വിചാരം ചക്രിരേ തത്ര വധാര്ഥം തേ സുരദ്രുഹാമ് । ഏതസ്മിന്സമയേ തത്ര ദൈത്യസേനാസമാവൃതഃ
അവിടെ ദേവന്മാരുടെ ശത്രുക്കളെ നശിപ്പിക്കാനുള്ള മാർഗ്ഗം അവർ ആലോചിച്ചു. അതേ സമയത്ത്, ദാനവസേന അവിടം ചുറ്റിപ്പിടിച്ചു.
അരുണാഖ്യോ ദൈത്യരാജോ ജഗാമാശു ത്രിവിഷ്ടപമ് । സൂര്യേന്ദുയമവഹ്നീനാമധികാരാന്പൃഥക്പൃഥക്
അരുണൻ എന്ന ദാനവരാജാവ് വേഗത്തിൽ ദേവലോകത്തിലേക്ക് ചെന്നു. സൂര്യൻ, ചന്ദ്രൻ, യമൻ, അഗ്നി ഇവരുടെ അധികാരങ്ങൾ അവൻ ഓരോന്നായി പിടിച്ചെടുത്തു.
സ്വയം ചകാര തപസാ നാനാരൂപധരോ മുനേ । സ്വസ്വസ്ഥാനച്യുതാഃ സര്വേ ജഗ്മുഃ കൈലാസമണ്ഡലമ്
സ്വന്തം തപസ്സിന്റെ ശക്തിയിൽ വിവിധ രൂപങ്ങൾ ധരിച്ച് അവൻ തന്നെ എല്ലാം കൈവശമാക്കി. ദേവന്മാർ എല്ലാവരും തങ്ങളുടെ വാസസ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെട്ട് കൈലാസം ഭാഗത്തേക്ക് പോയി.
ശശംസുഃ ശങ്കരം ദേവാഃ സ്വസ്വദുഃഖം പൃഥക്പൃഥക് । മഹാന് വിചാരസ്തത്രാസീത്കിം കര്തവ്യമതഃ പരമ്
ദേവന്മാർ ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടേതായ ദുഃഖങ്ങൾ ശങ്കരനോട് വെവ്വേറെ പറഞ്ഞു. ഇനി എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് അവിടെ വലിയ ആലോചന നടന്നു.
ന യുദ്ധേന ച ശസ്ത്രാസ്ത്രൈര്ന പുംഭ്യോ നാപി യോഷിതഃ । ദ്വിപാദ്ഭ്യോ വാ ചതുഷ്പാദ്ഭ്യോ നോഭയാകാരതോഽപി വാ
യുദ്ധം കൊണ്ടോ, ആയുധങ്ങൾ കൊണ്ടോ, പുരുഷന്മാരാൽ അല്ലെങ്കിൽ സ്ത്രീകളാൽ അല്ല, ഇരുകാലികളാൽ അല്ല, നാലുകാലികളാൽ അല്ല, ഇരു രൂപങ്ങളുള്ളവർകൊണ്ടോ -
മൃത്യുര്ഭവേദിതി ബ്രഹ്മാ പ്രോവാച വചനം യതഃ । ഇതി ചിന്താതുരാഃ സര്വേ കര്തും കിഞ്ചിന്ന ച ക്ഷമാഃ
ഇവയൊന്നുമൂലം അവനു മരണം വരില്ലെന്ന് ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു. അതുകൊണ്ട് എല്ലാവരും വിഷമത്തിൽ ആലോചിച്ചു, എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് അറിയാതെ.
ഏതസ്മിന്സമയേ തത്ര വാഗഭൂദശരീരിണീ । ഭജധ്വം ഭുവനേശാനീം സാ വഃ കാര്യം വിധാസ്യതി
അവിടെ അപ്പോൾ ദേഹമില്ലാത്ത ഒരു ശബ്ദം ഉയർന്നു: 'ഭുവനങ്ങളുടെ ദേവിയെ ആരാധിക്കൂ; അവൾ നിങ്ങളുടെ കാര്യം നിർവഹിക്കും.'
ഗായത്രീജപസംസക്തോ ദൈത്യരാഡ് യദി താം ത്യജേത് । മൃത്യുയോഗ്യസ്തദാ ഭൂയാദിത്യുച്ചൈസ്തോഷകാരിണീ
'ഗായത്രി ജപത്തിൽ ലീനനായ ദാനവരാജാവ് അവളെ ഉപേക്ഷിച്ചാൽ, അപ്പോൾ അവന് മരണം സംഭവിക്കും,' എന്ന് ആ ശബ്ദം ഉച്ചത്തിൽ പറഞ്ഞു, സന്തോഷം പകർന്നു.
ശ്രുത്വാ ദൈവീം തഥാ വാണീം മന്ത്രയാമാസുരാദൃതാഃ । ബൃഹസ്പതിം സമാഹൂയ വചനം പ്രാഹ ദേവരാട്
ആ ദിവ്യശബ്ദം കേട്ട ദേവന്മാർ ആദരപൂർവം തമ്മിൽ ആലോചിച്ചു. ബൃഹസ്പതിയെ വിളിച്ച് ദേവരാജാവ് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
ഗുരോ ഗച്ഛ സുരാണാം തു കാര്യാര്ഥമസുരം പ്രതി । യഥാ ഭവേച്ച ഗായത്രീത്യാഗസ്തസ്യ തഥാ കുരു
'ഗുരുവേ, ദേവന്മാരുടെ കാര്യത്തിനായി നീ ദാനവന്റെ അടുക്കൽ പോകൂ. അവൻ ഗായത്രിയെ ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടതായിരിക്കാൻ വേണ്ടതെല്ലാം ചെയ്യൂ.'
അസ്മാഭിഃ പരമേശാനീ സേവ്യതേ ധ്യാനയോഗതഃ । പ്രസന്നാ സാ ഭഗവതീ സാഹായ്യം തേ കരിഷ്യതി
'നാം പരമേശ്വരിയെ ധ്യാനയോഗത്തിലൂടെ സേവിക്കും. അവൾ പ്രസന്നയായാൽ, ഭഗവതീ നിനക്കു സഹായം നൽകും.'
ഇത്യാദിശ്യ ഗുരും സര്വേ ജഗ്മുര്ജാമ്ബൂനദേശ്വരീമ് । സാസ്മാന്ദൈത്യഭയത്രസ്താന് പാലയിഷ്യതി ശോഭനാ
ഇങ്ങനെ ഗുരുവിനെ ഉപദേശിച്ച്, എല്ലാവരും ജാംബൂനദ ദേശത്തിലെ ദേവിയിലേക്കു പോയി. ആ ശോഭനയായ ദേവി, ദാനവഭയത്തിൽ വിറയക്കുന്ന ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കും.
തത്ര ഗത്വാ തപശ്ചര്യാം ചക്രുഃ സര്വേ സുനിഷ്ഠിതാഃ । മായാബീജജപാസക്താ ദേവീമഖപരായണാഃ
അവിടെ ചെന്നു, എല്ലാവരും ഉറച്ച മനസ്സോടെ തപസ്സിൽ ഏർപ്പെട്ടു. മായാബീജമന്ത്രം ജപിച്ച്, ദേവീാരാധനയിൽ മുഴുകി.
ബൃഹസ്പതിസ്തദാ ശീഘ്രം ജഗാമാസുരസന്നിധൌ । ആഗതം മുനിവര്യം തം പപ്രച്ഛാഥ സ ദൈത്യരാട്
അപ്പോൾ ബൃഹസ്പതി വേഗത്തിൽ ദാനവന്റെ സന്നിധിയിൽ എത്തി. മഹാനായ മുനിയെ വന്നത് കണ്ടു, ദാനവരാജാവ് അവനോട് ചോദിച്ചു.
മുനേ കുത്രാഗമഃ കസ്മാത്കിമര്ഥമിതി മേ വദ । നാഹം യുഷ്മത്പക്ഷപാതീ പ്രത്യുതാരാതിരേവ ച
'മുനിവേ, നീ എവിടുനിന്നാണ് വന്നത്, എന്തിനാണ് വന്നത്, കാര്യം എന്താണെന്ന് എനിക്ക് പറയൂ. ഞാൻ നിങ്ങളുടെ പക്ഷക്കാരനല്ല; മറിച്ച് ഞാൻ നിങ്ങളുടെ ശത്രുവാണ്.'
ഇതി തസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ പ്രോവാച മുനിനായകഃ । അസ്മത്സേവ്യാ ച യാ ദേവീ സാ ത്വയാ പൂജ്യതേഽനിശമ്
അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, മുനികളിൽ പ്രധാനനായവൻ മറുപടി പറഞ്ഞു: 'ഞങ്ങൾ ആരാധിക്കുന്ന ദേവിയെ തന്നെയാണ് നീ ദിനംപ്രതി ആരാധിക്കുന്നത്.'
തസ്മാദസ്മത്പക്ഷപാതീ ന ഭവേസ്ത്വം കഥം വദ । ഇതി തസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ മോഹിതോ ദേവമായയാ
അതിനാൽ, ഞങ്ങളുടെ പക്ഷത്തോട് നീ എങ്ങനെ ഭാഗപാതം കാണിക്കില്ലെന്ന് പറയൂ. ഇങ്ങനെ അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, ദേവിമായയാൽ അവൻ ആശ്ചര്യത്തിൽ ആകുകയായിരുന്നു.
തത്യാജ പരമം മന്ത്രമഭിമാനേന സത്തമ । ഗായത്രീത്യാഗതോ ദൈത്യോ നിസ്തേജസ്കോ ബഭൂവ ഹ
അഹങ്കാരത്തോടെ ആ മഹാനായ ദൈത്യൻ പരമമായ മന്ത്രം ഉപേക്ഷിച്ചു; ഗായത്രീയെ വിട്ടതോടെ അവൻ തേജസ്സില്ലാതായി.
കൃതകാര്യോ ഗുരുസ്തസ്മാത്സ്ഥാനാന്നിര്ഗതവാന്പുനഃ । തതോ വൃത്താന്തമഖിലം കഥയാമാസ വജ്രിണേ
ഗുരു തന്റെ ജോലി പൂർത്തിയാക്കി ആ സ്ഥലത്ത് നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു; പിന്നെ ആ സംഭവമൊക്കെയും വജ്രധാരിക്ക് വിവരിച്ചു.
സംതുഷ്ടാസ്തേ സുരാഃ സര്വേ ഭേജിരേ പരമേശ്വരീമ് । ഏവം ബഹുഗതേ കാലേ കസ്മിംശ്ചിത്സമയേ മുനേ
എല്ലാ ദേവന്മാരും സന്തോഷത്തോടെ പരമേശ്വരിയെ ആരാധിച്ചു; ഇങ്ങനെ ഏറെ കാലം കഴിഞ്ഞ്, ഒരു സമയത്ത്, മഹർഷേ—
പ്രാദുരാസീജ്ജഗന്മാതാ ജഗന്മങ്ഗലകാരിണീ । കോടിസൂര്യപ്രതീകാശാ കോടികന്ദര്പസുന്ദരീ
ലോകമാതാവും ലോകത്തിന് മംഗളം നൽകുന്നവളും, കോടിയോളം സൂര്യന്മാരെപ്പോലെ പ്രകാശമുള്ളവളും കോടിയോളം മന്മഥന്മാരെപ്പോലെ സുന്ദരിയുമാണ് അവൾ പ്രത്യക്ഷമായത്.
ചിത്രാനുലേപനാ ദേവീ ചിത്രവാസോയുഗാന്വിതാ । വിചിത്രമാല്യാഭരണാ ചിത്രഭ്രമരമുഷ്ടികാ
അവൾ അതിശയകരമായ ലേപനങ്ങളും മനോഹരമായ വസ്ത്രങ്ങളും ധരിച്ചിരുന്നു; വിചിത്രമായ മാലകളും ആഭരണങ്ങളും അണിഞ്ഞു, കൈയിൽ തേനീച്ചകളുടെ കൂട്ടവും പിടിച്ചിരുന്നു.
വരാഭയകരാ ശാന്താ കരുണാമൃതസാഗരാ । നാനാഭ്രമരസംയുക്തപുഷ്പമാലാവിരാജിതാ
അവൾ വരദാനവും ഭയഭംഗവും നൽകുന്നവളാണ്, സമാധാനവും കരുണാമൃതത്തിന്റെ സമുദ്രവുമാണ്; വിവിധ തേനീച്ചകൾ ചേർത്ത പൂമാലകളാൽ അവൾ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
ഭ്രാമരീഭിര്വിചിത്രാഭിരസംഖ്യാഭിഃ സമാവൃതാ । ഭ്രമരൈര്ഗായമാനൈശ്ച ഹ്രീംകാരമനുമന്വഹമ്
അനേകം വിധത്തിലുള്ള എണ്ണമറ്റ തേനീച്ചകൾ അവളെ ചുറ്റിയിരുന്നു; 'ഹ്രീം' എന്ന അക്ഷരം പാടുന്ന തേനീച്ചകൾ അവളെ എപ്പോഴും അനുഗമിച്ചു.
സമന്തതഃ പരിവൃതാ കോടികോടിഭിരമ്ബികാ । സര്വശൃങ്ഗാരവേഷാഢ്യാ സര്വവേദപ്രശംസിതാ
അമ്പികയെ എല്ലാ ദിശകളിലും കോടിക്കണക്കിന് ജനങ്ങൾ ചുറ്റി നിന്നു; അവൾ എല്ലാ ഭംഗിയിലും അലങ്കൃതയായവളാണ്, എല്ലാ വേദങ്ങളും അവളെ പുകഴ്ത്തുന്നു.
സര്വാത്മികാ സര്വമയീ സര്വമങ്ഗലരൂപിണീ । സര്വജ്ഞാ സര്വജനനീ സര്വാ സര്വേശ്വരീ ശിവാ
അവൾ എല്ലാറ്റിന്റെയും ആത്മാവാണ്, എല്ലായിടത്തും നിറഞ്ഞവളാണ്, എല്ലാ മംഗലത്തിന്റെ രൂപമാണ്; സർവ്വജ്ഞ, സർവ്വജനനീ, എല്ലാം ഉൾക്കൊള്ളുന്നവളും സർവ്വേശ്വരിയും ശിവയും ആകുന്നു.
ദൃഷ്ട്വാ താം തരലാത്മാനോ ദേവാ ബ്രഹ്മപുരോഗമാഃ । തുഷ്ടുവുര്ഹൃഷ്ടമനസോ വിഷ്ടരശ്രവസാം ശിവാമ്
അവളെ കണ്ടപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവിനെ മുന്നിൽ നിർത്തിയ ദേവന്മാർ, മനസ്സിൽ ആനന്ദത്തോടെ, വിശാലമായ ശബ്ദത്തിൽ ശിവയെ പുകഴ്ത്തി.
ദേവാ ഊചുഃ നമോ ദേവി മഹാവിദ്യേ സൃഷ്ടിസ്ഥിത്യന്തകാരിണി । നമഃ കമലപത്രാക്ഷി സര്വാധാരേ നമോഽസ്തു തേ
ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു: ദേവി, മഹാവിദ്യേ, സൃഷ്ടി, നില, സംഹാരത്തിന്റെ നടത്തിപ്പുകാരി, നിന്നെ നമസ്കരിക്കുന്നു; താമരപ്പൂക്കണ്ണുള്ളവളേ, എല്ലാറ്റിനും അടിസ്ഥാനമായവളേ, നിനക്ക് നമസ്കാരം.
സവിശ്വതൈജസപ്രാജ്ഞവിരാട്സൂത്രാത്മികേ നമഃ । നമോ വ്യാകൃതരൂപായൈ കൂടസ്ഥായൈ നമോ നമഃ
സർവ്വവിശ്വബുദ്ധിയുടെ, വിരാട് രൂപത്തിന്റെ, സൂത്രാത്മാവിന്റെ സാരമായവളേ, നിനക്ക് നമസ്കാരം; വ്യക്തമായ രൂപവും പരമാവസ്ഥയും ഉള്ളവളേ, വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കാരം.
ദുര്ഗേ സര്ഗാദിരഹിതേ ദുഷ്ടസംരോധനാര്ഗലേ । നിരര്ഗലപ്രേമഗമ്യേ ഭര്ഗേ ദേവി നമോഽസ്തു തേ
സൃഷ്ടിയുടെ ആരംഭത്തിനു അപ്പുറമായ ദുർഗ്ഗേ, ദുഷ്ടന്മാരെ തടയുന്നതിൽ തടസ്സമില്ലാത്തവളേ; അതിരില്ലാത്ത പ്രണയത്തിലൂടെ ലഭിക്കാവുന്ന ഭാസ്വതിയായ ദേവിയേ, നിനക്ക് നമസ്കാരം.