കൌബേരേണ തഥാ നാസാ ദന്താഃ സഞ്ജജ്ഞിരേ തദാ । പ്രാജാപത്യേനോത്തമേന തേജസാ വസുധാധിപ
കുബേരന്റെ ശക്തിയിൽ നിന്നു മൂക്കും, പ്രജാപതിയുടെ ഉത്തമമായ ജ്യോതിയിൽ നിന്നു പല്ലുകളും രൂപംകൊണ്ടു, ഭൂമിയുടെ അധിപാ.
പാവകേന ച സഞ്ജാതം ലോചനത്രിതയം ശുഭമ് । സാന്ധ്യേന തേജസാ ജാതേ ഭൃകുട്യൌ തേജസാം നിധീ
അഗ്നിയുടെ ശക്തിയിൽ നിന്നു അവളുടെ മൂന്നു മനോഹരമായ കണ്ണുകളും, സന്ധ്യയുടെ ജ്യോതിയിൽ നിന്നു ഭ്രൂവരികളും രൂപംകൊണ്ടു.
കര്ണൌ വായവ്യതോ ജാതൌ തേജസോ മനുജാധിപ । സര്വേഷാം തേജസാ ദേവീ ജാതാ മഹിഷമര്ദിനീ
വായുവിന്റെ ശക്തിയിൽ നിന്നു കാതുകളും രൂപംകൊണ്ടു, മനുഷ്യരാജാവേ; ഇങ്ങനെ എല്ലാവരുടെയും ജ്യോതിയിൽ നിന്നു മഹിഷാസുരമർദ്ദിനി ദേവി ജനിച്ചു.
ശൂലം ദദൌ ശിവോ വിഷ്ണുശ്ചക്രം ശങ്ഖം ച പാശഭൃത് । ഹുതാശനോ ദദൌ ശക്തിം മാരുതശ്ചാപസായകൌ
ശിവൻ അവള്ക്ക് ത്രിശൂലം നൽകി, വിഷ്ണു ചക്രവും ശംഖവും നൽകി, പാശഭൃത്പ്രഭു പാശം നൽകി, അഗ്നി ശക്തിയും, മാർത്താണ്ഡൻ വില്ലും അമ്പുകളും നൽകി.
വജ്രം മഹേന്ദ്രഃ പ്രദദൌ ഘണ്ടാം ചൈരാവതാദ് ഗജാത് । കാലദണ്ഡം യമോ ബ്രഹ്മാ ചാക്ഷമാലാകമണ്ഡലൂ
മഹേന്ദ്രൻ അവള്ക്ക് വജ്രവും, എരാവതം എന്ന ആനയിൽ നിന്നു ഘണ്ടയും നൽകി; യമൻ കാലദണ്ഡം നൽകി, ബ്രഹ്മാവ് അക്ഷമാലയും കമണ്ഡലും നൽകി.
ദിവാകരോ രശ്മിമാലാം രോമകൂപേഷു സന്ദദൌ । കാലഃ ഖഡ്ഗം തഥാ ചര്മ നിര്മലം വസുധാധിപ
സൂര്യൻ അവളുടെ രോമരന്ധ്രങ്ങളിൽ കിരണമാലകൾ നൽകി; കാലൻ വാൾയും നിർമലമായ ഒരു കവചവും നൽകി, ഭൂമിയേ.
സമുദ്രോ നിര്മലം ഹാരമജരേ ചാമ്ബരേ നൃപ । ചൂഡാമണിം കുണ്ഡലേ ച കടകാനി തഥാങ്ഗദേ
സമുദ്രം അവള്ക്ക് ശുദ്ധമായ ഒരു ഹാരവും, വൃദ്ധിയില്ലാത്ത വസ്ത്രവും, ചൂഡാമണിയും കുണ്ഡലങ്ങളും കട്ടകങ്ങളും അങ്കുരങ്ങളും നൽകി, രാജാവേ.
അര്ധചന്ദ്രം നിര്മലം ച നൂപുരാണി തഥാ ദദൌ । ഗ്രൈവേയകം ഭൂഷണം ച തസ്യൈ ദേവ്യൈ മുദാന്വിതഃ
അവള്ക്ക് അർദ്ധചന്ദ്രം പോലുള്ള നിർമലമായ ഒരു ചന്ദ്രവും, നൂപുരങ്ങളും, കഴുത്തിനണിയുന്ന അലങ്കാരവും മറ്റു ഭൂഷണങ്ങളും സന്തോഷത്തോടെ നൽകി.
വിശ്വകര്മാ ചോര്മികാശ്ച ദദൌ തസ്യൈ ധരാപതേ । ഹിമവാന്വാഹനം സിംഹം രത്നാനി വിവിധാനി ച
വിശ്വകർമ്മാവ് അവള്ക്ക് വലയം നൽകി, ഭൂമിയുടെ രാജാവേ; ഹിമവാൻ അവള്ക്ക് സിംഹം വാഹനമായി, വിവിധ രത്നങ്ങളും നൽകി.
പാനപാത്രം സുരാപൂര്ണം ദദൌ തസ്യൈ ധനാധിപഃ । ശേഷശ്ച ഭഗവാന്ദേവോ നാഗഹാരം ദദൌ വിഭുഃ
ധനത്തിന്റെ അധിപൻ അവള്ക്ക് അമൃതപാനം നിറച്ച പാത്രം നൽകി; ശേഷൻ ഭഗവാൻ അവള്ക്ക് ഒരു പാമ്പ് മാല നൽകി.
അന്യൈരശേഷവിബുധൈര്മാനിതാ സാ ജഗന്മയീ । താം തുഷ്ടുവുര്മഹാദേവീം ദേവാ മഹിഷപീഡിതാഃ
മറ്റുള്ള എല്ലാ ദേവന്മാരും അവളെ ആദരിക്കുകയും, മഹിഷനാൽ പീഡിതരായ ദേവന്മാർ ആ ലോകമാകെ വ്യാപിച്ച ദേവിയെ സ്തുതിക്കുകയും ചെയ്തു.
നാനാസ്തോത്രൈര്മഹേശാനീം ജഗദുദ്ഭവകാരിണീമ് । തേഷാം നിശമ്യ ദേവേശീ സ്തോത്രം വിബുധപൂജിതാ
വിവിധ സ്തോത്രങ്ങൾകൊണ്ട് മഹേശ്വരിയെ, ലോകസൃഷ്ടിക്ക് കാരണമായ ദേവിയെ അവർ സ്തുതിച്ചു; ദേവന്മാർ ആരാധിച്ച ആ സ്തോത്രം ദേവേശി ആലപിച്ചു.
മഹിഷസ്യ വധാര്ഥായ മഹാനാദം ചകാര ഹ । തേന നാദേന മഹിഷശ്ചകിതോഽഭൂദ്ധരാപതേ
മഹിഷനെ കൊല്ലാനായി അമ്മ വലിയ ഒരു ഗർജ്ജനം നടത്തി. ആ ശബ്ദം കേട്ട് ദാനവന്മാരുടെ അധിപനായ മഹിഷൻ ഭയപ്പെട്ടു.
ആസസാദ ജഗദ്ധാത്രീം സര്വസൈന്യസമാവൃതഃ । തതഃ സ യുയുധേ ദേവ്യാ മഹിഷാഖ്യോ മഹാസുരഃ
സകല സൈന്യവും ചുറ്റിപ്പറ്റിയ നിലയിൽ ലോകത്തെ പോഷിക്കുന്ന അമ്മ മഹിഷനെ നേരിട്ട് നേരിട്ടു. അതിനുശേഷം മഹിഷൻ എന്ന മഹാസുരൻ അമ്മയോടു യുദ്ധം ചെയ്തു.
ശസ്ത്രാസ്ത്രൈര്ബഹുധാ ക്ഷിപ്തൈഃ പൂരയന്നമ്ബരാന്തരമ് । ചിക്ഷുരോ ഗ്രാമണീഃ സേനാപതിര്ദുര്ധരദുര്മുഖൌ
അനവധി ആയുധങ്ങളും അസ്ത്രങ്ങളും ആകാശം നിറയുന്ന തരത്തിൽ എറിഞ്ഞപ്പോൾ, ചിക്ഷുരൻ, ദുര്ധരൻ, ദുര്മുഖൻ തുടങ്ങിയ സേനാനായകർ സൈന്യത്തെ നയിച്ചു.
ബാഷ്കലസ്താമ്രകശ്ചൈവ ബിഡാലവദനോഽപരഃ । ഏതൈശ്ചാന്യൈരസംഖ്യാതൈഃ സംഗ്രാമാന്തകസന്നിഭൈഃ
ബാഷ്കലൻ, താമ്രകൻ, പൂച്ചമുഖം പോലെയുള്ള മറ്റൊരാൾ, കൂടാതെ യുദ്ധഭൂമിയിൽ യമൻപോലുള്ള അനേകം ഭയങ്കരന്മാർ കൂടി അവരോടൊപ്പം ചേർന്നു.
യോധൈഃ പരിവൃതോ വീരോ മഹിഷോ ദാനവോത്തമഃ । തതഃ സാ കോപതാമ്രാക്ഷീ ദേവീ ലോകവിമോഹിനീ
ഈ യോദ്ധാക്കളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട മഹിഷൻ, ധീരനായ ദാനവശ്രേഷ്ഠൻ, അവിടെ നിന്നു. അപ്പോൾ ലോകങ്ങളെ മോഹിപ്പിക്കുന്ന അമ്മയുടെ കണ്ണുകൾ കോപത്തിൽ ചുവപ്പായി.
ജഘാന യോധാന്സമരേ ദേവീ മഹിഷമാശ്രിതാന് । തതസ്തേഷു ഹതേഷ്വേവ സ ദൈത്യോ രോഷമൂര്ച്ഛിതഃ
മഹിഷനെ ആശ്രയിച്ചിരുന്ന യോദ്ധാക്കളെ യുദ്ധത്തിൽ അമ്മ സംഹരിച്ചു. അവരുടെ വധം കണ്ട ദാനവൻ അത്യന്തം കോപത്തിൽ ആകൃശ്ടനായി.
ആസസാദ തദാ ദേവീം തൂര്ണം മായാവിശാരദഃ । രൂപാന്തരാണി സമ്ഭേജേ മായയാ ദാനവേശ്വരഃ
അപ്പോൾ, മായാവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള മഹിഷൻ വേഗത്തിൽ അമ്മയെ സമീപിച്ചു. ദാനവാധിപൻ മായയാൽ പല രൂപങ്ങൾ സ്വീകരിച്ചു.
താനി താന്യസ്യ രൂപാണി നാശയാമാസ സാ തദാ । തതോഽന്തേ മാഹിഷം രൂപം ബിഭ്രാണമമരാര്ദനമ്
അവൻ സ്വീകരിച്ച ഓരോ രൂപവും അമ്മ ഉടൻ നശിപ്പിച്ചു. അവസാനം, അമരന്മാരെ ഭയപ്പെടുത്തുന്ന മഹിഷരൂപം അവൻ ധരിച്ചു.
പാശേന ബദ്ധ്വാ സുദൃഢം ഛിത്ത്വാ ഖഡ്ഗേന തച്ഛിരഃ । പാതയാമാസ മഹിഷം ദേവീ ദേവഗണാന്തകമ്
കഠിനമായി പാശം കെട്ടി, വാളാൽ തല വെട്ടി, അമ്മ ദേവഗണങ്ങളെ സംഹരിച്ച മഹിഷനെ വീഴ്ത്തി.
ഹാഹാകൃതം തതഃ ശേഷം സൈന്യം ഭഗ്നം ദിശോ ദശ । തുഷ്ടുവുര്ദേവദേവേശീം സര്വേ ദേവാഃ പ്രമോദിതാഃ
അപ്പോൾ, ശേഷിച്ച സൈന്യം വിലാപം മുഴക്കി പത്തു ദിക്കുകളിലേക്കും ഓടി ചിതറിച്ചു. സന്തോഷത്തോടെ എല്ലാ ദേവന്മാരും ദേവദേവിയായ അമ്മയെ സ്തുതിച്ചു.
ഏവം ലക്ഷ്മീഃ സമുത്പന്നാ മഹിഷാസുരമര്ദിനീ । രാജഞ്ഛൃണു സരസ്വത്യാഃ പ്രാദുര്ഭാവോ യഥാഭവത്
ഇങ്ങനെ മഹിഷാസുരനെ സംഹരിച്ചാണ് ലക്ഷ്മി ഉദിച്ചത്. രാജാവേ, ഇനി സരസ്വതിയുടെ അവതാരം എങ്ങനെ സംഭവിച്ചുവെന്ന് കേൾക്കൂ.
ഏകദാ ശുമ്ഭനാമാസീദ്ദൈത്യോ മദബലോത്കടഃ । നിശുമ്ഭശ്ചാപി തദ്ഭ്രാതാ മഹാബലപരാക്രമഃ
ഒരിക്കൽ ശുംബൻ എന്നൊരു ദാനവൻ ഉണ്ടായിരുന്നു, മദവും ബലവും കൊണ്ട് അഹങ്കരിച്ചവൻ. അവന്റെ സഹോദരൻ നിശുംബനും അത്യന്തം ശക്തനും വീര്യശാലിയുമായിരുന്നു.
തേന സമ്പീഡിതാ ദേവാഃ സര്വേ ഭ്രഷ്ടശ്രിയോ നൃപ । ഹിമവന്തമഥാസാദ്യ ദേവീം തുഷ്ടുവുരാദരാത്
അവരാൽ പീഡിക്കപ്പെട്ട ദേവന്മാർക്കു സർവ്വശ്രീയും നഷ്ടമായി, രാജാവേ. പിന്നെ അവർ ഹിമവാന്റെ പർവ്വതത്തിൽ എത്തി ഭക്തിപൂർവ്വം അമ്മയെ സ്തുതിച്ചു.
ദേവാ ഊചുഃ ജയ ദേവേശി ഭക്താനാമാര്തിനാശനകോവിദേ । ദാനവാന്തകരൂപേ ത്വമജരാമരണേഽനഘേ
ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു: 'ദേവദേവിയായ അമ്മേ, ഭക്തരുടെ ദുഃഖം നീക്കുന്നതിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവളേ, ജയിക്കട്ടെ! ദാനവരെ സംഹരിക്കുന്ന രൂപത്തിൽ നീ അക്ഷയയും അമരവുമായ പാപരഹിതയുമാണ്.'
ദേവേശി ഭക്തിസുലഭേ മഹാബലപരാക്രമേ । വിഷ്ണുശങ്കരബ്രഹ്മാദിസ്വരൂപേഽനന്തവിക്രമേ
'ദേവദേവിയായ അമ്മേ, ഭക്തർക്കു എളുപ്പത്തിൽ ലഭ്യയായവളും മഹാബലപരാക്രമശാലിനിയും, വിഷ്ണു, ശങ്കരൻ, ബ്രഹ്മാവു തുടങ്ങിയവരുടെ രൂപങ്ങൾ ധരിക്കുന്നവളും അനന്തശക്തിയുമാണ് നീ.'
സൃഷ്ടിസ്ഥിതികരേ നാശകാരികേ കാന്തിദായിനി । മഹാതാണ്ഡവസുപ്രീതേ മോദദായിനി മാധവി
'സൃഷ്ടി, നില, നാശം എന്നിവയ്ക്കു കാരണം നീയാണു, പ്രകാശം നൽകുന്നവളും മഹാതാണ്ഡവത്തിൽ അതിയായി സന്തോഷിക്കുന്നവളും, ആനന്ദം പകരുന്ന മാധവിയുമാണ് നീ.'
പ്രസീദ ദേവദേവേശി പ്രസീദ കരുണാനിധേ । നിശുമ്ഭശുമ്ഭസമ്ഭൂതഭയാപാരാമ്ബുവാരിധേ
'ദേവദേവിയായ അമ്മേ, കരുണാസാഗരിയായവളേ, ദയചെയ്യണം. നിശുംബനും ശുംബനും ഉണ്ടാക്കിയ ഭയങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യുന്ന അതിരഹിതമായ സമുദ്രംപോലെയാണ് നീ.'
ഉദ്ധരാസ്മാന് പ്രപന്നാര്തിനാശികേ ശരണാഗതാന് । ഏവം സംസ്തുവതാം തേഷാം ത്രിദശാനാം ധരാപതേ
'ശരണം പ്രാപിച്ചവരുടെ ദുഃഖം നീക്കുന്നവളേ, ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കണമേ; ഞങ്ങൾ ശരണമായെത്തിയവരാണു.' ഇങ്ങനെ ദേവന്മാർ അമ്മയെ സ്തുതിച്ചപ്പോൾ, ഭൂമിയുടെ അധിപനേ—