സുവാസിനീഃ കുമാരീശ്ച ബടുകാംശ്ചൈവ സര്വശഃ । ദീനാനാഥാന്ദരിദ്രാംശ്ച വിത്തശാഠ്യവിവര്ജിതഃ
സന്തോഷത്തോടെ, സ്ത്രികൾ, കന്യകൾ, ബാലന്മാർ, ദരിദ്രർ, അനാഥർ, ദുർബലർ എന്നിവരെ സ്നേഹപൂർവ്വം ആദരിക്കണം.
കൃതാര്ഥതാം സ്വസ്യ ബുദ്ധ്വാ നിത്യമാരാധയേന്മനുമ് । ഇതി തേ കഥിതഃ സമ്യഗ്ദീക്ഷാവിധിരനുത്തമഃ
സ്വന്തം ലക്ഷ്യം പൂർത്തിയായെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, ആ മന്ത്രത്തെ എപ്പോഴും ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിക്കണം. ഇങ്ങനെ ഉത്തമമായ ദീക്ഷാവിധി നിനക്ക് വിശദമായി പറഞ്ഞു.
വിമൃശ്യൈതദശേഷേണ ഭജ ദേവീപദാമ്ബുജമ് । നാന്യസ്തു പരമോ ധര്മോ ബ്രാഹ്മണസ്യാത്ര വിദ്യതേ
ഇതെല്ലാം ആഴമായി ചിന്തിച്ച്, ദേവിയുടെ പാദപദ്മങ്ങൾ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിക്കണം. ബ്രാഹ്മണനു ഇതിലുമുയർന്ന ധർമ്മം ഇല്ല.
വൈദികഃ സ്വസ്വഗൃഹ്യോക്തക്രമേണോപദിശേന്മനുമ് । താന്ത്രികസ്തന്ത്രരീത്യാ തു സ്ഥിതിരേഷാ സനാതനീ
വേദപാഠം ചെയ്യുന്നവൻ തന്റെ ആചാരപ്രകാരം മന്ത്രം ഉപദേശിക്കണം. താന്ത്രികൻ താന്ത്രികരീതിയിൽ ഉപദേശിക്കണം. ഇതാണ് ശാശ്വതമായ ആചാരം.
തത്തദുക്തപ്രയോഗാംസ്തേ തേ തേ കുര്യുര്ന ചാന്യഥാ । ശ്രീനാരായണ ഉവാച ഇതി സര്വം മയാഖ്യാതം യത്പൃഷ്ടം നാരദ ത്വയാ
അവര് നിര്ദേശിച്ചിരിക്കുന്ന കാര്യങ്ങള് അതേപോലെ തന്നെ ചെയ്യുകയും, വേറൊന്നും ചെയ്യാതിരിക്കുകയും ചെയ്യും. ശ്രീനാരായണന് പറഞ്ഞു: നാരദാ, നീ ചോദിച്ച എല്ലാം ഞാന് വിശദമായി പറഞ്ഞു കഴിഞ്ഞു.
അതഃ പരം പരാമ്ബായാ ഭജ നിത്യം പദാമ്ബുജമ് । നിത്യമാരാധ്യ തച്ചാഹം നിര്വൃതിം പരമാം ഗതഃ
അതുകൊണ്ട്, പരമമായ അമ്മയുടെ കമലപാദങ്ങള് നീ എപ്പോഴും ഭക്തിയോടെ ആരാധിക്കണം. ഞാനും അവളെ നിരന്തരം ആരാധിച്ചുകൊണ്ട് പരമാനന്ദം ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.
വ്യാസ ഉവാച ഇതി രാജന്നാരദായ പ്രോക്ത്വാ സര്വമനുത്തമമ് । സമാധിമീലിതാക്ഷസ്തു ദധ്യൌ ദേവീപദാമ്ബുജമ്
വ്യാസന് പറഞ്ഞു: രാജാവേ, ഇങ്ങനെ നാരദനോടു സകല ഉത്തമമായ കാര്യങ്ങളും പറഞ്ഞശേഷം, അവന് കണ്ണുകള് അടച്ച് സമാധിയില് ഇരുന്നു, ദേവിയുടെ കമലപാദങ്ങള് ധ്യാനിച്ചു.
നാരായണസ്തു ഭഗവാന് മുനിവര്യശിഖാമണിഃ । നാരദോഽപി തതോ നത്വാ ഗുരും നാരായണം പരമ് । ജഗാമ സദ്യസ്തപസേ ദേവീദര്ശനലാലസഃ
ഭഗവാന് നാരായണനും മഹാമുനികളില് പ്രധാനനായ നാരദനും, ഗുരുവായ പരമനാരായണന് മുന്നില് നമസ്കരിച്ചു, ദേവിയെ ദര്ശിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ ഉടനെ തപസ്സിന് പുറപ്പെട്ടു.
പരാശക്തേരാവിര്ഭാവവര്ണനമ് ജനമേജയ ഉവാച ഭഗവന്സര്വധര്മജ്ഞ സര്വശാസ്ത്രവതാംവര । ദ്വിജാതീനാം തു സര്വേഷാം ശക്ത്യുപാസ്തിഃ ശ്രുതീരിതാ
പരാശക്തിയുടെ അവതാരത്തിന്റെ വിവരണം. ജനമേജയന് ചോദിച്ചു: ഭഗവനേ, എല്ലാ ധര്മങ്ങളിലും പ്രാവീണ്യമുള്ളവനും എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളിലും നിപുണനുമായവനേ, ദ്വിജന്മാര്ക്കു ശാക്ത്യാരാധന വേദങ്ങളില് നിര്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു.
സന്ധ്യാകാലത്രയേഽന്യസ്മിന് കാലേ നിത്യതയാ വിഭോ । താം വിഹായ ദ്വിജാഃ കസ്മാദ്ഗൃഹ്ണീയുശ്ചാന്യദേവതാഃ
പ്രഭോ, മൂന്ന് സന്ധ്യാകാലങ്ങളിലും മറ്റേതെങ്കിലും സമയങ്ങളിലും ദ്വിജന്മാര് ആ ആരാധന ഉപേക്ഷിച്ച് മറ്റേതെങ്കിലും ദേവതകളെ ആരാധിക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണ്?
ദൃശ്യന്തേ വൈഷ്ണവാഃ കേചിദ്ഗാണപത്യാസ്തഥാപരേ । കാപാലികാശ്ചീനമാര്ഗരതാ വല്കലധാരിണഃ
ചിലര് വൈഷ്ണവരും, ചിലര് ഗണപത്യരും, ചിലര് കപാലികരും, ചിലര് ചീനമാര്ഗ്ഗത്തില് ആസ്വാദനമുള്ളവരും, ചിലര് തവിടുപിടിച്ച വസ്ത്രം ധരിച്ചവരുമാണ് കാണുന്നത്.
ദിഗമ്ബരാസ്തഥാ ബൌദ്ധാശ്ചാര്വാര്കാ ഏവമാദയഃ । ദൃശ്യന്തേ ബഹവോ ലോകേ വേദശ്രദ്ധാവിവര്ജിതാഃ
ദിഗംബരന്മാരും ബൗദ്ധന്മാരും ചാര്വാകന്മാരും മറ്റും ഇവരുപോലുള്ള അനേകം പേരെ ലോകത്ത് കാണാം; ഇവര്ക്കു വേദങ്ങളില് വിശ്വാസമില്ല.
കിമത്ര കാരണം ബ്രഹ്മംസ്തദ്ഭവാന് വക്തുമര്ഹതി । ബുദ്ധിമന്തഃ പണ്ഡിതാശ്ച നാനാതര്കവിചക്ഷണാഃ
ഇതിന് കാരണം എന്താണെന്ന് ബ്രഹ്മനേ, ദയവായി പറയണം. അനേകം തര്ക്കങ്ങളില് പ്രാവീണ്യമുള്ള പണ്ഡിതന്മാരും ബുദ്ധിമാന്മാരും ഉണ്ട്.
അപി സന്ത്യേവ വേദേഷു ശ്രദ്ധയാ തു വിവര്ജിതാഃ । ന ഹി കശ്ചിത്സ്വകല്യാണം ബുദ്ധ്യാ ഹാതുമിഹേച്ഛതി
വേദങ്ങള്ക്കിടയിലും വിശ്വാസം ഇല്ലാത്തവര് കാണപ്പെടുന്നു. ആരും തങ്ങളുടെ ഭാവി ക്ഷേമം ബുദ്ധിപ്രകാരമെങ്കിലും ഉപേക്ഷിക്കാനാഗ്രഹിക്കില്ലല്ലോ.
കിമത്ര കാരണം തസ്മാദ്വദ വേദവിദാംവര । മണിദ്വീപസ്യ മഹിമാ വര്ണിതോ ഭവതാ പുരാ
ഇതിനുള്ള യഥാര്ത്ഥ കാരണം എന്താണെന്ന് ദയവായി പറയണം, വേദജ്ഞന്മാരില് ശ്രേഷ്ഠനായവനേ. മണിദ്വീപിന്റെ മഹത്വം നീ മുമ്പ് വിശദീകരിച്ചിരുന്നു.
കീദൃക് തദസ്തി യദ്ദേവ്യാഃ പരം സ്ഥാനം മഹത്തരമ് । തച്ചാപി വദ ഭക്തായ ശ്രദ്ദധാനായ മേഽനഘ
ദേവിയുടെ അത്യുന്നതവും വലിയതുമായ സ്ഥാനം എങ്ങനെയാണെന്ന് ദയവായി എനിക്ക് പറയണം. ഭക്തിയും വിശ്വാസവും ഉള്ളവനായി ഞാന് ചോദിക്കുന്നു.
പ്രസന്നാസ്തു വദന്ത്യേവ ഗുരവോ ഗുഹ്യമപ്യുത । സൂത ഉവാച ഇതി രാജ്ഞോ വചഃ ശ്രുത്വാ ഭഗവാന് ബാദരായണഃ
ഗുരുക്കന്മാര് സന്തോഷത്തോടെ ഇരിക്കുമ്പോള് രഹസ്യമായ കാര്യങ്ങളും വെളിപ്പെടുത്താറുണ്ട്. സൂതന് പറഞ്ഞു: രാജാവിന്റെ വാക്കുകള് കേട്ടശേഷം, ഭാഗവതനായ ബാദരായണന്—
നിജഗാദ തതഃ സര്വം ക്രമേണൈവ മുനീശ്വരാഃ । യച്ഛ്രുത്വാ തു ദ്വിജാതീനാം വേദശ്രദ്ധാ വിവര്ധതേ
—അതിനുശേഷം എല്ലാം ക്രമമായി വിശദീകരിച്ചു, മഹാമുനികളില് ശ്രേഷ്ഠനായവനേ; അത് കേട്ടാല് ദ്വിജന്മാരുടെ വേദവിശ്വാസം വളരും.
വ്യാസ ഉവാച സമ്യക്പൃഷ്ടം ത്വയാ രാജന് സമയേ സമയോചിതമ് । വുദ്ധിമാനസി വേദേഷു ശ്രദ്ധാവാംശ്ചൈവ ലക്ഷ്യസേ
വ്യാസന് പറഞ്ഞു: രാജാവേ, നീ ശരിയായ സമയത്തും ശരിയായ രീതിയിലും ചോദിച്ചു. നീ ബുദ്ധിമാനും വേദങ്ങളില് വിശ്വാസമുള്ളവനുമാണ്.
പൂര്വം മദോദ്ധതാ ദൈത്യാ ദേവൈര്യുദ്ധം തു ചക്രിരേ । ശതവര്ഷം മഹാരാജ മഹാവിസ്മയകാരകമ്
മുന്പ്, എന്റെ അഹങ്കാരമുള്ള ദൈത്യന്മാര് ദേവന്മാരുമായി ഒരു നൂറ്റാണ്ട് നീണ്ട അത്ഭുതകരമായ യുദ്ധം നടത്തി.
നാനാശസ്ത്രപ്രഹരണം നാനാമായാവിചിത്രിതമ് । ജഗത്ക്ഷയകരം നൂനം തേഷാം യുദ്ധമഭൂന്നൃപ
അത് പലവിധ ആയുധങ്ങളും, വിവിധ മായാജാലങ്ങളും നിറഞ്ഞ ഒരു യുദ്ധമായിരുന്നു; ലോകം തന്നെ നശിപ്പിക്കുമെന്ന ഭയമുള്ളതായിരുന്നു, രാജാവേ.
പരാശക്തികൃപാവേശാദ്ദേവൈര്ദൈത്യാ ജിതാ യുധി । ഭുവം സ്വര്ഗം പരിത്യജ്യ ഗതാഃ പാതാലവേശ്മനി
പരാശക്തിയുടെ കൃപയാല് ദേവന്മാര് യുദ്ധത്തില് ദൈത്യന്മാരെ ജയിച്ചു; ഭൂമിയും സ്വര്ഗ്ഗവും ഉപേക്ഷിച്ച്, അവര് പാതാളത്തിലെ താമസസ്ഥലത്തേക്ക് പോയി.
തതഃ പ്രഹര്ഷിതാ ദേവാഃ സ്വപരാക്രമവര്ണനമ് । ചക്രുഃ പരസ്പരം മോഹാത്സാഭിമാനാഃ സമന്തതഃ
അപ്പോൾ ദേവന്മാർ അത്യന്തം സന്തോഷത്തോടെ, ഭ്രമവും അഭിമാനവും കൊണ്ടു, പരസ്പരം തങ്ങളുടെ ശക്തിയെക്കുറിച്ച് പുകഴ്ത്തി സംസാരിച്ചു.
ജയോഽസ്മാകം കുതോ ന സ്യാദസ്മാകം മഹിമാ യതഃ । സര്വോത്തരഃ കുത്ര ദൈത്യാഃ പാമരാ നിഷ്പരാക്രമാഃ
നമ്മുടെ മഹത്വം എല്ലാവരിലും മേലായതിനാൽ വിജയമൊക്കെ നമ്മുടേതല്ലേ? ആ അസുരന്മാർക്ക് നമ്മളോടു താരതമ്യം ചെയ്യാനോ ശക്തിയോ ഒന്നുമില്ലല്ലോ.
സൃഷ്ടിസ്ഥിതിക്ഷയകരാ വയം സര്വേ യശസ്വിനഃ । അസ്മദഗ്രേ പാമരാണാം ദൈത്യാനാം ചൈവ കാ കഥാ
ലോകം സൃഷ്ടിക്കുകയും നിലനിറുത്തുകയും നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന മഹത്വമുള്ളവർ നമ്മളാണ്; നമ്മൾക്കുമുന്നിൽ ആ താഴ്ന്ന അസുരന്മാരെക്കുറിച്ച് പറയേണ്ടതുണ്ടോ?
പരാശക്തിപ്രഭാവം തേ ന ജ്ഞാത്വാ മോഹമാഗതാഃ । തേഷാമനുഗ്രഹം കര്തും തദൈവ ജഗദമ്ബികാ
പരാശക്തിയുടെ ശക്തി അറിയാതെ അവർ ഭ്രമത്തിലായി; അപ്പോൾ തന്നെ ജഗദംബിക അവർക്കു അനുഗ്രഹം നൽകാൻ പ്രത്യക്ഷമായി.
പ്രാദുരാസീത്കൃപാപൂര്ണാ യക്ഷരൂപേണ ഭൂമിപ । കോടിസൂര്യപ്രതീകാശം ചന്ദ്രകോടിസുശീതലമ്
കൃപയാൽ നിറഞ്ഞവളായി, യക്ഷിയുടെ രൂപത്തിൽ, രാജാവേ, ദശകോടി സൂര്യന്മാരെപ്പോലെയുള്ള പ്രകാശവും, ദശകോടി ചന്ദ്രന്മാരെപ്പോലെയുള്ള ശീതളതയും ഉള്ളവളായി അവൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
വിദ്യുത്കോടിസമാനാഭം ഹസ്തപാദാദിവര്ജിതമ് । അദൃഷ്ടപൂര്വം തദ്ദൃഷ്ട്വാ തേജഃ പരമസുന്ദരമ്
പതിനായിരം മിന്നലുകൾ പോലെ പ്രകാശം, കൈകാൽ എന്നിവ ഒന്നുമില്ലാത്ത രൂപം; അത്രയും മനോഹരവും അതുല്യവുമായ ആ തേജസ് അവർ ആദ്യമായി കണ്ടു.
സവിസ്മയാസ്തദാ പ്രോചുഃ കിമിദം കിമിദം ത്വിതി । ദൈത്യാനാം ചേഷ്ടിതം കിം വാ മായാ കാപി മഹീയസീ
വലിയ അത്ഭുതത്തോടെ അവർ പറഞ്ഞു: 'ഇത് എന്താണ്? ഇത് എന്താണ്? അസുരന്മാരുടെ ഏതെങ്കിലും കൃത്യമായിരിക്കും, അല്ലെങ്കിൽ അത്ഭുതകരമായ മായയായിരിക്കും.'
കേനചിന്നിര്മിതാ വാഥ ദേവാനാം സ്മയകാരിണീ । സമ്ഭൂയ തേ തദാ സര്വേ വിചാരം ചക്രുരുത്തമമ്
'ഇത് ആരോ ദേവന്മാരെ അഭിമാനിപ്പിക്കാൻ സൃഷ്ടിച്ചതായിരിക്കുമോ?' അങ്ങനെ എല്ലാവരും ഒന്നിച്ച് കൂടിയ്, ആ കാര്യത്തിൽ ആലോചിച്ചു.