പ്രാജാപത്യസ്യ കൃച്ഛ്രസ്യ തഥാ സാന്തപനസ്യ ച । പരാകസ്യ ച കൃച്ഛ്രസ്യ വിധിശ്ചാന്ദ്രായണസ്യ ച
പ്രാജാപത്യ കൃത്യത്തിന്റെയും, സാന്തപനത്തിന്റെയും, പരാക കൃത്യത്തിന്റെയും, ചന്ദ്രായണത്തിന്റെയും നിയമങ്ങൾ ഇങ്ങനെ നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു.
പഞ്ചഭിഃ പാതകൈഃ സര്വൈര്ദുഷ്കൃതൈശ്ച പ്രമുച്യതേ । തപ്തകൃച്ഛ്രേണ സര്വാണി പാപാനി ദഹതി ക്ഷണാത്
തപ്തകൃത്യത്തിന്റെ പ്രായശ്ചിത്തം ചെയ്താൽ, അഞ്ചു വലിയ പാപങ്ങളും മറ്റുള്ള ദുഷ്കൃത്യങ്ങളും എല്ലാം വിട്ടു പോകും; അതു എല്ലാപാപങ്ങളും ഒരു നിമിഷത്തിൽ ദഹിപ്പിക്കും.
ത്രിഭിശ്ചാന്ദ്രായണൈഃ പൂതോ ബ്രഹ്മലോകം സമശ്നുതേ । അഷ്ടഭിര്ദേവതാഃ സാക്ഷാത്പശ്യേത വരദാസ്തദാ
മൂന്നു ചന്ദ്രായണങ്ങൾ ചെയ്താൽ, ശുദ്ധനായി ബ്രഹ്മലോകം പ്രാപിക്കും; എട്ട് ചന്ദ്രായണങ്ങൾ ചെയ്താൽ, ദേവതകളെ നേരിട്ട് കാണുകയും അവർ അനുഗ്രഹം നൽകുകയും ചെയ്യും.
ഛന്ദാംസി ദശഭിര്ജ്ഞാത്വാ സര്വാന്കാമാന്സമശ്നുതേ । ത്ര്യഹം പ്രാതസ്ത്ര്യഹം സായം ത്ര്യഹമദ്യാദയാചിതമ്
പത്ത് ഛന്ദസ്സുകൾ അറിയുന്നവൻ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും അനുഭവിക്കും; മൂന്ന് ദിവസം പ്രഭാതത്തിൽ, മൂന്ന് ദിവസം സന്ധ്യാകാലത്ത്, മൂന്ന് ദിവസം അന്നം ലഭിക്കുന്ന ദിവസം ഭക്ഷണം കഴിക്കണം.
ത്ര്യഹം പരം ച നാശ്നീയാത്പ്രാജാപത്യം ചരേദ്ദ്വിജഃ । ഗോമൂത്രം ഗോമയം ക്ഷീരം ദധി സര്പിഃ കുശോദകമ്
മൂന്നു ദിവസം അല്ലെങ്കിൽ അതിലധികം ഭക്ഷണം കഴിക്കാതെ, പ്രജാപത്യ വ്രതം അനുസരിച്ച്, ദ്വിജൻ പശുവിന്റെ മൂത്രം, പശുവിന്റെ ചാണകം, പാൽ, തൈര്, നെയ്യ്, കുശഗ്രാസം സ്പർശിച്ച വെള്ളം എന്നിവ മാത്രം കഴിച്ച് കഴിയണം.
ഏകരാത്രോപവാസശ്ച കൃച്ഛ്രം സാന്തപനം സ്മൃതമ് । ഏകൈകം ഗ്രാസമശ്നീയാദഹാനി ത്രീണി പൂര്വവത്
ഒരു രാത്രി ഉപവാസം കൃത്ശ്ര സാന്തപനം എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു. മുമ്പേ പറഞ്ഞതുപോലെ, മൂന്നു ദിവസം, ഓരോ ദിവസവും ഒരു കഷണം മാത്രം ഭക്ഷണം കഴിക്കണം.
ത്ര്യഹം ചോപവസേദിത്ഥമതികൃച്ഛ്രം ചരേദ്ദ്വിജഃ । ഏവമേവ ത്രിഭിര്യുക്തം മഹാസാന്തപനം സ്മൃതമ്
ഇങ്ങനെ മൂന്നു ദിവസം ഉപവാസം ചെയ്താൽ അതികൃത്ശ്ര വ്രതം ആകുന്നു. ഇതേ രീതിയിൽ മൂന്നു പ്രാവശ്യം ചെയ്താൽ അതിന് മഹാസാന്തപനം എന്ന് പേരാണ്.
തപ്തകൃച്ഛ്രം ചരന്വിപ്രോ ജലക്ഷീരഘൃതാനിലാന് । പ്രതിത്ര്യഹം പിബേദുഷ്ണാന്സകൃത്സ്നായീ സമാഹിതഃ
തപ്തകൃത്ശ്ര വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണൻ, ഓരോ മൂന്നു ദിവസവും ചൂടുവെള്ളം, ചൂടുപാൽ, ചൂടുനെയ്യ്, ചൂടുവായു എന്നിവ കുടിക്കണം. ഓരോ ദിവസവും ഒരിക്കൽ സ്നാനം ചെയ്ത് മനസ്സോടെ ഈ വ്രതം പാലിക്കണം.
നിയതസ്തു പിബേദാപഃ പ്രാജാപത്യവിധിഃ സ്മൃതഃ । യതാത്മനോഽപ്രമത്തസ്യ ദ്വാദശാഹമഭോജനമ്
സ്വയം നിയന്ത്രണം പാലിച്ച്, വെള്ളം മാത്രം കുടിച്ച്, ഭക്ഷണം കഴിക്കാതെ ഇരുപതു ദിവസം കഴിയുന്നത് പ്രജാപത്യവിധി എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു.
പരാകോ നാമ കൃച്ഛ്രോഽയം സര്വപാപപ്രണോദനഃ । ഏകൈകം തു ഗ്രസേത്പിണ്ഡം കൃഷ്ണേ ശുക്ലേ ച വര്ധയേത്
പരാക എന്നാണു ഈ കൃത്ശ്ര വ്രതത്തെ വിളിക്കുന്നത്. ഇത് എല്ലാ പാപങ്ങളും നീക്കുന്നു. കൃഷ്ണപക്ഷത്തിലും ശുക്ലപക്ഷത്തിലും ഓരോ ദിവസം ഓരോ കഷണം ഭക്ഷണം കഴിച്ച്, അളവ് ക്രമേണ കൂട്ടണം.
അമാവാസ്യാം ന ഭുഞ്ജീത ഏവം ചാന്ദ്രായണേ വിധിഃ । ഉപസ്പൃശ്യ ത്രിഷവണമേതച്ചാന്ദ്രായണം സ്മൃതമ്
അമാവാസ്യ ദിവസം ഭക്ഷണം കഴിക്കരുത്. ഇങ്ങനെയാണ് ചാന്ദ്രായണ വ്രതത്തിന്റെ നിയമം. ദിവസത്തിൽ മൂന്നു പ്രാവശ്യം ശുദ്ധീകരണം നടത്തി ഈ വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കണം.
ചതുരഃ പ്രാതരശ്നീയാദ്വിപ്രഃ പിണ്ഡാത്കൃതാഹ്നികഃ । ചതുരോഽസ്തമിതേ സൂര്യേ ശിശുചാന്ദ്രായണം സ്മൃതമ്
ബ്രാഹ്മണൻ, ദൈനംദിന കര്മ്മങ്ങൾ ചെയ്തശേഷം, രാവിലെ നാലു കഷണം ഭക്ഷണം കഴിക്കണം. സൂര്യൻ അസ്തമിക്കുന്ന സമയത്ത് നാലു കഷണം കൂടി കഴിക്കണം. ഇതാണ് ശിശു ചാന്ദ്രായണ വ്രതം.
അഷ്ടാവഷ്ടൌ സമശ്നീയാത്പിണ്ഡാന്മധ്യന്ദിനേ സ്ഥിതേ । നിയതാത്മാ ഹവിഷ്യസ്യ യതിചാന്ദ്രായണം വ്രതമ്
മധ്യാഹ്നത്തിൽ എട്ടു കഷണം ഹവിഷ്യഭക്ഷണം, ആത്മസംയമനം പാലിച്ച്, കഴിക്കണം. ഇതാണ് യതി ചാന്ദ്രായണ വ്രതം.
ഏതദ്രുദ്രാസ്തഥാദിത്യാ വസവശ്ച ചരന്തി ഹി । സര്വേ കുശലിനോ ദേവാ മരുതശ്ച ഭുവാ സഹ
രുദ്രന്മാർ, ആദിത്യന്മാർ, വസുക്കൾ, എല്ലാ മംഗളദേവതകളും, മരുത്ഗണങ്ങളും ഭൂവിലെ ജീവികളും ഈ വ്രതങ്ങൾ അനുഷ്ഠിക്കുന്നു.
ഏകൈകം സപ്തരാത്രേണ പുനാതി വിധിവത്കൃതമ് । ത്വഗസൃക്പിശിതാസ്ഥീനി മേദോമജ്ജാവസാസ്തഥാ
ഓരോ വ്രതവും, ഏഴു രാത്രികൾ നിയമപ്രകാരം അനുഷ്ഠിച്ചാൽ, ചർമ്മം, രക്തം, മാംസം, അസ്ഥി, മെദ, മജ്ജ, വസ എന്നിവയെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു.
ഏകൈകം സപ്തരാത്രേണ ശുധ്യത്യേവ ന സംശയഃ । ഏഭിര്വ്രതൈര്വിപൂതാത്മാ കര്മ കുര്വീത നിത്യശഃ
ഓരോ വ്രതവും ഏഴു രാത്രികൾക്കുള്ളിൽ നിർബന്ധമായും ശുദ്ധീകരണം നൽകുന്നു, സംശയമില്ല. ഈ വ്രതങ്ങൾ അനുഷ്ഠിച്ച് ആത്മാവിനെ ശുദ്ധമാക്കി, എല്ലായ്പ്പോഴും കര്മ്മങ്ങൾ ചെയ്യണം.
ഏവം ശുദ്ധസ്യ കര്മാണി സിധ്യന്ത്യേവ ന സംശയഃ । ശുദ്ധാത്മാ കര്മ കുര്വീത സത്യവാദീ ജിതേന്ദ്രിയഃ
ഇങ്ങനെ ശുദ്ധനായവന്റെ കര്മ്മങ്ങൾ നിർവ്യാജമായി ഫലിക്കും, സംശയമില്ല. ശുദ്ധഹൃദയത്തോടെ, സത്യം സംസാരിച്ച്, ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിച്ച്, കര്മ്മം ചെയ്യണം.
ഇഷ്ടാന്കാമാംസ്തതഃ സര്വാന്സമ്പ്രാപ്നോതി ന സംശയഃ । ത്രിരാത്രമേവോപവസേദ്രഹിതഃ സര്വകര്മണാ
അതിനുശേഷം, ആഗ്രഹിക്കുന്ന എല്ലാ ഇഷ്ടങ്ങൾക്കും ലഭിക്കും, സംശയമില്ല. മൂന്നു രാത്രികൾ മുഴുവൻ, എല്ലാ കര്മ്മങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ച് ഉപവാസം ചെയ്യണം.
ത്രീണി നക്താനി വാ കുര്യാത്തതഃ കര്മ സമാരഭേത് । ഏവം വിധാനം കഥിതം പുരശ്ചര്യാഫലപ്രദമ്
അല്ലെങ്കിൽ, മൂന്നു രാത്രികൾ രാത്രി മാത്രം ഭക്ഷണം കഴിച്ച് ഉപവാസം ചെയ്യാം. അതിനുശേഷം കര്മ്മങ്ങൾ ആരംഭിക്കാം. ഇങ്ങനെയാണ് ഫലം നൽകുന്ന പുരശ്ചരണവിധി വിശദീകരിച്ചത്.
ഗായത്ര്യാശ്ച പുരശ്ചര്യാം സര്വകാമപ്രദായിനീ । കഥിതാ തവ ദേവര്ഷേ മഹാപാപവിനാശിനീ
ഗായത്രിയുടെ പുരശ്ചരണവിധി, എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നൽകുകയും മഹാപാപങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന വിധി, ദേവർഷേ, നിന്നോട് വിശദീകരിച്ചു.
ആദൌ കുര്യാദ്വ്രതം മന്ത്രീ ദേഹശോധനകാരകമ് । പുരശ്ചര്യാം തതഃ കുര്യാത്സമസ്തഫലഭാഗ്ഭവേത്
ആദ്യം മന്ത്രജപകൻ ശരീരം ശുദ്ധീകരിക്കുന്ന വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കണം. അതിനുശേഷം പുരശ്ചരണം നടത്തി എല്ലാ ഫലങ്ങളും നേടണം.
ഇതി തേ കഥിതം ഗുഹ്യം പുരശ്ചര്യാവിധാനകമ് । ഏതത്പരസ്മൈ നോ വാച്യം ശ്രുതിസാരം യതഃ സ്മൃതമ്
ഇങ്ങനെ, പുരശ്ചരണത്തിന്റെ രഹസ്യവിധി നിന്നോട് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഈ ശ്രുതിസാരമായത് മറ്റാരോടും പറയരുത്.
പ്രാതശ്ചിന്തനമ് നാരദ ഉവാച നാരായണ മഹാഭാഗ ഗായത്ര്യാസ്തു സമാസതഃ । ശാന്ത്യാദികാന്പ്രയോഗാംസ്തു വദസ്വ കരുണാനിധേ
നാരദൻ പറഞ്ഞു: കരുണയുടെ സമുദ്രമായ നാരായണാ, ഗായത്രീയുടെ ശാന്തി മുതലായ ഉപയോഗങ്ങൾ ദയവായി എളുപ്പത്തിൽ വിശദീകരിച്ചു പറയാമോ?
ശ്രീനാരായണ ഉവാച അതിഗുഹ്യമിദം പൃഷ്ടം ത്വയാ ബ്രഹ്യതനൂദ്ഭവ । ന കസ്യാപി ച വക്തവ്യം ദുഷ്ടായ പിശുനായ ച
ശ്രീനാരായണൻ പറഞ്ഞു: ബ്രഹ്മാവിന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ചവനേ, നീ ചോദിച്ചതാണ് ഏറ്റവും രഹസ്യമായ കാര്യം. ദുഷ്ടർക്കും കപടർക്കും ഇതൊരിക്കലും പറയരുത്.
അഥ ശാന്തിഃ പയോഽക്താഭിഃ സമിദ്ഭിര്ജുഹുയാദ് ദ്വിജഃ । ശമീസമിദ്ഭിഃ ശാമ്യന്തി ഭൂതരോഗഗ്രഹാദയഃ
ഇപ്പോൾ ശാന്തിക്കായി, ദ്വിജൻ നിർദ്ദേശിച്ച പാൽവൃക്ഷത്തിന്റെ ഇളകുകൾ കൊണ്ട് ഹോമം ചെയ്യണം. ശമീവൃക്ഷത്തിന്റെ ഇളകുകൾ ഉപയോഗിച്ചാൽ ഭൂതങ്ങൾ, രോഗങ്ങൾ, ഗ്രഹദോഷങ്ങൾ എന്നിവ ശമിക്കും.
ആര്ദ്രാഭിഃ ക്ഷീരവൃക്ഷസ്യ സമിദ്ഭിര്ജുഹുയാദ് ദ്വിജഃ । ജുഹുയാച്ഛകലൈര്വാപി ഭൂതരോഗാദിശാന്തയേ
പാൽവൃക്ഷത്തിന്റെ ഈർപ്പമുള്ള ഇളകുകൾ കൊണ്ടോ അതിന്റെ കഷ്ണങ്ങൾ കൊണ്ടോ ദ്വിജൻ ഹോമം നടത്തണം. ഭൂതങ്ങൾക്കും രോഗങ്ങൾക്കും ശാന്തി നേടാൻ ഇതു സഹായിക്കും.
ജലേന തര്പയേത്സൂര്യം പാണിഭ്യാം ശാന്തിമാപ്നുയാത് । ജാനുദഘ്നേ ജലേ ജപ്ത്വാ സര്വാന്ദോഷാഞ്ഛമം നയേത്
കൈകൊണ്ട് സൂര്യനു വെള്ളം അർപ്പിച്ചാൽ ശാന്തി ലഭിക്കും. മുട്ടോളം വെള്ളത്തിൽ ഇരുന്നു ജപിച്ചാൽ എല്ലാ ദോഷങ്ങളും അകറ്റാം.
കണ്ഠദഘ്നേ ജലേ ജപ്ത്വാ മുച്യേത്പ്രാണാന്തികാദ്ഭയാത് । സര്വേഭ്യഃ ശാന്തികര്മഭ്യോ നിമജ്യാപ്സു ജപഃ സ്മൃതഃ
കഴുത്തോളം വെള്ളത്തിൽ ജപിച്ചാൽ മരണഭയം അകറ്റാം. ശാന്തിക്കായി ചെയ്യുന്ന എല്ലാ ക്രിയകളിലും വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങി ജപിക്കുന്നത് ഏറ്റവും ഉത്തമം.
സൌവര്ണേ രാജതേ വാപി പാത്രേ താമ്രമയേഽപി വാ । ക്ഷീരവൃക്ഷമയേ വാപി നിര്വ്രണേ മൃണ്മയേഽപി വാ
പൊന്നിൽ, വെള്ളിയിൽ, താമ്രത്തിൽ, അല്ലെങ്കിൽ പാൽവൃക്ഷത്തിൽ നിന്നുള്ള നിർമലമായ മൺപാത്രത്തിൽ ഈ ക്രിയ നടത്താം.
സഹസ്രം പഞ്ചഗവ്യേന ഹുത്വാ സുജ്വലിതേഽനലേ । ക്ഷീരവൃക്ഷമയൈഃ കാഷ്ഠൈഃ ശേഷം സമ്പാദയേച്ഛനൈഃ
നന്നായി കത്തുന്ന അഗ്നിയിൽ, പഞ്ചഗവ്യത്തോടെ ആയിരം ഹോമങ്ങൾ നടത്തി, ശേഷമുള്ളതും പാൽവൃക്ഷത്തിന്റെ ഇളകുകൾ ഉപയോഗിച്ച് ശാന്തമായി പൂർത്തിയാക്കണം.