മനുനാ പുടിതൈര്വര്ണൈര്മാതൃകായാ വിധാനതഃ । ദേവ്യാ അങ്ഗേഷു വിന്യസ്യ ചന്ദനാദ്യൈഃ സമര്ചയേത്
മന്ത്രശുദ്ധിയുള്ള മാതൃകാക്ഷരങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച്, ചന്ദനവും മറ്റു ദ്രവ്യങ്ങളും ദേവിയുടെ അംഗങ്ങളിൽ പുരട്ടി, ഭക്തിപൂർവ്വം പൂജിക്കണം.
ഗന്ധഃ കാലാഗുരുഭവഃ കര്പൂരേണ സമന്വിതഃ । കാശ്മീരം ചന്ദനം ചാപി കസ്തൂരീസഹിതം മുനേ
ഗന്ധം അഗരുവിൽ നിന്നുള്ളതും, കർപ്പൂരം കലർന്നതും, കുങ്കുമം, ചന്ദനം, കസ്തൂരി എന്നിവയുമടങ്ങിയതായിരിക്കണം, മഹർഷേ.
കുന്ദപുഷ്പാദിപുഷ്പാണി പരദേവ്യൈ സമര്പയേത് । ധൂപോഽഗുരുപുരുവ്രാതോശീരചന്ദനശര്കരാഃ
കുണ്ടപൂവും മറ്റു പുഷ്പങ്ങളും പരാദേവിക്ക് അർപ്പിച്ച്, അഗരു, ഗുഗ്ഗുളു, ഉശീര, ചന്ദനം, ശർക്കര എന്നിവ ചേർത്ത ധൂപവും അർപ്പിക്കണം.
മധുമിശ്രാഃ സ്മൃതാ ദേവ്യാഃ പ്രിയാ ധൂപാത്മനാ സദാ । ദീപാനനേകാന്ദത്ത്വാഥ നൈവേദ്യം ദര്ശയേത്സുധീഃ
തേനിൽ കലർന്ന ധൂപം ദേവിക്ക് എപ്പോഴും പ്രിയമാണ്; പിന്നെ അനേകം ദീപങ്ങൾ തെളിച്ച്, അന്നം ദർശിപ്പിക്കണം.
പ്രതിദ്രവ്യം ജലം ദദ്യാത്പ്രോക്ഷണീസ്ഥം ന ചാന്യഥാ । തതഃ കുര്യാദങ്ഗപൂജാം കല്പോക്താവരണാനി ച
ഓരോ ദ്രവ്യത്തിനും പ്രോക്ഷണജലം അർപ്പിക്കണം, ഒരിക്കലും ഒഴിവാക്കരുത്; അതിനുശേഷം അങ്കപൂജയും കല്പത്തിൽ പറഞ്ഞ ആവരണങ്ങൾക്കും പൂജ നടത്തണം.
സാങ്ഗാം ദേവീമഥാഭ്യര്ച്യ വൈശ്വദേവം തതശ്ചരേത് । ദക്ഷിണേ സ്ഥണ്ഡിലം കൃത്വാ തത്രാധായ ഹുതാശനമ്
സകലഅംഗങ്ങളോടുകൂടി ദേവിയെ പൂജിച്ചശേഷം, വൈശ്വദേവം നടത്തണം; ദക്ഷിണഭാഗത്ത് സ്തണ്ഡിലം ഒരുക്കി അവിടെ ഹോമാഗ്നി സ്ഥാപിക്കണം.
മൂര്തിസ്ഥാം ദേവതാം തത്രാവാഹ്യ സംപൂജ്യ ച ക്രമാത് । താരവ്യാഹൃതിഭിര്ഹുത്വാ മൂലമന്ത്രേണ വൈ തതഃ
അവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്ന ദേവിയെ ആഹ്വാനിച്ച്, ക്രമമായി പൂജിച്ച്, വ്യാഹൃതികളും മൂലമന്ത്രവും ഉപയോഗിച്ച് ഹോമം നടത്തണം.
പഞ്ചവിംശതിവാരം തു പായസേന സസര്പിഷാ । ഹുനേത്പശ്ചാദ്വ്യാഹൃതിഭിഃ പുനശ്ച ജുഹുയാന്മുനേ
പാൽപായസംയും നെയ്യും ചേർത്ത് ഇരുപത്തഞ്ചു പ്രാവശ്യം ഹോമം നടത്തി, പിന്നെയും മഹർഷേ, വ്യാഹൃതികൾ ഉപയോഗിച്ച് ഹോമം ആവർത്തിക്കണം.
ഗന്ധാദ്യൈരര്ചയിത്വാ ച ദേവീം പീഠേ തു യോജയേത് । വഹ്നിം വിസൃജ്യ ഹവിഷാ പരിതോ വികിരേദ്ബലിമ്
ഗന്ധാദികൾകൊണ്ട് ദേവിയെ പൂജിച്ച്, പീഠത്തിൽ ഇരുത്തി, ഹോമം തീർത്ത് ഹവിസ്സ് അർപ്പിച്ച്, ബലി ചുറ്റും വിതറണം.
ദേവതായാഃ പാര്ഷദേഭ്യോ ഗന്ധപുഷ്പാദിസംയുതാന് । പഞ്ചോപചാരാന്ദത്ത്വാഥ താമ്ബൂലം ഛത്രചാമരേ
ദേവിയുടെ പാർഷദന്മാർക്ക് ഗന്ധപുഷ്പാദികൾ ചേർന്ന അഞ്ചു ഉപചാരങ്ങൾ അർപ്പിച്ച്, താമ്പൂലവും കുടയും ചാമരവും സമർപ്പിക്കണം.
ദദ്യാദ്ദേവ്യൈ തതോ മന്ത്രം സഹസ്രാവൃത്തിതോ ജപേത് । ജപം സമര്പ്യ ചൈശാന്യാം വികിരേ ദിശി സംസ്ഥിതേ
അതിനുശേഷം ദേവിക്ക് മന്ത്രം അർപ്പിച്ച്, ആയിരം പ്രാവശ്യം ജപിക്കണം; ജപം പൂർത്തിയാക്കിയശേഷം, ഈശാനി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ദിശയിൽ അത് ചിതറണം.
കര്കരീം സ്ഥാപയേത്തസ്യാം ദുര്ഗാമാവാഹ്യ പൂജയേത് । രക്ഷ രക്ഷേതി ചോച്ചാര്യ നാലമുക്തേന വാരിണാ
ഒരു കർക്കരി സ്ഥാപിച്ച്, അതിൽ ദുര്ഗ്ഗയെ ആഹ്വാനിച്ച് പൂജിച്ച്, 'രക്ഷിക്കണേ, രക്ഷിക്കണേ' എന്നു ഉച്ചരിച്ച്, മുമ്പ് ഉപയോഗിക്കാത്ത വെള്ളം ഉപയോഗിക്കണം.
അസ്ത്രമന്ത്രം ജപന്ദേശം സേചയേത്തു പ്രദക്ഷിണമ് । കര്കരീം സ്ഥാപയേത്സ്ഥാനേ പൂജയേച്ചാസ്ത്രദേവതാമ്
അസ്ത്രമന്ത്രം ജപിച്ചുകൊണ്ട്, ആ സ്ഥലത്ത് വലതുവശത്തേക്ക് ചുറ്റി വെള്ളം തളിക്കണം. ശേഷം കർക്കരി അതിന്റെ സ്ഥാനത്ത് വെച്ച്, അസ്ത്രമന്ത്രത്തിന്റെ ദേവതയെ ഭക്തിയോടെ പൂജിക്കണം.
പശ്ചാദ്ഗുരുസ്തു ശിഷ്യേണ സഹ ഭുഞ്ജീത വാഗ്യതഃ । തസ്യാം രാത്രൌ തു തദ്വേദ്യാം നിദ്രാം കുര്യാത്പ്രയത്നതഃ
അതിനുശേഷം, ഗുരുവും ശിഷ്യനും ഒരുമിച്ച് ശാന്തമായി ഭക്ഷണം കഴിക്കണം. ആ രാത്രി, അതേ സ്ഥലത്ത്, ശ്രദ്ധയോടെ വിശ്രമിക്കണം.
ശ്രീനാരായണ ഉവാച തതഃ കുണ്ഡസ്യ സംസ്കാരം സ്ഥണ്ഡിലസ്യ ച വാ മുനേ । പ്രവക്ഷ്യാമി സമാസേന യഥാവിധി വിധാനതഃ
ശ്രീനാരായണൻ പറഞ്ഞു: മഹർഷേ, ഇനി ഞാൻ യജ്ഞകുണ്ടത്തിന്റെ ശുദ്ധീകരണവും സ്തണ്ഡിലത്തിന്റെ ക്രമവും ചുരുക്കത്തിൽ ശരിയായ രീതിയിൽ വിശദീകരിക്കാം.
മൂലമന്ത്രം സമുച്ചാര്യ വീക്ഷയേദസ്ത്രമന്ത്രതഃ । പ്രോക്ഷയേത്താഡനം കുര്യാത്തേനൈവ കവചേന തു
മൂലമന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച്, അസ്ത്രമന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് നോക്കി, വെള്ളം തളിച്ച്, അതേ കാവചം ഉപയോഗിച്ച് സംരക്ഷണം ഉറപ്പാക്കണം.
അഭ്യുക്ഷണം സമുദ്ദിഷ്ടം തിസ്രസ്തിസ്രസ്തതഃ പരമ് । പ്രാഗഗ്രാ ഉദഗഗ്രാശ്ച ലിഖേല്ലേഖാഃ സമന്തതഃ
വെള്ളം മൂന്ന് തവണ തളിക്കണം, പിന്നെയും മൂന്ന് തവണ. ശേഷം, കിഴക്കോട്ടും വടക്കോട്ടും മുഖം നോക്കി ചുറ്റും രേഖകൾ വരയ്ക്കണം.
പ്രണവേന സമഭ്യുക്ഷ്യ പീഠം ദേവ്യാഃ സമര്ചയേത് । ആധാരശക്തിമാരഭ്യ പീഠമന്ത്രാവസാനകമ്
പ്രണവം കൊണ്ട് പീഠം തളിച്ച്, ആദ്യം ആധാരശക്തിയെ ഉണർത്തി, പീഠമന്ത്രം വരെ ദേവിയുടെ പീഠം പൂജിക്കണം.
തസ്മിന്പീഠേ സമാവാഹ്യ ശിവൌ പരമകാരണൌ । ഗന്ധാദ്യൈരുപചാരൈശ്ച പൂജയേത്തൌ സമാഹിതഃ
ആ പീഠത്തിൽ, പരമകാരണമായ ശിവനും ശക്തിയും ആഹ്വാനിച്ച്, ചന്ദനാദി ഉപചാരങ്ങളാൽ ശ്രദ്ധയോടെ അവരെ പൂജിക്കണം.
ദേവീം ധ്യായേദൃതുസ്നാതാം സംസക്താം ശങ്കരേണ തു । കാമാതുരാം തയോഃ ക്രീഡാം കിഞ്ചിത്കാലം വിഭാവയേത്
ദേവിയെ, ഋതുസ്നാനം കഴിഞ്ഞ് ശങ്കരനോടൊപ്പം ഐക്യമായിരിക്കുന്നതും, ആഗ്രഹത്തിൽ മുഴുകിയതുമായ നിലയിൽ ധ്യാനിച്ച്, അവരുടെ ക്രീഡ ചുരുങ്ങിയ സമയം മനസ്സിൽ ചിന്തിക്കണം.
അഥ വഹ്നിം സമാദായ പാത്രേണ പുരതോ ന്യസേത് । ക്രവ്യാദാംശം പരിത്യജ്യ പൂര്വോക്തൈര്വീക്ഷണാദിഭിഃ
ശേഷം, അഗ്നി എടുത്ത് ഒരു പാത്രത്തിൽ മുൻവശത്ത് വെക്കണം, അശുദ്ധമായ ഭാഗങ്ങൾ ഒഴിവാക്കി, മുമ്പ് പറഞ്ഞതുപോലെ നോക്കിയും മറ്റ് ക്രിയകളും നടത്തണം.
സംസ്കൃത്യ വഹ്നിം രം ബീജമുച്ചാര്യ തദനന്തരമ് । ചൈതന്യം യോജയേത്തസ്മിന്പ്രണവേനാഭിമന്ത്രയേത്
അഗ്നിയെ ശുദ്ധീകരിച്ച ശേഷം, 'രം' എന്ന ബീജം ഉച്ചരിച്ച്, അതിൽ ചൈതന്യം ചേർത്ത്, പ്രണവം കൊണ്ട് അതിനെ ശക്തിപ്പെടുത്തണം.
സപ്തവാരം തതോ ധേനുമുദ്രാം സന്ദര്ശയേദ്ഗുരുഃ । ശരേണ രക്ഷിതം കൃത്വാ തനുത്രേണാവഗുണ്ഠയേത്
ശേഷം, ഗുരു ഏഴു പ്രാവശ്യം പശുമുദ്ര കാണിക്കണം, അമ്പ് മുദ്രകൊണ്ട് സംരക്ഷിച്ച്, ശരീരമുദ്രകൊണ്ട് മൂടണം.
അര്ചിതം ത്രിഃ പരിഭ്രാമ്യ പ്രാദക്ഷിണ്യേന സത്തമഃ । കുണ്ഡോപരി ജപംസ്താരം ജാനുസ്പൃഷ്ടമഹീതലഃ
പൂജ ചെയ്ത്, വലതുവശത്തേക്ക് മൂന്നു പ്രാവശ്യം ചുറ്റണം. കാൽമുട്ട് നിലത്ത് സ്പർശിച്ചിരിക്കെ, കുണ്ടിന് മുകളിൽ മന്ത്രം ജപിക്കണം.
ശിവബീജധിയാ ദേവ്യാ യോനൌ വഹ്നിം വിനിക്ഷിപേത് । ആചാമയേത്തതോ ദേവം ദേവീം ച ജഗദമ്ബികാമ്
ശിവബീജം ചിന്തിച്ച്, അഗ്നിയെ ദേവിയുടെ യോനിയിൽ വെക്കണം. ശേഷം, ദേവനും ലോകമാതാവായ ദേവിക്കും ആചമനം നൽകണം.
ചിത്പിങ്ഗല ഹനദഹപചയുഗ്മം തതഃ പരമ് । സര്വജ്ഞാജ്ഞാപയ സ്വാഹാ മന്ത്രോഽയം വഹ്നിദീപനേ
'ചിത്പിങ്ങള ഹനദഹപചയുഗ്മം സർവജ്ഞാജ്ഞാപയ സ്വാഹാ' എന്ന മന്ത്രം അഗ്നി തെളിയിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കണം.
അഗ്നിം പ്രജ്വലിതം വന്ദേ ജാതവേദം ഹുതാശനമ് । സുവര്ണവര്ണമമലം സമിദ്ധം വിശ്വതോമുഖമ്
ജന്മങ്ങളെ അറിയുന്ന, ഹോമം സ്വീകരിക്കുന്ന, പൊൻനിറമുള്ള, നിർമ്മലമായ, തെളിഞ്ഞ് എല്ലാ ദിശകളിലേക്കും മുഖം കാണിക്കുന്ന അഗ്നിയെ ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.
മന്ത്രേണാനേന തം വഹ്നിം സ്തുവീത പരമാദരാത് । തതോ ന്യസേദ്വഹ്നിമന്ത്രം ഷഡങ്ഗം ദേശികോത്തമഃ
ഈ മന്ത്രം കൊണ്ട് അഗ്നിയെ അത്യന്തം ഭക്തിയോടെ സ്തുതിക്കണം. ശേഷം, ഉത്തമനായ ഗുരു അഗ്നിമന്ത്രത്തിന്റെ ആറു അംശങ്ങൾ അവിടെയിടണം.
സഹസ്രാര്ചിഃ സ്വസ്തിപൂര്ണ ഉത്തിഷ്ഠപുരുഷഃ സ്മൃതഃ । ധൂമവ്യാപീ സപ്തജിഹ്വോ ധനുര്ധര ഇതി ക്രമാത്
അയാൾ ആയിരം ജ്വാലകളുള്ളവൻ, മംഗളപൂർണ്ണൻ, ഉയർന്നിരിക്കുന്നവൻ, പുകയിൽ വ്യാപിച്ചവൻ, ഏഴ് നാവുള്ളവൻ, വില്ല് കൈവശമുള്ളവൻ എന്നും ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
ജാതിയുക്താഃ ഷഡങ്ഗാഃ സ്യുഃ പൂര്വസ്ഥാനേഷു വിന്യസേത് । ധ്യായേദ്വഹ്നിം ഹേമവര്ണം ത്രിനേത്രം പദ്മസംസ്ഥിതമ്
ആറ് അംശങ്ങൾ അവയുടെ യോജിച്ച ഗുണങ്ങളോടെ ശരിയായ സ്ഥാനങ്ങളിൽ സ്ഥാപിക്കണം. അഗ്നിയെ പൊൻനിറമുള്ളതും, മൂന്നു കണ്ണുള്ളതും, താമരയിൽ ഇരിക്കുന്നതുമായവനായി ധ്യാനിക്കണം.