പ്രാദുര്ബഭൂവ ദേവേശീ സഹസ്രാര്കസമദ്യുതിഃ । താം ദൃഷ്ട്വാ വിമലാത്മാനോ രാജപുത്രാഃ ഷഡേവ തേ
ദേവതകളുടെ രാജ്ഞി ആയ ദേവി, ആയിരം സൂര്യന്മാരെപ്പോലെ ദീപ്തിയോടെ അവിടെ പ്രത്യക്ഷമായി. അവളെ കണ്ടപ്പോൾ ആ ആറു രാജപുത്രന്മാർക്കും മനസ്സിൽ പൂർണ്ണമായ ശുദ്ധി ഉണ്ടായി.
തുഷ്ടുവുര്ഭക്തിനമ്രാന്തഃകരണാ ഭാവസംയുതാഃ । രാജപുത്രാ ഊചുഃ മഹേശ്വരി ജയേശാനി പരമേ കരുണാലയേ
അവർ ഭക്തിയോടെ, മനസ്സിൽ വിനയത്തോടെ, ഹൃദയത്തിൽ ഭാവം നിറച്ച് ദേവിയെ സ്തുതിച്ചു. രാജപുത്രന്മാർ പറഞ്ഞു: 'മഹേശ്വരി, ജയവാനായവളേ, പരമകാരുണ്യത്തിന്റെ സങ്കേതമേ!'
വാഗ്ഭവാരാധനപ്രീതേ വാഗ്ഭവപ്രതിപാദിതേ । ക്ലീംകാരവിഗ്രഹേ ദേവി ക്ലീംകാരപ്രീതിദായിനി
വാഗ്ഭവാരാധനയിൽ സന്തോഷംകൊണ്ടു, വാഗ്ഭവത്തിൽ വെളിപ്പെട്ടവളേ, 'ക്ലീം' എന്ന അക്ഷരത്തിന്റെ രൂപമായ ദേവിയേ, 'ക്ലീം' എന്ന syllable-നു ഭക്തരായവർക്കു സന്തോഷം നൽകുന്നവളേ!
കാമരാജമനോമോദദായിനീശ്വരതോഷിണി । മഹാമായേ മോദപരേ മഹാസാമ്രാജ്യദായിനി
കാമരാജാവിന്റെ മനസ്സിന് ആനന്ദം നൽകുന്നവളേ, ഈശ്വരനെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നവളേ, മഹാമായയായവളേ, ആനന്ദത്തിൽ പരമമായവളേ, മഹാസാമ്രാജ്യം നൽകുന്നവളേ!
വിഷ്ണ്വര്കഹരശക്രാദിസ്വരൂപേ ഭോഗവര്ധിനി । ഏവം സ്തുതാ ഭഗവതീ രാജപുത്രൈര്മഹാത്മഭിഃ
വിഷ്ണു, സൂര്യൻ, ശിവൻ, ഇന്ദ്രൻ തുടങ്ങിയവരുടെ രൂപങ്ങളിൽ ഭോഗം വർധിപ്പിക്കുന്നവളേ, ഇങ്ങനെ മഹാത്മാക്കളായ രാജപുത്രന്മാർ ഭഗവതിയെ സ്തുതിച്ചു.
പ്രസാദസുമുഖീ ദേവീ പ്രോവാച വചനം ശുഭമ് । ദേവ്യുവാച രാജപുത്രാ മഹാത്മാനോ ഭവന്തസ്തപസാ യുതാഃ
ദേവി, കൃപാപൂർണ്ണമായ മുഖം കൊണ്ട്, ശുഭമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു: 'രാജപുത്രന്മാരേ, നിങ്ങൾ മഹാത്മാക്കളാണ്, തപസ്സിൽ സമ്പന്നരാണ്.'
നിഷ്കല്മഷാഃ ശുദ്ധധിയോ ജാതാ വൈ മദുപാസനാത് । വരം മനോഗതം സര്വം യാചധ്വമവിലമ്ബിതമ്
എന്റെ ആരാധനകൊണ്ട് നിങ്ങൾക്ക് പാപമില്ലാത്ത ശുദ്ധമായ മനസ്സു ലഭിച്ചു. മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഏത് വരവും വൈകാതെ ചോദിക്കൂ.'
പ്രസന്നാഹം പ്രദാസ്യാമി യുഷ്മാകം മനസി സ്ഥിതമ് । രാജപുത്രാ ഊചുഃ ദേവി നിഷ്കണ്ടകം രാജ്യം സന്തതിശ്ചിരജീവിനീ
'ഞാൻ സന്തുഷ്ടയാണു, നിങ്ങൾ മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിക്കുന്നതൊക്കെയും ഞാൻ നൽകും.' രാജപുത്രന്മാർ പറഞ്ഞു: 'ദേവിയേ, ഞങ്ങളുടെ രാജ്യം ശത്രുക്കളില്ലാതെ ഇരിക്കട്ടെ, വംശം ദീർഘായുസ്സോടെ നിലനില്ക്കട്ടെ.'
ഭോഗാ അവ്യാഹതാ കാമം യശസ്തേജോ മതിശ്ച ഹ । അകുണ്ഠിതത്വം സര്വേഷാമേഷ ഏവ വരോ ഹിതഃ
'ഞങ്ങളുടെ ആനന്ദങ്ങൾ തടസ്സമില്ലാതെ freely ലഭിക്കട്ടെ, പ്രശസ്തിയും തേജസും ബുദ്ധിയും ഉണ്ടാകട്ടെ, എല്ലാവർക്കും പരിപൂർണ്ണമായ ഐശ്വര്യം ലഭിക്കട്ടെ — ഇതാണ് ഞങ്ങൾ ചോദിക്കുന്ന വരം.'
ദേവ്യുവാച ഏവമസ്തു ച സര്വേഷാം ഭവതാം യന്മനോഗതമ് । അഥാന്യദപി മേ വാക്യം ഭൂയതാമാദരാദിദമ്
ദേവി പറഞ്ഞു: 'നിങ്ങളുടെ മനസ്സിൽ ഉള്ളതൊക്കെയും എല്ലാവർക്കും സംഭവിക്കട്ടെ. ഇനി ഞാൻ മറ്റൊരു വാക്ക് ആദരപൂർവ്വം പറയുന്നു.'
ഭവന്തഃ സര്വ ഏവൈതേ മന്വന്തരപതീശ്വരാഃ । സന്തത്യാ ദീര്ഘയാ ഭോഗൈരനേകൈരപി സങ്ഗമഃ
നിങ്ങളൊക്കെയും ഓരോ മന്വന്തരത്തിലും ഭരണാധികാരികളാകും. ദീർഘമായ സന്തതിയും അനേകം ആനന്ദങ്ങളും നിങ്ങൾക്കു ലഭിക്കും.
അഖണ്ഡിതബലൈശ്വര്യം യശസ്തേജോവിഭൂതയഃ । ഭവിതാരോ മത്പ്രസാദാദ്രാജപുത്രാഃ ക്രമേണ തു
അഭേദ്യമായ ശക്തിയും ഐശ്വര്യവും, പ്രശസ്തിയും തേജസ്സും മഹത്വവും, എന്റെ കൃപയാൽ നിങ്ങൾക്ക് ഓരോരുത്തർക്കും അനുക്രമമായി ലഭിക്കും, രാജപുത്രന്മാരേ.
ശ്രീനാരായണ ഉവാച ഏവം തേഭ്യോ വരാന്ദത്ത്വാ ഭ്രാമരീ ജഗദമ്ബികാ । അന്തര്ധാനം ജഗാമാശു ഭക്ത്യാ തൈഃ സംസ്തുതാ സതീ
ശ്രീനാരായണൻ പറഞ്ഞു: അങ്ങനെ, ഭ്രമരിയായ ലോകമാതാവ് അവർക്കു വരങ്ങൾ നൽകിയ ശേഷം, അവരുടെ ഭക്തിപൂർവ്വം സ്തുതികൾക്കിടയിൽ അതിവേഗം അവിടെ നിന്ന് അദൃശ്യയായി.
തേ രാജപുത്രാഃ സര്വേഽപി തസ്മിഞ്ജന്മന്യനുത്തമമ് । രാജ്യം മഹീഗതാന്ഭോഗാന്ബുഭുജുശ്ച മഹൌജസഃ
അവിടെ ജനിച്ച രാജകുമാരന്മാർ എല്ലാവരും അത്യുത്തമമായ ശക്തിയോടെ ഭൂമിയിൽ രാജ്യം ഭരിക്കുകയും എല്ലാ ഭോഗങ്ങളും അനുഭവിക്കുകയും ചെയ്തു.
സന്തതിം ചാഖണ്ഡിതാം തേ സമുത്പാദ്യ മഹീതലേ । വംശം സംസ്ഥാപ്യ സര്വേഽപി മനൂനാം പതയോഽഭവന്
അവർ ഭൂമിയിൽ അക്ഷയമായ സന്തതിയെ ഉണ്ടാക്കി, തങ്ങളുടെ വംശം സ്ഥാപിച്ചു, എല്ലാവരും മനുക്കളുടെ ഇടയിൽ പ്രധാനികളായി.
ഭവാന്തരേ ക്രമേണൈവ സാവര്ണിപദഭാഗിനഃ । പ്രഥമോ ദക്ഷസാവര്ണിര്നവമോ മനുരീരിതഃ
പിറവികൾ മാറുമ്പോൾ അവർ സാവർണി സ്ഥാനത്തേക്ക് ഉയർന്നു; ആദ്യനായത് ദക്ഷസാവർണി, ഒൻപതാമത്തെ മനു എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
അവ്യാഹതബലോ ദേവ്യാഃ പ്രസാദാദഭവദ്വിഭുഃ । ദ്വിതീയോ മേരുസാവര്ണിര്ദശമോ മനുരേവ ച
ദേവിയുടെ കൃപയാൽ അവൻ അതിവിശാലമായ ശക്തിയോടെ മഹത്വം നേടി; രണ്ടാമൻ മെരു സാവർണി, പത്താമത്തെ മനു.
ബഭൂവ മന്വന്തരപോ മഹാദേവീപ്രസാദതഃ । തൃതീയോ മനുരാഖ്യാതഃ സൂര്യസാവര്ണിനാമകഃ
മഹാദേവിയുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ അവൻ ഒരു മന്വന്തരാധിപതിയായി; മൂന്നാമത്തെ മനു സൂര്യസാവർണി എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
ഏകാദശോ മഹോത്സാഹസ്തപസാ സ്വേന ഭാവിതഃ । ചതുര്ഥശ്ചന്ദ്രസാവര്ണിര്ദ്വാദശോ മനുരാഡ് വിഭുഃ
പതിനൊന്നാമൻ വലിയ ഉത്സാഹവും തപസ്സിന്റെ ഫലവും കൊണ്ട് പ്രശസ്തനായി; നാലാമൻ ചന്ദ്രസാവർണി, പന്ത്രണ്ടാമത്തെ മനു മഹാശക്തിയുള്ള രാജാവാണ്.
ദേവീസമാരാധനേന ജാതോ മന്വന്തരേശ്വരഃ । പഞ്ചമോ രുദ്രസാവര്ണിസ്ത്രയോദശമനുഃ സ്മൃതഃ
ദേവിയെ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിച്ചതിനാൽ അവൻ മന്വന്തരാധിപതിയായി; അഞ്ചാമൻ രുദ്രസാവർണി, പതിമൂന്നാമത്തെ മനു എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.
മഹാബലോ മഹാസത്ത്വോ ബഭൂവ ജഗദീശ്വരഃ । ഷഷ്ഠശ്ച വിഷ്ണുസാവര്ണിശ്ചതുര്ദശമനുഃ കൃതീ
വലിയ ശക്തിയും ധൈര്യവും ഉള്ളവനായി അവൻ ലോകത്തിന്റെ ഇശ്വരനായി; ആറാമൻ വിഷ്ണുസാവർണി, പതിനാലാമത്തെ മനു, നല്ല പ്രവൃത്തികളിൽ കഴിവുള്ളവൻ.
ബഭൂവ ദേവീവരതോ ജഗതാം പ്രഥിതഃ പ്രഭുഃ । ചതുര്ദശൈതേ മനവോ മഹാതേജോബലൈര്യുതാഃ
ദേവിയുടെ വരപ്രസാദത്താൽ അവൻ ലോകങ്ങളിൽ പ്രശസ്തനായ പ്രഭുവായി; ഈ പതിനാലു മനുക്കളും മഹത്തായ തേജസ്സും ശക്തിയും ഉള്ളവരാണ്.
ദേവ്യാരാധനതഃ പൂജ്യാ വന്ദ്യാ ലോകേഷു നിത്യശഃ । മഹാപ്രതാപിനഃ സര്വേ ഭ്രാമര്യാസ്തു പ്രസാദതഃ
ദേവിയെ ആരാധിച്ചതിനാൽ അവർ എല്ലായിടത്തും എന്നും ആദരിക്കപ്പെടുകയും വന്ദിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു; ഭ്രമരിയുടെ കൃപയാൽ എല്ലാവരും അതിവിശിഷ്ടമായ പ്രതാപികൾ ആണു.
നാരദ ഉവാച കേയം സാ ഭ്രാമരീ ദേവീ കഥം ജാതാ കിമാത്മികാ । തദാഖ്യാനം വദ പ്രാജ്ഞ വിചിത്രം ശോകനാശകമ്
നാരദൻ ചോദിച്ചു: ഈ ഭ്രമരി എന്ന ദേവി ആരാണ്? അവൾ എങ്ങനെ ജനിച്ചു, അവളുടെ സ്വഭാവം എന്താണ്? ദുഃഖം അകറ്റുന്ന ആ അത്ഭുതമായ കഥ നീ എന്നോട് പറയണം, ജ്ഞാനിയേ.
ന തൃപ്തിമധിഗച്ഛാമി പിബന്ദേവീകഥാമൃതമ് । അമൃതം പിബതാം മൃത്യുര്നാസ്യ ശ്രവണതോ യതഃ
ദേവിയുടെ കഥകളെന്ന അമൃതം കുടിച്ചിട്ടും എനിക്ക് തൃപ്തി ലഭിക്കുന്നില്ല; ആ അമൃതം കുടിക്കുന്നവർക്കു, അതു കേൾക്കുമ്പോൾ, മരണത്തിന് ഇടയില്ല.
ശ്രീനാരായണ ഉവാച ശൃണു നാരദ വക്ഷ്യാമി ജഗന്മാതുര്വിചേഷ്ടിതമ് । അചിന്ത്യാവ്യക്തരൂപായാ വിചിത്രം മോക്ഷദായകമ്
ശ്രീനാരായണൻ പറഞ്ഞു: നാരദാ, ലോകമാതാവിന്റെ അത്ഭുതകരമായ, അദൃശ്യമായ, മോക്ഷം നൽകുന്ന പ്രവർത്തികൾ ഞാൻ നിന്നോട് പറയാം, കേൾക്കു.
യദ്യച്ചരിത്രം ശ്രീദേവ്യാസ്തത്സര്വം ലോകഹേതവേ । നിര്വ്യാജയാ കരുണയാ പുത്രേ മാതുര്യഥാ തഥാ
ശ്രീദേവിയുടെ എല്ലാ പ്രവർത്തികളും ലോകത്തിന്റെ ഭാവിക്കായി തന്നെയാണ്; അമ്മയുടെ നിർവ്യാജമായ കരുണപോലെ, മകനോടുള്ളതുപോലെ.
പൂര്വം ദൈത്യോ മഹാനാസീദരുണാഖ്യോ മഹാബലഃ । പാതാലേ ദൈത്യസംസ്ഥാനേ ദേവദ്വേഷീ മഹാഖലഃ
മുന്പ് അരുണൻ എന്ന മഹാബലശാലിയായ ഒരു ദാനവൻ ഉണ്ടായിരുന്നു; പാതാളത്തിൽ ദാനവരുടെ ഇടയിൽ വസിച്ച്, ദേവന്മാരോടു വെറുപ്പും ദുഷ്ടതയും നിറഞ്ഞവൻ.
സ ദേവാഞ്ജേതുകാമശ്ച ചകാര പരമം തപഃ । പദ്മസമ്ഭവമുദ്ദിശ്യ സ നസ്ത്രാതാ ഭവിഷ്യതി
ദേവന്മാരെ ജയിക്കണമെന്ന് ആഗ്രഹിച്ച്, അവൻ കഠിനമായ തപസ്സ് ചെയ്തു; കമലത്തിൽ ജനിച്ചവനെ ലക്ഷ്യമാക്കി, 'അവൻ ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കും' എന്ന് വിശ്വസിച്ചു.
ഗത്വാ ഹിമവതഃ പാര്ശ്വേ ഗങ്ഗാജലസുശീതലേ । പക്വപര്ണാശനോ യോഗീ സന്നിരുധ്യ മരുദ്ഗണമ്
അവൻ ഹിമവാന്റെ പർവ്വതക്കരയിൽ, ഗംഗാജലം അത്യന്തം തണുപ്പുള്ള സ്ഥലത്ത് ചെന്നു; അപ്പോൾ ആ യോഗി ഉണങ്ങിയ ഇലകൾ മാത്രം കഴിച്ചു, ശ്വാസം നിയന്ത്രിച്ചു.