ത്വമേവ ഗത്വാ ജാനീഹി കിമിദം യക്ഷമിത്യപി । നാന്യഃ കോഽപി സമര്ഥോഽസ്തി ജ്ഞാതും യക്ഷം പരം മഹഃ
നീ മാത്രമേ പോയി ഈ യക്ഷൻ ആരാണെന്നും എന്താണെന്നും അറിയേണ്ടത്. മറ്റാരും ഈ യക്ഷന്റെ പരമമായ മഹത്വം അറിയാൻ കഴിയില്ല.
സഹസ്രാക്ഷവചഃ ശ്രുത്വാ ഗുണഗൌരവഗുമ്ഫിതമ് । സാഭിമാനോ ജഗാമാശു യത്ര യക്ഷം വിരാജതേ
അയിരം കണ്ണുള്ളവന്റെ ഗുണഗാനത്തോടുകൂടിയ വാക്കുകൾ കേട്ടു, അഭിമാനത്തോടെ അവൻ യക്ഷൻ പ്രകാശിച്ചിരുന്നിടത്തേക്ക് വേഗത്തിൽ പോയി.
യക്ഷം ദൃഷ്ട്വാ തതോ വായും പ്രോവാച മൃദുഭാഷയാ । കോഽസി ത്വം ത്വയി കാ ശക്തിര്വദ സര്വം മമാഗ്രതഃ
യക്ഷനെ കണ്ടവെളളി, വായു മൃദുവായി ചോദിച്ചു: നീ ആരാണ്? നിനക്കുള്ള ശക്തി എന്താണ്? എല്ലാം എന്റെ മുമ്പിൽ പറഞ്ഞുതരൂ.
തതോ യക്ഷവചഃ ശ്രുത്വാ ഗര്വേണ മരുദബ്രവീത് । മാതരിശ്വാഹമസ്മീതി വായുരസ്മീതി ചാബ്രവീത്
യക്ഷന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടു, മാരുതി അഭിമാനത്തോടെ പറഞ്ഞു: ഞാൻ മാതരിശ്വാ, ഞാൻ വായു.
വീര്യം തു മയി സര്വസ്യ ചാലനേ ഗ്രഹണേഽസ്തി ഹി । മച്ചേഷ്ടയാ ജഗത്സര്വം സര്വവ്യാപാരവദ്ഭവേത്
ലോകത്തിലെ എല്ലാ ചലനത്തിനും പിടിപ്പിനും ശക്തി എന്നിലുണ്ട്. എന്റെ പ്രവർത്തനത്താൽ തന്നെ ഈ ലോകം മുഴുവൻ സജീവമാകുന്നു.
ഇതി ശ്രുത്വാ വായുവാണീം നിജഗാദ പരം മഹഃ । തൃണമേതത്തവാഗ്രേ യത്തച്ചാലയ യഥേപ്സിതമ്
വായുവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടു, ആ പരമമായ മഹത്വം പറഞ്ഞു: നിന്റെ മുമ്പിലുള്ള ഈ തൃണമെടുത്ത് നീ ഇഷ്ടംപോലെ ചലിപ്പിക്കു.
നോചേദ്ഗര്വം വിഹായൈനം ലജ്ജിതോ ഗച്ഛ വാസവമ് । ശ്രുത്വാ യക്ഷവചോ വായുഃ സര്വശക്തിസമന്വിതഃ
അത് കഴിയില്ലെങ്കിൽ, നിന്നിലെ അഭിമാനം വിട്ട് ലജ്ജയോടെ വാസവന്റെ അടുക്കൽ മടങ്ങു. യക്ഷന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട വായു, സർവ്വശക്തിയോടെ,
ഉദ്യോഗമകരോത്തച്ച സ്വസ്ഥാനാന്ന ചചാല ഹ । ലജ്ജിതോഽഗാദ്ദേവപാര്ശ്വേ ഹിത്വാ ഗര്വം സ ചാനിലഃ
പ്രയത്നം ചെയ്തു, പക്ഷേ തൃണം അതിന്റെ സ്ഥാനം വിട്ടില്ല. ലജ്ജിതനായ അനിലൻ അഭിമാനം ഉപേക്ഷിച്ച് ദേവന്മാരുടെ അടുക്കലേക്ക് പോയി.
വൃത്താന്തമവദത്സര്വം ഗര്വനിര്വാപകാരണമ് । നൈതഞ്ജ്ഞാതും സമര്ഥാഃ സ്മ മിഥ്യാഗര്വാഭിമാനിനഃ
എല്ലാം സംഭവിച്ചതു പോലെ, തന്റെ അഭിമാനനാശത്തിന് കാരണമെന്താണെന്നും അവൻ പറഞ്ഞു. വ്യാജഗർവ്വവും അഭിമാനവും ഉള്ളവരായ ഞങ്ങൾക്കു ഇത് അറിയാൻ കഴിയില്ലായിരുന്നു.
അലൌകികം ഭാതി യക്ഷം തേജഃ പരമദാരുണമ് । തതഃ സര്വേ സുരഗണാഃ സഹസ്രാക്ഷം സമൂചിരേ
ആ യക്ഷന്റെ തേജസ് അത്യന്തം ഭയങ്കരമായ അതിമാനുഷികമായി തെളിഞ്ഞു. അപ്പോൾ എല്ലാ ദേവതകളും അയിരം കണ്ണുള്ളവനോട് പറഞ്ഞു.
ദേവരാഡസി യസ്മാത്ത്വം യക്ഷം ജാനീഹി തത്ത്വതഃ । തത ഇന്ദ്രോ മഹാഗര്വാത്തദ്യക്ഷം സമുപാദ്രവത്
ദേവരാജാവായ നീ ഇവിടെ ഇരിക്കയാൽ, യക്ഷനെ യഥാർത്ഥത്തിൽ അറിയുക. അതിനുശേഷം മഹാഗർവ്വത്തോടെ ഇന്ദ്രൻ ആ യക്ഷന്റെ അടുക്കൽ പോയി.
പ്രാദ്രവച്ച പരം തേജോ യക്ഷരൂപം പരാത്പരമ് । അന്തര്ധാനം തതഃ പ്രാപ തദ്യക്ഷം വാസവാഗ്രതഃ
അവൻ പരമമായ തേജസ്സായ യക്ഷന്റെ രൂപത്തോട് ചേർന്ന് സമീപിച്ചു. അപ്പോൾ ആ യക്ഷൻ ഇന്ദ്രന്റെ മുമ്പിൽ നിന്ന് അപ്രത്യക്ഷനായി.
അതീവ ലജ്ജിതോ ജാതോ വാസവോ ദേവരാഡപി । യക്ഷസമ്ഭാഷണാഭാവാല്ലഘുത്വം പ്രാപ ചേതസി
ദേവരാജാവായ ഇന്ദ്രൻ അത്യന്തം ലജ്ജിതനായി. യക്ഷനുമായി സംസാരിക്കാൻ കഴിയാതിരുന്നതുകൊണ്ട് അവന്റെ മനസ്സിൽ ചെറുതായി തോന്നി.
അതഃ പരം ന ഗന്തവ്യം മയാ തു സുരസംസദി । കിം മയാ തത്ര വക്തവ്യം സ്വലഘുത്വം സുരാന്പ്രതി
ഇനി ഞാൻ ദേവസഭയിലേക്ക് പോകേണ്ടതില്ല. ദേവന്മാരുടെ മുമ്പിൽ ഞാൻ ചെറുതായിപ്പോയതുകൊണ്ട് അവിടെ ഞാൻ എന്ത് പറയാൻ കഴിയുമെന്നു?
ദേഹത്യാഗോ വരസ്തസ്മാന്മാനോ ഹി മഹതാം ധനമ് । മാനേ നഷ്ടേ ജീവിതം തു മൃതിതുല്യം ന സംശയഃ
അതിനാൽ ശരീരം ഉപേക്ഷിക്കുക എന്നതാണ് ഏറ്റവും നല്ല വരം. മാനമാണ് മഹാന്മാരുടെ സമ്പത്ത്. മാനം നഷ്ടമായാൽ ജീവൻ മരിച്ചതുപോലെയാണ്, സംശയമില്ല.
ഇതി നിശ്ചിത്യ തത്രൈവ ഗര്വം ഹിത്വാ സുരേശ്വരഃ । ചരിത്രമീദൃശം യസ്യ തമേവ ശരണം ഗതഃ
ഇങ്ങനെ തീരുമാനിച്ച് അവിടത്തുവെച്ച് തന്നെ, ദേവാധിപൻ തന്റെ അഭിമാനം ഉപേക്ഷിച്ചു, ഇങ്ങനെ നടന്നവന്റെ ശരണം തേടി.
തസ്മിന്നേവ ക്ഷണേ ജാതാ വ്യോമവാണീ നഭസ്തലേ । മായാബീജം സഹസ്രാക്ഷ ജപ തേന സുഖീ ഭവ
അത് തന്നെയായിരുന്നപ്പോൾ ആകാശത്തിൽ ഒരു ശബ്ദം ഉയർന്നു: ആയിരം കണ്ണുള്ളവനേ, മായാബീജം ജപിച്ചു അതിലൂടെ സന്തോഷത്തോടെ ഇരിക്കു.
തതോ ജജാപ പരമം മായാബീജം പരാത്പരമ് । ലക്ഷവര്ഷം നിരാഹാരോ ധ്യാനമീലിതലോചനഃ
അതിനുശേഷം അവൻ പരമമായ മായാബീജം, പരമോന്നതമായത്, ലക്ഷം വർഷം ഉപവാസത്തോടെ, കണ്ണുകൾ അടച്ച് ധ്യാനത്തിൽ ജപിച്ചു.
അകസ്മാച്ചൈത്രമാസീയനവമ്യാം മധ്യഗേ രവൌ । തദേവാവിരഭൂത്തേജസ്തസ്മിന്നേവ സ്ഥലേ പുനഃ
ഏകദേശം ചൈത്രമാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ നവമിദിനത്തിൽ, സൂര്യൻ മധ്യാഹ്നത്തിൽ എത്തിയപ്പോൾ, അതേ പ്രകാശം അപ്രത്യക്ഷമായിരുന്ന സ്ഥലത്ത് വീണ്ടും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
തേജോമണ്ഡലമധ്യേ തു കുമാരീം നവയൌവനാമ് । ഭാസ്വജ്ജപാപ്രസൂനാഭാം ബാലകോടിരവിപ്രഭാമ്
ആ പ്രകാശവലയത്തിനടിയിൽ, പുതുമയുള്ള യൗവനത്തിൽ തിളങ്ങുന്ന ഒരു കന്യകയെ കാണാം; അവൾ പുതുതായി വിരിഞ്ഞ ജപാപുഷ്പംപോലെയും ഉദയസൂര്യന്റെ പ്രകാശംപോലെയും ദീപ്തിയോടെ നില്ക്കുന്നു.
ബാലശീതാംശമുകുടാം വസ്ത്രാന്തര്വ്യഞ്ജിതസ്തനീമ് । ചതുര്ഭിര്വരഹസ്തൈസ്തു വരപാശാങ്കുശാഭയാന്
അവളുടെ തലയിൽ ബാലചന്ദ്രം അലങ്കരിച്ച കിരീടം, വസ്ത്രത്തിനകത്ത് സൂക്ഷ്മമായി കാണുന്ന വക്ഷോഭാഗം, നാലു കൈകളിൽ വരം, പാശം, അങ്കുശം, അഭയമുദ്ര എന്നിവയും ഉണ്ട്.
ദധാനാം രമണീയാങ്ഗീം കോമലാങ്ഗലതാം ശിവാമ് । ഭക്തകല്പദ്രുമാമമ്ബാം നാനാഭൂഷണഭൂഷിതാമ്
അവളുടെ രൂപം മനോഹരവും സുന്ദരവുമാണ്, മൃദുലമായ അവയവങ്ങൾ, മംഗളസ്വരൂപിണി, ഭക്തർക്കു വേണ്ടതൊക്കെ നൽകുന്ന അമ്മ, വിവിധാഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
ത്രിനേത്രാം മല്ലികാമാലാകബരീജൂടശോഭിതാമ് । ചതുര്ദിക്ഷു ചതുര്വേദൈര്മൂര്തിമദ്ഭിരഭിഷ്ടുതാമ്
അവൾക്ക് മൂന്നു കണ്ണുകളുണ്ട്, മല്ലികാമാലയും കുമ്പളപ്പൂക്കളും ചൂടിയ മുടിയിലും, നാലു ദിക്കുകളിലും നാലു വേദങ്ങൾ ദേഹധാരികളായി അവളെ സ്തുതിക്കുന്നു.
ദന്തച്ഛടാഭിരഭിതഃ പദ്മരാഗീകൃതക്ഷമാമ് । പ്രസന്തസ്മേരവദനാം കോടികന്ദര്പസുന്ദരാമ്
അവളുടെ പല്ലുകളുടെ പ്രകാശം ചുറ്റും പടർന്ന് ഭൂമിയെ പദ്മരാഗംപോലെ ചുവപ്പാക്കി, അവളുടെ മുഖം ശാന്തവും പുഞ്ചിരിയോടെയും, കോടികാമദേവന്മാരേക്കാൾ മനോഹരവുമാണ്.
രക്താമ്ബരപരീധാനാം രക്തചന്ദനചര്ചിതാമ് । ഉമാഭിധാനാം പുരതോ ദേവീം ഹൈമവതീം ശിവാമ്
ചുവന്ന വസ്ത്രം ധരിച്ചും ചുവന്ന ചന്ദനം പുരട്ടിയുമാണ് അവൾ, ഉമ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന, ഹിമവാന്റെ മകളായ ദേവി അവിടെ ഭാസുരയായി നില്ക്കുന്നു.
നിര്വ്യാജകരുണാമൂര്തിം സര്വകാരണകാരണാമ് । ദദര്ശ വാസവസ്തത്ര പ്രേമഗദ്ഗദിതാന്തരഃ
കപടമില്ലാത്ത കാരുണ്യത്തിന്റെ സാക്ഷാത്കാരമായ, എല്ലാറ്റിനും കാരണം ആയ, അവിടെ വാസവൻ അവളെ കാണുമ്പോൾ ഹൃദയം സ്നേഹത്തിൽ നിറഞ്ഞു.
പ്രേമാശ്രുപൂര്ണനയനോ രോമാഞ്ചിതതനുസ്തതഃ । ദണ്ഡവത്പ്രണനാമാഥ പാദയോര്ജഗദീശിതുഃ
സ്നേഹത്തിന്റെ കണ്ണുനീർ നിറഞ്ഞ കണ്ണുകളും, ആനന്ദത്തിൽ വിറയുന്ന ശരീരവും, പിന്നെ അവൻ ലോകനാഥയുടെ പാദങ്ങളിൽ ദണ്ഡവത്പ്രണാമം ചെയ്തു.
തുഷ്ടാവ വിവിധൈഃ സ്തോത്രൈര്ഭക്തിസന്നതകന്ധരഃ । ഉവാച പരമപ്രീതഃ കിമിദം യക്ഷമിത്യപി
ഭക്തിയോടെ തല താഴ്ത്തി, വിവിധസ്തോത്രങ്ങൾ കൊണ്ട് അവളെ സ്തുതിച്ചു; അതീവ സന്തോഷത്തോടെ, 'ഈ അത്ഭുതം എന്താണ്?' എന്നു ചോദിച്ചു.
പ്രാദുര്ഭൂതം ച കസ്മാത്തദ്വദ സര്വം സുശോഭനേ । ഇതി തസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ പ്രോവാച കരുണാര്ണവാ
'ഇത് എങ്ങനെ, എന്തുകൊണ്ടാണ് പ്രത്യക്ഷമായത്? എല്ലാം പറയൂ, സുന്ദരിയേ.' എന്ന വാക്കുകൾ കേട്ട്, കാരുണ്യസാഗരം സംസാരിച്ചു.
രൂപം മദീയം ബ്രഹ്മൈതത്സര്വകാരണകാരണമ് । മായാധിഷ്ഠാനഭൂതം തു സര്വസാക്ഷി നിരാമയമ്
'എന്റെ ഈ രൂപം ബ്രഹ്മമാണ്, എല്ലാറ്റിനും കാരണമാകുന്നത്; മായയുടെ അടിസ്ഥാനമായും, എല്ലാറ്റിനും സാക്ഷിയായും, രോഗരഹിതമായും നില്ക്കുന്നു.'