീ
ധർമ്മം അറിയുന്ന ആ മഹർഷി അയോഗ്യമായ കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യുമോ? അതിനാൽ ഈ ജനനം അത്ഭുതകരമായ കാരണത്താൽ സംഭവിച്ചു എന്ന് പറഞ്ഞു.
ശ്രുത്വാ പാപാച്ച നിര്മുക്തോ നരോ ഭവതി സര്വഥാ । യ ഏതച്ഛുഭമാഖ്യാനം ശൃണോതി ശ്രുതിമാന്നരഃ
ഈ പുണ്യകഥ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുന്നവൻ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മുഴുവനായി മോചിതനാകും.
ന ദുര്ഗതിമവാപ്നോതി സുഖീ ഭവതി സര്വദാ
അവൻ ദുർഭാഗ്യം അനുഭവിക്കുകയില്ല, എല്ലായ്പ്പോഴും സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കും.
പ്രതീപസകാശാച്ഛന്തനുജന്മാദിവര്ണനമ് ഉത്പത്തിസ്തു ത്വയാ പ്രോക്താ വ്യാസസ്യാമിതതേജസഃ
പ്രതീപനിൽ നിന്നുള്ള ശാന്തനുവിന്റെ ജനനവും ഇതോടെ വിശദീകരിക്കുന്നു; അതുലമായ തേജസ്സുള്ള വ്യാസന്റെ ജനനം നീ ഇതിനകം പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
തഥാഽപ്യേകസ്തു സംദേഹശ്ചിത്തേഽസ്മാകം സുസംസ്ഥിതഃ
എങ്കിലും, നമ്മുടെ മനസ്സിൽ ഒരു സംശയം ഇപ്പോഴും ഉറച്ചിരിക്കുന്നു.
മാതാ വ്യാസസ്യ യാ പ്രോക്താ നാമ്നാ സത്യവതീ ശുഭാ
വ്യാസന്റെ അമ്മയായ സത്യവതി എന്ന ശ്രേഷ്ഠ സ്ത്രീയെ കുറിച്ച് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.
നിഷാദപുത്രീം സ കഥം വൃതവാന്നൃപതിഃ സ്വയമ്
അവൾ ഒരു നിഷാദന്റെ മകളായിരുന്നപ്പോൾ രാജാവ് സ്വയം അവളെ എങ്ങനെ തിരഞ്ഞെടുത്തു?
ശംതനോഃ പ്രഥമാ പത്നീ കാ ഹ്യഭൂത്കഥയാധുനാ
ശാന്തനുവിന്റെ ആദ്യ ഭാര്യ ആരായിരുന്നു? ദയവായി ഇപ്പോൾ പറയൂ.
ത്വയാ പ്രോക്തം പുരാ സൂത രാജാ ചിത്രാംഗദഃ കൃതഃ
സൂതാ, നീ മുമ്പ് പറഞ്ഞത് പോലെ, രാജാവായ ചിത്രാംഗദൻ ജനിച്ചു.
ചിത്രാംഗദേ ഹതേ വീരേ കൃതസ്തദനുജസ്തഥാ
വീരനായ ചിത്രാംഗദൻ കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോൾ, അവന്റെ ഇളയ സഹോദരൻ പിന്നീട് ജനിച്ചു.
ജ്യേഷ്ഠേ ഭീഷ്മേ സ്ഥിതേ പൂര്വേ ധമിഷ്ഠം രൂപവത്യപി
മൂത്തവനായ ഭീഷ്മൻ മുമ്പ് നിലകൊണ്ടു, ധീരനും സുന്ദരനും ആയിരുന്നു.
മൃതേ വിചിത്രവീര്യേ തു സത്യവത്യതിദുഃഖിതാ
വിചിത്രവീര്യൻ മരിച്ചപ്പോൾ, സത്യവതി അത്യന്തം ദുഃഖിതയായിരുന്നു.
കഥം രാജ്യം ന ഭീഷ്മായ ദദൌ സാ വരവര്ണിനീ 2.3.
അത്രയും ശ്രേഷ്ഠയായ സ്ത്രീ ഭീഷ്മനു രാജ്യം നൽകാതിരുന്നത് എങ്ങനെ?
അധര്മസ്തു കൃതഃ കസ്മാദ്വ്യാസേനാമിതതേജസാ
അനന്തശക്തിയുള്ള വ്യാസൻ എങ്ങനെ അധർമ്മം ചെയ്തുവെന്ന് എനിക്ക് മനസ്സിലാകുന്നില്ല.
പുരാണകര്താ ധര്മാത്മാ സ കഥം കൃതവാന്മുനിഃ
പുരാണങ്ങളുടെ കർത്താവും ധർമ്മനിഷ്ഠനായ മഹർഷിയും അങ്ങനെ എന്തുകൊണ്ട് ചെയ്തു എന്ന് ഞാനറിയില്ല.
ജുഗുപ്സിതമിദം കര്മ സ കഥം കൃതവാന്മുനിഃ
ഇത്രയും നിന്ദ്യമായ ഒരു പ്രവൃത്തി ആ മഹർഷി എങ്ങനെ ചെയ്തു എന്ന് ഞാനറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
വ്യാസ ശിഷ്യോഽസി മേധാവിന്സംദേഹം ഛേത്തുമര്ഹസി
വ്യാസാ, നീ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശിഷ്യനും ബുദ്ധിമാനുമാണ്; ഈ സംശയം നീ തീർക്കണം.
സൂത ഉവാച സത്യവാന്ധര്മശീലശ്ച ചക്രവര്തീ നൃപോത്തമഃ
സൂതൻ പറഞ്ഞു: സത്യവാൻ ധർമ്മപരനായ രാജാവായിരുന്നു; രാജാക്കന്മാരിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനും ചക്രവർത്തിയുമായിരുന്നു.
അശ്വമേധസഹസ്രേണ വാജപേയശതേന ച ।। തോഷയാമാസ ദേവേംദ്രം സ്വര്ഗം പ്രാപ മഹാമതിഃ
ആ രാജാവ് ആയിരം അശ്വമേധയാഗങ്ങളും നൂറ് വാജപേയയാഗങ്ങളും നടത്തി ദേവേന്ദ്രനെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു; അതിനാൽ അവൻ സ്വർഗത്തിൽ എത്തി.
ഏകദാ ബ്രഹ്മസദനം ഗതോ രാജാ മഹാഭിഷഃ
ഒരു ദിവസം മഹാഭിഷൻ എന്ന രാജാവ് ബ്രഹ്മാവിന്റെ ആലയം സന്ദർശിച്ചു.
ഗംഗാ മഹാനദീ തത്ര സംസ്ഥിതാ സേവിതും വിഭുമ്
അവിടെ മഹാനദിയായ ഗംഗാ ഭഗവാനെ സേവിക്കാൻ നിലകൊണ്ടിരുന്നു.
അധോമുഖാഃ സുരാഃ സര്വേ ന വിലോക്യൈവ താം സ്ഥിതാഃ
അവിടെ എല്ലാ ദേവന്മാരും തലകുനിഞ്ഞ് നിന്നു; അവർ അവളെ നോക്കിയില്ല.
സാഽപി തം പ്രേമസംയുക്തം നൃപം ജ്ഞാതവതീ നദീ 2.3.
ആ നദി പ്രേമപൂർണ്ണനായ രാജാവിനെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു.
ബ്രഹ്മാ ചുകോപ തൌ തൂര്ണം ശശാപ ച രുഷാഽന്വിതഃ
ബ്രഹ്മാവ് ഇരുവർക്കും അതിവേഗം കോപിച്ചു ശാപം നൽകി.
പുണ്യേന മഹതാഽഽവിഷ്ടസ്ത്വമവാപ്സ്യസി സര്വഥാ
നീ വലിയ പുണ്യത്താൽ ജന്മം പ്രാപിക്കും എന്ന് ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു.