സ്വാഹാസ്വധാസമായുക്തോ വഹ്നിസ്തത്ര വിരാജതേ । നിജവാഹനഭൂഷാഢ്യോ നിജദേവഗണൈര്വൃതഃ
അവിടെ അഗ്നിദേവൻ സ്വാഹയും സ്വധയും കൂടെ, സ്വന്തം വാഹനവും അലങ്കാരങ്ങളും ധരിച്ച്, തന്റേതായ ദേവഗണങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് ഭംഗിയായി നിലകൊള്ളുന്നു.
യാമ്യാശായാം യമപുരീ തത്ര ദണ്ഡധരോ മഹാന് । സ്വഭടൈര്വേഷ്ടിതോ രാജന് ചിത്രഗുപ്തപുരോഗമൈഃ
തെക്കേ ദിശയിൽ യമപുരി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു; അവിടെ വലിയ ദണ്ഡം കൈവശമുള്ള മഹായമൻ, തന്റെ ഭടന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, ചിത്രഗുപ്തൻ മുന്നിൽ നിൽക്കുന്നു, രാജാവേ.
നിജശക്തിയുതോ ഭാസ്വത്തനയോഽസ്തി യമോ മഹാന് । നൈര്ഋത്യാം ദിശി രാക്ഷസ്യാം രാക്ഷസൈഃ പരിവാരിതഃ
തന്റെ ശക്തിയോടെ, പ്രകാശമുള്ള പുത്രനായ മഹായമൻ അവിടെ ഉണ്ട്; തെക്ക്-പടിഞ്ഞാറ് ദിശയിൽ, രാക്ഷസികളുടെ ലോകത്ത്, രാക്ഷസന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
ഖഡ്ഗധാരീ സ്ഫുരന്നാസ്തേ നിര്ഋതിര്നിജശക്തിയുക് । വാരുണ്യാം വരുണോ രാജാ പാശധാരീ പ്രതാപവാന്
തന്റെ ശക്തിയോടെ, വാൾ കൈയിൽ പിടിച്ച്, പ്രകാശത്തോടെ നിരൃതി അവിടെ ഇരിക്കുന്നു; പടിഞ്ഞാറ് ദിശയിൽ, പാശം കൈവശമുള്ള, മഹത്വമുള്ള വരുണരാജാവും ഉണ്ട്.
മഹാഝഷസമാരൂഢോ വാരുണീമധുവിഹ്വലഃ । നിജശക്തിസമായുക്തോ നിജയാദോഗണാന്വിതഃ
വലിയ മീനത്തിൽ കയറി, വരുണീമദത്തിൽ മയങ്ങി, സ്വന്തം ശക്തിയോടെ, യക്ഷഗണങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് വരുണൻ അവിടെ നിലകൊള്ളുന്നു.
സമാസ്തേ വാരുണേ ലോകേ വരുണാനീരതാകുലഃ । വായുകോണേ വായുലോകോ വായുസ്തത്രാധിതിഷ്ഠതി
വരുണലോകത്തിൽ, വരുണീദേവികൾ നിറഞ്ഞതിൽ, അവൻ താമസിക്കുന്നു; വായുദിശയിൽ വായുവിന്റെ ലോകം, അവിടെ വായുദേവൻ തന്നെ വസിക്കുന്നു.
വായുസാധനസംസിദ്ധയോഗിഭിഃ പരിവാരിതഃ । ധ്വജഹസ്തോ വിശാലാക്ഷോ മൃഗവാഹനസംസ്ഥിതഃ
വായുവിന്റെ ഉപാസനയിൽ പ്രാവീണ്യം നേടിയ യോഗിമാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, കൊടി കൈവശം, വിശാലമായ കണ്ണുകൾ, മൃഗവാഹനത്തിൽ ഇരുന്നു വായു ദേവൻ ഉണ്ട്.
മരുദ്ഗണൈഃ പരിവൃതോ നിജശക്തിസമന്വിതഃ । ഉത്തരസ്യാം ദിശി മഹാന് യക്ഷലോകോഽസ്തി ഭൂമിപ
മരുത്ഗണങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, സ്വന്തം ശക്തിയോടെ; വടക്കേ ദിശയിൽ, മഹാരാജാവേ, വലിയ യക്ഷലോകം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
യക്ഷാധിരാജസ്തത്രാസ്തേ വൃദ്ധിഋദ്ധ്യാദിശക്തിഭിഃ । നവഭിര്നിധിഭിര്യുക്തസ്തുന്ദിലോ ധനനായകഃ
അവിടെ യക്ഷാധിപൻ, സമൃദ്ധിയും വർദ്ധനയും പോലുള്ള ശക്തികളോടും, ഒമ്പത് നിധികളോടും കൂടിയ, ധനത്തിന്റെ നാഥനായ തുണ്ടിലൻ വസിക്കുന്നു.
മണിഭദ്രഃ പൂര്ണഭദ്രോ മണിമാന്മണികന്ധരഃ । മണിഭൂഷോ മണിസ്രഗ്വീ മണികാര്മുകധാരകഃ
മണിഭദ്രൻ, പൂർത്തിഭദ്രൻ, മണിമാൻ, മണികണ്ഠരൻ, മണിഭൂഷൻ, മണിസ്രഗ്വീ, മണികാമുകധാരകൻ എന്നിവരും അവിടെ ഉണ്ട്.
ഇത്യാദിയക്ഷസേനാനീസഹിതോ നിജശക്തിയുക് । ഈശാനകോണേ സമ്പ്രോക്തോ രുദ്രലോകോ മഹത്തരഃ
ഇങ്ങനെ യക്ഷസേനാനായകരോടും സ്വന്തം ശക്തിയോടും കൂടെ; ഈശാനദിശയിൽ മഹത്തായ രുദ്രലോകം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു എന്ന് പറയുന്നു.
അനര്ഘ്യരത്നഖചിതോ യത്ര രുദ്രോഽധിദൈവതമ് । മന്യുമാന്ദീപ്തനയനോ ബദ്ധപൃഷ്ഠമഹേഷുധിഃ
അവിടെ, വിലമതിക്കാനാകാത്ത രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച, രുദ്രൻ പ്രധാനദേവതയായി, കോപത്തോടും ജ്വലിച്ച കണ്ണുകളോടും, വലിയ വില്ല് പിന്നിൽ ധരിച്ചും നിലകൊള്ളുന്നു.
സ്ഫൂര്ജദ്ധനുര്വാമഹസ്തോഽധിജ്യധന്വഭിരാധൃതഃ । സ്വസമാനൈരസംഖ്യാതരുദ്രൈഃ ശൂലവരായുധൈഃ
വലതുകൈയിൽ മുഴങ്ങുന്ന വില്ല് പിടിച്ച്, അനവധി രുദ്രന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; അവരും ത്രിശൂലവും ശക്തമായ ആയുധങ്ങളും കൈവശം വഹിക്കുന്നു.
വികൃതാസ്യൈഃ കരാലാസ്യൈര്വമദ്വഹ്നിഭിരാസ്യതഃ । ദശഹസ്തൈഃ ശതകരൈഃ സഹസ്രഭുജസംയുതൈഃ
ഭയാനകമായ മുഖങ്ങളും തീ പുകുന്ന വായുകളും, പത്ത് കൈകളും നൂറ് ഭുജങ്ങളും ആയിരം കൈകളുമുള്ള ഭയങ്കരരൂപങ്ങൾ അവിടെയുണ്ട്.
ദശപാദൈര്ദശഗ്രീവൈസ്ത്രിനേത്രൈരുഗ്രമൂര്തിഭിഃ । അന്തരിക്ഷചരാ യേ ച യേ ച ഭൂമിചരാ സ്മൃതാഃ
പത്ത് കാലുകളും പത്ത് കഴുത്തുകളും മൂന്നു കണ്ണുകളും ഭയാനകമായ രൂപങ്ങളും; ആകാശത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവരും ഭൂമിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവരും അവിടെയുണ്ട്.
രുദ്രാധ്യായേ സ്മൃതാ രുദ്രാസ്തൈഃ സര്വൈശ്ച സമാവൃതഃ । രുദ്രാണീകോടിസഹിതോ ഭദ്രകാല്യാദിമാതൃഭിഃ
രുദ്രാധ്യായത്തിൽ പറയുന്ന എല്ലാ രുദ്രന്മാരും, കോടിക്കണക്കിന് രുദ്രാണിമാരും ഭദ്രകാളിയുമായി തുടങ്ങിയ മാതാക്കളും ചേർന്ന് അവനെ ചുറ്റിയിരിക്കുന്നു.
നാനാശക്തിസമാവിഷ്ടഡാമര്യാദിഗണാവൃതഃ । വീരഭദ്രാദിസഹിതോ രുദ്രോ രാജന് വിരാജതേ
നാനാ ശക്തികൾ നിറഞ്ഞ ദാമരന്മാരും മറ്റു കൂട്ടങ്ങളും ചുറ്റി നിൽക്കുന്നു; വീരഭദ്രനും മറ്റും കൂടെ രുദ്രൻ രാജാവേ, അതിവിശിഷ്ടനായി തിളങ്ങുന്നു.
മുണ്ഡമാലാധരോ നാഗവലയോ നാഗകന്ധരഃ । വ്യാഘ്രചര്മപരീധാനോ ഗജചര്മോത്തരീയകഃ
മുണ്ടങ്ങളുടെ മാല ധരിച്ച്, പാമ്പുകളുടെ വളകളും കഴുത്തിലും, പുലിയുടെ ചർമ്മം ധരിച്ച്, ആനയുടെ ചർമ്മം മേൽവസ്ത്രമായി ധരിച്ചിരിക്കുന്നു.
ചിതാഭസ്മാങ്ഗ ലിപ്താങ്ഗഃ പ്രമഥാദിഗണാവൃതഃ । നിനദഡ്ഡമരുധ്വാനൈര്ബധിരീകൃതദിങ്മുഖഃ
ചിതാഭസ്മം ശരീരത്തിൽ പുരട്ടി, പ്രമഥാദി കൂട്ടങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, ഡമരുവിന്റെ മുഴക്കവും ഗർജ്ജനവും കൊണ്ട് ദിശകളെ മുഴുവനും കുരുടാക്കുന്നു.
അട്ടഹാസാസ്ഫോടശബ്ദൈഃ സന്ത്രാസിതനഭസ്തലഃ । ഭൂതസങ്ഘസമാവിഷ്ടോ ഭൂതാവാസോ മഹേശ്വരഃ । ഈശാനദിക്പതിഃ സോഽയം നാമ്നാ ചേശാന ഏവ ച
അറ്റഹാസത്തിന്റെ ഉച്ചത്തിലുള്ള ശബ്ദം ആകാശത്തെ ഭയപ്പെടുത്തുന്നു; ഭൂതങ്ങളുടെ കൂട്ടം അവനിൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; ഭൂതങ്ങളുടെ വാസസ്ഥലമായ മഹേശ്വരൻ, ഈശാനദിക്കിന്റെ അധിപൻ, ഈശാനൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.
thumb|൬൪ കലാ-൧ thumb|൬൪ കലാ - ൨ thumb|൬൪ കലാ- ൩ thumb|൬൪ കലാ- ൪ പദ്മരാഗാദിമണിവിനിര്മിതപ്രാകാരവര്ണനമ് വ്യാസ ഉവാച പുഷ്പരാഗമയാദഗ്രേ കുങ്കുമാരുണവിഗ്രഹഃ । പദ്മരാഗമയഃ സാലോ മധ്യേ ഭൂശ്ചൈവ താദൃശീ
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: മുന്നിൽ പുഷ്പരാഗം രത്നത്തിൽ നിർമ്മിച്ച, കുങ്കുമംപോലെ ചുവന്ന രൂപം; നടുവിൽ പദ്മരാഗം രത്നത്തിൽ നിർമ്മിച്ച മണ്ഡപവും അതുപോലെ ഭൂമി.
ദശയോജനവാന്ദൈര്ഘ്യേ ഗോപുരദ്വാരസംയുതഃ । തന്മണിസ്തമ്ഭസംയുക്താ മണ്ഡപാഃ ശതശോ നൃപ
പത്ത് യോജന ദൈർഘ്യമുള്ളത്, ഗോപുരങ്ങളും വാതിലുകളും ഉള്ളത്; ആ രത്നത്തിന്റെ തൂണുകൾ ചേർന്ന, നൂറുകണക്കിന് മണ്ഡപങ്ങൾ അവിടെ ഉണ്ട്, രാജാവേ.
മധ്യേ ഭുവി സമാസീനാശ്ചതുഃഷഷ്ടിമിതാഃ കലാഃ । നാനായുധധരാ വീരാ രത്നഭൂഷണഭൂഷിതാഃ
നടുവിൽ നിലത്ത് ഇരുന്ന്, നാല്പത്തിയാറ് കലകൾ; ഓരോരുത്തരും ധൈര്യശാലികളും വിവിധ ആയുധങ്ങൾ പിടിച്ചവരുമാണ്, രത്നാഭരണങ്ങൾ അണിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
പ്രത്യേകലോകസ്താസാം തു തത്തല്ലോകസ്യ നായകാഃ । സമന്താത്പദ്മരാഗസ്യ പരിവാര്യ സ്ഥിതാഃ സദാ
ഓരോരുത്തർക്കും തങ്ങളുടെ ലോകം ഉണ്ട്, ആ ലോകത്തിന്റെ നായികമാരാണ് അവർ; പദ്മരാഗ മണ്ഡപം ചുറ്റി അവർ എല്ലായ്പ്പോഴും നില്ക്കുന്നു.
സ്വസ്വലോകജനൈര്ജുഷ്ടാഃ സ്വസ്വവാഹനഹേതിഭിഃ । താസാം നാമാനി വക്ഷ്യാമി ശൃണു ത്വം ജനമേജയ
തങ്ങളുടെ ലോകജനങ്ങളാൽ ആനന്ദം അനുഭവിക്കുന്നു, തങ്ങളുടെ വാഹനങ്ങളും ആയുധങ്ങളും ഉള്ളവരാണ്; അവരുടെ പേരുകൾ ഞാൻ പറയും, നീ കേൾക്കു ജനമേജയ.
പിങ്ഗലാക്ഷീ വിശാലാക്ഷീ സമൃദ്ധിര്വൃദ്ധിരേവ ച । ശ്രദ്ധാ സ്വാഹാ സ്വധാഭിഖ്യാ മായാ സംജ്ഞാ വസുന്ധരാ
പിംഗലാക്ഷി, വിശാലാക്ഷി, സമൃദ്ധി, വൃദ്ധി, ശ്രദ്ധ, സ്വാഹാ, സ്വധാ എന്നറിയപ്പെടുന്നവൾ, മായ, സംജ്ഞ, വസുന്ധരാ.
ത്രിലോകധാത്രീ സാവിത്രീ ഗായത്രീ ത്രിദശേശ്വരീ । സുരൂപാ ബഹുരൂപാ ച സ്കന്ദമാതാച്യുതപ്രിയാ
മൂന്നു ലോകങ്ങൾ താങ്ങുന്നവളും, സാവിത്രിയും, ഗായത്രിയും, ദേവതകളുടെ ദേവിയും, സുരൂപയും, ബഹുരൂപയും, സ്കന്ദന്റെ അമ്മയും, അച്യുതന്റെ പ്രിയയും.
വിമലാ ചാമലാ തദ്വദരുണീ പുനരാരുണീ । പ്രകൃതിര്വികൃതിഃ സൃഷ്ടിഃ സ്ഥിതിഃ സംഹൃതിരേവ ച
വിമലയും ആമലയും, അരുൺ എന്ന പേരിൽ രണ്ടുപേരും; പ്രകൃതി, വികൃതി, സൃഷ്ടി, നില, സംഹാരം ഇവയും.
സന്ധ്യാ മാതാ സതീ ഹംസീ മര്ദികാ വജ്രികാ പരാ । ദേവമാതാ ഭഗവതീ ദേവകീ കമലാസനാ
സന്ധ്യ, മാതാവ്, സതീ, ഹംസീ, മർദിക, വജ്രിക, പരാ; ദേവമാതാവ്, ഭാഗവതീ, ദേവകി, കമലാസനാ.
ത്രിമുഖീ സപ്തമുഖ്യന്യാ സുരാസുരവിമര്ദിനീ । ലമ്ബോഷ്ഠീ ചോര്ധ്വകേശീ ച ബഹുശീര്ഷാ വൃകോദരീ
ത്രിമുഖി, ഏഴു മുഖമുള്ള മറ്റൊരുത്തി, ദേവാസുരന്മാരെ തകർക്കുന്നവൾ; ലംബോഷ്ഠി, ഊർദ്ധ്വകേശി, ബഹുശീർഷ, വൃക്കോദരി.