സൂര്യലോകമവാപ്നോതി നാത്ര കാര്യാ വിചാരണാ । ശതദീപാംസ്തഥാ ദദ്യാത്സഹസ്രാന്വാ സമാഹിതഃ
ഇതിലൂടെ സൂര്യലോകം ലഭിക്കും, ഇതിൽ സംശയമില്ല; ശ്രദ്ധയോടെ നൂറ് ദീപങ്ങൾ, അല്ലെങ്കിൽ ആയിരങ്ങൾ പോലും അർപ്പിക്കാം.
നൈവേദ്യം പുരതോ ദേവ്യാഃ സ്ഥാപയേത്പര്വതാകൃതിമ് । ലേഹ്യൈശ്ചോഷ്യൈസ്തഥാ പേയൈഃ ഷഡ്രസൈസ്തു സമാഹിതൈഃ
ദേവിയുടെ മുമ്പിൽ പർവതംപോലെയുള്ള ഒരു നൈവേദ്യം വയ്ക്കണം; ലേഹ്യങ്ങൾ, ചോഷ്യങ്ങൾ, പേയങ്ങൾ എന്നിവ ആറു രുചികളോടും ഭക്തിയോടും കൂടി ഒരുക്കണം.
നാനാഫലാനി ദിവ്യാനി സ്വാദൂനി രസവന്തി ച । സ്വര്ണപാത്രസ്ഥിതാന്നാനി ദദ്യാദ്ദേവ്യൈ നിരന്തരമ്
നാനാതരം ദിവ്യഫലങ്ങൾ, രുചികരവും മധുരവുമായവ, പൊന്നിൻ പാത്രങ്ങളിൽ വെച്ച അന്നങ്ങൾ എന്നിവ ദേവിയ്ക്ക് നിരന്തരം അർപ്പിക്കണം.
തൃപ്തായാം ശ്രീമഹാദേവ്യാം ഭവേത്തൃപ്തം ജഗത്ത്രയമ് । യതസ്തദാത്മകം സര്വം രജ്ജൌ സര്പോ യഥാ തഥാ
ശ്രീമഹാദേവി തൃപ്തിയായാൽ മൂന്നു ലോകവും തൃപ്തിയാകും; കാരണം എല്ലാം അവളുടെ സ്വരൂപമാണ്, കയറിൽ പാമ്പ് കാണുന്നതുപോലെ.
തതഃ പാനീയകം ദദ്യാച്ഛുഭം ഗങ്ഗാജലം മഹത് । കര്പൂരവാലാസംയുക്തം ശീതലം കലശസ്ഥിതമ്
അതിനുശേഷം ഗംഗാജലം ചേർത്ത, കർപ്പൂരും വാലയും ചേർന്ന, തണുത്തതും കലശത്തിൽ സൂക്ഷിച്ച ഉത്തമജലം ദേവിയ്ക്ക് അർപ്പിക്കണം.
താമ്ബൂലം ച തതോ ദേവ്യൈ കര്പൂരശകലാന്വിതമ് । ഏലാലവങ്ഗസംയുക്തം മുഖസൌഗന്ധ്യദായകമ്
പിന്നീട് കർപ്പൂരക്കഷ്ണങ്ങൾ, ഏലക്കായും ഗ്രാമ്പൂവും ചേർത്ത താമ്പൂലവും ദേവിയ്ക്ക് അർപ്പിക്കണം; ഇത് വായിൽ സുഗന്ധം പകരും.
ദദ്യാദ്ദേവ്യൈ മഹാഭക്ത്യാ യേന ദേവീ പ്രസീദതി । മൃദങ്ഗവീണാമുരജഢക്കാദുന്ദുഭിനിഃസ്വനൈഃ
ഇവയെല്ലാം മഹാഭക്തിയോടെ ദേവിയ്ക്ക് അർപ്പിക്കണം, അങ്ങനെ ദേവി പ്രസന്നയാകും; മൃദംഗം, വീണ, മുരജ, ഢക്ക, ദുണ്ടുഭി തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങളുടെ ശബ്ദത്തോടൊപ്പം.
തോഷയേജ്ജഗതാം ധാത്രീം ഗായനൈരതിമോഹനൈഃ । വേദപാരായണൈഃ സ്തോത്രൈഃ പുരാണാദിഭിരപ്യുത
ലോകങ്ങളുടെ മാതാവായ ദേവിയെ ആകർഷകമായ ഗാനങ്ങൾ, വേദപാരായണം, സ്തോത്രങ്ങൾ, പുരാണങ്ങൾ മുതലായവയിലൂടെ സന്തോഷിപ്പിക്കണം.
ഛത്രം ച ചാമരേ ദ്വേ ച ദദ്യാദ്ദേവ്യൈ സമാഹിതഃ । രാജോപചാരാന് ശ്രീദേവ്യൈ നിത്യമേവ സമര്പയേത്
ശ്രദ്ധയോടെ ഒരു കുടയും രണ്ട് ചാമരകളും ദേവിയ്ക്ക് അർപ്പിക്കണം; രാജോപചാരങ്ങൾ എല്ലായ്പോഴും ശ്രീദേവിയ്ക്ക് സമർപ്പിക്കണം.
പ്രദക്ഷിണാം നമസ്കാരം കുര്യാദ്ദേവ്യാ അനേകധാ । ക്ഷമാപയേജ്ജഗദ്ധാത്രീം ജഗദമ്ബാം മുഹുര്മുഹുഃ
ദേവിയെ പലതവണ പ്രദക്ഷിണവും നമസ്കാരവും ചെയ്യണം; ലോകത്തിന്റെ മാതാവിനും പോഷകയുമായ ദേവിയോട് വീണ്ടും വീണ്ടും ക്ഷമ ചോദിക്കണം.
സകൃത്സ്മരണമാത്രേണ യത്ര ദേവീ പ്രസീദതി । ഏതാദൃശോപചാരൈശ്ച പ്രസീദേദത്ര കഃ സ്മയഃ
ഒരിക്കൽ മാത്രം ഓർത്താൽ പോലും ദേവി പ്രസന്നയാകുന്നു; അങ്ങനെ ഇത്തരത്തിലുള്ള ഉപചാരങ്ങൾ ചെയ്താൽ അവൾ പ്രസാദിക്കുമെന്ന് ആരാണ് സംശയിക്കുക?
സ്വഭാവതോ ഭവേന്മാതാ പുത്രേഽതികരുണാവതീ । തേന ഭക്തൌ കൃതായാം തു വക്തവ്യം കിം തതഃ പരമ്
സ്വഭാവത്തിൽതന്നെ അമ്മ മകനോടു അത്യന്തം കരുണയുള്ളവളാണ്; അതിനാൽ ഭക്തിയോടെ സേവിച്ചാൽ പിന്നെ പറയാനെന്താണ് ബാക്കി?
അത്ര തേ കഥയിഷ്യാമി പുരാവൃത്തം സനാതനമ് । ബൃഹദ്രഥസ്യ രാജര്ഷേഃ പ്രിയം ഭക്തിപ്രദായകമ്
ഇവിടെ ഞാൻ നിനക്കു പുരാതനമായ ഒരു കഥ പറയും; ബ്രിഹദ്രഥ എന്ന രാജർഷിക്ക് പ്രിയവും ഭക്തി നൽകുന്നതുമായ കഥ.
ചക്രവാകോഽഭവത്പക്ഷീ ക്വചിദ്ദേശേ ഹിമാലയേ । ഭ്രമന്നാനാവിധാന്ദേശാന്യയൌ കാശീപുരം പ്രതി
ഹിമാലയത്തിലെ ഒരു പ്രദേശത്ത് ഒരിക്കൽ ചക്രവാകം എന്നൊരു പക്ഷി ഉണ്ടായിരുന്നു; അതു പല ദേശങ്ങളിൽ സഞ്ചരിച്ച് കാശിപുരത്തേക്ക് പോയി.
അന്നപൂര്ണാമഹാസ്ഥാനേ പ്രാരബ്ധവശതോ ദ്വിജഃ । ജഗാമ ലീലയാ തത്ര കണലോഭാദനാഥവത്
അന്നപൂർണ്ണാദേവിയുടെ മഹാക്ഷേത്രത്തിൽ, വിധിയുടെ ബലത്തിൽ ഒരു ദ്വിജൻ ധാന്യലോഭത്തിൽ, അനാഥനായി കളിയായി അവിടെ എത്തി.
കൃത്വാ പ്രദക്ഷിണാമേകാം ജഗാമ സ വിഹായസാ । ദേശാന്തരം വിഹായൈവ പുരീം മുക്തിപ്രദായിനീമ്
ഒരു പ്രദക്ഷിണ മാത്രം നടത്തി, ആ ദേശം വിട്ട് ആകാശമാർഗ്ഗം മുക്തി നൽകുന്ന നഗരത്തിലേക്ക് പോയി.
കാലാന്തരേ മമാരാസൌ ഗതഃ സ്വര്ഗപുരീം പ്രതി । ബുഭുജേ വിഷയാന്സര്വാന് ദിവ്യരൂപധരോ യുവാ
കാലം കഴിഞ്ഞ്, ആ പുരുഷന് മരിച്ച് സ്വര്ഗ്ഗനഗരത്തിലേക്ക് പോയി; ദൈവികമായ രൂപവും യൗവനവും കൈവരിച്ച് അവന് എല്ലാ ആനന്ദങ്ങളും അനുഭവിച്ചു.
കല്പദ്വയം തഥാ ഭുക്ത്വാ പുനഃ പ്രാപ ഭുവം പ്രതി । ക്ഷത്രിയാണാം കുലേ ജന്മ പ്രാപ സര്വോത്തമോത്തമമ്
അങ്ങനെ രണ്ട് കാല്പ്പര്യങ്ങള് ആസ്വദിച്ച ശേഷം, അവന് വീണ്ടും ഭൂമിയില് ജനനം നേടി; ഏറ്റവും ഉത്തമമായ ക്ഷത്രിയകുലത്തില് ജനിച്ചു.
ബൃഹദ്രഥേതി നാമ്നാഭൂത്പ്രസിദ്ധഃ ക്ഷിതിമണ്ഡലേ । മഹായജ്വാ ധാര്മികശ്ച സത്യവാദീ ജിതേന്ദ്രിയഃ
അവന് ബൃഹദ്രഥന് എന്ന പേരില് ഭൂമിയില് പ്രശസ്തനായി; മഹായാഗങ്ങള് നടത്തിയവനും ധാര്മികനും സത്യവാദിയും ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിച്ചവനും ആയിരുന്നു.
ത്രികാലജ്ഞഃ സാര്വഭൌമോ യമീ പരപുരഞ്ജയഃ । പൂര്വജന്മസ്മൃതിസ്തസ്യ വര്തതേ ദുര്ലഭാ ഭുവി
അവന് മൂന്നു കാലങ്ങളെയും അറിയുന്നവനും ഭൂമിയിലെ പരിപൂര്ണ്ണാധിപനുമായിരുന്നു; ശത്രുനഗരങ്ങളെ ജയിച്ചവനും, അപൂര്വമായ മുന്ജന്മസ്മരണയുള്ളവനും ആയിരുന്നു.
ഇതി ശ്രുത്വാ കിംവദന്തീം മുനയഃ സമുപാഗതാഃ । കൃതാതിഥ്യാ നൃപേന്ദ്രേണ വിഷ്ടരേഷൂഷുരേവ തേ
ഇതൊക്കെയായി കേട്ടു, മുനികള് അവിടെ എത്തി; രാജാവിന്റെ അതിഥിസല്ക്കാരം സ്വീകരിച്ച്, ആ സഭയില് തന്നെ അവര് താമസിച്ചു.
പപ്രച്ഛുര്മുനയഃ സര്വേ സംശയോഽസ്തി മഹാന്നൃപ । കേന പുണ്യപ്രഭാവേണ പൂര്വജന്മസ്മൃതിസ്തവ
എല്ലാ മുനികളും ചോദിച്ചു: മഹാരാജാവേ, ഞങ്ങള്ക്കൊരു വലിയ സംശയമുണ്ട്; ഏത് പുണ്യശക്തിയാല് തന്നെയാണ് നിങ്ങള്ക്ക് മുന്ജന്മസ്മരണം ലഭിച്ചത്?
ത്രികാലജ്ഞാനമേവാപി കേന പുണ്യപ്രഭാവതഃ । ജ്ഞാനം തവേതി തജ്ജ്ഞാതുമാഗതാഃ സ്മ തവാന്തികമ്
മൂന്നു കാലങ്ങളെയും അറിയുന്ന ജ്ഞാനം നിങ്ങള്ക്ക് ഏത് പുണ്യശേഷിയാല് ലഭിച്ചു? ഈ ജ്ഞാനത്തിന്റെ കാരണം അറിയാനാണ് ഞങ്ങള് നിങ്ങളെ സമീപിച്ചത്.
വദ നിര്വ്യാജയാ വൃത്ത്യാ തദസ്മാകം യഥാതഥമ് । ശ്രീനാരായണ ഉവാച ഇതി തേഷാം വചഃ ശ്രുത്വാ രാജാ പരമധാര്മികഃ
നേരായും സത്യമായും ഞങ്ങള്ക്കു അതിന്റെ യാഥാര്ത്ഥ്യം പറയൂ. ശ്രീനാരായണന് പറഞ്ഞു: അവരുടെ വാക്കുകള് കേട്ട രാജാവ്, അത്യന്തം ധാര്മികനായിരുന്നു.
ഉവാച സകലം ബ്രഹ്മന് ത്രികാലജ്ഞാനകാരണമ് । ശ്രൂയതാം മുനയഃ സര്വേ മമ ജ്ഞാനസ്യ കാരണമ്
അവന് ബ്രാഹ്മണനോട് മൂന്നു കാലങ്ങളെയും അറിയുന്ന ജ്ഞാനത്തിന്റെ കാര്യം മുഴുവന് പറഞ്ഞു: 'മുനികളേ, എന്റെ ജ്ഞാനത്തിന്റെ കാരണം കേള്ക്കൂ.'
ചക്രവാകഃ സ്ഥിതഃ പൂര്വം നീചയോനിഗതോഽപി വാ । അജ്ഞാനതോഽപി കൃതവാനന്നപൂര്ണാപ്രദക്ഷിണാമ്
'മുന്പ്, ഞാന് ചക്രവാകപ്പക്ഷിയായി, താഴ്ന്ന ജന്മത്തില് ജനിച്ചിരുന്നെങ്കിലും, അജ്ഞാനത്തില് പോലും അന്നപൂര്ണ്ണയുടെ അര്ദ്ധപ്രദക്ഷിണം ചെയ്തിരുന്നു.'
തേന പുണ്യപ്രഭാവേണ സ്വര്ഗേ കല്പദ്വയസ്ഥിതിഃ । ത്രികാലജ്ഞാനതാപ്യസ്മിന്നഭൂജ്ജന്മനി സുവ്രതാഃ
'അത് കൊണ്ടുള്ള പുണ്യശേഷിയാല് ഞാന് സ്വര്ഗ്ഗത്തില് രണ്ട് കാല്പ്പര്യങ്ങള് താമസിച്ചു; ഈ ജന്മത്തില് മൂന്നു കാലങ്ങളെയും അറിയുന്ന ജ്ഞാനം ലഭിച്ചു, ധര്മ്മശീലികളേ.'
കോ വേദ ജഗദമ്ബായാഃ പദസ്മൃതിഫലം കിയത് । സ്മൃത്വാ തന്മഹിമാനം തു പതന്ത്യശ്രൂണി മേഽനിശമ്
'ലോകമാതാവിന്റെ പാദസ്മരണയുടെ ഫലം എത്രയാണെന്ന് ആര്ക്കറിയാം? അവളുടെ മഹത്വം ഓര്ക്കുമ്പോള് എന്റെ കണ്ണുകളില് നിരന്തരം കണ്ണീര് വീഴുന്നു.'
ധിഗസ്തു ജന്മ തേഷാം വൈ കൃതഘ്നാനാം തു പാപിനാമ് । യേ സര്വമാതരം ദേവീം സ്വോപാസ്യാം ന ഭജന്തി ഹി
'സകലമാതാവായ ദേവിയെ ആരാധിക്കാതിരിക്കുന്ന കൃതഘ്നരും പാപികളുമായവരുടെ ജന്മം നിന്ദ്യമാണ്.'
ന ശിവോപാസനാ നിത്യാ ന വിഷ്ണൂപാസനാ തഥാ । നിത്യോപാസ്തിഃ പരാ ദേവ്യാ നിത്യാ ശ്രുത്യൈവ ചോദിതാ
'ശിവനെയും വിഷ്ണുവിനെയും നിരന്തരം ആരാധിക്കണമെന്ന് വെദം നിര്ദേശിക്കുന്നില്ല; എന്നാല് പരമമായ ദേവിയെ സദാ ആരാധിക്കണമെന്ന് വെദം പറയുന്നു.'