വരം വവ്രേ സ്വബുദ്ധിസ്ഥം മാ ഭവേന്മൃത്യുരിത്യപി । ശ്രുത്വാരുണവചോ ബ്രഹ്മാ ബോധയാമാസ സാദരമ്
തന്റെ മനസ്സിൽ ഉറച്ചിരുന്ന വരമായി, "എനിക്ക് മരണം ഉണ്ടാകരുതേ" എന്ന് ചോദിച്ചു. അരുണന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ബ്രഹ്മാവ് ആദരത്തോടെ ഉപദേശിച്ചു.
ബ്രഹ്മവിഷ്ണുമഹേശാദ്യാ മൃത്യുനാ കവലീകൃതാഃ । തദാന്യേഷാം തു കാ വാര്താ മരണേ ദാനവോത്തമ
"ബ്രഹ്മാവ്, വിഷ്ണു, മഹേശ്വരൻ എന്നിവരും മരണമാൽ കീഴടക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. അങ്ങനെപോൾ, മറ്റുള്ളവരുടെ മരണത്തെക്കുറിച്ച് പറയേണ്ടതെന്താണ്, ദാനവശ്രേഷ്ഠാ?"
വരം യോഗ്യം തതോ ബ്രൂഹി ദാതും യഃ ശക്യതേ മയാ । നാത്രാഗ്രഹം പ്രകുര്വന്തി ബുദ്ധിമന്തോ ജനാഃ ക്വചിത്
"അതുകൊണ്ട്, ഞാൻ നൽകാൻ കഴിയുന്ന യോജ്യമായ ഒരു വരം ചോദിക്കൂ. ബുദ്ധിമാന്മാർ ഒരിക്കലും അസാധ്യമായ കാര്യത്തിൽ പിടിച്ചുനിൽക്കാറില്ല."
ഇതി ബ്രഹ്മവചഃ ശ്രുത്വാ പുനഃ പ്രോവാച സാദരമ് । ന യുദ്ധേ ന ച ശസ്ത്രാസ്ത്രാന്ന പുംഭ്യോ നാപി യോഷിതഃ
ബ്രഹ്മാവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, അവൻ വീണ്ടും ആദരത്തോടെ പറഞ്ഞു: "എന്റെ മരണം യുദ്ധത്തിൽ അല്ലാതെയും, ആയുധങ്ങളാലോ അസ്ത്രങ്ങളാലോ അല്ലാതെയും, പുരുഷന്മാരിൽ നിന്നും സ്ത്രീകളിൽ നിന്നും അല്ലാതെയും വരികയില്ലേ."
ദ്വിപാദ്ഭ്യോ വാ ചതുഷ്പാദ്ഭ്യോ നോഭയാകാരതസ്തഥാ । ഭവേന്മേ മൃത്യുരിത്യേവം ദേവ ദേഹി വരം പ്രഭോ
"രണ്ടു കാലുള്ളവരിൽ നിന്നും നാലു കാലുള്ളവരിൽ നിന്നും അല്ലാതെയും, ഇരുവിധ രൂപമുള്ളവരിൽ നിന്നും അല്ലാതെയും, ദേവാ, ഇങ്ങനെയുള്ള ഒരു മരണവരം ദയവായി തരണമേ."
ബലം ച വിപുലം ദേഹി യേന ദേവജയോ ഭവേത് । ഇതി തസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ തഥാസ്ത്വിതി വചോഽബ്രവീത്
"ദേവന്മാരെ ജയിക്കാൻ കഴിയുന്ന വലിയ ശക്തിയും എനിക്ക് തരണമേ." അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ബ്രഹ്മാവ്, "അങ്ങനെയാകട്ടെ" എന്ന് പറഞ്ഞു.
ദത്ത്വാ വരം ജഗാമാശു പദ്മജഃ സ്വം നികേതനമ് । തതോഽരുണാഖ്യോ ദൈത്യസ്തു പാതാലാത്സ്വാശ്രയസ്ഥിതാന്
വരം നൽകി, പദ്മജനായ ബ്രഹ്മാവ് തന്റെ വാസസ്ഥലത്തേക്ക് വേഗത്തിൽ മടങ്ങി. പിന്നെ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ വരം ലഭിച്ച അഹങ്കാരത്തോടെ അരുണൻ എന്ന ദാനവൻ പാതാളത്തിൽ താമസിച്ചിരുന്ന ദാനവരെ വിളിച്ചു.
ദൈത്യാനാകാരയാമാസ ബ്രഹ്മണോ വരദര്പിതഃ । ആഗത്യ തേഽസുരാഃ സര്വേ ദൈത്യേശം തം പ്രചക്രിരേ
ബ്രഹ്മാവിന്റെ വരം ലഭിച്ച അഹങ്കാരത്തോടെ, ദാനവന്മാരെ അവൻ വിളിച്ചു. അവരെല്ലാം വന്ന്, ദാനവരുടെ രാജാവായ അവനെ സ്വീകരിച്ചു.
ദൂതം ച പ്രേഷയാമാസുര്യുദ്ധാര്ഥമമരാവതീമ് । ദൂതവാക്യം തദാ ശ്രുത്വാ ദേവരാഡ് ഭയകമ്പിതഃ
യുദ്ധത്തിനായി അമരാവതിയിലേക്കു ദൂതനെ അയച്ചു. ദൂതന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ ദേവരാജാവിന് ഭയത്തിൽ നടുങ്ങി.
ദേവൈഃ സാര്ധം ജഗാമാശു ബ്രഹ്മണഃ സദനം പ്രതി । ബ്രഹ്മവിഷ്ണൂ പുരസ്കൃത്യ ജഗ്മുസ്തേ ശങ്കരാലയമ്
മറ്റു ദേവന്മാരോടൊപ്പം അവൻ വേഗത്തിൽ ബ്രഹ്മാവിന്റെ വാസസ്ഥലത്തേക്ക് പോയി. ബ്രഹ്മാവിനെയും വിഷ്ണുവിനെയും മുന്നിൽ വെച്ച് അവർ ശങ്കരന്റെ ആലയത്തിലേക്കു നീങ്ങി.
വിചാരം ചക്രിരേ തത്ര വധാര്ഥം തേ സുരദ്രുഹാമ് । ഏതസ്മിന്സമയേ തത്ര ദൈത്യസേനാസമാവൃതഃ
അവിടെ ദേവന്മാരുടെ ശത്രുക്കളെ നശിപ്പിക്കാനുള്ള മാർഗ്ഗം അവർ ആലോചിച്ചു. അതേ സമയത്ത്, ദാനവസേന അവിടം ചുറ്റിപ്പിടിച്ചു.
അരുണാഖ്യോ ദൈത്യരാജോ ജഗാമാശു ത്രിവിഷ്ടപമ് । സൂര്യേന്ദുയമവഹ്നീനാമധികാരാന്പൃഥക്പൃഥക്
അരുണൻ എന്ന ദാനവരാജാവ് വേഗത്തിൽ ദേവലോകത്തിലേക്ക് ചെന്നു. സൂര്യൻ, ചന്ദ്രൻ, യമൻ, അഗ്നി ഇവരുടെ അധികാരങ്ങൾ അവൻ ഓരോന്നായി പിടിച്ചെടുത്തു.
സ്വയം ചകാര തപസാ നാനാരൂപധരോ മുനേ । സ്വസ്വസ്ഥാനച്യുതാഃ സര്വേ ജഗ്മുഃ കൈലാസമണ്ഡലമ്
സ്വന്തം തപസ്സിന്റെ ശക്തിയിൽ വിവിധ രൂപങ്ങൾ ധരിച്ച് അവൻ തന്നെ എല്ലാം കൈവശമാക്കി. ദേവന്മാർ എല്ലാവരും തങ്ങളുടെ വാസസ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെട്ട് കൈലാസം ഭാഗത്തേക്ക് പോയി.
ശശംസുഃ ശങ്കരം ദേവാഃ സ്വസ്വദുഃഖം പൃഥക്പൃഥക് । മഹാന് വിചാരസ്തത്രാസീത്കിം കര്തവ്യമതഃ പരമ്
ദേവന്മാർ ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടേതായ ദുഃഖങ്ങൾ ശങ്കരനോട് വെവ്വേറെ പറഞ്ഞു. ഇനി എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് അവിടെ വലിയ ആലോചന നടന്നു.
ന യുദ്ധേന ച ശസ്ത്രാസ്ത്രൈര്ന പുംഭ്യോ നാപി യോഷിതഃ । ദ്വിപാദ്ഭ്യോ വാ ചതുഷ്പാദ്ഭ്യോ നോഭയാകാരതോഽപി വാ
യുദ്ധം കൊണ്ടോ, ആയുധങ്ങൾ കൊണ്ടോ, പുരുഷന്മാരാൽ അല്ലെങ്കിൽ സ്ത്രീകളാൽ അല്ല, ഇരുകാലികളാൽ അല്ല, നാലുകാലികളാൽ അല്ല, ഇരു രൂപങ്ങളുള്ളവർകൊണ്ടോ -
മൃത്യുര്ഭവേദിതി ബ്രഹ്മാ പ്രോവാച വചനം യതഃ । ഇതി ചിന്താതുരാഃ സര്വേ കര്തും കിഞ്ചിന്ന ച ക്ഷമാഃ
ഇവയൊന്നുമൂലം അവനു മരണം വരില്ലെന്ന് ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു. അതുകൊണ്ട് എല്ലാവരും വിഷമത്തിൽ ആലോചിച്ചു, എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് അറിയാതെ.
ഏതസ്മിന്സമയേ തത്ര വാഗഭൂദശരീരിണീ । ഭജധ്വം ഭുവനേശാനീം സാ വഃ കാര്യം വിധാസ്യതി
അവിടെ അപ്പോൾ ദേഹമില്ലാത്ത ഒരു ശബ്ദം ഉയർന്നു: 'ഭുവനങ്ങളുടെ ദേവിയെ ആരാധിക്കൂ; അവൾ നിങ്ങളുടെ കാര്യം നിർവഹിക്കും.'
ഗായത്രീജപസംസക്തോ ദൈത്യരാഡ് യദി താം ത്യജേത് । മൃത്യുയോഗ്യസ്തദാ ഭൂയാദിത്യുച്ചൈസ്തോഷകാരിണീ
'ഗായത്രി ജപത്തിൽ ലീനനായ ദാനവരാജാവ് അവളെ ഉപേക്ഷിച്ചാൽ, അപ്പോൾ അവന് മരണം സംഭവിക്കും,' എന്ന് ആ ശബ്ദം ഉച്ചത്തിൽ പറഞ്ഞു, സന്തോഷം പകർന്നു.
ശ്രുത്വാ ദൈവീം തഥാ വാണീം മന്ത്രയാമാസുരാദൃതാഃ । ബൃഹസ്പതിം സമാഹൂയ വചനം പ്രാഹ ദേവരാട്
ആ ദിവ്യശബ്ദം കേട്ട ദേവന്മാർ ആദരപൂർവം തമ്മിൽ ആലോചിച്ചു. ബൃഹസ്പതിയെ വിളിച്ച് ദേവരാജാവ് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
ഗുരോ ഗച്ഛ സുരാണാം തു കാര്യാര്ഥമസുരം പ്രതി । യഥാ ഭവേച്ച ഗായത്രീത്യാഗസ്തസ്യ തഥാ കുരു
'ഗുരുവേ, ദേവന്മാരുടെ കാര്യത്തിനായി നീ ദാനവന്റെ അടുക്കൽ പോകൂ. അവൻ ഗായത്രിയെ ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടതായിരിക്കാൻ വേണ്ടതെല്ലാം ചെയ്യൂ.'
അസ്മാഭിഃ പരമേശാനീ സേവ്യതേ ധ്യാനയോഗതഃ । പ്രസന്നാ സാ ഭഗവതീ സാഹായ്യം തേ കരിഷ്യതി
'നാം പരമേശ്വരിയെ ധ്യാനയോഗത്തിലൂടെ സേവിക്കും. അവൾ പ്രസന്നയായാൽ, ഭഗവതീ നിനക്കു സഹായം നൽകും.'
ഇത്യാദിശ്യ ഗുരും സര്വേ ജഗ്മുര്ജാമ്ബൂനദേശ്വരീമ് । സാസ്മാന്ദൈത്യഭയത്രസ്താന് പാലയിഷ്യതി ശോഭനാ
ഇങ്ങനെ ഗുരുവിനെ ഉപദേശിച്ച്, എല്ലാവരും ജാംബൂനദ ദേശത്തിലെ ദേവിയിലേക്കു പോയി. ആ ശോഭനയായ ദേവി, ദാനവഭയത്തിൽ വിറയക്കുന്ന ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കും.
തത്ര ഗത്വാ തപശ്ചര്യാം ചക്രുഃ സര്വേ സുനിഷ്ഠിതാഃ । മായാബീജജപാസക്താ ദേവീമഖപരായണാഃ
അവിടെ ചെന്നു, എല്ലാവരും ഉറച്ച മനസ്സോടെ തപസ്സിൽ ഏർപ്പെട്ടു. മായാബീജമന്ത്രം ജപിച്ച്, ദേവീാരാധനയിൽ മുഴുകി.
ബൃഹസ്പതിസ്തദാ ശീഘ്രം ജഗാമാസുരസന്നിധൌ । ആഗതം മുനിവര്യം തം പപ്രച്ഛാഥ സ ദൈത്യരാട്
അപ്പോൾ ബൃഹസ്പതി വേഗത്തിൽ ദാനവന്റെ സന്നിധിയിൽ എത്തി. മഹാനായ മുനിയെ വന്നത് കണ്ടു, ദാനവരാജാവ് അവനോട് ചോദിച്ചു.
മുനേ കുത്രാഗമഃ കസ്മാത്കിമര്ഥമിതി മേ വദ । നാഹം യുഷ്മത്പക്ഷപാതീ പ്രത്യുതാരാതിരേവ ച
'മുനിവേ, നീ എവിടുനിന്നാണ് വന്നത്, എന്തിനാണ് വന്നത്, കാര്യം എന്താണെന്ന് എനിക്ക് പറയൂ. ഞാൻ നിങ്ങളുടെ പക്ഷക്കാരനല്ല; മറിച്ച് ഞാൻ നിങ്ങളുടെ ശത്രുവാണ്.'
ഇതി തസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ പ്രോവാച മുനിനായകഃ । അസ്മത്സേവ്യാ ച യാ ദേവീ സാ ത്വയാ പൂജ്യതേഽനിശമ്
അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, മുനികളിൽ പ്രധാനനായവൻ മറുപടി പറഞ്ഞു: 'ഞങ്ങൾ ആരാധിക്കുന്ന ദേവിയെ തന്നെയാണ് നീ ദിനംപ്രതി ആരാധിക്കുന്നത്.'
തസ്മാദസ്മത്പക്ഷപാതീ ന ഭവേസ്ത്വം കഥം വദ । ഇതി തസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ മോഹിതോ ദേവമായയാ
അതിനാൽ, ഞങ്ങളുടെ പക്ഷത്തോട് നീ എങ്ങനെ ഭാഗപാതം കാണിക്കില്ലെന്ന് പറയൂ. ഇങ്ങനെ അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, ദേവിമായയാൽ അവൻ ആശ്ചര്യത്തിൽ ആകുകയായിരുന്നു.
തത്യാജ പരമം മന്ത്രമഭിമാനേന സത്തമ । ഗായത്രീത്യാഗതോ ദൈത്യോ നിസ്തേജസ്കോ ബഭൂവ ഹ
അഹങ്കാരത്തോടെ ആ മഹാനായ ദൈത്യൻ പരമമായ മന്ത്രം ഉപേക്ഷിച്ചു; ഗായത്രീയെ വിട്ടതോടെ അവൻ തേജസ്സില്ലാതായി.
കൃതകാര്യോ ഗുരുസ്തസ്മാത്സ്ഥാനാന്നിര്ഗതവാന്പുനഃ । തതോ വൃത്താന്തമഖിലം കഥയാമാസ വജ്രിണേ
ഗുരു തന്റെ ജോലി പൂർത്തിയാക്കി ആ സ്ഥലത്ത് നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു; പിന്നെ ആ സംഭവമൊക്കെയും വജ്രധാരിക്ക് വിവരിച്ചു.
സംതുഷ്ടാസ്തേ സുരാഃ സര്വേ ഭേജിരേ പരമേശ്വരീമ് । ഏവം ബഹുഗതേ കാലേ കസ്മിംശ്ചിത്സമയേ മുനേ
എല്ലാ ദേവന്മാരും സന്തോഷത്തോടെ പരമേശ്വരിയെ ആരാധിച്ചു; ഇങ്ങനെ ഏറെ കാലം കഴിഞ്ഞ്, ഒരു സമയത്ത്, മഹർഷേ—