നാനാശസ്ത്രപ്രഹരണം നാനാമായാവിചിത്രിതമ് । ജഗത്ക്ഷയകരം നൂനം തേഷാം യുദ്ധമഭൂന്നൃപ
അത് പലവിധ ആയുധങ്ങളും, വിവിധ മായാജാലങ്ങളും നിറഞ്ഞ ഒരു യുദ്ധമായിരുന്നു; ലോകം തന്നെ നശിപ്പിക്കുമെന്ന ഭയമുള്ളതായിരുന്നു, രാജാവേ.
പരാശക്തികൃപാവേശാദ്ദേവൈര്ദൈത്യാ ജിതാ യുധി । ഭുവം സ്വര്ഗം പരിത്യജ്യ ഗതാഃ പാതാലവേശ്മനി
പരാശക്തിയുടെ കൃപയാല് ദേവന്മാര് യുദ്ധത്തില് ദൈത്യന്മാരെ ജയിച്ചു; ഭൂമിയും സ്വര്ഗ്ഗവും ഉപേക്ഷിച്ച്, അവര് പാതാളത്തിലെ താമസസ്ഥലത്തേക്ക് പോയി.
തതഃ പ്രഹര്ഷിതാ ദേവാഃ സ്വപരാക്രമവര്ണനമ് । ചക്രുഃ പരസ്പരം മോഹാത്സാഭിമാനാഃ സമന്തതഃ
അപ്പോൾ ദേവന്മാർ അത്യന്തം സന്തോഷത്തോടെ, ഭ്രമവും അഭിമാനവും കൊണ്ടു, പരസ്പരം തങ്ങളുടെ ശക്തിയെക്കുറിച്ച് പുകഴ്ത്തി സംസാരിച്ചു.
ജയോഽസ്മാകം കുതോ ന സ്യാദസ്മാകം മഹിമാ യതഃ । സര്വോത്തരഃ കുത്ര ദൈത്യാഃ പാമരാ നിഷ്പരാക്രമാഃ
നമ്മുടെ മഹത്വം എല്ലാവരിലും മേലായതിനാൽ വിജയമൊക്കെ നമ്മുടേതല്ലേ? ആ അസുരന്മാർക്ക് നമ്മളോടു താരതമ്യം ചെയ്യാനോ ശക്തിയോ ഒന്നുമില്ലല്ലോ.
സൃഷ്ടിസ്ഥിതിക്ഷയകരാ വയം സര്വേ യശസ്വിനഃ । അസ്മദഗ്രേ പാമരാണാം ദൈത്യാനാം ചൈവ കാ കഥാ
ലോകം സൃഷ്ടിക്കുകയും നിലനിറുത്തുകയും നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന മഹത്വമുള്ളവർ നമ്മളാണ്; നമ്മൾക്കുമുന്നിൽ ആ താഴ്ന്ന അസുരന്മാരെക്കുറിച്ച് പറയേണ്ടതുണ്ടോ?
പരാശക്തിപ്രഭാവം തേ ന ജ്ഞാത്വാ മോഹമാഗതാഃ । തേഷാമനുഗ്രഹം കര്തും തദൈവ ജഗദമ്ബികാ
പരാശക്തിയുടെ ശക്തി അറിയാതെ അവർ ഭ്രമത്തിലായി; അപ്പോൾ തന്നെ ജഗദംബിക അവർക്കു അനുഗ്രഹം നൽകാൻ പ്രത്യക്ഷമായി.
പ്രാദുരാസീത്കൃപാപൂര്ണാ യക്ഷരൂപേണ ഭൂമിപ । കോടിസൂര്യപ്രതീകാശം ചന്ദ്രകോടിസുശീതലമ്
കൃപയാൽ നിറഞ്ഞവളായി, യക്ഷിയുടെ രൂപത്തിൽ, രാജാവേ, ദശകോടി സൂര്യന്മാരെപ്പോലെയുള്ള പ്രകാശവും, ദശകോടി ചന്ദ്രന്മാരെപ്പോലെയുള്ള ശീതളതയും ഉള്ളവളായി അവൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
വിദ്യുത്കോടിസമാനാഭം ഹസ്തപാദാദിവര്ജിതമ് । അദൃഷ്ടപൂര്വം തദ്ദൃഷ്ട്വാ തേജഃ പരമസുന്ദരമ്
പതിനായിരം മിന്നലുകൾ പോലെ പ്രകാശം, കൈകാൽ എന്നിവ ഒന്നുമില്ലാത്ത രൂപം; അത്രയും മനോഹരവും അതുല്യവുമായ ആ തേജസ് അവർ ആദ്യമായി കണ്ടു.
സവിസ്മയാസ്തദാ പ്രോചുഃ കിമിദം കിമിദം ത്വിതി । ദൈത്യാനാം ചേഷ്ടിതം കിം വാ മായാ കാപി മഹീയസീ
വലിയ അത്ഭുതത്തോടെ അവർ പറഞ്ഞു: 'ഇത് എന്താണ്? ഇത് എന്താണ്? അസുരന്മാരുടെ ഏതെങ്കിലും കൃത്യമായിരിക്കും, അല്ലെങ്കിൽ അത്ഭുതകരമായ മായയായിരിക്കും.'
കേനചിന്നിര്മിതാ വാഥ ദേവാനാം സ്മയകാരിണീ । സമ്ഭൂയ തേ തദാ സര്വേ വിചാരം ചക്രുരുത്തമമ്
'ഇത് ആരോ ദേവന്മാരെ അഭിമാനിപ്പിക്കാൻ സൃഷ്ടിച്ചതായിരിക്കുമോ?' അങ്ങനെ എല്ലാവരും ഒന്നിച്ച് കൂടിയ്, ആ കാര്യത്തിൽ ആലോചിച്ചു.
യക്ഷസ്യ നികടേ ഗത്വാ പ്രഷ്ടവ്യം കസ്ത്വമിത്യപി । ബലാബലം തതോ ജ്ഞാത്വാ കര്തവ്യാ തു പ്രതിക്രിയാ
'നമുക്ക് യക്ഷന്റെ അടുത്ത് പോയി, നീ ആരാണ് എന്ന് ചോദിക്കാം. അവന്റെ ശക്തിയോ ദൗർബല്യമായോ മനസ്സിലാക്കിയ ശേഷം, പിന്നെ എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് തീരുമാനിക്കാം.'
തതോ വഹ്നിം സമാഹൂയ പ്രോവാചേന്ദ്രഃ സുരാധിപഃ । ഗച്ഛ വഹ്നേ ത്വമസ്മാകം യതോഽസി മുഖമുത്തമമ്
അപ്പോൾ ദേവന്മാരുടെ അധിപൻ ഇന്ദ്രൻ അഗ്നിയെ വിളിച്ചു പറഞ്ഞു: 'നീ ഞങ്ങളുടെ മുഖ്യപ്രതിനിധിയായതിനാൽ നീ പോകണം.'
തതോ ഗത്വാ തു ജാനീഹി കിമിദം യക്ഷമിത്യപി । സഹസ്രാക്ഷവചഃ ശ്രുത്വാ സ്വപരാക്രമഗര്ഭിതമ്
'പോയി ഈ യക്ഷൻ ആരാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കണം,' അങ്ങനെ ആയിരം കണ്ണുള്ളവന്റെ അഭിമാനപൂർണ്ണമായ വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം അഗ്നിയെ അയച്ചു.
വേഗാത്സ നിര്ഗതോ വഹ്നിര്യയൌ യക്ഷസ്യ സന്നിധൌ । തദാ പ്രോവാച യക്ഷസ്തം ത്വം കോഽസീതി ഹുതാശനമ്
വേഗത്തിൽ അഗ്നി പുറപ്പെട്ടു യക്ഷന്റെ സന്നിധിയിൽ എത്തി. അപ്പോൾ യക്ഷൻ അവനോട് ചോദിച്ചു: 'നീ ആരാണ്, ഹുതാശന?'
വീര്യം ച ത്വയി കിം യത്തദ്വദ സര്വം മമാഗ്രതഃ । അഗ്നിരസ്മി തഥാ ജാതവേദാ അസ്മീതി സോഽബ്രവീത്
'നിനക്കുള്ള ശക്തി എന്താണ്, എല്ലാം എന്റെ മുന്നിൽ പറയണം.' അഗ്നി ഉത്തരം പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ അഗ്നിയാണ്, ജാതവേദസെന്നു അറിയപ്പെടുന്നവൻ.'
സര്വസ്യ ദഹനേ ശക്തിര്മയി വിശ്വസ്യ തിഷ്ഠതി । തദാ യക്ഷം പരം തേജസ്തദഗ്രേ നിദധൌ തൃണമ്
'ലോകത്തിലെ എല്ലാം ദഹിപ്പിക്കാൻ കഴിയുന്ന ശക്തി എന്നിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.' അപ്പോൾ യക്ഷൻ അത്യന്തം പ്രകാശമുള്ള ഒരു തൃണത്തണ്ട് അവന്റെ മുന്നിൽ വെച്ചു.
ദഹൈനം യദി തേ ശക്തിര്വിശ്വസ്യ ദഹനേഽസ്തി ഹി । തദാ സര്വബലേനൈവാകരോദ്യത്നം ഹുതാശനഃ
'ലോകം മുഴുവൻ ദഹിപ്പിക്കാൻ നിനക്കു കഴിയുമെങ്കിൽ, ഈ തൃണമൊന്നു ദഹിപ്പിക്കൂ.' അപ്പോൾ അഗ്നി തന്റെ മുഴുവൻ ശക്തിയും ഉപയോഗിച്ച് ശ്രമിച്ചു.
ന ശശാക തൃണം ദഗ്ധും ലജ്ജിതോഽഗാത്സുരാന്പ്രതി । പൃഷ്ടേ ദേവൈസ്തു വൃത്താന്തേ സര്വം പ്രോവാച ഹവ്യഭുക്
അവനാൽ ആ തൃണം ദഹിപ്പിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല; ലജ്ജിച്ചു ദേവന്മാരുടെ അടുക്കൽ തിരിച്ചു. ദേവന്മാർ സംഭവിച്ച കാര്യങ്ങൾ ചോദിച്ചപ്പോൾ, അഗ്നി എല്ലാം പറഞ്ഞു.
വൃഥാഭിമാനോ ഹ്യസ്മാകം സര്വേശത്വാദികേ സുരാഃ । തതസ്തു വൃത്രഹാ വായും സമാഹൂയേദമബ്രവീത്
'സകലാധിപതികളാണെന്ന അഭിമാനം വെറുതെയായി, ദേവന്മാരേ.' അപ്പോൾ വൃത്രനെ സംഹരിച്ചവൻ വായുവിനെ വിളിച്ചു പറഞ്ഞു.
ത്വയി പ്രോതം ജഗത്സര്വം ത്വച്ചേഷ്ടാഭിസ്തു ചേഷ്ടിതമ് । ത്വം പ്രാണരൂപഃ സര്വേഷാം സര്വശക്തിവിധാരകഃ
'ലോകം മുഴുവൻ നിന്നിൽ ചേർന്നിരിക്കുന്നു, നിന്റെ ചലനങ്ങളാൽ എല്ലാം നടക്കുന്നു. നീ എല്ലാവർക്കും ജീവൻ തന്നവൻ, എല്ലാ ശക്തിയും വഹിക്കുന്നവൻ.'
ത്വമേവ ഗത്വാ ജാനീഹി കിമിദം യക്ഷമിത്യപി । നാന്യഃ കോഽപി സമര്ഥോഽസ്തി ജ്ഞാതും യക്ഷം പരം മഹഃ
നീ മാത്രമേ പോയി ഈ യക്ഷൻ ആരാണെന്നും എന്താണെന്നും അറിയേണ്ടത്. മറ്റാരും ഈ യക്ഷന്റെ പരമമായ മഹത്വം അറിയാൻ കഴിയില്ല.
സഹസ്രാക്ഷവചഃ ശ്രുത്വാ ഗുണഗൌരവഗുമ്ഫിതമ് । സാഭിമാനോ ജഗാമാശു യത്ര യക്ഷം വിരാജതേ
അയിരം കണ്ണുള്ളവന്റെ ഗുണഗാനത്തോടുകൂടിയ വാക്കുകൾ കേട്ടു, അഭിമാനത്തോടെ അവൻ യക്ഷൻ പ്രകാശിച്ചിരുന്നിടത്തേക്ക് വേഗത്തിൽ പോയി.
യക്ഷം ദൃഷ്ട്വാ തതോ വായും പ്രോവാച മൃദുഭാഷയാ । കോഽസി ത്വം ത്വയി കാ ശക്തിര്വദ സര്വം മമാഗ്രതഃ
യക്ഷനെ കണ്ടവെളളി, വായു മൃദുവായി ചോദിച്ചു: നീ ആരാണ്? നിനക്കുള്ള ശക്തി എന്താണ്? എല്ലാം എന്റെ മുമ്പിൽ പറഞ്ഞുതരൂ.
തതോ യക്ഷവചഃ ശ്രുത്വാ ഗര്വേണ മരുദബ്രവീത് । മാതരിശ്വാഹമസ്മീതി വായുരസ്മീതി ചാബ്രവീത്
യക്ഷന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടു, മാരുതി അഭിമാനത്തോടെ പറഞ്ഞു: ഞാൻ മാതരിശ്വാ, ഞാൻ വായു.
വീര്യം തു മയി സര്വസ്യ ചാലനേ ഗ്രഹണേഽസ്തി ഹി । മച്ചേഷ്ടയാ ജഗത്സര്വം സര്വവ്യാപാരവദ്ഭവേത്
ലോകത്തിലെ എല്ലാ ചലനത്തിനും പിടിപ്പിനും ശക്തി എന്നിലുണ്ട്. എന്റെ പ്രവർത്തനത്താൽ തന്നെ ഈ ലോകം മുഴുവൻ സജീവമാകുന്നു.
ഇതി ശ്രുത്വാ വായുവാണീം നിജഗാദ പരം മഹഃ । തൃണമേതത്തവാഗ്രേ യത്തച്ചാലയ യഥേപ്സിതമ്
വായുവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടു, ആ പരമമായ മഹത്വം പറഞ്ഞു: നിന്റെ മുമ്പിലുള്ള ഈ തൃണമെടുത്ത് നീ ഇഷ്ടംപോലെ ചലിപ്പിക്കു.
നോചേദ്ഗര്വം വിഹായൈനം ലജ്ജിതോ ഗച്ഛ വാസവമ് । ശ്രുത്വാ യക്ഷവചോ വായുഃ സര്വശക്തിസമന്വിതഃ
അത് കഴിയില്ലെങ്കിൽ, നിന്നിലെ അഭിമാനം വിട്ട് ലജ്ജയോടെ വാസവന്റെ അടുക്കൽ മടങ്ങു. യക്ഷന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട വായു, സർവ്വശക്തിയോടെ,
ഉദ്യോഗമകരോത്തച്ച സ്വസ്ഥാനാന്ന ചചാല ഹ । ലജ്ജിതോഽഗാദ്ദേവപാര്ശ്വേ ഹിത്വാ ഗര്വം സ ചാനിലഃ
പ്രയത്നം ചെയ്തു, പക്ഷേ തൃണം അതിന്റെ സ്ഥാനം വിട്ടില്ല. ലജ്ജിതനായ അനിലൻ അഭിമാനം ഉപേക്ഷിച്ച് ദേവന്മാരുടെ അടുക്കലേക്ക് പോയി.
വൃത്താന്തമവദത്സര്വം ഗര്വനിര്വാപകാരണമ് । നൈതഞ്ജ്ഞാതും സമര്ഥാഃ സ്മ മിഥ്യാഗര്വാഭിമാനിനഃ
എല്ലാം സംഭവിച്ചതു പോലെ, തന്റെ അഭിമാനനാശത്തിന് കാരണമെന്താണെന്നും അവൻ പറഞ്ഞു. വ്യാജഗർവ്വവും അഭിമാനവും ഉള്ളവരായ ഞങ്ങൾക്കു ഇത് അറിയാൻ കഴിയില്ലായിരുന്നു.
അലൌകികം ഭാതി യക്ഷം തേജഃ പരമദാരുണമ് । തതഃ സര്വേ സുരഗണാഃ സഹസ്രാക്ഷം സമൂചിരേ
ആ യക്ഷന്റെ തേജസ് അത്യന്തം ഭയങ്കരമായ അതിമാനുഷികമായി തെളിഞ്ഞു. അപ്പോൾ എല്ലാ ദേവതകളും അയിരം കണ്ണുള്ളവനോട് പറഞ്ഞു.