സന്തതിം ചിരകാലീനാം പുത്രപൌത്രമയീം ശുഭാമ് । ധര്മാന്വ്യസ്യ വ്യവസ്ഥാപ്യ വിഷയാനുപഭുജ്യ ച । ജഗാമാപ്രതിമഃ ശൂരോ മഹേന്ദ്രാലയമുത്തമമ്
ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കുന്ന പുത്രപൗത്രാദികൾ ഉൾപ്പെടുന്ന സന്തതിയും, ധർമ്മം സ്ഥാപിച്ച്, രാജ്യസുഖങ്ങൾ അനുഭവിച്ച്, അപരിമിതമായ വീര്യത്തോടെ മഹേന്ദ്രന്റെ ഉത്തമലോകത്തേക്ക് പോയി.
ചാക്ഷുഷമനുവൃത്തവര്ണനമ് ശ്രീനാരായണ ഉവാച അഥാതഃ ശ്രൂയതാം ചിത്രം ദേവീമാഹാക്ത്യമുത്തമമ് । അങ്ഗപുത്രേണ മനുനാ യഥാഽഽപ്തം രാജ്യമുത്തമമ്
ശ്രീനാരായണൻ പറഞ്ഞു: ഇനി അങ്കന്റെ മകൻ മനു എങ്ങനെ ഉത്തമമായ രാജ്യം നേടി എന്ന ദേവിയുടെ അത്ഭുതമായ മഹാശക്തി കേൾക്കട്ടെ.
അങ്ഗസ്യ രാജ്ഞഃ പുത്രോഽഭൂച്ചാക്ഷുഷോ മനുരുത്തമഃ । ഷഷ്ഠഃ സുപുലഹം നാമ ബ്രഹ്മര്ഷിം ശരണം ഗതഃ
അങ്കൻ രാജാവിന്റെ മകൻ ചാക്ഷുഷൻ എന്ന ഉത്തമ മനു ആയിരുന്നു; ആറാമൻ, സൂപുലഹമെന്ന ബ്രഹ്മർഷിയെ ആശ്രയിച്ചു.
ബ്രഹ്മര്ഷേ ത്വാമഹം പ്രാപ്തഃ ശരണം പ്രണതാര്തിഹന് । ശാധി മാം കിങ്കരംസ്വാമിന് യേനാഹം പ്രാപ്നുയാം ശ്രിയമ്
അവൻ പറഞ്ഞു: 'ബ്രഹ്മർഷേ, ഞാൻ നിങ്ങളുടെ ശരണം പ്രാപിച്ചു; ഭക്തരുടെ ദുഃഖം നീക്കുന്നവനേ, എന്നെ ദാസനായി ഉപദേശിക്കണം, ഞാൻ ഐശ്വര്യം നേടാൻ.'
മേദിന്യാശ്ചാധിപത്യം മേ സ്യാദ്യഥാവദഖണ്ഡിതമ് । അവ്യാഹതം ഭുജബലം ശസ്ത്രാസ്ത്രനിപുണം ക്ഷമമ്
ഭൂമിയിൽ എനിക്ക് ഒറ്റയടിക്ക് ഭരണം ലഭിക്കണമെന്നു ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. എന്റെ ഭുജബലം തടസ്സമില്ലാതെ ശക്തമായിരിക്കണം, ആയുധങ്ങളിലും അസ്ത്രങ്ങളിലും ഞാൻ നിപുണനായിരിക്കണം, ഭരണം വഹിക്കാൻ ശേഷിയുണ്ടാകണം.
സന്തതിശ്ചിരകാലീനാപ്യഖണ്ഡം വയ ഉത്തമമ് । അന്തേഽപവര്ഗലാഭശ്ച സ്യാത്തഥോപദിശാദ്യ മേ
നമ്മുടെ ഉത്തമമായ വംശം ദീർഘകാലം തകർച്ചയില്ലാതെ നിലനിൽക്കണം. അവസാനം ഞാൻ മോക്ഷം നേടണം. ദയവായി ഇതിന് വേണ്ടിയുള്ള മാർഗ്ഗം എന്നെ പഠിപ്പിക്കണം.
ഇത്യേവം വചനം തസ്യ മനോഃ കര്ണപഥേഽഭവത് । പ്രത്യുവാച മുനിഃ ശ്രീമാന് ദേവ്യാഃ സംരാധനം പരമ്
ഇവൻ പറഞ്ഞ ഈ വാക്കുകൾ മനുവിന്റെ ചെവിയിൽ എത്തി. അതിന് ശേഷം മഹർഷി ഭഗവതിയെ ആരാധിക്കുന്ന ഉത്തമമായ മാർഗ്ഗം വെളിപ്പെടുത്തി മറുപടി പറഞ്ഞു.
രാജന്നാകര്ണയ വചോ മമ ശ്രോത്രസുഖം മഹത് । ശിവാമാരാധയാദ്യ ത്വം തത്പ്രസാദാദിദം ഭവേത്
രാജാവേ, എന്റെ വാക്കുകൾ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ, അവ മനസ്സിന് ആനന്ദം നൽകുന്നതാണ്. ഇന്ന് തന്നെ ശിവയെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിക്കൂ. അവളുടെ അനുഗ്രഹം കൊണ്ടു നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നതെല്ലാം ലഭിക്കും.
ചാക്ഷുഷ ഉവാച കീദൃഗാരാധനം ദേവ്യാസ്തസ്യാഃ പരമപാവനമ് । കേനാകാരേണ കര്തവ്യം കാരുണ്യാദ്വക്തുമര്ഹസി
ചാക്ഷുഷൻ ചോദിച്ചു: ഭഗവതിയുടെ അത്യുത്തമവും പാവനവുമായ ആരാധന എങ്ങനെയാണ്? അതെങ്ങനെ ചെയ്യണം? ദയവായി അതിന്റെ മാർഗ്ഗം വിശദമായി പറഞ്ഞുതരണമേ.
മുനിരുവാച രാജന്നാകര്ണ്യതാം ദേവ്യാഃ പൂജനം പരമവ്യയമ് । വാഗ്ഭവം ബീജമവ്യക്തം സഞ്ജപ്യമനിശം തഥാ
മുനി പറഞ്ഞു: രാജാവേ, ഭഗവതിയെ ആരാധിക്കുന്ന അത്യുത്തമവും ക്ഷയിക്കാത്തതുമായ മാർഗ്ഗം ഞാൻ പറയുന്നു, കേൾക്കൂ. വാഗ്ഭവം എന്ന ബീജമന്ത്രം അപ്രത്യക്ഷമായി നിരന്തരമായി ജപിക്കണം.
ത്രികാലം സഞ്ജപന്മര്ത്യോ ഭുക്തിമുക്തീ ലഭേത്തു ഹി । ന ബീജം വാഗ്ഭവാദന്യദസ്തി രാജന്യനന്ദന
ദിവസത്തിൽ മൂന്നു പ്രാവശ്യം ഈ മന്ത്രം ജപിച്ചാൽ, മനുഷ്യന് ഭോഗവും മോക്ഷവും ലഭിക്കും. വാഗ്ഭവം എന്ന ബീജമന്ത്രത്തിന് സമം മറ്റൊന്നുമില്ല, രാജകുലത്തിലെ ആനന്ദമേ.
ജപാത്സിദ്ധികരം വീര്യബലവൃദ്ധികരം പരമ് । ഏതസ്യ ജാപാത്പാദ്മോഽപി സൃഷ്ടികര്താ മഹാബലഃ
ഈ മന്ത്രം ജപിച്ചാൽ എല്ലാ വിജയം ലഭിക്കും, വീര്യവും ബലവും വളരെ വർദ്ധിക്കും. ഈ മന്ത്രം ജപിച്ചിട്ടാണ് പദ്മൻ എന്ന ബ്രഹ്മാവു സൃഷ്ടികർത്താവായി മഹാബലൻ ആയത്.
വിഷ്ണുര്യജ്ജപതഃ സൃഷ്ടിപാലകഃ പരികീര്തിതഃ । മഹേശ്വരോഽപി സംഹര്താ യജ്ജപാദഭവന്നൃപ
ഈ മന്ത്രം ജപിച്ചതിനാൽ വിഷ്ണു സൃഷ്ടിയുടെ രക്ഷകനായി പ്രശസ്തനായി. ഈ മന്ത്രം ജപിച്ചിട്ടാണ് മഹേശ്വരൻ സംഹാരകനായതും, രാജാവേ.
ലോകപാലാസ്തഥാന്യേഽപി നിഗ്രഹാനുഗ്രഹക്ഷമാഃ । യദാശ്രയാദഭൂവംസ്തേ ബലവീര്യമദോദ്ധതാഃ
ഇതുപോലെ ലോകപാലന്മാരും മറ്റു ദേവന്മാരും, ശിക്ഷയും അനുഗ്രഹവും നൽകാൻ ശേഷിയുള്ളവർ, ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ ആശ്രയത്തിൽ ശക്തരും വീര്യശാലികളും അഭിമാനികളും ആയി.
ഏവം ത്വമപി രാജന്യ മഹേശീം ജഗദമ്ബികാമ് । സമാരാധ്യ മഹര്ദ്ധിം ച ലപ്സ്യസേഽചിരകാലതഃ
അങ്ങനെ തന്നെ രാജാവേ, നീയും മഹേശ്വരിയായ ജഗദംബികയെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിച്ചാൽ, വളരെ വേഗത്തിൽ മഹാസമ്പത്ത് നേടും.
ഏവം സ മുനിവര്യേണ പുലഹേന പ്രബോധിതഃ । അങ്ഗപുത്രസ്തപസ്തപ്തും ജഗാമ വിരജാം നദീമ്
ഇങ്ങനെ മഹർഷി പുലഹൻ ഉപദേശം നൽകിയതോടെ, അങ്കപുത്രൻ വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കാൻ വിരജാനദിയിലേക്ക് പോയി.
സ ച തേപേ തപസ്തീവ്രം വാഗ്ഭവസ്യ ജപേ രതഃ । ബീജസ്യ പൃഥിവീപാലഃ ശീര്ണപര്ണാശനോ വിഭുഃ
അവൻ കടുത്ത തപസ്സു ചെയ്തു, വാഗ്ഭവ ബീജമന്ത്രം ജപിക്കുന്നതിൽ മുഴുകി, ഉണങ്ങിയ ഇലകൾ മാത്രം ഭക്ഷിച്ചു, രാജാവേ.
പ്രഥമേഽബ്ദേ പല്ലവാശോ ദ്വിതീയേ തോയഭക്ഷണഃ । തൃതീയേഽബ്ദേ പവനഭുക് തസ്ഥൌ സ്ഥാണുരിവാചലഃ
ആദ്യവർഷം അവൻ കുരുന്നുകൾ മാത്രം ഭക്ഷിച്ചു, രണ്ടാം വർഷം വെള്ളം മാത്രം കുടിച്ചു, മൂന്നാം വർഷം വായുവിൽ മാത്രം ജീവിച്ചു, ഒരു തൂണുപോലെ അചഞ്ചലനായി നിന്നു.
ഏവം ദ്വാദശ വര്ഷാണി ത്യക്താഹാരസ്യ ഭൂഭുജഃ । വാഗ്ഭവം ജപതോ നിത്യം മതിരാസീച്ഛുഭാന്വിതാ
അങ്ങനെ പന്ത്രണ്ട് വർഷം ഭക്ഷണം ഉപേക്ഷിച്ച്, രാജാവ് വാഗ്ഭവമന്ത്രം നിരന്തരം ജപിച്ചു. അവന്റെ മനസിൽ ശുഭത്വം നിറഞ്ഞു.
തഥാ ച ദേവ്യാഃ പരമം മന്ത്രം സജ്ജപതോ രഹഃ । പ്രാദുരാസീജ്ജഗന്മാതാ സാക്ഷാച്ഛ്രീപരമേശ്വരീ
അങ്ങനെ അവൻ ഒറ്റക്കായി ഭഗവതിയുടെ പരമമന്ത്രം ജപിച്ചപ്പോൾ, ലോകമാതാവായ ശ്രീപരമേശ്വരി നേരിട്ട് അവന്റെ മുമ്പിൽ പ്രത്യക്ഷമായി.
തേജോമയീ ദുരാധര്ഷാ സര്വദേവമയീശ്വരീ । ഉവാചാങ്ഗതനൂജം തം പ്രസന്നാ ലലിതാക്ഷരമ്
പ്രഭയാൽ നിറഞ്ഞതും അജയ്യയുമായ, സർവ്വദേവതകളുടെ അധിപതിയായ അവൾ, അങ്കപുത്രനോട് സ്നേഹപൂർവ്വം മൃദുലമായ വാക്കുകളിൽ സംസാരിച്ചു.
ദേവ്യുവാച പൃഥിവീപാല തേ യത്സ്യാച്ചിന്തിതം പരമം വരമ് । തദ് ബ്രൂഹി സമ്പ്രദാസ്യാമി തപസാ തേ സുതോഷിതാ
ദേവി പറഞ്ഞു: ഭൂമിയുടെ രക്ഷകനേ, നിന്റെ മനസ്സിൽ ഏത് പരമോന്നതമായ വരം ആഗ്രഹമുണ്ടോ, അതു പറയൂ. നിന്റെ തപസ്സിൽ സന്തോഷംകൊണ്ട് ഞാൻ അതു നല്കും.
ചാക്ഷുഷ ഉവാച ജാനാസി ദേവദേവേശി യത്പ്രാര്ഥ്യം മനസേപ്സിതമ് । അന്തര്യാമിസ്വരൂപേണ തത്സര്വം ദേവപൂജിതേ
ചാക്ഷുഷൻ പറഞ്ഞു: ദേവദേവിയായ ദേവി, മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിക്കുന്നതും പ്രാർത്ഥിക്കുന്നതും എല്ലാം നീ അറിയുന്നു. ദേവന്മാർ ആരാധിക്കുന്നവളായ നീ, ഹൃദയത്തിൽ വസിക്കുന്നവളായി ഈ എല്ലാം അറിയുന്നവളാണ്.
തഥാപി മമ ഭാഗ്യേന ജാതം യത്തവ ദര്ശനമ് । ബ്രവീമി ദേവി മേ ദേഹി രാജ്യം മന്വന്തരാശ്രിതമ്
എന്നാലും, എന്റെ ഭാഗ്യത്തിൽ നിന്നാണ് നിന്നെ നേരിൽ കാണാൻ കഴിഞ്ഞത്. അതിനാൽ, ദേവി, ഞാൻ പറയുന്നു — ഈ മന്വന്തരത്തിൽ രാജ്യം എന്നെ അനുഗ്രഹിക്കണമേ.
ദേവ്യുവാച ദത്തം മന്വന്തരസ്യാസ്യ രാജ്യം രാജന്യസത്തമ । പുത്രാ മഹാബലാസ്തേ ച ഭവിഷ്യന്തി ഗുണാധികാഃ
ദേവി പറഞ്ഞു: ഈ മന്വന്തരത്തിലെ രാജ്യം ഞാൻ നിന്നെ അനുഗ്രഹിക്കുന്നു. രാജാക്കന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ നീയുടെ പുത്രന്മാർ മഹാശക്തിയും ഉത്തമഗുണങ്ങളും ഉള്ളവരാകും.
രാജ്യം നിഷ്കണ്ടകം ഭാവി മോക്ഷോഽന്തേ ചാപി നിശ്ചിതഃ । ഏവം ദത്ത്വാ പരം ദേവീ മനവേ വരമുത്തമമ്
നിന്റെ രാജ്യം തടസ്സങ്ങളില്ലാതെ സുഖകരമായിരിക്കും. ജീവന്റെ അവസാനം മോക്ഷം ഉറപ്പാണ്. ഇങ്ങനെ ദേവി മനുവിന് ഉത്തമമായ വരം നൽകി.
ജഗാമാദര്ശനം സദ്യസ്തേന ഭക്ത്യാ ച സംസ്തുതാ । സോഽപി രാജാ മനുഃ ഷഷ്ഠഃ പ്രസാദാത്തു തദാശ്രയാത്
അപ്പോൾ ദേവി ഭക്തിയോടെ സ്തുതിക്കപ്പെട്ട് ഉടൻ അദൃശ്യയായി. ആ ആറാമത്തെ മനു ദേവിയുടെ കൃപയാൽ അഭയം പ്രാപിച്ചു.
ബഭൂവ മനുമാന്യോഽസൌ സാര്വഭൌമസുഖൈര്വൃതഃ । പുത്രാസ്തസ്യ ബലോദ്യുക്താഃ കാര്യഭാരസഹാദൃതാഃ
അവൻ മനുവായി എല്ലാവരുടെയും ആദരവും രാജസുഖങ്ങളും അനുഭവിച്ചു. അവന്റെ പുത്രന്മാർ ശക്തിയുള്ളവരും ഉത്തരവാദിത്വം ഏറ്റെടുക്കാൻ തയ്യാറായവരുമായിരുന്നു.
ദേവീഭക്താശ്ച ശൂരാശ്ച മഹാബലപരാക്രമാഃ । അന്യത്ര മാനനീയാശ്ച മഹാരാജ്യസുഖാസ്പദാഃ
അവർ ദേവിയോടു ഭക്തിയുള്ളവരും വീര്യശാലികളും മഹാശക്തിയും ധൈര്യവും ഉള്ളവരുമായിരുന്നു. മറ്റിടങ്ങളിൽ അവർ ആദരിക്കപ്പെടുകയും മഹാരാജ്യത്തിലെ സുഖത്തിന് കാരണം ആകുകയും ചെയ്തു.
ഏവം ച ചാക്ഷുഷമനുര്ദേവ്യാരാധനതഃ പ്രഭുഃ । ബഭൂവ മനുവര്യോഽസൌ ജഗാമാന്തേ ശിവാപദമ്
ഇങ്ങനെ ചാക്ഷുഷമനു ദേവിയെ ആരാധിച്ച് മഹത്വം നേടിയ മനുവായി. അവസാനം അവൻ ശിവപദം, അതായത് മോക്ഷം, പ്രാപിച്ചു.